Lucas 1
Kitab Bogu Pasad talu' nog Mikpongon (SUC) vs NAA
1 Og sulat koni tidu dia ni Luk posunguꞌ dia ni Teopilus.
1 Visto que muitos já empreenderam uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 Og sinulat nilan kituꞌ ion non og piguksugan nog gotowanan kituꞌ dianami nog mikotaksiꞌ nog ginang non tidu pa sog tolipunan. Bu ilan dosop og mikpulonag nog Gombaꞌis kituꞌ nog Guksugan paꞌali sog ginang nog Mikpongon dia sog gotowanan.
2 conforme nos transmitiram os que desde o princípio foram deles testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 Dadi, akon, pigonadan ku dosop mahatul og glam non kituꞌ tidu pa sog tolipunan non. Mipikil u dosop nog pokpolaspolason ku sumulat og guksugan paꞌali dianon bu poiton ku dianika, Pogodaban Teopilus,
3 igualmente a mim pareceu bem, depois de cuidadosa investigação de tudo desde a sua origem, dar-lhe por escrito, excelentíssimo Teófilo, uma exposição em ordem,
4 bagun mu da kosunan nog motud dodaꞌ og pianad kituꞌ dianika nog sakup ni Isus.
4 para que você tenha plena certeza das verdades em que foi instruído.
5 Kobon pa nog si Herod og migdatuꞌ sog probinsia nog Judia, ngon sala kotow bolian nog bansa Hudyu og ngalan non si Sakaraya. Ion og sakup nog sala kampung nog boliananan kituꞌ nog dia sog pangkat ni Apuꞌ Abidya. Bu og ngalan nog duoy non si Elisabet. Ion siꞌoy miktidu dosop dia sog pangkat ni Apuꞌ Aron.
5 Nos dias de Herodes, rei da Judeia, houve um sacerdote chamado Zacarias, do turno de Abias. A mulher dele era das filhas de Arão e se chamava Isabel.
6 Og pogduoy koyon midulus og kotubuꞌ nilan dia sog motaan nog Mikpongon bu ondaꞌ ilan kosimoy dia sog glam nog dondagan bu glam nog poꞌatan nog Mikpongon.
6 Ambos eram justos diante de Deus, vivendo de forma irrepreensível em todos os preceitos e mandamentos do Senhor.
7 Tibua, daꞌidun og bataꞌ nilan poꞌ si Elisabet, asta mogulang na, ondiꞌ mogbataꞌ.
7 Eles não tinham filhos, porque Isabel era estéril, e os dois já tinham idade avançada.
8 Dadi, dangan minatong na og tang nog sakup nog kampung ni Apuꞌ Abidya og mogokbit sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, si Sakaraya og bolian dun.
8 E aconteceu que, enquanto Zacarias exercia o sacerdócio diante de Deus na ordem do seu turno, coube-lhe por sorteio,
9 Poꞌ og botad nog boliananan, moglogindanan ilan bog sima tumutung nog komangyan dia sog poktutungan nilan kituꞌ sog dugu kituꞌ nog mosigda. Bu si Sakaraya og mipiliꞌ nilan.
9 segundo o costume sacerdotal, entrar no santuário do Senhor para queimar o incenso.
10 Sonuk ni Sakaraya moktutung nog komangyan, glam nog gotowanan dion, sosuku og miktamuy, migyakin ilan sog glowasan.
10 Durante esse tempo, toda a multidão do povo permanecia na parte de fora, orando.
11 Sonuk ni Sakaraya tumutung, gomonsunoy pa, og moloikat nog Mikpongon mikpotongow dianon nog dia pogindog sog dapit glintu nog poktutungan nog komangyan koyon.
11 E eis que apareceu a Zacarias um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do incenso.
12 Dadi, kitokowan ion bu kiondokan dun dangan mitongow non.
12 Ao vê-lo, Zacarias ficou assustado, e o temor se apoderou dele.
13 Tibua, miktaluꞌ og moloikat koyon nog, “Naꞌ a kondokan Sakaraya poꞌ og gyakin mu midongog nog Mikpongon. Og duoy mu nog si Elisabet mogbataꞌ nog glaki bu sumboy ingolanan mu ion nog Jan.
