Atos 27
Sola NT (SOY_SIM) vs VC
1 Kɑi n símisi ɑí tonɛ rɛ kúninɔi kɑri yɛ́ lõ ɑrí nɛ Itɑlii sĩ, ɑpi Pɔɔli nɛ pikpɑniikɔ́ picɔ pinyinɛ kpísi ɑpi usɔ́ɔ́cɑ kpéẽ unyinɛ kɑpi yɛ n sée rɛ Yuliisi ɑnipɛ-i wɑi. U Rɔm kutɔpilee kpɛ̃ kɑpi yɛ n sée rɛ Rɔm uyɔɔpi kutɔpilee kɛ́mɛɛ úyukɔɔ́ usɛ lɛ.
1 Logo que foi determinado que embarcássemos para a Itália, Paulo foi entregue com outros presos a um centurião da coorte Augusta, chamado Júlio.
2 Atirɑmiiti kuyu kɛ kúninɔi kpɛ̃ kɑri n lõ ɑku lééri kun Asii sitẽ ɑninɔi sinyɛrɛ kɑnɛi. Ari ku loni ɑri tɔ́mpɔ. Mɑsetuwɑɑni ukɔ́ unyinɛ yɛɛ Tɛsɑloniki-pɔ ń we ɑpi yɛ u séi rɛ Arisitɑriki yɛ pɛɛ kɛrɔ́mɛɛ welɛ.
2 Embarcamos num navio de Adramito que devia costear as terras da Ásia, e levantamos âncora. Em nossa companhia estava Aristarco, macedônio de Tessalônica.
3 Ari liukóso Sitɔɔ kuyu tulu. Yuliisi yɛ pɛɛ Pɔɔli ńnɑrɛ wɑilɛ. Uu ncée u hɛ rɛ ukɛ́ upisɑnɛ rilóólú, un yɛ yo n lɑ, pikɛ́ fe pikɛ́ yɛ nɛ kutu u ricɔ.
3 No dia seguinte, fazendo escala em Sidônia, Júlio, usando de bondade com Paulo, permitiu-lhe ir ver os seus amigos e prover-se do que havia de necessário.
4 Kɑri kei n yisi tɔn tɔ́su, kuyɔ ɑku kɛrɔ́yu-mɛ̃ m pepuri, ɑri pɛɛ Siipuru kuwɛ́ɛ́ kpɛ̃ mɛ̃ kɛ kuyɔ ɑ́ku ń we tiki.
4 Dali, fazendo-nos ao mar, fomos navegando perto das costas de Chipre, por nos serem contrários os ventos.
5 Ari pɛɛ Silisii nɛ Pɑmfilii mɛnimɑɑ tɛ́ŋ́ ɑrí nɛ Lisii kɛteni-i Miiri kuyu tulu.
5 Tendo atravessado o mar da Cilícia e da Panfília, chegamos a Mira, cidade da Lícia.
6 Rɔm usɔ́ɔ́cɑ kpéẽ uyɛ̃ uu kei kúninɔi kucɔ kunyinɛ yɛnu kpɛɛ Alɛkisɑntiri n lééri kun Itɑlii-mɛ̃ sĩ. Uu kpɛ-i rɔ́ tɑni.
6 O centurião encontrou ali um navio de Alexandria, que rumava para a Itália, e fez-nos passar para ele.
7 Siyɑ́ɑ kulúi kɑri nnɑ́nnɑ́ri nɛ kúninɔi sɔ́nɛ. Íwɛ píimɑ kɑri li ɑri kɛlenɛ Kiniiti tulu. Kuyɔ ɑ́ku ŋmurɛi tɔkɛ́ lɛ̃ n tikilɛ̃ tɔkɛ́ nɛ kɛ́yu-mɛ̃ hɑ. Ari pɛɛ mɛsɛ Sɑlimonee kuwɛ́ɛ́-mɛ̃ míni kɛpɑ́ɑ́pɑ́ɑ́ kɛtẽ kɑpi yɛ n sée rɛ Kirɛɛti mɛcɑ́ɑ tiki.
