Atos 19
Mak Osɨrisira Akaman Aghuuŋ ko Iesusɨm Mbɨsevisir Gumasi (SPM) vs ARIB
1 Kha uthughun Apolos Korinɨnɨ uŋuuni ikhavɨre itima, Pol orasir itirɨ uŋuimbagha arua gua zaa Efesusɨnɨ uŋuuno oto. Ana anamoghɨn suren gumasir marsi vatogha.
1 E sucedeu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo tendo atravessado as regiões mais altas, chegou a Éfeso e, achando ali alguns discípulos,
2 A mena azaaghi, “Gee ufhuaraghavɨra nɨghɨnɨghana aghavaghar Iesusɨn itima, Gotɨnɨ Utum geeŋgi izɨvasi, o phatɨ?” Mee kamaghɨusue, “Phatɨ, ee ivhɨra thange kamagh oraesi phatɨ, Gotɨnɨ Utum iti.”
2 perguntou-lhes: Recebestes vós o Espírito Santo quando crestes? Responderam-lhe eles: Não, nem sequer ouvimos que haja Espírito Santo.
3 Pol mena azaaghi, “Gee ururan manavɨra nii?” Mee ana ikaragha kamaghɨusue, “Jonɨnɨ uruur.”
3 Tornou-lhes ele: Em que fostes batizados então? E eles disseram: No batismo de João.
4 Mem mbɨkemisima Pol kamaghɨusue, “Jonɨnɨ uruur a nɨghɨnɨsigh ɨraghamirɨ uruur. Jon gumasi rako amisi mbɨŋgɨ kamaghɨusue, ‘Gee nɨghɨnɨghana aghavaghar nan gɨn zaamir gumaghan ikhɨɨ, a Iesus.’ ”
4 Mas Paulo respondeu: João administrou o batismo do arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que após ele havia de vir, isto é, em Jesus.
5 Mee kamagh oraegha gɨvasima Pol a Ikhɨv Iesusɨni izɨɨn mee urue.
5 Quando ouviram isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Mauthughura Pol nona afharimuuniiŋn meni iphɨa athɨsima, Gotɨnɨ Utum memɨusua zeghira meŋgi izɨvasima, mee igharisirɨ uŋuimbar akaa vɨŋgɨva Gotɨna ambuuŋn gumasir mɨnɨ mbɨŋgeeghi.
6 Havendo-lhes Paulo imposto as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo, e falavam em línguas e profetizavam.
7 Mee barbar men rɨmbomboni kamaghɨ oto, “12 pɨla.”
7 E eram ao todo uns doze homens.
8 Gumughun Pol ikɨniiŋn phunini ko mbɨkethavɨn, a Gotɨn phorugha mbɨŋgee rɨphenana avhen, gumasi rako amisir akaar aghavagharir mem mbɨŋgɨ avhighavisi phatɨgha a Got kha bisigha ativamirɨ uthughun gun mem mbɨŋgɨva men nɨghɨnɨsigh ɨraghousa mem mbɨŋgeeghi.
8 Paulo, entrando na sinagoga, falou ousadamente por espaço de três meses, discutindo e persuadindo acerca do reino de Deus.
9 Uthughun khavɨn marsi men navi aghavagharisima, mee Polɨna akaav oraghan agharkuvigha, gumasir arɨmasi rɨfhaaŋn azenara kha mbɨzer maghatɨsir Gotɨnɨ nɨghɨnɨsi rako othevir aghuigha amui. Mauthughura Pol mea thaegha nɨghɨnɨghana aghavaghar Iesusɨn itir tharsi nigha gu. A uthusir kharsir mɨghasɨgha Tiranusɨn surea rɨphenan bisir mem mbɨŋgeeghi.
9 Mas, como alguns deles se endurecessem e não obedecessem, falando mal do Caminho diante da multidão, apartou-se deles e separou os discípulos, discutindo diariamente na escola de Tirano.
10 Pol ombaran phuninin avhen othɨvhan khavɨra amui. Kamagha amuisima Esian distrighɨn iti Judarii rako Grighiiŋa, mee bar Ikhɨvana akamam mbarasi.
10 Durou isto por dois anos; de maneira que todos os que habitavam na Ásia, tanto judeus como gregos, ouviram a palavra do Senhor.
11 Mauthughura Pol Gotɨn gamgaaŋn nona afharir bisiri iŋgagha amui.
11 E Deus pelas mãos de Paulo fazia milagres extraordinários,
12 Ivhɨrama dooria morirɨ mbɨsasiro ofhɨsir marsi, mee anda Polɨ mbɨkarɨghan phoeghava, anda nia gua arɨmarɨr gumasigha arɨsima anda nomthegh inderasima, unduur maghatɨsi mea thamɨrasi.
