Lucas 9
Ălǝnžil n-Ɣisa Ălmasex: Kitab Ălmuqăddăs (TAQ) vs NVI
1 Iɣră-dd Ɣisa inəṭṭulab-net wi n-măraw d-əssin, ikfʼ-en tărna d-ălxikmăt făll-e d t-illăm alšin d-tădabit n-ad-zizuyăn ăddinăt dăɣ-turhənnawen-năsăn,
1 Reunindo os Doze, Jesus deu-lhes poder e autoridade para expulsar todos os demônios e curar doenças,
2 ăšmašăl-tăn ḍarăt-a-wen i-ad-xaṭṭăbăn isălan n-Təmmənəya n-Măssinăɣ d-ad-zizuyăn imarhinăn,
2 e os enviou a pregar o Reino de Deus e a curar os enfermos.
3 innʼ-asăn: «Wăr tiwəyăt wăla a ənḍărrăn dăɣ-asikəl-năwăn, wăr tiwəyăt tăborit, wăla šăkkoš, wăla ăzzad, wăla aẓrəf; wăr tiwəyăt əssin irăswăyăn.
3 E disse-lhes: "Não levem nada pelo caminho: nem bordão, nem saco de viagem, nem pão, nem dinheiro, nem túnica extra.
4 Ehăn təjjăšăm-dăɣ har kăwăn-ăsmăjarăt, ɣaymăt dăɣ-s har ašăl wa d-tăssawăḍăm tekle.
4 Na casa em que vocês entrarem, fiquem ali até partirem.
5 Aɣrəm təjjăšăm wăr kăwăn dăɣ-s ăsbărrăk ăwadəm, əzjărăt-t, tăbbăkbăkăm iḍarăn-năwăn i-ad-wăr kăwăn-iləttăɣ wăla ăboqqal-net, ilkam ad-ăjjăyh a-wen fălla-săn.»
5 Se não os receberem, sacudam a poeira dos seus pés quando saírem daquela cidade, como testemunho contra eles".
6 Ǝglăn inəṭṭulab, tadăbayt əmmărăn-dăɣ, ad-dăɣ-s ăxṭəbăn isălan n-ălxer, zuzəyən dăɣ-s imarhinăn.
6 Assim, eles saíram e foram pelos povoados, pregando o evangelho e fazendo curas por toda parte.
7 Islă Harudəs-i ixkămăn făll-teje ta n-Galila a-wa ităjj Ɣisa d-inəṭṭulab-net ɣas, iqqăn eɣăf-net făl-a-s, jannen ăddinăt iyyăḍ dăɣ-isălan n-Ɣisa a-s ənta-i-dăɣ a-s Exya wa n-Enəsselmăɣ dd-olasăn tanăkra jer-inəmmuttan,
7 Herodes, o tetrarca, ouviu falar de tudo o que estava acontecendo e ficou perplexo, porque algumas pessoas estavam dizendo que João tinha ressuscitado dos mortos;
8 jannen iyyăḍ: «A-wa ănnăbi Ɣəli dd-olasăn uɣəl», jannen wi iyyăḍnen: «A-wa iyyăn dăɣ-ănnăbităn wi n-ibda dd-olasăn tanăkra jer-inəmmuttan.»
8 outros, que Elias tinha aparecido; e ainda outros, que um dos profetas do passado tinha voltado à vida.
9 Harudəs ənta iman-net, innă: «Exya-š, ajăn wădden năkk a dd-issəfrăsăn eɣăf-net, ma ămoos-š wa hi-dd-išreyăn făll-sallăɣ ijităn-wi-dăɣ?» Ad-itattăr ya Harudəs əmmək s-inhăy Ɣisa.
9 Mas Herodes disse: "João, eu decapitei! Quem, pois, é este de quem ouço essas coisas? " E procurava vê-lo.
10 Ǝqqălăn-dd inəmmušal, jăn dăɣ-Ɣisa isălan n-a-wa jăn iket-net. Ikkăs-tăn-dd s-takše, ikka dăr-săn taɣrəmt ta n-Băṭsăyda.