7 Por muitos dias navegamos lentamente e com dificuldade até diante de Cnido, onde o vento não nos permitiu aportar.
8 Ari íwɛ píimɑ le ɑrí nɛ rikóitimɛ kɑnɛi ɑrí nɛ kɛlõ kɛnyinɛ tulu. Pi yɛ kei sée rɛ Áninɔi-Kɛnyɛrɛ-Sɔnɛ. Lɑsee kuyu kɑí nɛ kɔlɛ̃.
8 Fomos então costeando ao sul da ilha de Creta, junto ao cabo Salmona. Navegando com dificuldade ao longo da costa, chegamos afinal a um lugar, a que chamam Bons Portos, perto do qual está a cidade de Lasaia.
9 Ái kusɑ rɔ́ nɑ́ŋɑisɛ. Anɔ́ɔpɑhɑɑ kɛyɑɑ yɛ pɛɛ pitɔ́mpɔ mɑsilɛ. Kúninɔi pilonɛ nɛ ncée pinɔŋ́ yɛ́ fe ɑpí nɛ nkpɔ weri.
9 Passara o tempo - já havia passado a época do jejum - e a navegação se tornava perigosa. Paulo advertiu-os:
10 Lɛ̃ nnyɑ kɛ Pɔɔli uu kúninɔi pikɛikɔ́ símisi ńsɔnɛ pikɛ́ kṍ. U pi mɑɑ rɛ: Pinɛ́sɑ́nɛ, nɛ yɛ̃ tɛ ntɔ́cée mmú pitiki yɛ́ nɛ nkpɔ rɔ́ kɑm. Kúninɔi nɛ ilũ kɑku n topori yɛ mɛyɑ̃ cɑɑinkɛɛnɛ. Ái nkpɑ́ni ilũ nɛ kúninɔi ŋmɑnɛ, ɑmɑ́ nɛ tɔ́ɔpi.
10 Amigos, vejo que a navegação não se fará sem perigo e sem graves danos, não somente ao navio e à sua carga, mas ainda às nossas vidas.
11 Amɑ́ Rɔm usɔ́ɔ́cɑ kpéẽ uyɛ̃ uu kúninɔi utíkíí nɛ kuute nkɔ́ nɛ kutu n cɔlɛ̃ ɑi tɔ́su Pɔɔli nkɔ́ kuu ḿ mɑ.
11 O centurião, porém, dava mais crédito ao piloto e ao mestre do que ao que Paulo dizia.
12 Ai kɔ yɑ́, ɑ́ninɔi kɛnyɛrɛ ɑ́kɛ pɛɛ́ nyɑḿ tɛ pikɛ́ kei nnyiyɛ píimɑ kumúŋɛ́-i siyɑ́ɑ wɑ. Kúninɔi pikɔ́ mɛyɑ̃ ɑpi pɛɛ lɛ̃ nnyɑ rɛ pi yɛ́ kei yisi. Pi lɛ̃ pɛɛ nɑ́ɑ́silɛ rɛ lin íye n we, pikɛ́ Kirɛɛti ɑninɔi kɛnyɛrɛ kɛ̃ kɑpi yɛ n sée rɛ Fenikisi tu, ɑ́ninɔi kɛnyɛrɛ kɛɛ ituŋɛ kɛlólɛ́ ɑwɛ́lɛ́ kɛtɛ́-mɛ̃ kɛ́yu pɑlɛnlɛ̃. Kei kɑpi lɑ pikɛ́ nnyiyɛ píimɑ kumúŋɛ́-i siyɑ́ɑ wɑ.
12 O porto era impróprio para passar o inverno, pelo que a maior parte deles foi de parecer que se retornasse ao mar, na esperança de chegar a Fenice, para passar ali o inverno, por ser esse um porto de Creta, abrigado dos ventos do sudeste e do nordeste.
13 Kɛ kúninɔi ɑku lɛ̃ n nyɛnu lin nɑ́ŋɑi, kɛyɔpi kɛnyinɛ ɑkɛ ituŋɛ kumii-mɛ̃ pepuri, ɑpi músu rɛ pi yɛ́ fe ɑpi nkpéni lɛ̃ kɑpi ń lɑ wɑi. Api pɛɛ kɛsɑ́u kɑpi yɛ nɛ kúninɔi n nyɛrɛsɛ sɑkɑɑ ɑpi ncée kpísi. Api míni kɛpɑ́ɑ́pɑ́ɑ́ kɛtẽ kɑpi yɛ n sée rɛ Kirɛɛti n kɑnɛi.