13 O anjo, porém, lhe disse: — Não tenha medo, Zacarias, porque a sua oração foi ouvida. Isabel, sua esposa, dará à luz um filho, a quem você dará o nome de João.
14 Bu bila botaꞌon og bataꞌ koyon, landuꞌ gloliag mu dun bu modakol dosop og gotowanan og mogdaꞌdaꞌ dun.
14 Você ficará alegre e feliz, e muitos ficarão contentes com o nascimento dele.
15 Og bataꞌ niu koyon mimung motas dia sog motaan nog Mikpongon. Bu sumboy diꞌ ion minum nog sosuku mokobisa. Bu tidu sog kobataꞌ dianon, dia non na og Bolakat nog Mikpongon.
15 Pois ele será grande diante do Senhor, não beberá vinho nem bebida forte, e será cheio do Espírito Santo, já desde o ventre materno.
16 Bu bianan dianon modakol og pangkat ni Apuꞌ Israel og motiguliꞌ dia sog Mikpongon nog Kounutan nilan.
16 Ele converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor, seu Deus.
17 Bu ion moguna dia sog Kounutan. Mongon dianon og bolakat bu og bayaꞌ mamaꞌ nog bolakat kituꞌ bu og bayaꞌ nog dia ni Iladya, og polomolatas kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ. Bu sabap sog pomali nog bataꞌ mu koyon, og mokogulanganan bu og gombataꞌanan nilan nog daꞌ pomoksulut, motiguliꞌ ilan dun. Bu og gotowanan kituꞌ nog ondaꞌ pokokunut sog glegan nog Mikpongon, mokpuliꞌ na dia sog Mikpongon bu mokopikil ilan na moginang nog kodulusan. Bianan dianon, og gotowanan mosimpan sog kodatong nog Kounutan nilan.”
17 E irá adiante do Senhor no espírito e poder de Elias, para converter o coração dos pais aos filhos, converter os desobedientes à prudência dos justos e habilitar para o Senhor um povo preparado.
18 Tubus nion, miktaluꞌ si Sakaraya dia sog moloikat koyon nog, “Olo ma kisunoy u dun nog og taluꞌ nika koyon motuman dodaꞌ? Poꞌ mogulang ami na!”
18 Então Zacarias perguntou ao anjo: — Como terei certeza disso? Pois eu sou velho, e a minha mulher também já tem idade avançada.
19 Dadi, tinumabal og moloikat koyon nog, “Akon si Gabriel nog miktidu dituꞌ sog sunguꞌan nog Mikpongon. Ion og dinumondag dianakon mangoy dini nika mangoy mogabit nog molongas nog guksugan koni.
19 O anjo respondeu: — Eu sou Gabriel, que estou a serviço de Deus, e fui enviado para falar com você e lhe trazer esta boa notícia.
20 Tibua, sabap nog ondiꞌ a ma tumud nog tinaluꞌ u koni nog saka motud bosia, moktimaluy a bod. Moktolipun numun kituꞌ diꞌ a mokopoktaluꞌ asta sog gondow nog motuman na og piktaluꞌ u koni dianika.”
20 Todavia, você ficará mudo e não poderá falar até o dia em que estas coisas vierem a acontecer, porque você não acreditou nas minhas palavras, as quais, no devido tempo, se cumprirão.
21 Og gotowanan sop kituꞌ nog migbagad dia ni Sakaraya dia sog glowasan nog Baloy nog Poktomuyan koyon, kisobuꞌan ilan bog olo og kiobon non sog dialom.
21 O povo estava esperando Zacarias e admirava-se com a demora dele no santuário.
22 Dangan linumiu si Sakaraya, ondiꞌ na ion mokopoktaluꞌ. Dadi, misabut nilan nog ongon pitongow nog Mikpongon dianon sonuk nog dituꞌ ion sog dialom. Dadi, sabap nog diꞌ ma ion mokopoktaluꞌ, mikpopononggiꞌ tibua ion dia sog gotowanan koyon dion.
22 Quando Zacarias saiu, não lhes podia falar. Então entenderam que ele havia tido uma visão no santuário. E expressava-se por sinais e permanecia mudo.