10 Ao voltarem, os apóstolos relataram a Jesus o que tinham feito. Então ele os tomou consigo, e retiraram-se para uma cidade chamada Betsaida;
11 Ǝlmădăn ăddinăt s-a-wen ɣas, əlkămăn-as-dd. Ilkăḍ-asăn-dd Ɣisa, ad-hasăn-itajj isălan n-Təmmənəya n-Măssinăɣ, izizuy dăɣ-săn wi n-imărhinăn ăḍḍirărnen s-a-wen.
11 mas as multidões ficaram sabendo, e o seguiram. Ele as acolheu, e falava-lhes acerca do Reino de Deus, e curava os que precisavam de cura.
12 Ohăẓ-dd ejăḍăl n-tăfukt ɣas, ohăẓăn-t-dd inəṭṭulab-net wi n-măraw d-əssin, ənnăn-as: «Səgləw tamətte ad-tăkk tidbi-ti ohăẓnen d-imăzzaɣăn i-ad-təmmăɣ i-edăgg dăɣ-tənsa d-i dăɣ-təkša făl-a-s, edăgg n-tenere a nəha.»
12 Ao fim da tarde os Doze aproximaram-se dele e disseram: "Manda embora a multidão para que eles possam ir aos campos vizinhos e aos povoados, e encontrem comida e pousada, porque aqui estamos em lugar deserto".
13 Innʼ-asăn: «Un, šăkšăt-tăn kăwăneḍ iman-năwăn.» Ǝnnăn-as: «Wăr nəṭṭef ar səmmosăt tijəlwen d-əssin imănan, afăl wădden aɣrəm a nəkka, i-ad-dd-nəžănš a təkša tamətte jat əjut-wa-dăɣ.»
13 Ele, porém, respondeu: "Dêem-lhes vocês algo para comer". Eles disseram: "Temos apenas cinco pães e dois peixes — a menos que compremos alimento para toda esta multidão".
14 Ălžămaɣăt-en-dăɣ, ihʼ-e a iwwăḍăn səmmos afḍăn n-ăhaləs. Innă Ɣisa i-inəṭṭulab-net: «Săqqaymət ăddinăt, təbḍəwăm-tăn s-səmmosăt-səmmosăt timərwen n-ăwadəm.»
14 ( E estavam ali cerca de cinco mil homens ). Mas ele disse aos seus discípulos: "Façam-nos sentar-se em grupos de cinqüenta".
15 Jăn inəṭṭulab a-wa hasăn-innă, ăsɣăymăn ăddinăt iket-năsăn.
15 Os discípulos assim fizeram, e todos se assentaram.
16 Iḍkăl Ɣisa ḍarăt-a-wen tijəlwen ti n-səmmosăt d-imănan wi n-əssin, ăjoẓăy išənnawăn, ămmoy i-Măssinăɣ, ăfrăsfărăs tijəlwen, ănkăḍnăkăḍ imănan təzzar, ikfă a-wen-dăɣ iket-net i-inəṭṭulab-net i-ad-t-uẓanăn jer-ăddinăt.
16 Tomando os cinco pães e os dois peixes, e olhando para o céu, deu graças e os partiu. Em seguida, entregou-os aos discípulos para que os servissem ao povo.
17 Ǝkšăn iket-dăɣ-năsăn har əyyəwănăn, ăsdăwăn-dd a-wa əjlăšăn, osăn-t iḍnăy măraw deketăn d-əssin n-tijəlwen d-imănan.
17 Todos comeram e ficaram satisfeitos, e os discípulos recolheram doze cestos cheios de pedaços que sobraram.
18 Ašăl iyyăn, itəddal Ɣisa Măssinăɣ, əllan-t ɣur-s inəṭṭulab-net, har šik-dăɣ, innʼ-asăn: «Ma janna tamətte dăɣ-isălan-in, ma janna, mi ămoosăɣ?»
18 Certa vez Jesus estava orando em particular, e com ele estavam os seus discípulos; então lhes perguntou: "Quem as multidões dizem que eu sou? "
19 Ǝnnăn-as: «Iyyăḍ jannen: kăyy a-s Exya wa n-Enəsselmăɣ, iyyăḍ jannen: kăyy a-s ănnăbi Ɣəli, iyyăḍ făw a jannen: kăyy iyyăn dăɣ-ănnăbităn wi n-ibda dd-olasăn tanăkra jer-inəmmuttan.»
