Mateus 13
Dio Wadarique (TAV) vs NAA
1 Ti rʉmʉna ti wii cãnacʉ cabutiwĩ Jesu. Buti, ʉtabʉcʉra tʉna aá, topʉ caruiwĩ.
1 Naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e se assentou à beira-mar.
2 Topʉ cʉ caruiro camaja capãarã cʉ tʉpʉ caneñapowã. To bairi capãarã majuu cʉ tʉna na cãno tʉjʉʉ, yʉ tu ne rocarema ĩi cumua petapʉ turorica capajaricare eja jãa, caruiwĩ. To bairi camaja petapʉ catʉjʉnucurãre na caĩ buiowĩ Jesu.
2 E grandes multidões se reuniram em volta dele, de modo que entrou num barco e se assentou. E toda a multidão estava em pé na praia.
3 Topʉ na ĩ buio, capee wame na caĩ buiowĩ buio majiorica wameri mena. Ocõo bairo na caĩ buiowĩ Jesu petapʉ catʉjʉnucurãre:
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas, dizendo:
4 To bairi cʉ cayaye bate oterique jĩca rupaa ma tʉpʉ caroca cumuñupe. To bairi minia ti rupaare tʉjʉ rui atí, caʉga recõañuparã.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 — ausente —
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 — ausente —
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Ape rupaa cʉ cayaye bate oterique pota yucʉ watoapʉ care cumuñupe. To bairi ti apeari caputibatajere pota yucʉ maca cabʉcʉa netocoajupe. To bairi cʉ caoterique maca caroaro cabʉcʉaquẽjupe. To bairi carica mañupe.
7 Outra parte caiu entre os espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Ape rupaa care cumuñupe tunu caroa yepapʉ. To bairi tie caroaro puti, bʉcʉa, caroaro carica cʉticoajupe. To bairi jĩca rupaa cajooyupe cien rupaa. Ape rupaa rʉgabʉjaroacã sesenta rupaacãre cajooyupe. Apeye tunu treinta rupaacã carica cʉjupe.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Noa yʉre caapirã yʉ caĩrijere caroaro na apiʉjaato, na caĩ buiowĩ Jesu cumuapʉ ruiri petapʉ catʉjʉnucurã paarãacãre yua.
9 Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 Cabero Jesu buerã cʉ tʉpʉ aá, cʉ̃re jã caĩ jeniñawʉ:
10 Então os discípulos se aproximaram de Jesus e lhe perguntaram: — Por que o senhor fala com eles por meio de parábolas?
11 To bairo cʉ̃re jã caĩ jeniñaro ocõo bairo jã caĩwĩ Jesu:
11 Ao que Jesus respondeu:
12 To bairi noa yʉ cabuiorijere caapiʉjarãre capee api majiriquere mʉja joogʉmi Dio. Aperã maca yʉ cabuiorijere caapiʉjagaquẽna yʉ yere na caapi majibatajeacã quenare na catʉgooña mawijiaro na átigʉmi Dio.
12 Pois ao que tem, mais será dado, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 To bairi na maca yʉ cátiere tʉjʉ, yʉ cabuiorijere api, baibana quena api puoquẽema. To bairi buio majiorica wameri mena na yʉ buionucu.
13 Por isso, falo com eles por meio de parábolas: porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 To bairi ocõo bairo Isaía tirʉmʉpʉ macacʉ Dio ye quetire cʉ cabuioñarica wamere bairona baima:
14 Assim, neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Na majuuna yʉ yere tʉgooñagaquẽema. To bairi api puoquẽema. Yʉ ye quetire api, yʉ cátiere tʉjʉ, na cabairije to cãnibato quena caapi majiquẽna, catʉjʉ majiquẽnare bairona baima. To bairi na yeripʉ caapi majiquẽna aniri, “Caroorije jã cátie jã janagarã, caroaro catiriquere jã jooya,” yʉ ĩ jeniquẽema, caĩ ucayupi Isaía ati yʉtea macanare na ĩ buio jʉgoyeyei, jã caĩwĩ Jesu.
15 Porque o coração deste povo
16 ’Mʉja maca cawariñuurã mʉja anigarã, yʉre caapiʉjarã aniri. Yʉ cátiere tʉjʉrã yʉ cãniere mʉja maji. Yʉ cabuiorijere apirã yʉ caĩrijere mʉja api puo.
