Mateus 27
Ălǝnžil n-Ɣisa Ălmasex: Kitab Ălmuqăddăs (TAQ) vs ARA
1 Ăffăw ɣas, əžžəmmăɣăn imănokalăn n-kăl-tikutawen d-inušămăn n-Iṣrayil, əṭṭăfăn iyyăn n-emm dăɣ-isălan n-iji n-iman n-Ɣisa,
1 Ao romper o dia, todos os principais sacerdotes e os anciãos do povo entraram em conselho contra Jesus, para o matarem;
2 ərmăsăn-t, jăn dăɣ-s tišəm təzzar, əlwăyăn-t s-Bilatəs wa n-gəfăr.
2 e, amarrando-o, levaram-no e o entregaram ao governador Pilatos.
3 Inhăy Yăhudəs-i t-issăɣdărăn a-s ăššăreɣa n-tamăttant a əɣtăsăn i-Ɣisa ɣas, ămmujrăẓ a-wa ija; ikkʼ imănokalăn n-kăl-tikutawen d-inušămăn n-Iṣrayil, ăssoɣăl-asăn kăraḍăt timərwen n-ărriyal n-aẓrəf wi t-əkfăn.
3 Então, Judas, o que o traiu, vendo que Jesus fora condenado, tocado de remorso, devolveu as trinta moedas de prata aos principais sacerdotes e aos anciãos, dizendo:
4 Osʼ-en-dd, innʼ-asăn, «Ofeɣ abăkkaḍ, Ɣisa, wa jeɣ dăɣ-ifassăn-năwăn, wăr t-illa a iɣšad.» Ǝnnăn-as: «Un, ma năkkul? A-wen əššăɣəl-năk.»
4 Pequei, traindo sangue inocente. Eles, porém, responderam: Que nos importa? Isso é contigo.
5 Irmăs Yăhudəs aẓrəf-ənnin, ijăr-asăn-t-in dăɣ-ehăn n-ămudd wa măqqărăn təzzar, iglă, ăsselăy aɣan, ija tărsəm dăɣ-err-net, imməntăl i-iman-net.
5 Então, Judas, atirando para o santuário as moedas de prata, retirou-se e foi enforcar-se.
6 Ǝkkəmen-dd imănokalăn n-kăl-tikutawen aẓrəf wa hin-ijăr măšan, ənnăn: «Wăr hanăɣ-xălal iji n-aẓrəf-wa-dăɣ făll-wa n-ehăn n-ămudd wa măqqărăn, ed ənta a-s ătwăjjăn iman n-ăhaləs.»
6 E os principais sacerdotes, tomando as moedas, disseram: Não é lícito deitá-las no cofre das ofertas, porque é preço de sangue.
7 Ǝžžəmmăɣăn dăɣ-isălan n-a-wa mad-əjən i-aẓrəf-en, ohărăn emm, ənnăn, ad-săr-s žănšən ašəkrəš n-ăhaləs iyyăn hin-ižanšen iləkkan, i-ad-umas edăgg-en, tiẓəska i-imăjarăn.
7 E, tendo deliberado, compraram com elas o campo do oleiro, para cemitério de forasteiros.
8 Dăɣ-təssəba n-ăddăbara-wen-dăɣ a făl har ašăl-i-dăɣ, təfărre-ten-dăɣ, iwăr-tăt isəm: «Ašəkrəš wa n-ašni.»
8 Por isso, aquele campo tem sido chamado, até ao dia de hoje, Campo de Sangue.
9 Ămoos a-wen-dăɣ jăn a ăssitbătăn a-wa innă ănnăbi Yirmiya, a-s innă dăɣ-əlkəttab-net:
9 Então, se cumpriu o que foi dito por intermédio do profeta Jeremias: Tomaram as trinta moedas de prata, preço em que foi estimado aquele a quem alguns dos filhos de Israel avaliaram;
10 əžžənšăn săr-s ašəkrəš wa n-i n-iləkkan
10 e as deram pelo campo do oleiro, assim como me ordenou o Senhor.
11 Ălwăqq wa dd-ibdăd Ɣisa dat-Bilatəs wa n-gəfăr, issəstăn-t, innʼ-as: «Ak, kăyy a-s ămănokal n-kăl-Ălyăhud meɣ?» Innʼ-as Ɣisa: «Kăyy iman-năk, tənned-tăn.»