19 Eles responderam: "Alguns dizem que és João Batista; outros, Elias; e, ainda outros, que és um dos profetas do passado que ressuscitou".
20 Innʼ-asăn: «Kăwăneḍ-i-š, ma tənnăm, mi ămoosăɣ?» Ăwwežăb-as Bəṭrus, innʼ-as: «Kăyy a-s Ălmasex wa n-Măssinăɣ.»
20 "E vocês, o que dizem? ", perguntou. "Quem vocês dizem que eu sou? " Pedro respondeu: "O Cristo de Deus".
21 Ăsmăhăḍ dăɣ-săn Ɣisa, omăr-tăn d-ad-wăr jen isălan-win-dăɣ i-ăwadəm wălʼ iyyăn,
21 Jesus os advertiu severamente que não contassem isso a ninguém.
22 innʼ-asăn: «Ăgg-ăgg-adəm, ilzam-t ad-inhəy tersəmmawen ăjjootnen, ənkărăn-t inušămăn wi n-Iṣrayil d-imănokalăn n-kăl-tikutawen d-ălɣulam n-Ăṭṭăwrăt, əjən iman-net măšan, ašăl wa s-kăraḍ ḍarăt tamăttant-net, ad-dd-inkăr jer-inəmmuttan.»
22 E disse: "É necessário que o Filho do homem sofra muitas coisas e seja rejeitado pelos líderes religiosos, pelos chefes dos sacerdotes e pelos mestres da lei, seja morto e ressuscite no terceiro dia".
23 Innʼ-asăn iket-năsăn ḍarăt-a-wen: «Ere irhăn alkum-hahi-dăɣ, adiš, iksənet iman-net, ăjet hak ašăl făll-tamăttant šund ta n-tajəttewt təzzar, ilkəmet-ahi.
23 Jesus dizia a todos: "Se alguém quiser acompanhar-me, negue-se a si mesmo, tome diariamente a sua cruz e siga-me.
24 Wa wărăn itəttăr ar əmmək s-ogăẓ iman-net dăɣ-ăddunya-ta-dăɣ, ad-ifut dăɣ-ălžănnăt, măšan, wa irḍăn ăfota dăɣ-iman-net dăɣ-ăddunya-ta-dăɣ, dăɣ-ăddimmăt-in, ad-iɣləs.
24 Pois quem quiser salvar a sua vida a perderá; mas quem perder a vida por minha causa, este a salvará.
25 Ma s-infa ăgg-adəm ad-irbăx ăddunya iket-dăɣ-net, a-s ija a-wen, ăššiiška iman-net, ăfota dăɣ-ălaxărăt?
25 Pois que adianta ao homem ganhar o mundo inteiro, e perder-se ou destruir a si mesmo?
26 Ere hi-ăkrakăḍăn-dăɣ năkk d-măjrăd-in, ad-t-əkrukəḍăɣ năkk-dăɣ i n-Ăgg-ăgg-adəm ašăl wa d-mad-dd-ăqqəlăɣ dăɣ-ălxurmăt-in d-ălxurmăt n-Abba d-ănjălosăn wi n-iməššeddəjăn.
26 Se alguém se envergonhar de mim e das minhas palavras, o Filho do homem se envergonhará dele, quando vier em sua glória e na glória do Pai e dos santos anjos.
27 Ăsidătteɣ-awăn a-s han-kăwăn ăddinăt əbdadnen diha-dăɣ wăr-e iba wăr-ənheyăn Təmmənəya n-Măssinăɣ.»
27 Garanto-lhes que alguns que aqui se acham de modo nenhum experimentarão a morte antes de verem o Reino de Deus".
28 Ǝḍḍəkuḍ n-əttam išilan ḍarăt a-s hasăn-ija Ɣisa măjrăd-wənnin-dăɣ, ăddew d-Bəṭrus d-Exya d-Yaqub s-taḍaɣt tiyyăt i-ad-idəl Măssinăɣ.
28 Aproximadamente oito dias depois de dizer essas coisas, Jesus tomou consigo a Pedro, João e Tiago e subiu a um monte para orar.
29 Itəddal Măssinăɣ dihen-dăɣ a-s data-săn dd-ijjăš ini ăynayăn, iqqăl-dd emăls-net i măllăn-măllăn šund essam.
29 Enquanto orava, a aparência de seu rosto se transformou, e suas roupas ficaram alvas e resplandecentes como o brilho de um relâmpago.
