Lucas 14
Dio Wadarique (TAV) vs ARIB
1 Jĩca rʉmʉ na yerijãrica rʉmʉ cãno Jesu caʉgaʉ aájupʉ fariseo majocʉ ʉpaʉ jĩcaʉ cʉ ya wiipʉ. Topʉ cʉ cãno fariseo maja seeto Jesure cʉ catʉjʉ coteyuparã.
1 Tendo Jesus entrado, num sábado, em casa de um dos chefes dos fariseus para comer pão, eles o estavam observando.
2 Topʉ Jesu riape majuure cãñupʉ jĩcaʉ rupaʉna cabipii.
2 Achava-se ali diante dele certo homem hidrópico.
3 To bairi judío majare cabuerãre, fariseo maja quenare na cajeniñañupʉ Jesu:
3 E Jesus, tomando a palavra, falou aos doutores da lei e aos fariseus, e perguntou: É lícito curar no sábado, ou não?
4 To bairo na cʉ caĩ jeniñaro dope bairo cʉ caboca ĩ yʉquẽjuparã. To bairi cariaʉre cʉ pañari cʉ cacatioyupʉ Jesu. Cʉ catio yaparo cʉ catunu aá rotiyupʉ.
4 Eles, porém, ficaram calados. E Jesus, pegando no homem, o curou, e o despediu.
5 Cʉ tunu aá rotiri bero cʉ̃re catʉjʉ coterãre ocõo bairo na caĩñupʉ:
5 Então lhes perguntou: Qual de vós, se lhe cair num poço um filho, ou um boi, não o tirará logo, mesmo em dia de sábado?
6 Na maca dope bairo cʉ caĩ yʉ majiquẽjuparã yua.
6 A isto nada puderam responder.
7 Fariseo majocʉ, yʉ tʉpʉ na ʉgaato ĩi, cʉ capijoricarã caroa paʉri ʉparã na caruirijepʉre na cabeje ruiro tʉjʉri ocõo bairo na caĩ buioyupʉ Jesu:
7 Ao notar como os convidados escolhiam os primeiros lugares, propôs-lhes esta parábola:
8 —Wamo jiarica boje rʉmʉ mʉjaare na caʉga rotiata ʉparã na caruirijere ruigaqueticõaña. Ʉparã yepʉre mʉja caruiata jĩcaʉ mʉja beropʉ caʉpaʉ maca ejaboʉmi.
8 Quando por alguém fores convidado às bodas, não te reclines no primeiro lugar; não aconteça que esteja convidado outro mais digno do que tu;
9 Cʉ caejaro, “Ani ʉpaʉ cʉ caruiparore wamʉnʉcaña. Jõ maca ruija,” mʉja ĩboʉmi mʉjaare capijoricʉ. To bairo mʉja cʉ caĩro aperã na catʉjʉjoro boboro mʉja baiborã.
9 e vindo o que te convidou a ti e a ele, te diga: Dá o lugar a este; e então, com vergonha, tenhas de tomar o último lugar.
10 To bairi mʉja na caʉga rotiata caʉjaro maca ruiya mʉjaa. To bairo mʉja cabairo tʉjʉʉ mʉjaare caʉga rotiricʉ mʉja ĩgʉmi, “Yʉ yaʉ, atobʉjaacã ʉparã mena ruiya,” ĩboʉmi. To bairo mʉja cʉ caĩro apirã mʉja tʉ caruirã boboro tʉjʉquetigarãma. “Ati maja cañuurã ãñupa,” mʉja ĩgarãma.
10 Mas, quando fores convidado, vai e reclina-te no último lugar, para que, quando vier o que te convidou, te diga: Amigo, sobe mais para cima. Então terás honra diante de todos os que estiverem contigo à mesa.
11 Nii, “Cãni majuʉ yʉ ã, cʉ majuuna caĩ tʉgooñaʉ cawatoa macacʉ cʉ anio joroque cʉ cũgʉmi Dio.” “Cawatoa cãcʉ yʉ ã yʉa,” caĩi maca aperã netoro cãcʉ anigʉmi, na caĩ buioyupʉ Jesu.
11 Porque todo o que a si mesmo se exaltar será humilhado, e aquele que a si mesmo se humilhar será exaltado.
12 Na ĩ yaparo, “Yʉ mena ʉgaya,” cʉ caĩricʉre, ocõo bairo cʉ caĩ buioyupʉ Jesu:
12 Disse também ao que o havia convidado: Quando deres um jantar, ou uma ceia, não convides teus amigos, nem teus irmãos, nem teus parentes, nem os vizinhos ricos, para que não suceda que também eles te tornem a convidar, e te seja isso retribuído.
13 Mʉ tʉpʉ aperãre mʉ caʉga rotigaata cabopacarã macare na pijoya. Cáaá majiquẽnare, jĩca rʉpo carooye tuaricarãre, cacape manare, to bairo cabairã macare na pijoya.