11 Jesus estava em pé ante o governador; e este o interrogou, dizendo: És tu o rei dos judeus? Respondeu-lhe Jesus: Tu o dizes.
12 Ǝggădăn-dd imănokalăn n-kăl-tikutawen d-inušămăn n-Iṣrayil, ad-t-saḍlamăn siha d-siha măšan, wăr t-illa a hasăn-inna.
12 E, sendo acusado pelos principais sacerdotes e pelos anciãos, nada respondeu.
13 Innă gəfăr i-Ɣisa: «Ajăn kăyy, wăr səlləd i-tikunen ti fălla-k titwənninen?»
13 Então, lhe perguntou Pilatos: Não ouves quantas acusações te fazem?
14 Wăr t-təlla tăfert dd-təzjarăt emm n-Ɣisa, iqqăn a-wen eɣăf n-gəfăr.
14 Jesus não respondeu nem uma palavra, vindo com isto a admirar-se grandemente o governador.
15 Ăzzăman-en, hak ămudd n-Faṣka, ăsiwăyyʼ-in gəfăr u-takărmut wa dăɣ-s təttăr tamətte.
15 Ora, por ocasião da festa, costumava o governador soltar ao povo um dos presos, conforme eles quisessem.
16 A-s ităjj a-wen-dăɣ, ihʼ ăhaləs s-isəm-net Bărɣăbbas takărmut, isəm-net iyyăn Ɣisa ənta-dăɣ, wăr t-illa ere s-wădden issan făll-terwidəma-net.
16 Naquela ocasião, tinham eles um preso muito conhecido, chamado Barrabás.
17 Inhăy Bilatəs tamətte-ta dd-təžžəmmăɣăt săr-s ɣas, innʼ-asăn: «Lăɣătăt-ahi, əndek jer-meddən-wi-dăɣ n-əssin wa s-tărham a hawăn-t-in-səwwəyyăɣ? Ma tăssofăm Bărɣăbbas meɣ Ɣisa wa s-itawănna Ălmasex?»
17 Estando, pois, o povo reunido, perguntou-lhes Pilatos: A quem quereis que eu vos solte, a Barrabás ou a Jesus, chamado Cristo?
18 Ijʼ-asăn Bilatəs asəstan-wen-dăɣ făl-a-s issan a-s təmɣăre n-tismiten-năsăn ɣas a făl ăstărmăsăn Ɣisa.
18 Porque sabia que, por inveja, o tinham entregado.
19 Ăqqiima Bilatəs hărwa dăɣ-edăgg wa dăɣ-iɣattăs ăššăreɣa a-s dd-tăšmašăl hănne-s ăwadəm săr-s i-ad-wăr-isəmtəltil iman-net d-iman n-ăhaləs wărăn iɣšed hărăt ed tənnʼ-as, ənḍăhaḍ, əgdălăn-as imănăwnăwăn n-ăhaləs-en-dăɣ eḍəs.
19 E, estando ele no tribunal, sua mulher mandou dizer-lhe: Não te envolvas com esse justo; porque hoje, em sonho, muito sofri por seu respeito.
20 Ǝggădăn imănokalăn n-kăl-tikutawen d-inušămăn n-Iṣrayil, ăšhăššălăn tamətte i-ad-təttăr dăɣ-gəfăr ad-hasăn-dd-isəwwəy Bărɣăbbas, ămmăt Ɣisa.
20 Mas os principais sacerdotes e os anciãos persuadiram o povo a que pedisse Barrabás e fizesse morrer Jesus.
21 Olăs daɣ gəfăr, innʼ-asăn: «Ǝndek jer-meddən-wi-dăɣ n-əssin wa s-tărham ad-hawăn-t-in-səwwəyyăɣ?» Ǝnnăn-as: «Bărɣăbbas.»
21 De novo, perguntou-lhes o governador: Qual dos dois quereis que eu vos solte? Responderam eles: Barrabás!
22 Innʼ-asăn Bilatəs: «Ɣisa-š wa s-itawănna Ălmasex, ma has-e-ăjăɣ?» Ǝnnăn-as iket-dăɣ-năsăn: «Itwəṣləbet făll-tajəttewt!»