13 Soprava então brandamente o vento sul. Julgavam poder executar os seus planos. Levantaram a âncora e foram costeando de perto a ilha de Creta.
14 Mɛsɛ nɛ mɛsɛ, kuyɔ kunyinɛ kɑpi yɛ n sée rɛ Erɑkilɔɔ ɑku míni kɛpɑ́ɑ́pɑ́ɑ́ kɛtẽ-mɛmpɔ pepuri nɛ ńnɑŋɛ.
14 Mas, não muito depois, veio do lado da ilha um tufão chamado Euroaquilão.
15 Ai kúninɔi kpɑ́ú lin nɛ tɔ́su, ɑ́i kunyɛrɛsɛ we. Ari mɛsɛ yɑ́ ɑí nɛ rɔ́ n tɔ́su.
15 Sem poder resistir à ventania, o navio foi arrebatado e deixamo-nos arrastar.
16 Ari míni kɛpɑ́ɑ́pɑ́ɑ́ kɛtẽ síńsɑ́pi kɛnyinɛ kɛkúrí tɔ́mpɔ. Pi yɛ kɛ̃ sée rɛ Kulotɑɑ. Ari pɛɛ nɑ́ɑ́si ɑrí nɛ fe ɑri kɛnɔ́ipi kɑpi yɛ nɛ pisoi n léisɛ lesɛ.
16 Impelidos rapidamente para uma pequena ilha chamada Cauda, conseguimos, com muito esforço, recolher o batel.
17 Kúninɔi pikɛikɔ́ ɑpi kúninɔi kɛ́mɛɛ kɛ tɑmpɔ. Api pɛɛ limɛmɑ́ɑ́ iŋmɛ pɑhɑɑnkɛɛ ɑpí nɛ kúninɔi kɔ́ɔ́nú. Iwɑmɛ ii pi wɑi rɛ ɑ́pi kɑpɛ hɑ Lipii mɛnimɑɑ ritimɛ rinyɛnɛtũ tinyinɛ rikɑm. Api pɛɛ kusɑ́ŋɑ́ɑ́ mɑɑmɑɑ kpɛɛ kuyɔ n wɑi cɛpisɛ. Api nnɑ́nnɑ́ri n sɔ́nɛ pin kuyɔ tikilɛ̃.
17 Içaram-no e, depois, como meio de segurança, cingiram o navio com cabos. Então, temendo encalhar em Sirte, arriaram as velas e entregaram-se à mercê dos ventos.
18 Kuyɔ ɑku lɛ̃ tɔ́ m pepu kun ḿpɑpɛ kpɑ́lɛ̃ ɑí nɛ rɔ́ weesi, ɑpi pɛɛ mɛsɛ ilũ kɛ kúninɔi ɑku n topori n hɑsu pin míni-i sɑriipɔ.
18 No dia seguinte, sendo a tempestade ainda mais violenta, atiraram fora a carga.
19 Kɑi kɔ piweesi rinkpɑ́, ɑpi kúninɔi ikɛilũ inyinɛ pifóŋɛɛ kɑ́pɑ́ɑ́.
19 No terceiro dia, atiramos para fora com as nossas próprias mãos os acessórios do navio.
20 Ai wɑi siyɑ́ɑ kulúi, ituŋɛ nɛ ɑwɑ́rɛpi ɑ́ɑ kúyɛnɛ wɑ, mɛyɔ mɛn lɛ̃ nɛ ńnɑŋɛ pepu, ɑri pɛɛ́ m músu rɛ ntɔ́kɔ́ yɛ tɛnɛlɛ.
20 Ora, não aparecendo por muitos dias nem sol nem estrelas e sendo batidos por forte tempestade, tínhamos por fim perdido toda a esperança de sermos salvos.
21 Ai nɑ́ŋɑi, tɔ́ úkɑ úu ilukɛ li. Pɔɔli uu pɛɛ yisi uu pisoi kɛcɔpɛ nyɛrɛ uu rɛ: Pinɛ́sɑ́nɛ, nɔn pɛɛ nnɛ́kɔ́ kutu rincɔ, tɔ yɛɛ pɛɛ Kirɛɛti-pɔ tonɛ ɑ́ri yɛ ɑ́sɑ́lɑ́ú píimɑ nnyɛ́ nɛ risɑ́nɛ tɔkɛ́ nɛ ilũ fóŋɛɛ.