30 A ənḍărrăn, əssin meddən-da-dăɣ dd-falnen išənnawăn hasăn-dd-ănfalălnen, ad-tamăjradăn d-Ɣisa. Meddən-en-hi, iyyăn ănnăbi Mosa, wa iyyăḍăn ănnăbi Ɣəli.
30 Surgiram dois homens que começaram a conversar com Jesus. Eram Moisés e Elias.
31 Ănfalălăn-as-dd dăɣ-ălxurmăt, əjăn-as isălan n-əmmək wa s-mad-hin-isəssiwăḍ ămašal n-Măssinăɣ s-tamăttant-net, dăɣ-Yărussălam.
31 Apareceram em glorioso esplendor, e falavam sobre a partida de Jesus, que estava para se cumprir em Jerusalém.
32 A-s ităjj a-wen-dăɣ, ilɣad eḍəs Bəṭrus d-imidiwăn-net, ənkărăn-dd ɣas, ənhăyăn təmɣăre n-ălxurmăt n-Ɣisa d-meddən wi n-əssin dăr-ănnibdăd.
32 Pedro e os seus companheiros estavam dominados pelo sono; acordando subitamente, viram a glória de Jesus e os dois homens que estavam com ele.
33 Ălwăqq wa d-igilləw Mosa d-Ɣəli, innă Bəṭrus i-Ɣisa: «Ălɣalim, ufa ad-nəzzăɣ ɣas diha-dăɣ, nəkrəs kăraḍ ihəktan: wa-năk, wa n-Mosa d-wa n-Ɣəli.» Wăr-issen Bəṭrus a ijanna.
33 Quando estes estavam se retirando, Pedro disse a Jesus: "Mestre, é bom estarmos aqui. Façamos três tendas: uma para ti, uma para Moisés e uma para Elias". ( Ele não sabia o que estava dizendo. )
34 Ijanna a-wen-dăɣ a-s tăn-dd-təlsa tele n-tejărăkt tiyyăt, ărmăɣăn.
34 Enquanto ele estava falando, uma nuvem apareceu e os envolveu, e eles ficaram com medo ao entrarem na nuvem.
35 Izjăr-dd emăsli tejărăkt-en innăn:
35 Dela saiu uma voz que dizia: "Este é o meu Filho, o Escolhido; ouçam a ele! "
36 A-s imda măjrăd-ənnin-dăɣ, wăr t-illa ere dd-ăqqimăn dihen-dăɣ a săl Ɣisa. Ăssosămăn inəṭṭulab făll-a-wa ənhăyăn dăɣ-išilan-win-dăɣ, wăr t-illa ere dăɣ-jan isălan.
36 Tendo-se ouvido a voz, Jesus ficou só. Os discípulos guardaram isto somente para si; naqueles dias, não contaram a ninguém nada do que tinham visto.
37 Ašăl wa ilkămăn i-wen, ălwăqq wa dd-ăzzubbăt Ɣisa d-inəṭṭulab-net taḍaɣt, təlkăḍ-as-dd tamətte tăjjeet.
37 No dia seguinte, quando desceram do monte, uma grande multidão veio ao encontro dele.
38 A ənḍărrăn ăhaləs iyyăn da-dăɣ, iḍkăl emăsli-net, innă: «Ălɣalim, aḍən tăhanint i-ara-nin s-ənta ɣas a leɣ.
38 Um homem da multidão bradou: "Mestre, rogo-te que dês atenção ao meu filho, pois é o único que tenho.
39 E-d t-irmăs alšin wa t-ihăn-dăɣ, ad-isaɣărat, itišbărḍil, isakăffaw, isiləbbuḍ-t, šărnaš dăr-s ibiḍḍəw,
39 Um espírito o domina; de repente ele grita; lança-o em convulsões e o faz espumar; quase nunca o abandona, e o está destruindo.
40 əttărăɣ dăɣ-inəṭṭulab-năk ad-dăɣ-s t-əkkəsăn măšan, indăr-asăn.»
