Lucas 14
Dio Wadarique (TAV) vs NAA
1 Jĩca rʉmʉ na yerijãrica rʉmʉ cãno Jesu caʉgaʉ aájupʉ fariseo majocʉ ʉpaʉ jĩcaʉ cʉ ya wiipʉ. Topʉ cʉ cãno fariseo maja seeto Jesure cʉ catʉjʉ coteyuparã.
1 Num sábado, ao entrar Jesus na casa de um dos principais fariseus para tomar uma refeição, eles o estavam observando.
2 Topʉ Jesu riape majuure cãñupʉ jĩcaʉ rupaʉna cabipii.
2 E eis que diante dele se achava um homem hidrópico.
3 To bairi judío majare cabuerãre, fariseo maja quenare na cajeniñañupʉ Jesu:
3 Então Jesus, dirigindo-se aos intérpretes da Lei e aos fariseus, perguntou:
4 To bairo na cʉ caĩ jeniñaro dope bairo cʉ caboca ĩ yʉquẽjuparã. To bairi cariaʉre cʉ pañari cʉ cacatioyupʉ Jesu. Cʉ catio yaparo cʉ catunu aá rotiyupʉ.
4 Eles, porém, não disseram nada. Então Jesus pegou na mão daquele homem, curou-o e o mandou embora.
5 Cʉ tunu aá rotiri bero cʉ̃re catʉjʉ coterãre ocõo bairo na caĩñupʉ:
5 A seguir, Jesus lhes perguntou:
6 Na maca dope bairo cʉ caĩ yʉ majiquẽjuparã yua.
6 A isto nada puderam responder.
7 Fariseo majocʉ, yʉ tʉpʉ na ʉgaato ĩi, cʉ capijoricarã caroa paʉri ʉparã na caruirijepʉre na cabeje ruiro tʉjʉri ocõo bairo na caĩ buioyupʉ Jesu:
7 Reparando como os convidados escolhiam os primeiros lugares, Jesus contou-lhes uma parábola:
8 —Wamo jiarica boje rʉmʉ mʉjaare na caʉga rotiata ʉparã na caruirijere ruigaqueticõaña. Ʉparã yepʉre mʉja caruiata jĩcaʉ mʉja beropʉ caʉpaʉ maca ejaboʉmi.
8 — Quando alguém convidá-lo para um casamento, não sente no lugar de honra, pois pode haver um convidado mais importante do que você.
9 Cʉ caejaro, “Ani ʉpaʉ cʉ caruiparore wamʉnʉcaña. Jõ maca ruija,” mʉja ĩboʉmi mʉjaare capijoricʉ. To bairo mʉja cʉ caĩro aperã na catʉjʉjoro boboro mʉja baiborã.
9 Então aquele que convidou os dois dirá a você: “Dê o lugar a este aqui.” Então você irá, envergonhado, ocupar o último lugar.
10 To bairi mʉja na caʉga rotiata caʉjaro maca ruiya mʉjaa. To bairo mʉja cabairo tʉjʉʉ mʉjaare caʉga rotiricʉ mʉja ĩgʉmi, “Yʉ yaʉ, atobʉjaacã ʉparã mena ruiya,” ĩboʉmi. To bairo mʉja cʉ caĩro apirã mʉja tʉ caruirã boboro tʉjʉquetigarãma. “Ati maja cañuurã ãñupa,” mʉja ĩgarãma.
10 Pelo contrário, quando alguém convidá-lo, vá sentar no último lugar, para que, quando vier aquele que o convidou, diga a você: “Amigo, venha sentar num lugar melhor.” Isso será uma honra para você diante de todos os demais convidados.
11 Nii, “Cãni majuʉ yʉ ã, cʉ majuuna caĩ tʉgooñaʉ cawatoa macacʉ cʉ anio joroque cʉ cũgʉmi Dio.” “Cawatoa cãcʉ yʉ ã yʉa,” caĩi maca aperã netoro cãcʉ anigʉmi, na caĩ buioyupʉ Jesu.
11 Porque todo o que se exalta será humilhado; e o que se humilha será exaltado.
12 Na ĩ yaparo, “Yʉ mena ʉgaya,” cʉ caĩricʉre, ocõo bairo cʉ caĩ buioyupʉ Jesu:
12 Depois Jesus disse ao que o havia convidado:
13 Mʉ tʉpʉ aperãre mʉ caʉga rotigaata cabopacarã macare na pijoya. Cáaá majiquẽnare, jĩca rʉpo carooye tuaricarãre, cacape manare, to bairo cabairã macare na pijoya.
