Atos 19
Mak Osɨrisira Akaman Aghuuŋ ko Iesusɨm Mbɨsevisir Gumasi (SPM) vs VC
1 Kha uthughun Apolos Korinɨnɨ uŋuuni ikhavɨre itima, Pol orasir itirɨ uŋuimbagha arua gua zaa Efesusɨnɨ uŋuuno oto. Ana anamoghɨn suren gumasir marsi vatogha.
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo atravessou as províncias superiores e chegou a Éfeso, onde achou alguns discípulos e indagou deles:
2 A mena azaaghi, “Gee ufhuaraghavɨra nɨghɨnɨghana aghavaghar Iesusɨn itima, Gotɨnɨ Utum geeŋgi izɨvasi, o phatɨ?” Mee kamaghɨusue, “Phatɨ, ee ivhɨra thange kamagh oraesi phatɨ, Gotɨnɨ Utum iti.”
2 Recebestes o Espírito Santo, quando abraçastes a fé? Responderam-lhe: Não, nem sequer ouvimos dizer que há um Espírito Santo!
3 Pol mena azaaghi, “Gee ururan manavɨra nii?” Mee ana ikaragha kamaghɨusue, “Jonɨnɨ uruur.”
3 Então em que batismo fostes batizados?, perguntou Paulo. Disseram: No batismo de João.
4 Mem mbɨkemisima Pol kamaghɨusue, “Jonɨnɨ uruur a nɨghɨnɨsigh ɨraghamirɨ uruur. Jon gumasi rako amisi mbɨŋgɨ kamaghɨusue, ‘Gee nɨghɨnɨghana aghavaghar nan gɨn zaamir gumaghan ikhɨɨ, a Iesus.’ ”
4 Paulo então replicou: João só dava um batismo de penitência, dizendo ao povo que cresse naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Mee kamagh oraegha gɨvasima Pol a Ikhɨv Iesusɨni izɨɨn mee urue.
5 Ouvindo isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Mauthughura Pol nona afharimuuniiŋn meni iphɨa athɨsima, Gotɨnɨ Utum memɨusua zeghira meŋgi izɨvasima, mee igharisirɨ uŋuimbar akaa vɨŋgɨva Gotɨna ambuuŋn gumasir mɨnɨ mbɨŋgeeghi.
6 E quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo desceu sobre eles, e falavam em línguas estranhas e profetizavam.
7 Mee barbar men rɨmbomboni kamaghɨ oto, “12 pɨla.”
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Gumughun Pol ikɨniiŋn phunini ko mbɨkethavɨn, a Gotɨn phorugha mbɨŋgee rɨphenana avhen, gumasi rako amisir akaar aghavagharir mem mbɨŋgɨ avhighavisi phatɨgha a Got kha bisigha ativamirɨ uthughun gun mem mbɨŋgɨva men nɨghɨnɨsigh ɨraghousa mem mbɨŋgeeghi.
8 Paulo entrou na sinagoga e falou com desassombro por três meses, disputando e persuadindo-os acerca do Reino de Deus.
9 Uthughun khavɨn marsi men navi aghavagharisima, mee Polɨna akaav oraghan agharkuvigha, gumasir arɨmasi rɨfhaaŋn azenara kha mbɨzer maghatɨsir Gotɨnɨ nɨghɨnɨsi rako othevir aghuigha amui. Mauthughura Pol mea thaegha nɨghɨnɨghana aghavaghar Iesusɨn itir tharsi nigha gu. A uthusir kharsir mɨghasɨgha Tiranusɨn surea rɨphenan bisir mem mbɨŋgeeghi.
9 Mas, como alguns se endurecessem e não cressem, desacreditando a sua doutrina diante da multidão, apartou-se deles e reuniu à parte os discípulos, onde os ensinava diariamente na escola de um certo Tirano.
10 Pol ombaran phuninin avhen othɨvhan khavɨra amui. Kamagha amuisima Esian distrighɨn iti Judarii rako Grighiiŋa, mee bar Ikhɨvana akamam mbarasi.
10 Isto durou dois anos, de tal maneira que todos os habitantes da Ásia, judeus e gentios, puderam ouvir a palavra do Senhor.
11 Mauthughura Pol Gotɨn gamgaaŋn nona afharir bisiri iŋgagha amui.
11 Deus fazia milagres extraordinários por intermédio de Paulo, de modo que lenços e outros panos que tinham tocado o seu corpo eram levados aos enfermos;
12 Ivhɨrama dooria morirɨ mbɨsasiro ofhɨsir marsi, mee anda Polɨ mbɨkarɨghan phoeghava, anda nia gua arɨmarɨr gumasigha arɨsima anda nomthegh inderasima, unduur maghatɨsi mea thamɨrasi.