12 de sorte que lenços e aventais eram levados do seu corpo aos enfermos, e as doenças os deixavam e saíam deles os espíritos malignos.
13 Mauthughura Judarir akoghɨn gumasir marsi uŋuimbagha aruava unduur maghatɨsi vatosi. Mee Ikhɨv Iesusɨni izɨɨnɨ unduur maghatɨsi gumasir avheni iti tharsi vatoghousua. Mee kamaghɨm mbɨŋgeeghi, “Kha Polɨm mbɨŋgeer Iesusɨn izɨɨn, khɨɨ mbɨghɨravɨra nɨɨm mbɨŋgeeghi, nɨɨ ana thaegh maŋɨ!”
13 Ora, também alguns dos exorcistas judeus, ambulantes, tentavam invocar o nome de Jesus sobre os que tinham espíritos malignos, dizendo: Esconjuro-vos por Jesus a quem Paulo prega.
14 Uthughun khavɨn Skeva, a Judarir Gotɨna aphuraphurava aghae rako bisir aŋga anɨndi gumaghani ikhɨvan mav. Ano otarir 7 pɨla, unduur maghatɨsi vatosi.
14 E os que faziam isto eram sete filhos de Ceva, judeu, um dos principais sacerdotes.
15 Uthughun mavɨnɨ, utuman maghatɨghan mav kamagh mem mbɨŋgeeghi, “Khɨɨ Iesus ikeeŋgava Pol ivhɨrama ana ikaaŋi, gee thaeŋa?”
15 Respondendo, porém, o espírito maligno, disse: A Jesus conheço, e sei quem é Paulo; mas vós, quem sois?
16 Mauthughura utuman maghatɨgh aphasasir gumaghan khav, nombɨ ufhuegha mem mbɨkɨnighava phuvɨra mem mbɨsogha mea arɨghi. Am mbɨzaghɨn maghatɨghan meŋga asima mee ŋeeghɨ uruava imuŋgaara rɨphena thaegha ara akɨran gue.
16 Então o homem, no qual estava o espírito maligno, saltando sobre eles, apoderou-se de dois e prevaleceu contra eles, de modo que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Mauthughura Judarii rako Grighiiŋna akamaŋga aghuuir gumasir Efesusɨnɨ uŋuuni iti tharsi bighan khavɨ oraegha bar avhighavighava Gumasi Ikhɨv Iesusɨn izɨɨ iphɨufhi.
17 E isto tornou-se conhecido de todos os que moravam em Éfeso, tanto judeus como gregos; e veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Ufhuaraghavɨra nɨghɨnɨghana aghavaghar Iesusɨn iti tharsi thighira zaa gumasir arɨmasi rɨfhaaŋn nono othevir maghatɨsi gunɨm mbɨŋgeeghi.
18 E muitos dos que haviam crido vinham, confessando e revelando os seus feitos.
19 Gumasi rako amisir avhɨrara akusi rako atomtorir bisir maghatɨsigha amui tharsi, mee ma osɨrisirɨ mbɨŋghari anda nigha zaa, gumasi rako amisir arɨmasi rɨfhaaŋn anda utue. Mee mbɨgharir kharsirɨ uvhuesi rɨmbomboni, 50,000ɨn silvan aŋgɨro ovhɨsirɨ utu.
19 Muitos também dos que tinham praticado artes mágicas ajuntaram os seus livros e os queimaram na presença de todos; e, calculando o valor deles, acharam que montava a cinqüenta mil moedas de prata.
20 Kamagha amuisi, Ikhɨvam mbɨŋgɨŋgɨmɨ uŋuimba bara andar zui. Gumasi rako amisira avhɨrara nɨghɨnɨghana aghavaghar Ikhɨvan mbɨŋgɨrɨgɨr itima a mbɨghɨravɨra men navira avherir iŋaari.
20 Assim a palavra do Senhor crescia poderosamente e prevalecia.
21 Bisi kharsi othuivigha gɨvasima, Pol Jerusalemɨnɨ uŋuun maŋŋamɨusua non nɨghɨnɨgha amui, a kamaghɨ nɨghɨnɨsi a maŋɨ Masedonian distrighɨno otogh maŋɨ Akaian distrighɨni ikheeghɨva Jerusalemɨno otoghomi. A kamaghɨusue, “Khɨɨ Jerusalemɨni ikeghɨva, gɨn khɨɨ Romiiŋn uŋuuni ikhɨvan maŋŋaŋga.”
21 Cumpridas estas coisas, Paulo propôs, em seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e pela Acaia, porque dizia: Depois de haver estado ali, é-me necessário ver também Roma.
22 Ana akuruvaghan gumaghaniiŋ, Timoti ri Erastus, ana aniiŋ nigha Masedonian distrighɨna aniiŋ amanda. A nombɨ muaŋ Esian distrighɨn ikhee.