13 Pelo contrário, ao dar um banquete, convide os pobres, os aleijados, os coxos e os cegos,
14 To bairo mʉ cáto wariñuuriquere mʉ joogʉmi Dio. Na maca mʉ ʉga roti ame majiquẽema. Mʉ maca to bairo ácʉ Dio yarã caroarã na catunu catiri paʉpʉre caroa majuure mʉ bʉgagʉ.
14 e você será bem-aventurado, pelo fato de não terem eles com que recompensá-lo. A sua recompensa você receberá na ressurreição dos justos.
15 To bairo Jesu cʉ caĩro apii jĩcaʉ cʉ mena caʉgaʉ ocõo bairo cʉ caĩñupʉ Jesure:
15 Ao ouvir tais palavras, um dos que estavam à mesa com Jesus lhe disse: — Bem-aventurado aquele que participar do banquete no Reino de Deus.
16 Jesu maca ocõo bairo cʉ caĩ buio majioñupʉ:
16 Jesus, porém, respondeu:
17 Caʉgapa paʉ majuu cãno cʉ paa cotebojari majocʉre, “Yʉ mena caʉgaparã yʉ cabuioricarãre, ‘Mere na ʉgara aparo. Yʉ quenoo yaparo mʉja ĩ joomi,’ na ĩ buioʉja,” caĩñupʉ. To bairi cʉ paabojari majocʉ maca na cabuioʉ aábajupʉ yua.
17 À hora da ceia, enviou o seu servo para avisar aos convidados: “Venham, porque tudo já está preparado.”
18 To bairo na cʉ caĩ buioʉ ejarijere apirã nipetiro cʉ capibatana, “Jã aá majiquẽe,” cʉ caboca ĩñuparã. Jĩcaʉ ocõo bairo cʉ caĩñupʉ: “Jĩca yepa oterica yepa yʉ wapaye yaparo. To bairi yucʉacã ti yepare tʉjʉ aácʉ yʉ áa. To bairi, ‘Atí majiquẽemi,’ cʉ ĩña mʉ ʉpaʉre,” cʉ caĩñupʉ.
18 Mas todos eles, um por um, começaram a apresentar desculpas. O primeiro disse: “Comprei um campo e preciso ir vê-lo; peço que me desculpe.”
19 Apei, “Pʉga wamo cõo cãnacãʉ wecʉare na yʉ wapaye yaparo. To bairi yucʉacã na tʉjʉ aácʉ yʉ áa mai. To bairi, ‘Atí majiquẽemi,’ cʉ ĩña mʉ ʉpaʉre,” cʉ caĩñupʉ.
19 Outro disse: “Comprei cinco juntas de bois e vou experimentá-las; peço que me desculpe.”
20 Apei quena, “Yʉ nʉmo cʉticoapʉ yucʉacãna. To bairi yʉ aá majiquẽe,” cʉ caĩñupʉ.
20 E outro disse: “Casei-me e, por isso, não posso ir.”
21 To bairo na caĩro catunucoajupʉ paabojari majocʉ cʉ ʉpaʉ tʉpʉ. Tunu aá, cʉ ʉpaʉre na caĩrica wame cõo cʉ cabuio peocõañupʉ. To bairo na caĩriquere apiri, capunijiniñupʉ caʉpaʉ. Punijini, cʉ paabojari majocʉre ocõo bairo cʉ caĩñupʉ yua: “Uwaro macapʉ aácʉja. Nipetiro maca watoaripʉ noo cãni paʉriacãpʉ cãna cabopacarã macare na piya. To bairi cáaá majiquẽnare, cacape tʉjʉquẽnare, carʉpori rooye tuaricarãre, to cãnacã paʉ macana to bairo cabairã jetore na piya.”
21 — O servo voltou e, contou tudo ao seu senhor. Então, irado, o dono da casa disse ao seu servo: “Saia depressa para as ruas e becos da cidade e traga para cá os pobres, os aleijados, os cegos e os coxos.”
22 To bairi cʉ paabojari majocʉ cʉ ʉpaʉ cabopacarãre cʉ capi rotiricarore bairona na capii aájupʉ. Na pi yaparo ocõo bairo cʉ caĩñupʉ cʉ ʉpaʉre: “Ʉpaʉ, yʉ mʉ carotiricarore bairona yʉ pi yaparowʉ. To baibao joroquena wii maca jiraquẽe mai,” cʉ caĩñupʉ.
22 Mais tarde, o servo lhe disse: “Patrão, já fiz o que o senhor mandou, e ainda há lugar.”
23 To bairo cʉ caĩro apii ocõo bairo cʉ caĩñupʉ cʉ ʉpaʉ moquena: “Aácʉja maca tʉjaroripʉ macanare ma mʉ cáaáti paʉ cãna quenare na piija. To bairo mʉ cáto yʉ wii jiragaro yua,” cʉ caĩñupʉ paabojari majocʉre cʉ ʉpaʉ.