13 Mas quando deres um banquete, convida os pobres, os aleijados, os mancos e os cegos;
14 To bairo mʉ cáto wariñuuriquere mʉ joogʉmi Dio. Na maca mʉ ʉga roti ame majiquẽema. Mʉ maca to bairo ácʉ Dio yarã caroarã na catunu catiri paʉpʉre caroa majuure mʉ bʉgagʉ.
14 e serás bem-aventurado; porque eles não têm com que te retribuir; pois retribuído te será na ressurreição dos justos.
15 To bairo Jesu cʉ caĩro apii jĩcaʉ cʉ mena caʉgaʉ ocõo bairo cʉ caĩñupʉ Jesure:
15 Ao ouvir isso um dos que estavam com ele à mesa, disse-lhe: Bem-aventurado aquele que comer pão no reino de Deus.
16 Jesu maca ocõo bairo cʉ caĩ buio majioñupʉ:
16 Jesus, porém, lhe disse: Certo homem dava uma grande ceia, e convidou a muitos.
17 Caʉgapa paʉ majuu cãno cʉ paa cotebojari majocʉre, “Yʉ mena caʉgaparã yʉ cabuioricarãre, ‘Mere na ʉgara aparo. Yʉ quenoo yaparo mʉja ĩ joomi,’ na ĩ buioʉja,” caĩñupʉ. To bairi cʉ paabojari majocʉ maca na cabuioʉ aábajupʉ yua.
17 E à hora da ceia mandou o seu servo dizer aos convidados: vinde, porque tudo já está preparado.
18 To bairo na cʉ caĩ buioʉ ejarijere apirã nipetiro cʉ capibatana, “Jã aá majiquẽe,” cʉ caboca ĩñuparã. Jĩcaʉ ocõo bairo cʉ caĩñupʉ: “Jĩca yepa oterica yepa yʉ wapaye yaparo. To bairi yucʉacã ti yepare tʉjʉ aácʉ yʉ áa. To bairi, ‘Atí majiquẽemi,’ cʉ ĩña mʉ ʉpaʉre,” cʉ caĩñupʉ.
18 Mas todos à uma começaram a escusar-se. Disse-lhe o primeiro: Comprei um campo, e preciso ir vê-lo; rogo-te que me dês por escusado.
19 Apei, “Pʉga wamo cõo cãnacãʉ wecʉare na yʉ wapaye yaparo. To bairi yucʉacã na tʉjʉ aácʉ yʉ áa mai. To bairi, ‘Atí majiquẽemi,’ cʉ ĩña mʉ ʉpaʉre,” cʉ caĩñupʉ.
19 Outro disse: Comprei cinco juntas de bois, e vou experimentá-los; rogo-te que me dês por escusado.
20 Apei quena, “Yʉ nʉmo cʉticoapʉ yucʉacãna. To bairi yʉ aá majiquẽe,” cʉ caĩñupʉ.
20 Ainda outro disse: Casei-me e portanto não posso ir.
21 To bairo na caĩro catunucoajupʉ paabojari majocʉ cʉ ʉpaʉ tʉpʉ. Tunu aá, cʉ ʉpaʉre na caĩrica wame cõo cʉ cabuio peocõañupʉ. To bairo na caĩriquere apiri, capunijiniñupʉ caʉpaʉ. Punijini, cʉ paabojari majocʉre ocõo bairo cʉ caĩñupʉ yua: “Uwaro macapʉ aácʉja. Nipetiro maca watoaripʉ noo cãni paʉriacãpʉ cãna cabopacarã macare na piya. To bairi cáaá majiquẽnare, cacape tʉjʉquẽnare, carʉpori rooye tuaricarãre, to cãnacã paʉ macana to bairo cabairã jetore na piya.”
21 Voltou o servo e contou tudo isto a seu senhor: Então o dono da casa, indignado, disse a seu servo: Sai depressa para as ruas e becos da cidade e traze aqui os pobres, os aleijados, os cegos e os coxos.
22 To bairi cʉ paabojari majocʉ cʉ ʉpaʉ cabopacarãre cʉ capi rotiricarore bairona na capii aájupʉ. Na pi yaparo ocõo bairo cʉ caĩñupʉ cʉ ʉpaʉre: “Ʉpaʉ, yʉ mʉ carotiricarore bairona yʉ pi yaparowʉ. To baibao joroquena wii maca jiraquẽe mai,” cʉ caĩñupʉ.
22 Depois disse o servo: Senhor, feito está como o ordenaste, e ainda há lugar.
23 To bairo cʉ caĩro apii ocõo bairo cʉ caĩñupʉ cʉ ʉpaʉ moquena: “Aácʉja maca tʉjaroripʉ macanare ma mʉ cáaáti paʉ cãna quenare na piija. To bairo mʉ cáto yʉ wii jiragaro yua,” cʉ caĩñupʉ paabojari majocʉre cʉ ʉpaʉ.