21 Desde muito tempo ninguém havia comido nada. Paulo levantou-se no meio deles e disse: Amigos, deveras devíeis ter-me atendido e não ter saído de Creta, e assim evitar esse perigo e essas perdas.
22 Lɛ̃ nnyɑ, kɛ́ nkpéni nɔ́ símisi ɑni rikíŋ tɑ́pisi ńsɔnɛ. Nɔ́ úkɑ úu kpinɛ. Kúninɔi ŋmɑnɛ kpɛɛ ɑ́sɑ́lɑ́ú wɑinɛ.
22 Agora, porém, vos admoesto a que tenhais coragem, pois não perecerá nenhum de vós, mas somente o navio.
23 Uléécɑɑ uyɛɛ nɛ́ n te nɛn kɔ u kɛisi Uleecɑɑtumɛ yɛ kɛsinɛ nkɛ́ kɛnɛ́mɛɛ kɑlɛ.
23 Esta noite apareceu-me um anjo de Deus, a quem pertenço e a quem sirvo, o qual me disse:
24 Uu nɛ́ mɑɑ rɛ: Iwɑmɛ íi kɑpɛ pɔ́ wɑ, Pɔɔli! Pɔ Sesɑɑ kɛ́mɛɛ pitúhɑɑnɛ sinlɛ pɑ́í! Pɔ̃́ kɛ Uléécɑɑ uu n lɑ nnyɑ, u yɛ́ kɔ pipɔ́séncɔ nnɛ́í nfɑ́ɑ tíyɛ.
24 Não temas, Paulo. É necessário que compareças diante de César. Deus deu-te todos os que navegam contigo.
25 Lɛ̃ nnyɑ, ɑni ikɑri wɑ, pinɛ́sɑ́nɛ. Nɛ nɛ kɛfɑ tɛnɛlɛ̃ tɛ lɛ̃ kɛ Uléécɑɑ uu ḿ mɑ kɑi lenɛ.
25 Por isso, amigos, coragem! Eu confio em Deus que há de acontecer como me foi dito.
26 Amɑ́ kuyɔ yɛ́ rɔ́ lesɛ ɑku míni kɛpɑ́ɑ́pɑ́ɑ́ kɛtẽ kɛnyinɛ ritimɛ sɑ́.
26 Vamos dar a uma ilha.
27 Kɑrí nɛ n wemɛ, sisinɛ kɛfi nɛ sinɑ kɑri lɛ̃ Metitɛrɑnee mɛnimɑɑ kɛ́mɛɛ wɑ, mɛyɔ mɛn tɔ́ kpɑ́úlɛ̃. Ai kɛsinɛcɔ kumúŋɛ́ kúninɔi pikɛikɔ́ wɑi yɑrɛ tɔ nɛ kɛtẽ kóimɑ kɛnyinɛ nnyɑ́ɑ̃ wɑlɛ.
27 Já estávamos na décima quarta noite, pelo mar Adriático, quando, pela meia-noite, os marinheiros pressentiram que estavam perto de alguma terra.
28 Api mɛ́ŋmɛ kɑpi yɛ nɛ míni mɛcímɑ́ ḿ musí kpísi ɑpi fóm, ɑpi yɛ́nu rɛ simɛtiri ɑfɛɛtɑɑni nɛ sisɛɛi kɑmɛ címú. Api kɛ́yu-mɛ̃ nyɔsɔ́pɔ ɑpi kɔ pimúŋɛ́ kpɑ́, ɑpi yɛ́nu simɛtiri sitɛ́ ɑ́si we ɑfɛɛtɑɑni.
28 Então, atirando a sonda, perceberam que a profundidade era de vinte braças. Depois, um pouco mais adiante, viram que era de quinze braças.
29 Api pɛɛ́ n wuru rɛ kúninɔi ɑ́ku kɑpɛ ɑpɑrɛcɑŋɑɑ ɑnyinɛ rikɑm. Api pɛɛ lɛ̃ nnyɑ sisɑ́u sinɑ kɑpi yɛ nɛ kúninɔi n nyɛrɛsɛ kɛpirɛ-mɛ̃ cɛpisɛpɔ, ɑpi pɛɛ m mɛ̃́ pin yɔɔnɛ rɛ likɛ́ weesi.