22 E, enviando à Macedônia dois dos que o auxiliavam, Timóteo e Erasto, ficou ele por algum tempo na Ásia.
23 Uthughun khavɨra gumasir marsi Ikhɨvan nɨghɨnɨsi rako othevir aghuivɨusua andaram mbɨŋgɨŋgɨman ikhɨva amui.
23 Por esse tempo houve um não pequeno alvoroço acerca do Caminho.
24 Gumaghan mav, aŋni izɨɨ Demitrius. A silvan bisigha amuir gumagh. Ana aŋgɨro ovɨsi niamɨusuava, silva rɨphenir sovseghegha amuisima, anda kha asaaŋna amigh Artemisɨ rɨphenan mɨn gari. Gumasira avhɨrara Demitriusɨn phorugha iŋaarava aŋgɨro ovhɨsirɨ avhɨrara nii.
24 Porque certo ourives, por nome Demétrio, que fazia da prata miniaturas do templo de Diana, proporcionava não pequeno negócio aos artífices,
25 Demetriusɨn phorugha iŋaari gumasi rakoma igharisa gumasir mee bar kha iŋaara amuava aŋn phorugha ivhɨn ikee. A kamaghɨm mbɨŋgeeghi, “Maia, gee ikaaŋi. Ee aŋgɨro ovɨsir iŋaaran khavɨ amuava aŋgɨro ovɨsir ikii nii.
25 os quais ele ajuntou, bem como os oficiais de obras semelhantes, e disse: Senhores, vós bem sabeis que desta indústria nos vem a prosperidade,
26 Gee Pol amuisi bisir garava aŋm mbɨŋgheer akaav oraesire. A Efesusɨnɨ uŋuu koma Esian distrigh gumasi rako amisi bar men nɨghɨnɨsi ighaghɨusue. A kamaghɨm mbɨŋgɨ kamaghɨusue, ‘Gumasi amuir marvir gua, anda guisimbaaŋra goti phatɨ.’
26 e estais vendo e ouvindo que não é só em Éfeso, mas em quase toda a Ásia, este Paulo tem persuadido e desviado muita gente, dizendo não serem deuses os que são feitos por mãos humanas.
27 Polɨn akaman khav ena aŋgɨro ovɨsir iŋaaran izɨɨna aghuuŋra afaravaeghemi. Bighan khavɨra phatɨ, gumasi rako amisir kamaghɨ nɨghɨnɨsi, Artemisɨn rɨphen a phura bighan khɨn. Am mbɨŋghɨmɨŋgɨ Esian distrigh koma unuaghɨnan khav bar aŋga aruisima mee kha asaaŋna amighan izɨɨ ufheghem phatɨghami!”
27 E não somente há perigo de que esta nossa profissão caia em descrédito, mas também que o templo da grande deusa Diana seja estimado em nada, vindo mesmo a ser destituída da sua majestade aquela a quem toda a Ásia e o mundo adoram.
28 Mee oraegha athara maghɨra mbɨghɨravɨram mbɨŋgɨ kamaghɨusue, “Artemis izɨɨni ikhɨv iti. A Efesusɨnɨ uŋuuna asaaŋn amigh!”
28 Ao ouvirem isso, encheram-se de ira, e clamavam, dizendo: Grande é a Diana dos efésios!
29 Uthughun khavɨn uŋuun khavɨni itir gumasi rako amisi bar nɨŋnɨɨŋni ikhɨva amui. Mee bar, Gaius ri Aristarkusɨn usuiragha aniiŋ ukuruvagha, nori akuvir aŋanan ikhɨvan uzuamɨra akhɨrɨsiigha gue. Aniiŋ Masedonian distrighɨn gumaghaniiŋ Polɨn phorugha arui thani.
29 A cidade encheu-se de confusão, e todos à uma correram ao teatro, arrebatando a Gaio e a Aristarco, macedônios, companheiros de Paulo na viagem.
30 Pol nombɨ gumasi rako amisir phoghɨn thooŋn maŋŋamɨusuava amuima, nɨghɨnɨghana aghavaghar Iesusɨn iti tharsi aŋn thevi.
30 Querendo Paulo apresentar-se ao povo, os discípulos não lho permitiram.
31 Ivhɨra Efesusɨn gavmanɨn gumasir marsi, mee Polɨn aveeŋmbua, mee aŋmɨusua akam amaŋga mbɨghɨravɨra aŋn rɨghorigharua kamaghɨusue, “Nɨɨ aŋanan ikhɨvan gumasi rako amisi nori akuvir thavɨn maŋŋan thaghɨri.”