23 Respondeu o senhor ao servo: Sai pelos caminhos e valados, e obriga-os a entrar, para que a minha casa se encha.
24 “Yucʉra yua yʉ caʉga roti jʉgobatana maca ʉgaqueti majuucõagarãma, jocʉ mee yʉ ĩ,” cʉ caĩñupʉ cʉ ʉpaʉ, na caĩñupʉ Jesu yua.
24 Pois eu vos digo que nenhum daqueles homens que foram convidados provará a minha ceia.
25 Camaja capãarã Jesure cʉ caʉja aájuparã. To bairo na cabairo Jesu na amejore nʉca tʉjʉri, ocõo bairo na caĩñupʉ:
25 Ora, iam com ele grandes multidões; e, voltando-se, disse-lhes:
26 —Aperã mʉja camairo netoro yʉre maiña. Yʉre mʉja camairo netoro aperã macare mʉja camaiata yʉ mena macana mʉja ani majiquetigarã. To bairi mʉja pacʉare, mʉja nʉmoare, mʉja punaare, mʉja bairãre, mʉja cãniecʉtie quenare mʉja camairo netoro yʉre maiña.
26 Se alguém vier a mim, e não aborrecer a pai e mãe, a mulher e filhos, a irmãos e irmãs, e ainda também à própria vida, não pode ser meu discípulo.
27 Yʉa yʉ popiye tamʉogʉ. Apei yʉ cabuei anigabaopʉcʉna, “Cʉ cabairicarore bairo yʉ popiye tamʉogatee yʉa,” caĩi ũcʉ maca yʉ mena macacʉ aniquetigʉmi, na caĩñupʉ Jesu.
27 Quem não leva a sua cruz e não me segue, não pode ser meu discípulo.
28 —Jĩcaʉ caʉmʉari wiire átigʉ cʉ niyerure cõoña jʉgoʉmi, ti wiire paarique wapa ¿yʉ cawapayepe to ejagabapari? ĩi.
28 Pois qual de vós, querendo edificar uma torre, não se senta primeiro a calcular as despesas, para ver se tem com que a acabar?
29 Cʉ cacõoña jʉgoquẽpata ti wii recomaca cãnona cʉ niyeru cʉ cawapayerique peticoaboro. To bairi cʉ cátibata wiire áti yaparo majiquetiboʉmi. To bairo cabairijere tʉjʉrã aperã cʉ ĩ epeborãma ti wiire capaabatacʉre.
29 Para não acontecer que, depois de haver posto os alicerces, e não a podendo acabar, todos os que a virem comecem a zombar dele,
30 “Ani capairi wiire átigabajupi. Yaparo majiquẽjupi,” cʉ ĩ epeborãma.
30 dizendo: Este homem começou a edificar e não pode acabar.
31 To bairo quena jĩcaʉ ʉpaʉ apei ʉpaʉ mena cʉ caame quẽparo jʉgoye ocõo bairo tʉgooñaʉmi: “¿Yʉa peeto bʉjaacãna yʉ ʉmʉa mena cʉ maca yʉ netobʉjaro caʉmʉacʉcʉre cʉ yʉ ame quẽ ocabʉtibocʉti?” ĩ tʉgooñaʉmi.
31 Ou qual é o rei que, indo entrar em guerra contra outro rei, não se senta primeiro a consultar se com dez mil pode sair ao encontro do que vem contra ele com vinte mil?
32 To bairi apei ʉpaʉ maca jõpʉna cʉ yarã jĩari maja pato mena cʉ cãno, “Mari ame quẽqueticõato,” ĩi, cʉ queti joʉmi.
32 No caso contrário, enquanto o outro ainda está longe, manda embaixadores, e pede condições de paz.
33 To bairi yʉ cabuerã anigarã caroaro tʉgooña jʉgoya mʉja cátipere. Na cacõoña jʉgoricarore bairona ája. To bairi nii cʉ yere maii tiere cacũ aáweogaquẽcʉ yʉ mena macacʉ ani majiquetigʉmi, na caĩñupʉ Jesu.
33 Assim, pois, todo aquele dentre vós que não renuncia a tudo quanto possui, não pode ser meu discípulo.
34 ’Moa caocaarije ñuubʉja. Caocaaquẽtie macare dope bairo apeye unie ʉgariquepʉre jaña maniboro.
34 Bom é o sal; mas se o sal se tornar insípido, com que se há de restaurar-lhe o sabor?
35 Õwa turique quena ñuuquetiboro caocaaquẽtie aniri. Carepe aniboro. Noa yʉre caapirã yʉ caĩ buiorijere caroaro apiʉjaya, caĩñupʉ Jesu.
35 Não presta nem para terra, nem para adubo; lançam-no fora. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.