22 Replicou-lhes Pilatos: Que farei, então, de Jesus, chamado Cristo? Seja crucificado! Responderam todos.
23 Innʼ-asăn Bilatəs: «Mafăl, ma iɣšăd t-ăsiinăhăjjăn d-tamăttant?» Ăsɣăyyăn daɣ s-ăṣṣahăt: «Itwəṣləbet făll-tajəttewt.»
23 Que mal fez ele? Perguntou Pilatos. Porém cada vez clamavam mais: Seja crucificado!
24 Inhăy Bilatəs a-s wăr t-illa a infa măjrăd-net ed, təssəntă tamətte amdərway n-əššənju ɣas, iḍkăl-dd ăkoss han aman, ăsserăd ifassăn-net dat-tamətte təzzar, innʼ-asăn: «Ăhaləs-i-dăɣ ya ămaɣdal, tăjjihăm a-s wăr dăɣ-i əḍmenăn iman-net; oyyeɣ jere-wăn dăr-s.»
24 Vendo Pilatos que nada conseguia, antes, pelo contrário, aumentava o tumulto, mandando vir água, lavou as mãos perante o povo, dizendo: Estou inocente do sangue deste [justo]; fique o caso convosco!
25 Tənnʼ-as tamətte iket-net: «Ǝyya, nərḍa s-a-wen; əḍmənnet iman-net dăɣ-năɣ năkkăneḍ d-ihăyawăn-nănăɣ.»
25 E o povo todo respondeu: Caia sobre nós o seu sangue e sobre nossos filhos!
26 Ăswăyyʼ-asăn-in Bilatəs Bărɣăbbas, ăswăjja tiwit n-ebărtăk dăɣ-Ɣisa təzzar, ikfʼ-asăn-t i-ad-itwəṣləb făll-tajəttewt.
26 Então, Pilatos lhes soltou Barrabás; e, após haver açoitado a Jesus, entregou-o para ser crucificado.
27 Ǝlwăyăn əssărdusa wi n-gəfăr Ɣisa s-ammas n-ehăn wa n-gəfăr, iɣlăyɣălăy-t-dd dihen ejhăn n-əssărdusa imdan,
27 Logo a seguir, os soldados do governador, levando Jesus para o pretório, reuniram em torno dele toda a coorte.
28 əkkăsăn dăɣ-s isəlsa-net, əssəlsăn-t anăkăbba šăggăɣăn,
28 Despojando-o das vestes, cobriram-no com um manto escarlate;
29 jăn-as ălmăt, korona, a-wen, takənbut šund ta n-imănokalăn təẓat dăɣ-isənnanăn, jăn ălmăt tăborit ta n-təmmənukəla dăɣ-ăfuss-net wa n-aɣil, ad-rakkăɣăn data-s, ḍazzăn, jannen-as: «Ămănokal n-kăl-Ălyăhud, nəjʼ-ak gărdəbu!»
29 tecendo uma coroa de espinhos, puseram-lha na cabeça e, na mão direita, um caniço; e, ajoelhando-se diante dele, o escarneciam, dizendo: Salve, rei dos judeus!
30 Situfăn fălla-s, tihăɣăn dăɣ-s tăborit ta jăn dăɣ-ăfuss-net, təggatăn-t săr-s făll-eɣăf.
30 E, cuspindo nele, tomaram o caniço e davam-lhe com ele na cabeça.
31 Ǝssəgdăhăn dăɣ-tekăškăšt ta tăn-təšlăt ɣas, əkkăsăn-dd fălla-s anăkăbba-wənnin šăggăɣăn, ăssoɣălăn-as isəlsa-net təzzar, əglăn dăr-s i-ad-itwəṣləb făll-tajəttewt.
31 Depois de o terem escarnecido, despiram-lhe o manto e o vestiram com as suas próprias vestes. Em seguida, o levaram para ser crucificado.
32 Ǝglan dăr-s a-s ămmoqqăsăn d-ăhaləs n-tadăbayt ta n-Qərwan s-isəm-net Simyon; ăšhăššălăn-t alənji n-tajəttewt ta făll-mad-itwəṣləb Ɣisa.