16 — Bem-aventurados, porém, são os olhos de vocês, porque veem; e bem-aventurados são os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Cariape mʉjaare yʉ ĩ: Dio ye quetire buiori maja, aperã caroarã tirʉmʉpʉ macana yucʉacã mʉjaare yʉ caiñoorijere catʉjʉgabajuparã. Mʉjaare yʉ cabuiorije quenare caapigabajuparã. Na cabaigabato quena na camajioquẽjupi Dio maca.
17 Pois em verdade lhes digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram; e quiseram ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 ’Wejepʉ trigo apearire caotericʉ cʉ cabairique mʉjaare yʉ buio majiopa, jãre caĩwĩ Jesu.
18 — Ouçam, portanto, o que significa a parábola do semeador.
19 —Jĩcaarã Ʉpaʉ Dio cʉ cãniere apibana quena api majiquẽema. Sataná na yeripʉ atí, na caapibatajere ema jee aá rericarore bairo nare áami, na majiritiato ĩi. Ma tʉ cañarique minia na caʉga reriquere bairona cãna ãma camaja to bairo cabairã.
19 A todos os que ouvem a palavra do Reino e não a compreendem, vem o Maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Aperã ʉ̃ta yepa jita põreroacã cãni yepapʉ care cumuriquere bairona cabairã ocõo bairo ãma Dio Wadariquere jĩacã caapirã: Caroa quetire nemoona caroaro api wariñuuma mai.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 Api wariñuubana quena jita põreroacã cãno canʉcori maniere bairona na majuuna yoaro apiʉjaquẽema yʉ cabuiorijere. To bairi aperã yʉ ye quetire na caapibataje wapa nare na capopiyeyero yoaro mee janama.
21 Mas ele não tem raiz em si mesmo, sendo de pouca duração. Quando chega a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Ape rupaa oterique pota yucʉ watoapʉ care cumuriquere bairo cabairã ocõo bairo cãna ãma: Yʉ ye quetire apibana quena, ati yepa macaje macare seeto tʉgooñama. To bairi apeye pairo majuu na cacʉgope tʉgooñarã, “Tiere cʉgorã jã wariñuu anigarã,” jocarãna tʉgooñabama. To bairo ati yepa macaje na cátie apeye uniere na caboo netorije tʉgooñabana yʉ ye queti macare majiritima. To bairi pota yucʉ watoapʉ cañarique carica manore bairona yʉ caboorijere átiquẽema.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém as preocupações deste mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Aperã caroa yepapʉ cañariquere bairona baima. Yʉ yere api, tiere apiʉjari caroaro api majima. Jĩcaarã treinta rupaa carica cʉtajere bairona cabairã ãma yʉ caboorijere cána aniri. Aperã tunu netobʉjaro caroaro yʉ yere cána sesenta rupaa carica cʉtajere bairona ãma. Aperã tunu na netoro caroaro majuuna yʉ yere ána cien rupaa carica cʉtajere bairona baima, jã caĩ buiowĩ Jesu yua.
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Ape wame queti buio majiorica wame caĩ buiowĩ Jesu tunu:
24 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
25 Cabero cʉ ʉmʉa na cacanitoye apeĩ cʉ̃re catʉjʉ tutii atí, caroorije trigore bairo cabaurije cayajioropʉ caoteyupʉ trigo watoapʉna. Cayajioropʉ ote yaparo cáaácoajupʉ.
25 Mas, enquanto todos estavam dormindo, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e foi embora.
26 Cabero trigo maca puti, bʉcʉa, carica cʉtigari paʉ cʉ paari maja caroorije trigo watoapʉ cabʉcʉarije quenare catʉjʉyuparã yua.
26 E, quando as plantas cresceram e produziram fruto, apareceu também o joio.
27 Caroorijere tʉjʉrã, weje ʉpaʉ tʉpʉ aá, cʉ caĩñuparã: “Jãre carotii, caroa aperi jetore mʉ otericʉ. ¿Nope ĩro caroorije trigo watoapʉna to putiyupari?” cʉ caĩñuparã nare carotiire.
27 Então os servos do dono da casa chegaram e disseram: “Patrão, o senhor não semeou boa semente no seu campo? De onde, então, vem o joio?”
28 To bairo cʉ na caĩro apii, “Jĩcaʉ yʉre catʉjʉtei majuu tie caroorijere otericʉmi,” na caĩñupʉ weje ʉpaʉ. To bairo na cʉ caĩro: “¿Caroorijere jã wʉgue rerãati?” cʉ caĩ jeniñañuparã.
28 Ele, porém, lhes respondeu: “Um inimigo fez isso.” Mas os servos lhe perguntaram: “O senhor quer que a gente vá e arranque o joio?”