23 Dangan midoksuꞌ na og polosukuꞌan ni Sakaraya dia sog Baloy nog Poktomuyan koyon, minuliꞌ ion dituꞌ sog bonua nilan.
23 Aconteceu que, terminados os dias do seu ministério, Zacarias voltou para casa.
24 Tubus nituꞌ, si Elisabet migbogat dodaꞌ, bu lima bulan nog daꞌ ion pogliuliu sog baloy.
24 Passados esses dias, Isabel, a mulher de Zacarias, ficou grávida. E ela não saiu de casa durante cinco meses, dizendo:
25 Bu miktaluꞌ ion nog, “Kilolatan u dodaꞌ tokodoy nog Pogbayaꞌ poꞌ bianan sog gininang non koni dianakon, miawaꞌ og sipogan ku dun dia sog gotowanan.”
25 — Foi isto o que o Senhor me fez, ao contemplar-me, para acabar com a minha vergonha diante das pessoas.
26 Dangan midopot na gonom bulan og tian ni Elisabet, og moloikat kituꞌ nog si Gabriel dinondag nosop nog Mikpongon mangoy dituꞌ sog Nasaret nog sakup nog probinsia nog Galili,
26 No sexto mês, o anjo Gabriel foi enviado por Deus a uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 mangoy moguksug dia sog sala kotow dolaga nog daꞌ sibon kotuyok, og ngalan non si Maria. Si Maria koni, pigbayal ilan na ni Jusep og pangkat ni Apuꞌ Dabid.
27 a uma virgem que estava comprometida a casar com um homem da casa de Davi, cujo nome era José. A virgem se chamava Maria.
28 Bu og moloikat koyon mikpolani dianon mangka poktaluꞌ nog, “Og kotiknaꞌ nog pikilan mongon dianika, poꞌ pipia a nog Mikpongon bu Ion dion nika.”
28 E, aproximando-se dela, o anjo disse: — Salve, agraciada! O Senhor está com você.
29 Dadi, kiondokan dun si Maria dangan midongog non og piktaluꞌ nog moloikat koyon, bu pikpikilpikil non bog olo og maꞌana nog kogolun kituꞌ dianon.
29 Ela, porém, ao ouvir esta palavra, perturbou-se muito e pôs-se a pensar no que poderia significar esta saudação.
30 Bu miktaluꞌ nosop og moloikat koyon dianon nog, “Naꞌ a kondokan Maria, poꞌ kisuꞌatan dianika og Mikpongon.
30 Mas o anjo lhe disse: — Não tenha medo, Maria; porque você foi abençoada por Deus.
31 Poꞌ diꞌ mobon mogbogat a. Bu bila mogbataꞌ a na, og bataꞌ mu og glaki bu ingolanoy mu ion nog Isus.
31 Você ficará grávida e dará à luz um filho, a quem chamará pelo nome de Jesus.
32 Bu ion mimung nog motas bu og pogingalan dianon nog Bataꞌ nog Mikpongon. Og Mikpongon diꞌ kolobian. Bu ion og Pogbayaꞌ. Tugdakon non dianon og kopogdatuꞌ nog pangkat non kituꞌ nog si Dabid.
32 Este será grande e será chamado Filho do Altíssimo. Deus, o Senhor, lhe dará o trono de Davi, seu pai.
33 Bu ion og mogdatuꞌ dia sog pikpongkatan ni Jakub. Og kopogdatuꞌ non daꞌidun kopus non.”
33 Ele reinará para sempre sobre a casa de Jacó, e o seu reinado não terá fim.
34 Dadi, miktaluꞌ si Maria dia sog moloikat koyon nog, “Olo mogandun kopogbogat u nog daꞌ u pa tanan sibon kotuyok?”
34 Então Maria disse ao anjo: — Como será isto, se eu nunca tive relações com homem algum?
35 Tinumabal og moloikat koyon nog, “Og Bolakat nog Mikpongon tumonaꞌ dianika. Bu kotindungan ka nog bayaꞌ nog Mikpongon nog diꞌ kolobian. Dadi, og bataꞌ mu koyon daꞌ dusa non bu og pogingalan dianon og Bataꞌ nog Mikpongon.
35 O anjo respondeu: — O Espírito Santo virá sobre você, e o poder do Altíssimo a envolverá com a sua sombra; por isso, também o ente santo que há de nascer será chamado Filho de Deus.