29 Temendo que déssemos em algum recife, lançaram quatro âncoras da popa, esperando ansiosos que amanhecesse o dia.
30 Kúninɔi pikɛikɔ́ yɛ pɛɛ lɑlɛ pikɛ́ léepɔ pikɛ́ wuri. Lɛ̃ nnyɑ kɑpi kɛnɔ́ipi kɛ̃ kɑpi yɛ nɛ pisoi n léisɛ míni-i ricɛpisɛ ɑpi pɛɛ kpɑ́rɑ́ rɛ pi lɑlɛ pikɛ́ hɑ nɛ kɛsɑ́u kɛ́yu-mɛ̃ ku nyɛrɛsɛ.
30 Imediatamente, os marinheiros procuraram fugir e, sob o pretexto de largar as âncoras da proa, lançaram o bote ao mar.
31 Pɔɔli uu Rɔm usɔ́ɔ́cɑ kpéẽ nɛ pisɔ́ɔ́cɑ picɔ mɑɑ rɛ: Pisoi pɛ̃ pinsɑ́ kúninɔi kɛ́mɛɛ n tonɛ, ɑ́ni nkpɔ-i mɛ́lelɛ mɑ́.
31 Paulo disse ao centurião e aos soldados: Se estes homens não permanecerem no navio, não podereis salvar-vos.
32 Pisɔ́ɔ́cɑ ɑpi pɛɛ mɛ́ŋmɛ mɛɛ kɛnɔ́ipi kɑpi yɛ nɛ n léisɛ m múílɛ̃ seḿ, ɑpi kɛ yɑ́ ɑkɛ lólu.
32 Os soldados cortaram, então, os cabos do bote e deixaram-no cair.
33 Likɛ́ kɛlenɛ n weesi, Pɔɔli uu pinnɛ́í mɑɑ rɛ pikɛ́ ilukɛ li. Uu rɛ: Siyɑ́ɑ kɛfi nɛ sinɑ yɛ nsí kɑni nɛ mpɔ́ɔcɑɑi tũ nɔn mɛ̃́ ɑ́ni kɔ líkɑ li.
33 Enquanto ia amanhecendo, Paulo encorajou a todos que comessem alguma coisa, e disse: Já faz hoje catorze dias que estais em jejum, sem comer nada.
34 Nɛ lɑ kɛ́ nɔ́ símisi rɛ ɑni ilukɛ li. Li pisɛ rɛ nɔkɛ́ li nɔkɛ́ nɛ nfɑ́ɑ m mɑ́. Nɔ́ úkɑ nnyúpi ricuruu ńn ríyu kɛcɑ́ɑ́ wɛhɛnɛ.
34 Rogo-vos que comais alguma coisa, no interesse de vossa vida, porque nem um cabelo da cabeça de alguém de vós perecerá.
35 Kuu lɛ̃ ḿ mɑ, uu kukpɔ́nɔ́ kpísi, uu pinnɛ́í inipɛɛ-i Uléécɑɑ pɑkɑrɛ uu pɛɛ ku kpɔkɔ́ri uu pilukɛ kɑ́pɑ́ɑ́.
35 Tendo dito isso, tomou do pão, pronunciou uma bênção na presença de todos e, depois de parti-lo, começou a comer.
36 Kei kɑpi pɛɛ pinnɛ́í ikɑri wɑ ɑpi ilukɛ le.
36 Com isso, todos cobraram ânimo e puseram-se igualmente a comer.
37 Ntɔ́nɛ́í yɛ pɛɛ kúninɔi kpɛ-i wɑlɛ pisoi pílɛ pílɛ mɛtɛ́ nɛ kuwóó nɛ ɑfɛɛrɛ́ nɛ pikpuulũ (276).
37 No navio éramos ao todo duzentas e setenta e seis pessoas.
38 Kɛ ḿpɑ́ úye uu pilukɛ ḿ mɑsí uu lɛpu, ɑpi mɛlukɛpipi mɛɛ kúninɔi-i ń we n hɑsu pin mínimɑɑ-i sɑriipɔ rɛ kúninɔi kukɛ́ nkɑ́ripi fɑkɑsi.