40 Roguei aos teus discípulos que o expulsassem, mas eles não conseguiram".
41 Ăwwežăb-asăn, innʼ-asăn: «Ya əzzurəyăt-i-dăɣ wărăt tomen s-Măssinăɣ, tănimăšrăy-as, hundăɣ har əmme əlleɣ jere-wăn, əṣbarăɣ-kăwăn?» Innă i-ăhaləs ḍarăt-a-wen: «Awəy-ahi-dd rure-k.»
41 Respondeu Jesus: "Ó geração incrédula e perversa, até quando estarei com vocês e terei que suportá-los? Traga-me aqui o seu filho".
42 Ikka-dd alyaḍ Ɣisa a-s t-ăssoḍa alšin, ad-itišbărḍil măšan, ăsmăhăḍ Ɣisa făll-alšin, izzăy alyaḍ, ăssoɣăl-t i-ti-s.
42 Quando o menino vinha vindo, o demônio o lançou por terra, em convulsão. Mas Jesus repreendeu o espírito imundo, curou o menino e o entregou de volta a seu pai.
43 Ăkunăn ăddinăt iket-dăɣ-năsăn făl təssəba n-təmɣăre n-ijităn n-Măssinăɣ. Inhăy Ɣisa a-s ăkunăn dăɣ-a-wa ităjj ɣas, innă i-inəṭṭulab-net:
43 E todos ficaram atônitos ante a grandeza de Deus. Estando todos maravilhados com tudo o que Jesus fazia, ele disse aos seus discípulos:
44 «Ǝjjəšnet isălan-wi-dăɣ timəẓẓujen-năwăn: Ăgg-ăgg-adəm, išwar ăttirmăs, ijjəš ifassăn n-dăgg-adəm.»
44 "Ouçam atentamente o que vou lhes dizer: o Filho do homem será traído e entregue nas mãos dos homens".
45 Wăr-əjrehăn măjrăd-wen-dăɣ hasăn-ija, ăttunkăl-asăn ălmăɣna-net i-ad-wăr t-jărrăhăn hakd a-wen-dăɣ, ăksuḍăn ad-t-səstənăn d-ălmăɣna-net.
45 Mas eles não entendiam o que isso significava; era-lhes encoberto, para que não o entendessem. E tinham receio de perguntar-lhe a respeito dessa palavra.
46 Tənkăr ḍarăt-a-wen tamɣənnant tăṣṣoohet jer-inəṭṭulab i-ad-əlmədăn əndek dăɣ-săn wa ojărăn.
46 Começou uma discussão entre os discípulos, acerca de qual deles seria o maior.
47 Iɣră Ɣisa edăwănne n-ulhawăn-năsăn ɣas, iḍkăl-dd ara iyyăn, ijʼ-e edes-has,
47 Jesus, conhecendo os seus pensamentos, tomou uma criança e a colocou em pé, a seu lado.
48 innʼ-asăn: «Ere ăsbălălăn ara-wa-dăɣ, dăɣ-ăddimmăt-in, năkk a ăsbălăl, ere wa hi-ăsbălălăn, wa hi-dd-ăšmašălăn a ăsbălăl; wa dăɣ-wăn ăsrăsăn iman-net, ənta a-s wa ojărăn.»
48 Então lhes disse: "Quem recebe esta criança em meu nome, está me recebendo; e quem me recebe, está recebendo aquele que me enviou. Pois aquele que entre vocês for o menor, este será o maior".
49 Issəstăn-t ănăṭṭalib-net Exya, innʼ-as: «Ălɣalim, nənhay ăwadəm iyyăn itakkăsăn alšinăn dăɣ-ăddinăt s-tărna n-isəm-năk, nənnʼ-as, wăr-itilset, ed wăr hanăɣ-iha s-alkum-hak.»
49 Disse João: "Mestre, vimos um homem expulsando demônios em teu nome e procuramos impedi-lo, porque ele não era um dos nossos. "
50 Innʼ-as Ɣisa: «Wăr has-t-təgdelăm făl-a-s ere wărăn kăwăn-iknes-dăɣ, a-di, amidi-năwăn.»
50 "Não o impeçam", disse Jesus, "pois quem não é contra vocês, é a favor de vocês".
51 Ohăẓăn-dd išilan-wi d-ila Ɣisa s-ad-t-iba, inkăr-dd jer-inəmmuttan, ăkk išənnawăn ɣas, təjjăš-dd tărha n-tikawt n-Yărussălam ənniyăt-net s-ăṣṣahăt.