29 “Wʉgue requẽja. Mʉja cawʉgue reata trigo jĩca turori quenare mʉja wʉgue reborã caroorije menana.
29 O dono da casa respondeu: “Não! Porque, ao separar o joio, vocês poderão arrancar também com ele o trigo.
30 Trigo caroorije menana to bʉcʉato mai. Cabero trigo jeerica paʉ cãno jeeri majare ocõo bairo na yʉ ĩgʉ: ‘Trigore jeegarã jʉgoye caroorijere jeeya. Caroorijere jee, carupa rotori jiari, joe recõaña. Joe re yaparo trigo macare jee, ʉgarique cũrica wiipʉ cũña,’ na yʉ ĩgʉ cajeeri majare,” caĩñupʉ weje ʉpaʉ cʉ ʉmʉare. To bairona ã mani Ʉpaʉ Dio camajare cʉ cabejepe, caĩwĩ Jesu. Jocarãna, “Diore caapiʉjarã jã ã,” caĩrãre Dio na cʉ carepe, cariapena cʉ̃re caapiʉjarã macare cʉ tʉpʉ cʉ cajee aápere ĩ buioʉ, to bairo caĩwĩ Jesu.
30 Deixem que cresçam juntos até a colheita. E, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ‘Ajuntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; mas recolham o trigo no meu celeiro.’”
31 Ape wame queti buio majiorica wame na caĩ buiowĩ Jesu tunu:
31 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
32 Tie ape maca õqueacã majuu ã. Õqueacã majuu anibato quena bʉcʉatopʉ apeye wejeri macaje netoro caʉmʉari yucʉ aápá. To bairi minia atí, tii rʉpʉripʉ na batirire peoma. To bairona ã Ʉpaʉ Dio cʉ cãnie queti ape wame netoro, caĩwĩ Jesu.
32 Esse grão é, na verdade, a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, é maior do que as hortaliças, e chega a ser uma árvore, de modo que as aves do céu vêm se aninhar nos seus ramos.
33 Cabero ape wame queti buio majiorica wamere caĩ buiowĩ Jesu:
33 Jesus lhes contou ainda outra parábola:
34 To bairi camaja paarãacãre na ĩ buioʉ, queti buio majiorica wameri mena jeto na caĩ buiowĩ Jesu.
34 Jesus disse todas estas coisas às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia.
35 To bairo jeto na ĩ buiori tirʉmʉpʉ macacʉ Dio ye quetire buiori majocʉ ocõo bairo cʉ caĩ ucañarica wamere bairona cájupi Jesu:
35 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta: “Abrirei a minha boca em parábolas; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.”
36 Cabero Jesu camaja paarãacãre na aáweori, wiipʉ cajãa ejawĩ. Cʉ cajãa ejaro tʉjʉrã cʉ buerã cʉ tʉpʉ atí, ocõo bairo cʉ jã caĩwʉ:
36 Então, despedindo as multidões, Jesus foi para casa. E, aproximando-se dele os seus discípulos, disseram: — Explique-nos a parábola do joio do campo.
37 To bairo cʉ jã caĩro ocõo bairo jã caĩ buiowĩ Jesu:
37 E Jesus respondeu:
38 Weje ati yepa nipetiro ĩgaro ĩ. Oterique caroa maca trigo ĩgaro ĩ Ʉpaʉ Dio cʉ cãni paʉ cãniparã. Caroorije caputirique Sataná yarã ãma ĩgaro ĩ.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino; o joio são os filhos do Maligno.
39 Nare cacũricʉ yʉre catʉjʉ tutii ãmi Sataná, caroorije caputiriquere caotericʉre bairona. Trigo jeerica yʉtea ĩgaro ĩ ati ʉmʉrecoo capetiri paʉ majuu. Trigo jeeri majare yʉ caĩata Dio tʉ macanare ángel majare na yʉ ĩ.