38 Depois de terem comido à vontade, aliviaram o navio, atirando o trigo ao mar.
39 Kɑi n weesi, kúninɔi pikɛikɔ́ ɑ́pi kɛtẽ kɛ̃ ceri, ɑmɑ́ ɑpi kɛtɑɑ-pɔ kɛtenpɑmpi kɛnyinɛ yɛnupɔ nɛ kɛkɛcɑ́ɑ́ kunyɛnɛ lɑii ɑí nɛ sĩ. Api pɛɛ rɛ pin n fe, pi yɛ́ wɑ kúninɔi ɑkú hɑ kei tɑsi.
39 Afinal, clareou o dia. Os marinheiros não reconheceram a terra, mas viram uma enseada com uma praia, na qual tencionavam encalhar o navio, caso o pudessem.
40 Lɛ̃ nnyɑ kɑpi sisɑ́u fénnɛ ɑpi mínimɑɑ-i sɑriipɔ. Api kɔ ɑ́ŋmɛ kɑpi yɛ nɛ kúninɔi kɛtíkíí m pɑɑsi fénnɛ. Api kɔ lɛ̃ mɛmɑ́ɑ́ kúninɔi kɛyu-mɛ̃ kusɑ́ŋɑ́ɑ́ tórɛsi ɑpi síkɑ, kuyɔ ɑku pɛɛ kúninɔi n télɛ̃ lin nɛ kɛnyɛnɛpɑmpi kɛ̃-mɛ̃ sĩ.
40 Levantaram as âncoras e largaram ao mesmo tempo as amarras dos lemes. Desfraldaram ao vento a vela mestra e rumaram para a praia.
41 Amɑ́ ɑpi sĩ́ ɑpí hɑ ínisɑ̃ itɛ́ kɛpɑ́ɑ́pɑ́ɑ́ rinyɛnɛtũ tinyinɛ tɑkɑ́ri, kúninɔi riyu ɑri kei lompɔ ɑí tini síḿ, ɑ́i pɛɛ kunyɔ́kɔ-nyɔkɔ we. Ániwɑlɛ́ nɑŋɛ-nɑŋɛ ɑnyinɛ pɔ́ɔ pɛɛ kɛpirɛ-mɛ̃ ku n forɛsi.
41 Mas deram numa língua de terra, e o navio encalhou aí. A proa, encalhada, permanecia imóvel, ao mesmo tempo que a popa se abria com a força do mar.
42 Kɑi pisɔ́ɔ́cɑ iwɑmɛ n wɑ rɛ pikpɑniikɔ́ yɛ́ wééri ɑpi wúrunkɛɛ nnyɑ, ɑpi pɛɛ́ n lɑ pikɛ́ pi kṍ.
42 Os soldados tencionavam matar os presos, por temerem que algum deles fugisse a nado.
43 Kɛ Rɔm usɔ́ɔ́cɑ kpéẽ uu ń lɑ ukɛ́ Pɔɔli riyu lɔ nnyɑ, uú nɛ pi yulu rɛ ɑ́pi kɑpɛ lɛ̃ wɑ. Uu pɛɛ rinɔ́ɔ hɛ rɛ pɛpɛɛ piwéeri n nyu pikɛ́ mɛfoí rikpuu ɑpí nɛ rikóitimɛ tɛ́ŋ́.
43 O centurião, porém, querendo salvar Paulo, impediu que o fizessem e ordenou que aqueles que pudessem nadar fossem os primeiros a lançar-se ao mar e alcançar a terra.
44 Amɑ́ pitɔ́rɔɔ pikɛ́ ɑkpénkpélé nɛ kúninɔi siwɛ́lɛ́pi kɛcɑ́ɑ́ túnti ɑpí nɛ pi tiki. Lɛ̃ kɑri mɛsei ntɔ́nɛ́í wɑ ɑrí nɛ kɛtẽ kóimɑ tulu ɑ́i úkɑ ríkɑ kpu.
44 Os demais, uns atingiram a terra em tábuas, outros em cima dos destroços do navio. Desse modo, todos conseguiram chegar à terra, sãos e salvos.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.