36 Midongog mu taꞌ og goguapuꞌ mu kituꞌ nog si Elisabet, taluꞌ nog gotowanan dun, ondiꞌ na dow ion mogbataꞌ? Tibua, tontong mu, minsan siꞌoy mogulang na, numun koni gonom bulan na og tian non.
36 E Isabel, sua parenta, igualmente está grávida, apesar de sua idade avançada, sendo este já o sexto mês de gestação para aquela que diziam ser estéril.
37 Poꞌ daꞌidun og mologon dia sog Mikpongon.”
37 Porque para Deus não há nada impossível.
38 Tinumabal si Maria nog, “Akon koni, sagya u da og sosoligan nog Mikpongon. Dadi, molongas u da bila motuman dianakon og poktoluꞌon mu koyon.” Tubus nituꞌ, ginonatan ion nog moloikat koyon.
38 Então Maria disse: — Aqui está a serva do Senhor; que aconteça comigo o que você falou. Então o anjo foi embora.
39 Dadi, migulikos si Maria mangka pogdaliꞌ dituꞌ sog kobukidan nog probinsia nog Judia, sog bonua ni loꞌ Sakaraya.
39 Naqueles dias, Maria se aprontou e foi depressa à região montanhosa, a uma cidade de Judá.
40 Dangan minatong ion dituꞌ sog baloy ni loꞌ Sakaraya, sinumolod ion bu ginolun non si Elisabet.
40 Entrou na casa de Zacarias e saudou Isabel.
41 Dangan midongog ni Elisabet og taluꞌ ni Maria, migdodial mogdayun og bataꞌ dia sog dialom tian non. Bu og Bolakat nog Mikpongon minuluꞌ mogdayun dia ni Elisabet
41 Quando Isabel ouviu a saudação de Maria, a criança lhe estremeceu no ventre. Então Isabel ficou cheia do Espírito Santo.
42 bu mangka ion poktaluꞌ nog mosikad nog, “Sog glam nog kolibunanan, ika og pipia nog Mikpongon. Bu popiaon dosop og bataꞌ koyon dia sog dialom tian mu.
42 E exclamou em alta voz: — Bendita é você entre as mulheres, e bendito o fruto do seu ventre!
43 Ondaꞌ u tokodoy bibolaꞌoy nog og ginaꞌ nog Kounutan ku mokoponumbaloy dini nakon.
43 E que grande honra é para mim receber a visita da mãe do meu Senhor!
44 Saꞌan kisunan ku nog ika og ginaꞌ non, poꞌ dangan mibatik u ika, og bataꞌ koni sog dialom tian ku, migdayun mogdodial dun.
44 Pois, logo que me chegou aos ouvidos a voz da saudação que você fez, a criança estremeceu de alegria dentro de mim.
45 Pipia a nog Mikpongon poꞌ sabap sog tud mu nog glam nog piktaluꞌ nog Mikpongon dianika, motuman nododaꞌ.”
45 Bem-aventurada a que creu, porque serão cumpridas as palavras que lhe foram ditas da parte do Senhor.
46 Dadi, tinumabal si Maria,
46 Então Maria disse: “A minha alma engrandece ao Senhor,
47 bu landuꞌ og daꞌdaꞌan ku poꞌ ion og Polonabang u.
47 e o meu espírito se alegrou em Deus, meu Salvador,
48 Poꞌ daꞌ non akon suꞌusa kolingowoy minsan siꞌoy sagya u da ombabaꞌ nog sosoligan non. Dadi, moktolipun sog numun koni, og glam nog gotowanan moktaluꞌ nog akon pipia u nog Mikpongon
48 porque ele atentou para a humildade da sua serva. Pois, desde agora, todas as gerações me considerarão bem-aventurada,
49 poꞌ ion og diꞌ kontuan, mosolag og tabang nog miinang non dianakon. Mosigda og ngalan non.
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas. Santo é o seu nome.
50 Tidu sog tiganaꞌ nog pangkat momangkat pitongow nog Mikpongon og glolat non dia sog glam nog gotowanan nog ain mogadab dianon.