39 O inimigo que o semeou é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os ceifeiros são os anjos.
40 To bairi caroorije na cajee joe reriquere bairona na átigʉmi Dio caroorãre ati ʉmʉrecoo capetiri paʉ cãnopʉ.
40 Pois, assim como o joio é colhido e jogado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 To bairi yʉ, camaja tʉpʉ Dio cʉ cajooricʉ aniri Dio tʉ macanare ángel majare na yʉ joogʉ yʉ carotiri paʉ nipetiropʉ. “Dio cʉ carotirijere cátiquẽnare, aperãre caroorijere cáti wadajã pairã quenare na jee peocõaña,” na yʉ ĩ joogʉ ángel majare.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, que ajuntarão do seu Reino todos os que servem de pedra de tropeço e os que praticam o mal
42 Ángel maja nare na cajee yaparoro peropʉ na yʉ regʉ. Topʉ na yʉ carero seeto majuu tamʉobana tʉgooñarique pai otigarãma.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 To bairo cabairi paʉ cariape cána caroarã maca mani Ʉpaʉ Dio cʉ carotiri paʉpʉ anicõagarãma. Muipu cʉ caaji baterore bairona caaji baterã anigarãma na quena. Noa yʉ yere caapirã caroaro na apiʉjaato, caĩwĩ Jesu.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
44 Ocõo bairo caĩnemowĩ Jesu tunu:
44 — O Reino dos Céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem achou e escondeu. Então, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 Ape wame Jesu ocõo bairo caĩwĩ tunu, Ʉpaʉ Dio tʉpʉ mani cãnipere pairo cawapacʉtie ã, ĩ buioʉ:
45 — O Reino dos Céus é também semelhante a um homem que negocia e procura boas pérolas.
46 Maca teñaʉ jĩca caroa majuu pairo cawapa cʉtiare catʉjʉyupʉ aperã tʉpʉ. To bairi tiare boʉ nipetiro cʉ apeyere aperãre na nuni, niyerure jee, tiare cawapayeyupʉ, caĩwĩ Jesu, Dio ye macaje pairo cawapacʉtie ã ĩ buioʉ.
46 Quando encontrou uma pérola de grande valor, ele foi, vendeu tudo o que tinha e comprou a pérola.
47 Ape wame caĩwĩ Jesu tunu:
47 — O Reino dos Céus é ainda semelhante a uma rede que foi lançada ao mar e apanhou peixes de toda espécie.
48 capãarã na cajãaro tʉjʉrã cawemoñuparã paputiropʉ. Wemo yaparo cabeje ruiyuparã yua. Caroarã jetore cajee jãañuparã ape piipʉ. Caroorã maca carecõañuparã.
48 E, quando já estava cheia, os pescadores a arrastaram para a praia e, assentados, escolheram os bons para os cestos e jogaram fora os ruins.
49 To bairona átigarãma Dio tʉ macana ángel maja ati ʉmʉrecoo capetiri paʉ cãnopʉre. To cãnacã poa macana tʉpʉ aáti, caroarã watoapʉ cãna caroorãre na bejegarãma.
49 Assim será no fim dos tempos: os anjos sairão, separarão os maus dentre os justos
50 Caroorãre na beje, peropʉ na regarãma. Topʉ nare na carero seeto majuu tamʉobana tʉgooñarique pai otigarãma, caĩwĩ Jesu.
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 To bairije buio yaparo:
51 Então Jesus perguntou: Eles responderam: — Sim!
52 To bairo jã caĩro:
52 Então Jesus lhes disse:
53 Atie queti buio majiorica wamerire buio yaparo cáaácoami Jesu cʉ cabʉcʉarica macapʉ.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas, retirou-se dali.
54 Cʉ cabʉcʉarica macapʉ aá, topʉ eja, na ya wii neñapo buerica wiipʉ Dio Wadariquere na cabuiowĩ. To bairo na cʉ cabuiorijere apirã catʉgooña acʉawã to macana:
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de modo que se maravilhavam e diziam: — De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 —Cʉ yarãre, cʉ cabairiquere mani maji peticõa. Yucʉ pãiri mena apeye uniere cátacʉ José ãnacʉ Macʉ ãmi. Cʉ paco María cawamecʉco ãmo. Cʉ bairã Jacobo, José, Simón, Juda cawamecʉna ãma.
55 Não é este o filho do carpinteiro? A sua mãe não se chama Maria, e seus irmãos não são Tiago, José, Simão e Judas?
56 Cʉ yarã romiri quena mani ya macapʉ ãma. To bairi camajocʉ manire bairona anibacʉ quena ¿dope bairo tiere cʉ majibaupari? caame ĩwã Jesu cʉ cabʉcʉarica maca macana.
56 Todas as suas irmãs não vivem entre nós? Então, de onde lhe vem tudo isto?
57 To bairo ame ĩrã cʉ caapi nʉcʉbʉgoquẽma. To bairo cʉ na caapi nʉcʉbʉgoquẽto tʉjʉʉ ocõo bairo na caĩwĩ Jesu:
57 E escandalizavam-se por causa dele. Jesus, porém, lhes disse:
58 To bairi cʉ cabʉcʉarica macapʉ capee áti iñoorica wamerire cátiquẽmi cʉ̃re na caapi nʉcʉbʉgoquẽto maca.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.