32 Ao saírem, encontraram um cireneu, chamado Simão, a quem obrigaram a carregar-lhe a cruz.
33 Ǝkkăn d-Ɣisa edăgg s-itawănna: Gălgota, a-wen ălmăɣna-net: «Edăgg wa n-akărkor.» Ǝwwăḍăn-in edăgg-en ɣas,
33 E, chegando a um lugar chamado Gólgota, que significa Lugar da Caveira,
34 əssărtăyăn əssărdusa asməd d-asăfar iyyăn ifannăẓăn tisnant i-ad-has-t-səswən, măšan, ăkrăbbăt-t ɣas, unjăy săr-s.
34 deram-lhe a beber vinho com fel; mas ele, provando-o, não o quis beber.
35 Ǝṣlăbăn-t əssărdusa făll-tajəttewt ɣas, jăn tisăɣeren i-ad-uẓanăn isəlsa-net jer-iman-năsăn; ămoos a-wen a ăssiitbătăn a-wa s-kăla tăn-innă ănnăbi iyyăn a-s innă:
35 Depois de o crucificarem, repartiram entre si as suas vestes, tirando a sorte.
36 Ǝssəmdăn a-wen-dăɣ ɣas, əqqimăn, jăn ənniyăt i-Ɣisa,
36 E, assentados ali, o guardavam.
37 əttəytăyăn ăllox jənnəj-s i-ad-əlmədăn ăddinăt ăddălil wa săr-s dd-orăwăn tamăttant. Ăllox-en, iktab fălla-s:
37 Por cima da sua cabeça puseram escrita a sua acusação: Este é Jesus, o Rei dos Judeus .
38 Ašăl-en, ămizăyyen əssin inaɣtafăn atwəṣləb d-Ɣisa; ătwăṣlăb iyyăn daw-aɣil-net, ătwăṣlăb wa iyyăḍăn daw-tăšalje-net.
38 E foram crucificados com ele dois ladrões, um à sua direita, e outro à sua esquerda.
39 Iqqăl Ɣisa tekăškăšt i-ăddinăt-wi tikəynen, gaggărăn-t, siwliwilăn iɣăfawăn-năsăn,
39 Os que iam passando blasfemavam dele, meneando a cabeça e dizendo:
40 jannen-as: «Ǝyyaa, kăyy-i innăn tăddoobed terăẓẓe n-ehăn n-ămudd wa măqqărăn taləsăd-t edey dăɣ-kăraḍ išilan, ăɣləs iman-năk ya ămăra! Kunta tidət-dăɣ a-s kăyy a-s Rure-s n-Măssinăɣ, zubbət-dd tajəttewt!»
40 Ó tu que destróis o santuário e em três dias o reedificas! Salva-te a ti mesmo, se és Filho de Deus, e desce da cruz!
41 Ad-ḍaẓẓăn dăɣ-s daɣ imănokalăn n-kăl-tikutawen d-ălɣulam d-Ăṭṭăwrăt d-inušămăn n-Iṣrayil, jannen:
41 De igual modo, os principais sacerdotes, com os escribas e anciãos, escarnecendo, diziam:
42 «Wădden iɣlăs ăddinăt wi iyyăḍnen, iɣləset ya iman-net ămăra. Ikkəset-dd iman-net făll-tajəttewt, dihen ad-nəfləs a-s ənta a-s ămănokal n-Iṣrayil;
42 Salvou os outros, a si mesmo não pode salvar-se. É rei de Israel! Desça da cruz, e creremos nele.
43 wădden oman s-Măssinăɣ, iɣləset-t Măssinăɣ ya ămăra kunta ənta irhʼ-e, ed innă, ənta a-s Rure-s.»
43 Confiou em Deus; pois venha livrá-lo agora, se, de fato, lhe quer bem; porque disse: Sou Filho de Deus.
44 Ǝggădăn-dd daɣ inaɣtafăn wi ătwăṣlăbnen edes-has, ad-t-gaggărăn əntăneḍ-dăɣ s-əmmək-en-dăɣ.
44 E os mesmos impropérios lhe diziam também os ladrões que haviam sido crucificados com ele.
45 Ǝlsănăt tihay ărori n-ăkall iket-dăɣ-net wa-dăɣ n-tarăhut hundăɣ har tezzar.