51 Aproximando-se o tempo em que seria elevado ao céu, Jesus partiu resolutamente em direção a Jerusalém.
52 Issəglă inămmašalăn data-s, ăssokʼ-en taɣrəmt tiyyăt n-Sămari i-ad-has-əjrəwăn ehăn dăɣ-ăzzubbăt
52 E enviou mensageiros à sua frente. Indo estes, entraram num povoado samaritano para lhe fazer os preparativos;
53 măšan, unjăyăn kăl-taɣrəmt-ten-dăɣ s-ad-hasăn-imjurət, ed ija tamdujt ta n-Yărussălam.
53 mas o povo dali não o recebeu porque se notava em seu semblante que ele ia para Jerusalém.
54 Inhăy Yaqub d-Exya a-wen ɣas, ənnăn-as: «Ălɣalim, wi hi-ăddinăt, ăyy-anăɣ ad-fălla-săn dd-nəzəzzubbət efew tăn-ilhăsăn.»
54 Ao verem isso, os discípulos Tiago e João perguntaram: "Senhor, queres que façamos cair fogo do céu para destruí-los? "
55 Innăḍ-dd săr-săn Ɣisa, ăsnărɣăm fălla-săn, innʼ-asăn: «Wăr təssenăm a jănnem,
55 Mas Jesus, voltando-se, os repreendeu, dizendo: "Vocês não sabem de que espécie de espírito são, pois o Filho do homem não veio para destruir a vida dos homens, mas para salvá-los";
56 Ăgg-ăgg-adəm wăr dd-osa i-ad-ilhəs ăddinăt, osă-dd i-ad-tăn-iɣləs.» Okăyăn ḍarăt-a-wen s-taɣrəmt săl-ten.
56 e foram para outro povoado.
57 Ǝglan dăɣ-a-wen-dăɣ a-s innʼ ăhaləs iyyăn i-Ɣisa: «E-s təkked-dăɣ, əlkamăɣ-ak.»
57 Quando andavam pelo caminho, um homem lhe disse: "Eu te seguirei por onde quer que fores".
58 Innʼ-as Ɣisa: «Ibăggan lan tihaliwen, igḍaḍ lan iskak măšan, Ăgg-ăgg-adəm, wăr ila wăla edăgg dăɣ-issənsa eɣăf-net.»
58 Jesus respondeu: "As raposas têm suas tocas e as aves do céu têm seus ninhos, mas o Filho do homem não tem onde repousar a cabeça".
59 Innă Ɣisa i-ăhaləs iyyăn ḍarăt-a-wen: «Ǝlkəm-ahi.» Innʼ-as wa: «Ălɣalim, ăkfʼ-ahi turhajăt n-ad-ăglăɣ ăẓkăɣ abba-nin, ăqqəlăɣ-kăy-dd, əlkəmăɣ-ak.»
59 A outro disse: "Siga-me". Mas o homem respondeu: "Senhor, deixa-me ir primeiro sepultar meu pai".
60 Innʼ-as Ɣisa: «Ăyy inəmmuttan ad-əẓkən inəmmuttan-năsăn, kăyy, əgləw ăj i-ăddinăt isălan n-Təmmənəya n-Măssinăɣ.»
60 Jesus lhe disse: "Deixe que os mortos sepultem os seus próprios mortos; você, porém, vá e proclame o Reino de Deus".
61 Innʼ-as iyyăn daɣ: «Ălɣalim, ărheɣ ad-hak-əlkəmăɣ măšan, ăkfʼ-ahi turhajăt n-ad-ăjăɣ isənnăɣlaf d-ăddinăt-in təzzar.»
61 Ainda outro disse: "Vou seguir-te, Senhor, mas deixa-me primeiro voltar e me despedir da minha família".
62 Innʼ-as Ɣisa: «Ere issəntăn azzal wa n-ălxidmăt i-Măssinăɣ təzzar, ad-išanăšlam ḍara-s, a-di, wăr-ănhăjja d-Təmmənəya n-Măssinăɣ.»
62 Jesus respondeu: "Ninguém que põe a mão no arado e olha para trás é apto para o Reino de Deus".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.