23 Então o senhor disse ao servo: “Saia pelos caminhos e atalhos e obrigue todos a entrar, para que a minha casa fique cheia.
24 “Yucʉra yua yʉ caʉga roti jʉgobatana maca ʉgaqueti majuucõagarãma, jocʉ mee yʉ ĩ,” cʉ caĩñupʉ cʉ ʉpaʉ, na caĩñupʉ Jesu yua.
24 Porque digo a vocês que nenhum daqueles homens que foram convidados provará a minha ceia.”
25 Camaja capãarã Jesure cʉ caʉja aájuparã. To bairo na cabairo Jesu na amejore nʉca tʉjʉri, ocõo bairo na caĩñupʉ:
25 Grandes multidões acompanhavam Jesus, e ele, voltando-se, lhes disse:
26 —Aperã mʉja camairo netoro yʉre maiña. Yʉre mʉja camairo netoro aperã macare mʉja camaiata yʉ mena macana mʉja ani majiquetigarã. To bairi mʉja pacʉare, mʉja nʉmoare, mʉja punaare, mʉja bairãre, mʉja cãniecʉtie quenare mʉja camairo netoro yʉre maiña.
26 — Se alguém vem a mim e não me ama mais do que ama o seu pai, a sua mãe, a sua mulher, os seus filhos, os seus irmãos, as suas irmãs e até a sua própria vida, não pode ser meu discípulo.
27 Yʉa yʉ popiye tamʉogʉ. Apei yʉ cabuei anigabaopʉcʉna, “Cʉ cabairicarore bairo yʉ popiye tamʉogatee yʉa,” caĩi ũcʉ maca yʉ mena macacʉ aniquetigʉmi, na caĩñupʉ Jesu.
27 E quem não tomar a sua cruz e vier após mim não pode ser meu discípulo.
28 —Jĩcaʉ caʉmʉari wiire átigʉ cʉ niyerure cõoña jʉgoʉmi, ti wiire paarique wapa ¿yʉ cawapayepe to ejagabapari? ĩi.
28 Pois qual de vocês, pretendendo construir uma torre, não se assenta primeiro para calcular a despesa e verificar se tem os meios para a concluir?
29 Cʉ cacõoña jʉgoquẽpata ti wii recomaca cãnona cʉ niyeru cʉ cawapayerique peticoaboro. To bairi cʉ cátibata wiire áti yaparo majiquetiboʉmi. To bairo cabairijere tʉjʉrã aperã cʉ ĩ epeborãma ti wiire capaabatacʉre.
29 Para não acontecer que, tendo lançado os alicerces e não podendo terminar a construção, todos os que a virem zombem dele,
30 “Ani capairi wiire átigabajupi. Yaparo majiquẽjupi,” cʉ ĩ epeborãma.
30 dizendo: “Este homem começou a construir e não pôde acabar.”
31 To bairo quena jĩcaʉ ʉpaʉ apei ʉpaʉ mena cʉ caame quẽparo jʉgoye ocõo bairo tʉgooñaʉmi: “¿Yʉa peeto bʉjaacãna yʉ ʉmʉa mena cʉ maca yʉ netobʉjaro caʉmʉacʉcʉre cʉ yʉ ame quẽ ocabʉtibocʉti?” ĩ tʉgooñaʉmi.
31 Ou qual é o rei que, indo para combater outro rei, não se assenta primeiro para calcular se com dez mil homens poderá enfrentar o que vem contra ele com vinte mil?
32 To bairi apei ʉpaʉ maca jõpʉna cʉ yarã jĩari maja pato mena cʉ cãno, “Mari ame quẽqueticõato,” ĩi, cʉ queti joʉmi.
32 Caso contrário, estando o outro ainda longe, envia-lhe uma embaixada, pedindo condições de paz.
33 To bairi yʉ cabuerã anigarã caroaro tʉgooña jʉgoya mʉja cátipere. Na cacõoña jʉgoricarore bairona ája. To bairi nii cʉ yere maii tiere cacũ aáweogaquẽcʉ yʉ mena macacʉ ani majiquetigʉmi, na caĩñupʉ Jesu.
33 Assim, pois, qualquer um de vocês que não renuncia a tudo o que tem não pode ser meu discípulo.
34 ’Moa caocaarije ñuubʉja. Caocaaquẽtie macare dope bairo apeye unie ʉgariquepʉre jaña maniboro.
34 — O sal é certamente bom; mas, se o sal se tornar insípido, como lhe restaurar o sabor?
35 Õwa turique quena ñuuquetiboro caocaaquẽtie aniri. Carepe aniboro. Noa yʉre caapirã yʉ caĩ buiorijere caroaro apiʉjaya, caĩñupʉ Jesu.
35 Não presta mais nem para a terra nem para o monte de estrume; lançam-no fora. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.