45 Desde a hora sexta até à hora nona, houve trevas sobre toda a terra.
46 Təjă tezzar ɣas, ăsɣărăt Ɣisa s-afălla, innă dăɣ-tawalt-net:
46 Por volta da hora nona, clamou Jesus em alta voz, dizendo: Eli, Eli, lamá sabactâni? O que quer dizer: Deus meu, Deus meu, por que me desamparaste?
47 Ǝslăn-as ăddinăt əbdadnen dihen, wăr-əfhemăn a-wa ijănna ɣas, ad-jannen: «Săjdăt-as, ănnăbi Ɣəli a iɣarr!»
47 E alguns dos que ali estavam, ouvindo isto, diziam: Ele chama por Elias.
48 Ošăl-dd iyyăn dăɣ-săn ălwăqq-wen-dăɣ, issəlmăɣ tăḍuft təttalăt făll-ăbori dăɣ-bənegăr təzzar, ăssokʼ-et-dd emm n-Ɣisa i-ad-tăt-isuməm, infəw-t a-wen dăɣ-fad
48 E, logo, um deles correu a buscar uma esponja e, tendo-a embebido de vinagre e colocado na ponta de um caniço, deu-lhe a beber.
49 măšan, ənnăn-as imidiwăn-net: «Ǝšləy-as, ăyyʼ-e ad-nənhəy kunta ad-t-dd-ass ănnăbi Ɣəli, iɣləs-t.»
49 Os outros, porém, diziam: Deixa, vejamos se Elias vem salvá-lo.
50 Ăsɣărăt Ɣisa daɣ s-ăṣṣahăt, təzzar, əjmăḍăn-t iman.
50 E Jesus, clamando outra vez com grande voz, entregou o espírito.
51 Diha-dăɣ d-ija a-wen a-s ărido wa ibḍăn edăgg n-ămudd wa šăddijăn d-wa iknăn təššədje dăɣ-ehăn n-ămudd wa măqqărăn da-dăɣ a-s iqqărrawăt dăɣ-ammas, wa-dăɣ n-afălla-net har ider-net; ăškăḍkăḍ ăkall, ăṣṣoren iḍaɣăn;
51 Eis que o véu do santuário se rasgou em duas partes de alto a baixo; tremeu a terra, fenderam-se as rochas;
52 ămerănăt tiẓəska, ənkărăn-dd inəmmuttan n-imumənăn ăjjootnen
52 abriram-se os sepulcros, e muitos corpos de santos, que dormiam, ressuscitaram;
53 ḍarăt-tanăkra n-Ɣisa jer-inəmmuttan. Ăjjəyhăn ăddinăt ăjjootnen tăn-ənhaynen a-s dd-əjjăšăn aɣrəm wa šăddijăn n-Yărussălam ḍarăt tanăkra-năsăn jer-inəmmuttan.
53 e, saindo dos sepulcros depois da ressurreição de Jesus, entraram na cidade santa e apareceram a muitos.
54 Inhăy kăbtăn iyyăn n-kăl-Roma d-əssărdusa wi jănen ənniyăt i-Ɣisa a-wa ijăn d-aškəḍkəḍ wa ija ăkall ɣas, ărmăɣăn, ad-jannen: «Tidət-dăɣ a-s ăhaləs-i-dăɣ, Rure-s n-Măssinăɣ.»
54 O centurião e os que com ele guardavam a Jesus, vendo o terremoto e tudo o que se passava, ficaram possuídos de grande temor e disseram: Verdadeiramente este era Filho de Deus.
55 Ǝbdadnăt daɣ tiḍeḍen ăjjootnen dihen, əswaḍnăt dăɣ-ijəj dăɣ-a-wa ijăn iket-net. Tiḍeḍen-tin-dăɣ a-s kăla ədhălnăt Ɣisa, ăddewnăt dăr-s wa-dăɣ n-a ifăl teje ta n-Galila har əntănăteḍ-da-dăɣ;
55 Estavam ali muitas mulheres, observando de longe; eram as que vinham seguindo a Jesus desde a Galileia, para o servirem;
56 hʼ-enăt Măryăma ta n-Mulăždaləyăt d-Măryăma ta n-ma-s n-Yaqub d-Yusəf, hʼ-enăt daɣ ma-s n-dăgg-Zăbdi.
56 entre elas estavam Maria Madalena, Maria, mãe de Tiago e de José, e a mulher de Zebedeu.