50 A sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 Bianan sog Bolakat non, pikpolaꞌ non og mokpotaspotas kituꞌ sog dialom pikilan non,
51 Agiu com o seu braço valorosamente; dispersou os que, no coração, alimentavam pensamentos soberbos.
52 mangka non pobobaꞌoy og mokokosog nog kodotuꞌan, bu potasoy og mikpobabaꞌ nog bolotabat non.
52 Derrubou dos seus tronos os poderosos e exaltou os humildes.
53 Piokan non og kigutoman nog sosuku mokobaꞌis, tibua, binugow non og pongdoyahan kituꞌ, nog daꞌidun og binogoy non dun.
53 Encheu de bens os famintos e despediu vazios os ricos.
54 Ita og sosoligan non nog bansa Israel, tinobangan non ita. Bu daꞌ non kolingowoy og glolat non
54 Amparou Israel, seu servo, a fim de lembrar-se da sua misericórdia
55 dia ni Apuꞌ Abraham bu glam nog pangkatanan non. Poꞌ tinuman non og pasad non dia sog mokogulanganan ta kituꞌ kobon nituꞌ asta sog pangkatanan nilan kituꞌ asta nog daꞌ kopus non.”
55 a favor de Abraão e de sua descendência, para sempre, como havia prometido aos nossos pais.”
56 Tubus nion, minguliꞌan si Maria dituꞌ ni Elisabet goktob nog tolu bulan mangka ion uliꞌ.
56 Maria permaneceu cerca de três meses com Isabel e voltou para casa.
57 Dadi, dangan minatong og tang nog pogbotaꞌan ni Elisabet, migbataꞌ ion nog glaki.
57 Quando chegou o tempo de Isabel dar à luz, ela teve um filho.
58 Bu glam nog sumbaloyanan non bu og pigoloanan non, mikpogdaꞌdaꞌ ilan dosop dangan midongog nilan nog kololatan tokodoy ion nog Mikpongon.
58 Os vizinhos e parentes ouviram que o Senhor tinha usado de grande misericórdia para com Isabel e se alegraram com ela.
59 Dangan og bataꞌ koyon midopot walu ondow tidu botaꞌon, inangoy nilan tukoy ion. Bu songoyon nilan bosia og ngalan nog bataꞌ koyon dia sog ngalan nog gamaꞌ non nog si Sakaraya.
59 Aconteceu que, no oitavo dia, foram circuncidar o menino e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 Tibua, si Elisabet miktaluꞌ nog, “Diꞌ mogusoy! Poꞌ sumboy og ngalan non si Jan.”
60 Mas a mãe do menino disse: — De modo nenhum! Ele será chamado João.
61 Dadi, mikpoktaluꞌ sala duaꞌ nog, “Oꞌo ma, tibua, sog glam nog pigilugananan nika daꞌidun pa maꞌ nion og ngalan non.”
61 Disseram-lhe: — Mas você não tem nenhum parente com esse nome!
62 Mangka ilan pononggiꞌ dia ni Sakaraya bog sima og kolegan non og ngalan nog bataꞌ non koyon.
62 Fizeram sinais, perguntando ao pai do menino que nome queria que lhe dessem.
63 Dadi, minonggiꞌ si Sakaraya nog bogayan ion nog ponulatan non mangka ion sulat nog, “Og ngalan non si Jan.” Dangan mitongow nog gotowanan og sinulat non koyon, kisobuꞌan ilan dun.
63 Então, pedindo uma tabuinha, ele escreveu: — O nome dele é João. E todos se admiraram.
64 Tubus non tibua sulatoy og ngalan koyon, miglandan ion mokopoktaluꞌ puliꞌ. Bu miksanglit ion mangka pokposolamat sog Mikpongon.
64 Imediatamente a boca de Zacarias se abriu e a língua se soltou. Então começou a falar, louvando a Deus.
65 Og sumbaloyanan nilan, kisobuꞌan ilan dun dunut gondok nilan. Bu og dongogan koyon mipulonag mogdayun sog kobukidan nog probinsia nog Judia sabap sog guksugan nog gotowanan koyon.
65 Todos os vizinhos deles ficaram possuídos de temor, e essas coisas foram divulgadas por toda a região montanhosa da Judeia.