12 e afastavam-se deles as doenças e retiravam-se os espíritos malignos.
13 Mauthughura Judarir akoghɨn gumasir marsi uŋuimbagha aruava unduur maghatɨsi vatosi. Mee Ikhɨv Iesusɨni izɨɨnɨ unduur maghatɨsi gumasir avheni iti tharsi vatoghousua. Mee kamaghɨm mbɨŋgeeghi, “Kha Polɨm mbɨŋgeer Iesusɨn izɨɨn, khɨɨ mbɨghɨravɨra nɨɨm mbɨŋgeeghi, nɨɨ ana thaegh maŋɨ!”
13 Alguns judeus exorcistas que percorriam vários lugares inventaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre os que se achavam possessos dos espíritos malignos, com as palavras: Esconjuro-vos por Jesus, a quem Paulo prega.
14 Uthughun khavɨn Skeva, a Judarir Gotɨna aphuraphurava aghae rako bisir aŋga anɨndi gumaghani ikhɨvan mav. Ano otarir 7 pɨla, unduur maghatɨsi vatosi.
14 Assim procediam os sete filhos de um judeu chamado Cevas, sumo sacerdote.
15 Uthughun mavɨnɨ, utuman maghatɨghan mav kamagh mem mbɨŋgeeghi, “Khɨɨ Iesus ikeeŋgava Pol ivhɨrama ana ikaaŋi, gee thaeŋa?”
15 Mas o espírito maligno replicou-lhes: Conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vós, quem sois?
16 Mauthughura utuman maghatɨgh aphasasir gumaghan khav, nombɨ ufhuegha mem mbɨkɨnighava phuvɨra mem mbɨsogha mea arɨghi. Am mbɨzaghɨn maghatɨghan meŋga asima mee ŋeeghɨ uruava imuŋgaara rɨphena thaegha ara akɨran gue.
16 Nisto o homem possuído do espírito maligno, saltando sobre eles, apoderou-se de dois deles e subjugou-os de tal maneira, que tiveram que fugir daquela casa feridos e com as roupas estraçalhadas.
17 Mauthughura Judarii rako Grighiiŋna akamaŋga aghuuir gumasir Efesusɨnɨ uŋuuni iti tharsi bighan khavɨ oraegha bar avhighavighava Gumasi Ikhɨv Iesusɨn izɨɨ iphɨufhi.
17 Este caso tornou-se {em breve} conhecido de todos os judeus e gregos de Éfeso, e encheu-os de temor e engrandeceram o nome do Senhor Jesus.
18 Ufhuaraghavɨra nɨghɨnɨghana aghavaghar Iesusɨn iti tharsi thighira zaa gumasir arɨmasi rɨfhaaŋn nono othevir maghatɨsi gunɨm mbɨŋgeeghi.
18 Muitos dos que haviam acreditado vinham confessar e declarar as suas obras.
19 Gumasi rako amisir avhɨrara akusi rako atomtorir bisir maghatɨsigha amui tharsi, mee ma osɨrisirɨ mbɨŋghari anda nigha zaa, gumasi rako amisir arɨmasi rɨfhaaŋn anda utue. Mee mbɨgharir kharsirɨ uvhuesi rɨmbomboni, 50,000ɨn silvan aŋgɨro ovhɨsirɨ utu.
19 Muitos também, que tinham exercido artes mágicas, ajuntaram os seus livros e queimaram-nos diante de todos. Calculou-se o seu valor, e achou-se que montava a cinqüenta mil moedas de prata.
20 Kamagha amuisi, Ikhɨvam mbɨŋgɨŋgɨmɨ uŋuimba bara andar zui. Gumasi rako amisira avhɨrara nɨghɨnɨghana aghavaghar Ikhɨvan mbɨŋgɨrɨgɨr itima a mbɨghɨravɨra men navira avherir iŋaari.
20 Foi assim que o poder do Senhor fez crescer a palavra e a tornou sempre mais eficaz.
21 Bisi kharsi othuivigha gɨvasima, Pol Jerusalemɨnɨ uŋuun maŋŋamɨusua non nɨghɨnɨgha amui, a kamaghɨ nɨghɨnɨsi a maŋɨ Masedonian distrighɨno otogh maŋɨ Akaian distrighɨni ikheeghɨva Jerusalemɨno otoghomi. A kamaghɨusue, “Khɨɨ Jerusalemɨni ikeghɨva, gɨn khɨɨ Romiiŋn uŋuuni ikhɨvan maŋŋaŋga.”
21 Concluídas essas coisas, Paulo resolveu ir a Jerusalém, depois de atravessar a Macedônia e a Acaia. Depois de eu ter estado lá, disse ele, é necessário que veja também Roma.