57 Tokăy takkăṣt ɣas, osă-dd ăgg-ehăre iyyăn la taɣrəmt ta n-Arimata n-anăṭṭalib n-Ɣisa s-isəm-net Yusəf.
57 Caindo a tarde, veio um homem rico de Arimateia, chamado José, que era também discípulo de Jesus.
58 Ǝnta-en-dăɣ a ikkăn Bilatəs, ittăr dăɣ-s turhajăt n-ad-dd-ikkəs tafəkka n-Ɣisa făll-tajəttewt, iṣtăr-tăt; irḍʼ-as Bilatəs s-a-wen.
58 Este foi ter com Pilatos e lhe pediu o corpo de Jesus. Então, Pilatos mandou que lho fosse entregue.
59 Ikkăs-dd Yusəf tafəkka n-Ɣisa făll-tajəttewt, iknʼ-et, issəlsʼ-et tefit
59 E José, tomando o corpo, envolveu-o num pano limpo de linho
60 təzzar, issənsʼ-et dăɣ-aẓəkka ăynayăn s-ăru t-iɣaš i-iman-net dăɣ-esăwăl; ăsɣărănɣarăt-t-dd ḍarăt-a-wen tăhunt măqqoorăt, ăṭṭubbăt săr-s emm n-aẓəkka təzzar, iglă.
60 e o depositou no seu túmulo novo, que fizera abrir na rocha; e, rolando uma grande pedra para a entrada do sepulcro, se retirou.
61 A-s ităjj a-wen-dăɣ, təbdad Măryăma ta n-Mulăždaləyăt d-tanəmmăɣrut-net ta iyyăḍăt, ăqqimănăt tissənen dat-aẓəkka-en-dăɣ, hannăynăt a-wa ijăn iket-net.
61 Achavam-se ali, sentadas em frente da sepultura, Maria Madalena e a outra Maria.
62 Ăba Ɣisa dăɣ-ašăl wa n-dat-wa d-siməjnun kăl-Ălyăhud i-ašăl wa n-əssəbət-i n-tăsonfat. Ašăl wa ilkămăn i-wen n-əssəbət wa n-tăsonfat, əkkăn imănokalăn n-kăl-tikutawen d-kăl-faris Bilatəs, ənnăn-as:
62 No dia seguinte, que é o dia depois da preparação, reuniram-se os principais sacerdotes e os fariseus e, dirigindo-se a Pilatos,
63 «Ămănokal-nănăɣ, nəkittəw a-s ăwadəm wa išinməšrəyăn ăddinăt, a-s iddăr, innă, afăl t-ăba, kăraḍ išilan ḍarăt-tamăttant-net, ad-dd-inkăr jer-inəmmuttan.
63 disseram-lhe: Senhor, lembramo-nos de que aquele embusteiro, enquanto vivia, disse: Depois de três dias ressuscitarei.
64 Nărha dăɣ-k, ad-səwwəjjəd ənniyăt i-aẓəkka-net hundăɣ har akəyən kăraḍ išilan-win-dăɣ s-innă, dihen, wăr mad-akrən inəṭṭulab-net tafəkka-net, əffărăn-tăt təzzar, ənnən i-tamətte a-s inkăr-dd jer-inəmmuttan. Afăl jăn a-wen, ad-tajăr tanməšrayt ta jăn ta ija ənta iman-net.»
64 Ordena, pois, que o sepulcro seja guardado com segurança até ao terceiro dia, para não suceder que, vindo os discípulos, o roubem e depois digam ao povo: Ressuscitou dos mortos; e será o último embuste pior que o primeiro.
65 Innʼ-asăn Bilatəs: «Ăjăt a-wa s-tărhăm. Ǝnhəywăt, hărăt dăɣ-əssărdusa-dədi, səwwəjjəm-tăn ənniyăt i-aẓəkka s-əmmək wa s-tărhăm.»
65 Disse-lhes Pilatos: Aí tendes uma escolta; ide e guardai o sepulcro como bem vos parecer.
66 Ǝkkăn aẓəkka, əssəbdădăn data-s əssărdusa təzzar, əknăn-t ăṭabbu i-ad-wăr-itədubut ăwadəm wălʼ iyyăn arr-net.
66 Indo eles, montaram guarda ao sepulcro, selando a pedra e deixando ali a escolta.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.