66 Dadi, ain mikodongog dun, mikpikilpikil ilan bog olo gidoy og bataꞌ koyon bila sumolag na poꞌ motampal tokodoy nog dianon og Bolakat nog Mikpongon.
66 Todos os que as ouviram guardavam-nas no coração, dizendo: — O que virá a ser este menino? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Tubus nituꞌ, si Sakaraya og gamaꞌ nog bataꞌ koyon tinosopan nog Bolakat nog Mikpongon mangka pomitua nog taluꞌ nog Mikpongon nog,
67 Zacarias, o pai de João, cheio do Espírito Santo, profetizou, dizendo:
68 “Sanglit sog Mikpongon, og piktamuy nog bansa Israel poꞌ inangoy non tobangoy og pigotowan non.
68 “Bendito seja o Senhor, Deus de Israel, porque visitou e redimiu o seu povo,
69 Bu pituaꞌ non dianita og bolokatan nog Polonabang nog ion tidu dia sog pangkat nog sosoligan kituꞌ nog Mikpongon nog si Apuꞌ Dabid.
69 e nos suscitou plena e poderosa salvação na casa de Davi, seu servo,
70 Kobon nituꞌ pa bianan sog polomolatasanan non kituꞌ nog midulus,
70 como havia prometido, desde a antiguidade, por boca dos seus santos profetas,
71 pinasad non na nog tobangan non nododaꞌ ita tidu sog bantaanan ta bu tidu sog bayaꞌ nog ain mokangit dianita.
71 para nos libertar dos nossos inimigos e das mãos de todos os que nos odeiam;
72 Bu miktaluꞌ ion nog potongowon non og glolat non dia sog mokogulanganan ta kituꞌ bu ondiꞌ non nododaꞌ poksolingawan og pasad non dianilan.
72 para usar de misericórdia com os nossos pais e lembrar-se da sua santa aliança
73 Og pasad kituꞌ, ion non og pinasad non kituꞌ dia ni Apuꞌ Abraham nog tobangan non ita tidu sog bayaꞌ nog bantaanan ta
73 e do juramento que fez a nosso pai Abraão,
74 bagun ita da mokokunut dianon bu ondiꞌ ita mondok dia sog bantaanan ta,
74 de conceder-nos que, livres das mãos de inimigos, o adorássemos sem temor,
75 bu bagun dosop modulus og kotubuꞌ ta bu molonuꞌ og pikilan ta dia sog motaan non solian totubuꞌ ita pa.
75 em santidade e justiça diante dele, todos os nossos dias.
76 Bu ika sop bataꞌ u, sog gunanunan koyon, ingolanan ka nog polomolatas nog Mikpongon nog ion ondiꞌ kolobian. Moguna a dia sog kounutan ta moksimpan nog bianan non.
76 E você, menino, será chamado profeta do Altíssimo, porque precederá o Senhor, preparando-lhe os caminhos,
77 Poꞌ posunon mu dia sog pigotowan nog Mikpongon paꞌali sog tabang non dianilan bianan sog kopongampun nog dusaanan nilan
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, por meio da remissão dos seus pecados,
78 sabap sog landuꞌ tokodoy og glolatan non dianilan. Og bayuꞌ nog kotabang non dianita ompononggiꞌ sog gondow nog mimolaꞌas dia sog silangan nog posunguꞌ na sumilow dianita.
78 graças à profunda misericórdia de nosso Deus, pela qual nos visitará o sol nascente das alturas,
79 Poꞌ ampun matong ion dini nita, ain dia sog kodoloman otawaka sog kopotayan, kosilowan ilan na nog dolag non bagun ilan da koponuluꞌan dia sog kotiknaꞌ nog kopoglokotubuꞌ.”
79 para iluminar os que jazem nas trevas e na sombra da morte, e dirigir os nossos pés pelo caminho da paz.”
80 Bu og bataꞌ koyon sinumolag bu mipagon og pikilan non dia sog Mikpongon. Bu dituꞌ ion migonong sog bonua nog mologon pogonongan asta minatong og gondow nog mangoy ion mokpulonag nog pomali sog gotow Israelanan.
80 O menino crescia e se fortalecia em espírito. E viveu nos desertos até o dia em que havia de manifestar-se a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.