22 Ana akuruvaghan gumaghaniiŋ, Timoti ri Erastus, ana aniiŋ nigha Masedonian distrighɨna aniiŋ amanda. A nombɨ muaŋ Esian distrighɨn ikhee.
22 Enviou à Macedônia dois dos seus auxiliares, Timóteo e Erasto, mas ele mesmo se demorou ainda por algum tempo na Ásia.
23 Uthughun khavɨra gumasir marsi Ikhɨvan nɨghɨnɨsi rako othevir aghuivɨusua andaram mbɨŋgɨŋgɨman ikhɨva amui.
23 Por esse tempo, ocorreu um grande alvoroço a respeito do Evangelho.
24 Gumaghan mav, aŋni izɨɨ Demitrius. A silvan bisigha amuir gumagh. Ana aŋgɨro ovɨsi niamɨusuava, silva rɨphenir sovseghegha amuisima, anda kha asaaŋna amigh Artemisɨ rɨphenan mɨn gari. Gumasira avhɨrara Demitriusɨn phorugha iŋaarava aŋgɨro ovhɨsirɨ avhɨrara nii.
24 Um ourives, chamado Demétrio, que fazia de prata templozinhos de Ártemis, dava muito a ganhar aos artífices.
25 Demetriusɨn phorugha iŋaari gumasi rakoma igharisa gumasir mee bar kha iŋaara amuava aŋn phorugha ivhɨn ikee. A kamaghɨm mbɨŋgeeghi, “Maia, gee ikaaŋi. Ee aŋgɨro ovɨsir iŋaaran khavɨ amuava aŋgɨro ovɨsir ikii nii.
25 Convocou-os, juntamente com os demais operários do mesmo ramo, e disse: Conheceis o lucro que nos resulta desta indústria.
26 Gee Pol amuisi bisir garava aŋm mbɨŋgheer akaav oraesire. A Efesusɨnɨ uŋuu koma Esian distrigh gumasi rako amisi bar men nɨghɨnɨsi ighaghɨusue. A kamaghɨm mbɨŋgɨ kamaghɨusue, ‘Gumasi amuir marvir gua, anda guisimbaaŋra goti phatɨ.’
26 Ora, estais vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas quase em toda a Ásia, esse Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, dizendo que não são deuses os ídolos que são feitos por mãos de homens.
27 Polɨn akaman khav ena aŋgɨro ovɨsir iŋaaran izɨɨna aghuuŋra afaravaeghemi. Bighan khavɨra phatɨ, gumasi rako amisir kamaghɨ nɨghɨnɨsi, Artemisɨn rɨphen a phura bighan khɨn. Am mbɨŋghɨmɨŋgɨ Esian distrigh koma unuaghɨnan khav bar aŋga aruisima mee kha asaaŋna amighan izɨɨ ufheghem phatɨghami!”
27 Daí não somente há perigo de que essa nossa corporação caia em descrédito, como também que o templo da grande Ártemis seja desconsiderado, e até mesmo seja despojada de sua majestade aquela que toda a Ásia e o mundo inteiro adoram.
28 Mee oraegha athara maghɨra mbɨghɨravɨram mbɨŋgɨ kamaghɨusue, “Artemis izɨɨni ikhɨv iti. A Efesusɨnɨ uŋuuna asaaŋn amigh!”
28 Estas palavras encheram-nos de ira e puseram-se a gritar: Viva a Ártemis dos efésios!
29 Uthughun khavɨn uŋuun khavɨni itir gumasi rako amisi bar nɨŋnɨɨŋni ikhɨva amui. Mee bar, Gaius ri Aristarkusɨn usuiragha aniiŋ ukuruvagha, nori akuvir aŋanan ikhɨvan uzuamɨra akhɨrɨsiigha gue. Aniiŋ Masedonian distrighɨn gumaghaniiŋ Polɨn phorugha arui thani.
29 A cidade alvoroçou-se e todos correram ao teatro levando consigo Caio e Aristarco, macedônios e companheiros de Paulo.
30 Pol nombɨ gumasi rako amisir phoghɨn thooŋn maŋŋamɨusuava amuima, nɨghɨnɨghana aghavaghar Iesusɨn iti tharsi aŋn thevi.
30 Paulo queria apresentar-se ao povo, mas os discípulos não o deixaram.
31 Ivhɨra Efesusɨn gavmanɨn gumasir marsi, mee Polɨn aveeŋmbua, mee aŋmɨusua akam amaŋga mbɨghɨravɨra aŋn rɨghorigharua kamaghɨusue, “Nɨɨ aŋanan ikhɨvan gumasi rako amisi nori akuvir thavɨn maŋŋan thaghɨri.”