31 Também alguns dos asiarcas, sendo amigos dele, mandaram rogar-lhe que não se arriscasse a ir ao teatro.
32 Gumasi rakoma amisi uthughun khavɨn nori akuvisi tharsi mee atamatami nɨghɨnɨsi. Marsi bighan mavɨm mbɨŋgɨ deeghi. Marsi bighan igharisi thavɨm mbɨŋgɨ deeghi. Gumasira avhɨrara kamagh ikeeŋsi phatɨ, mee theoghousuavɨra zaa nori akuvagha iti.
32 Uns, pois, gritavam de um modo, outros de outro; porque a assembléia estava em confusão, e a maior parte deles nem sabia por que causa se tinham ajuntado.
33 Mauthughura Judarii, men gumaghan mav Aleksandera tɨvamandasi, a gua ufhuaraghavɨrou utu. Mauthughura marsi kamaghɨusue, “Aleksander ti osɨmndɨgha mbɨnɨɨŋ.” Mauthughura a nona afharimuni inɨmɨre ikhaousua mem mbɨŋgeeghi. A men akaa ikaravaghousua.
33 Então tiraram dentre a turba a Alexandre, a quem os judeus impeliram para a frente; e Alexandre, acenando com a mão, queria apresentar uma defesa ao povo.
34 Mee ikaaŋi, a Judarir akoghɨn gumaghan mav, mee barbar nori nigha dɨɨ kamaghɨusue, “Artemis izɨɨni ikhɨv iti. A Efesusɨnɨ uŋuuna asaaŋn amigh!” Men dɨndɨɨ aron iŋeendagh uthughun phuninin gu.
34 Mas quando perceberam que ele era judeu, todos a uma voz gritaram por quase duas horas: Grande é a Diana dos efésios!
35 Mauthughura Efesusɨnɨ uŋuuni ikhɨvan osɨɨran gumagh gumasir phoghɨn khava amɨɨva kamagh mem mbɨŋgeeghi, “Efesesiiŋn gumasi rako amisi gee oragh. Unuaghɨnan khavɨn gumasi rako amisi bar ikaaŋi. Akɨman mavɨn izɨɨ Artemis ana ovheeni ikhegha zeghirɨ. Kamagha amuisima Efesusɨnɨ uŋuun ikɨva, Artemisɨn rɨphen ko an akɨman garir uŋuun.
35 Havendo o escrivão conseguido apaziguar a turba, disse: Varões efésios, que homem há que não saiba que a cidade dos efésios é a guardadora do templo da grande deusa Diana, e da imagem que caiu de Júpiter?
36 Ee ikaaŋi, gumagha thav akaar kharsir guaragham thughatɨs phatɨghami. Kamagha amuisima gee inɨmɨre ikhɨɨ, gee uzuamɨra bigha thavɨ ramuan thaghɨri.
36 Ora, visto que estas coisas não podem ser contestadas, convém que vos aquieteis e nada façais precipitadamente.
37 Gee gumaghan khaniiŋ nigha khagh ze. Aniiŋ Artemisɨn rɨphenan bigha thavo okemisi phatɨ. Aniiŋ Artemisɨn izɨɨra afharavaesi phatɨ.
37 Porque estes homens que aqui trouxestes, nem são sacrílegos nem blasfemadores da nossa deusa.
38 Demitriusɨn phorugha iŋaarir gumasi, mee osɨmndɨghan kha gumaghani ikhɨtima, osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrir rɨphenir rako osɨmndɨsiva oraghava andar rɨkɨrir gumasi iti. Mee men osɨmndɨsiva oraghava andar rɨkɨrir rɨphenan andar rɨkɨrami.
38 Todavia, se Demétrio e os artífices que estão com ele têm alguma queixa contra alguém, os tribunais estão abertos e há procônsules: que se acusem uns aos outros.
39 Khara osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrirɨ uthugh phatɨ. Kamagha amuisi gee osɨmndɨsi ikhɨva, gee maŋɨ nomthegh osɨmndɨsiva oraghava anda rɨkɨrir uthughun zɨva anda rɨkɨrami.
39 E se demandais alguma outra coisa, averiguar-se-á em legítima assembléia.
40 Romiiŋn gumasi ee kha amuisi bighaaŋmba oraegh zɨva, kamagh em mbɨkɨmaŋga, ‘Gee osɨmdɨghi iti.’ Ee amuisi bighan khavɨm mbɨnɨŋ phatɨ. Mee bighan khavɨusua azaraghtima, ee mbɨkɨmaŋgamirɨ mbɨŋgɨmɨŋgɨ phatɨ.”
40 Pois até corremos perigo de sermos acusados de sedição pelos acontecimentos de hoje, não havendo motivo algum com que possamos justificar este ajuntamento.
41 A kamaghɨm mbɨkemigha gɨvagha gumasi rako amisi amandasi mee gue.
41 E, tendo dito isto, despediu a assembléia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.