31 Até alguns dos asiarcas, que eram seus amigos, enviaram-lhe recado, pedindo que não se aventurasse a ir ao teatro.
32 Gumasi rakoma amisi uthughun khavɨn nori akuvisi tharsi mee atamatami nɨghɨnɨsi. Marsi bighan mavɨm mbɨŋgɨ deeghi. Marsi bighan igharisi thavɨm mbɨŋgɨ deeghi. Gumasira avhɨrara kamagh ikeeŋsi phatɨ, mee theoghousuavɨra zaa nori akuvagha iti.
32 Todos gritavam ao mesmo tempo. A assembléia era uma grande confusão e a maioria nem sabia por que se achavam ali reunidos.
33 Mauthughura Judarii, men gumaghan mav Aleksandera tɨvamandasi, a gua ufhuaraghavɨrou utu. Mauthughura marsi kamaghɨusue, “Aleksander ti osɨmndɨgha mbɨnɨɨŋ.” Mauthughura a nona afharimuni inɨmɨre ikhaousua mem mbɨŋgeeghi. A men akaa ikaravaghousua.
33 Então fizeram sair do meio da turba Alexandre, que os judeus empurravam para a frente. Alexandre, fazendo sinal com a mão, queria dar satisfação ao povo.
34 Mee ikaaŋi, a Judarir akoghɨn gumaghan mav, mee barbar nori nigha dɨɨ kamaghɨusue, “Artemis izɨɨni ikhɨv iti. A Efesusɨnɨ uŋuuna asaaŋn amigh!” Men dɨndɨɨ aron iŋeendagh uthughun phuninin gu.
34 Mas quando perceberam que ele era judeu, todos a uma voz gritaram pelo espaço de quase duas horas: Viva a Ártemis dos efésios!
35 Mauthughura Efesusɨnɨ uŋuuni ikhɨvan osɨɨran gumagh gumasir phoghɨn khava amɨɨva kamagh mem mbɨŋgeeghi, “Efesesiiŋn gumasi rako amisi gee oragh. Unuaghɨnan khavɨn gumasi rako amisi bar ikaaŋi. Akɨman mavɨn izɨɨ Artemis ana ovheeni ikhegha zeghirɨ. Kamagha amuisima Efesusɨnɨ uŋuun ikɨva, Artemisɨn rɨphen ko an akɨman garir uŋuun.
35 Então o escrivão da cidade {veio} para apaziguar a multidão e disse: Efésios, que homem há que não saiba que a cidade de Éfeso cultua a grande Ártemis, e que a sua estátua caiu dos céus?
36 Ee ikaaŋi, gumagha thav akaar kharsir guaragham thughatɨs phatɨghami. Kamagha amuisima gee inɨmɨre ikhɨɨ, gee uzuamɨra bigha thavɨ ramuan thaghɨri.
36 Se isso é incontestável, convém que vos sossegueis e nada façais inconsideradamente.
37 Gee gumaghan khaniiŋ nigha khagh ze. Aniiŋ Artemisɨn rɨphenan bigha thavo okemisi phatɨ. Aniiŋ Artemisɨn izɨɨra afharavaesi phatɨ.
37 Estes homens, que aqui trouxestes, não são sacrílegos nem blasfemadores da vossa deusa.
38 Demitriusɨn phorugha iŋaarir gumasi, mee osɨmndɨghan kha gumaghani ikhɨtima, osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrir rɨphenir rako osɨmndɨsiva oraghava andar rɨkɨrir gumasi iti. Mee men osɨmndɨsiva oraghava andar rɨkɨrir rɨphenan andar rɨkɨrami.
38 Mas, se Demétrio e os outros artífices têm alguma queixa contra alguém, os tribunais estão abertos e aí estão os magistrados: institua-se um processo contra eles.
39 Khara osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrirɨ uthugh phatɨ. Kamagha amuisi gee osɨmndɨsi ikhɨva, gee maŋɨ nomthegh osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrir uthughun zɨva anda rɨkɨrami.
39 Se tendes reclamação a fazer, a assembléia legal decidirá.
40 Romiiŋn gumasi ee kha amuisi bighaaŋmba oraegh zɨva, kamagh em mbɨkɨmaŋga, ‘Gee osɨmdɨghi iti.’ Ee amuisi bighan khavɨm mbɨnɨŋ phatɨ. Mee bighan khavɨusua azaraghtima, ee mbɨkɨmaŋgamirɨ mbɨŋgɨmɨŋgɨ phatɨ.”
40 Do que se deu hoje, até corremos risco de sermos acusados de rebelião, porque não há motivo algum que nos permita justificar este concurso.
41 A kamaghɨm mbɨkemigha gɨvagha gumasi rako amisi amandasi mee gue.
41 A estas palavras, dissolveu-se a aglomeração.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.