Mateus 5
Magtubu dənə̂ Mãr̰ĩ (SOR) vs VC
1 Mana gɨ Jesu yər nare nə gɨr̰e yala ꞌyow da, an̰ji nagɨ ha daa kur̰a dɨdə me dam dodə, me woni gɨrsə gwale duwa chidɨbə daa sɨwə ib ib.
1 Vendo aquelas multidões, Jesus subiu à montanha. Sentou-se e seus discípulos aproximaram-se dele.
2 Mwom da, Jesu diy gɨnɨn̰ ilə gɨləgɨ maniyə.
2 Então abriu a boca e lhes ensinava, dizendo:
3 «Nare nə ꞌwocn̰ dusɨrəgɨ lə dara ba gɨ i nə bugɨr pəgɨn̰ Mãr̰ĩ dɨrəwə da,
3 Bem-aventurados os que têm um coração de pobre, porque deles é o Reino dos céus!
4 Nare woni nulə gura da,
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados!
5 Nare nə hɨlale jwam da,
5 Bem-aventurados os mansos, porque possuirão a terra!
6 Nare nə i gɨ cherni gaba àla mani nə tɨba Mãr̰ĩ dɨrəwə da,
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão saciados!
7 Nare nə yər kwandagɨ n̰agɨni day da,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia!
8 Nare nə dusɨrəgɨ wusɨ ladɨ da,
8 Bem-aventurados os puros de coração, porque verão Deus!
9 Nare woni ɗangr̰a kwandagɨ nə i gɨ gwale bulə dayyə dara ba damna gɨ labiya da,
9 Bem-aventurados os pacíficos, porque serão chamados filhos de Deus!
10 Nare nə gɨ gɨlgɨ dɨrəgɨ dara cendi ba àl mani nə tɨba Mãr̰ĩ dɨrəwə da,
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o Reino dos céus!
11 ꞌYeni da, mana gɨ nare cadɨbɨnang labaa, gɨlnəng dɨrəng labaa, sabɨnang gwale gɨ kulagɨ jiga jiga bwanang dɨdəngə dara ɨndi gɨ Jesu da, anə dam i gɨ sii ꞌywala.
11 Bem-aventurados sereis quando vos caluniarem, quando vos perseguirem e disserem falsamente todo o mal contra vós por causa de mim.
12 Àlna sii ꞌywala me ajɨna pide nan̰ me, dara ꞌywaga dan gɨ geche gamangə daa Mãr̰ĩ sɨwə. Yarna, ꞌyeni di, anə wun i ya woni cɨmə Mãr̰ĩ bɨw nə pii ba gɨ gɨlgɨ gɨ dɨrəgɨ ta de me ca.»
12 Alegrai-vos e exultai, porque será grande a vossa recompensa nos céus, pois assim perseguiram os profetas que vieram antes de vós.
13 «ꞌYeni da, anə i ya wàla de mana gɨ nare nə sɨn̰a dɨdə ka dwar̰agɨ lə. Me wàla di hɨranga duwa biyarna bam mwom da, gɨ ha àlaw man me ha cwara hɨranga ɗang bi mo? Ladni duwa hin̰e kaw, ilə bədə ɗɨm. Gɨ ha twaw i bam iche, me nare ha hára ilə diiyə.
13 Vós sois o sal da terra. Se o sal perde o sabor, com que lhe será restituído o sabor? Para nada mais serve senão para ser lançado fora e calcado pelos homens.
14 ꞌYeni da, anə i ya ácn̰a gɨnə lamba dɨra de mana gɨ nare nə sɨn̰a dɨdə ka dwar̰agɨ lə. Ciri dɨ geche damna daa kur̰a dɨdə da, nem lɨgara dodə ɗang mo? Nem lɨgara bədə.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre uma montanha
15 Ácn̰a gɨnə lamba dɨra di kaw, i yande me ca. Gɨ u lamba me gɨ ha ɨbədɨ ɗagɨna dɨdə dara budədɨ nɨm dodə bədə. Me gɨ chidɨ i daa mani dɨdəgɨ lə dara nare pad nə dam mana gɨ kulə ta di ba yarna gɨ mana.
15 nem se acende uma luz para colocá-la debaixo do alqueire, mas sim para colocá-la sobre o candeeiro, a fim de que brilhe a todos os que estão em casa.
16 ꞌYeni di kaw, kal ácn̰a dan di ácn̰ana le nare dɨrəgɨ lə yande me ca. Yande do me cendi ha yara gɨ mani dan nə àla nə lade ya ba gɨ yər nɨm gɨ ácn̰a gɨnə lamba dɨra di de, me cendi ha ꞌwaga gɨ Abɨrang gɨ Mãr̰ĩ gaba dama daa di sumɨw sɨn̰.»
16 Assim, brilhe vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem vosso Pai que está nos céus.
17 «Gaa anə ɨrɨm dusɨrəngə dara ba nə hára sɨn̰a lə ka dara myanda gɨ bii gɨ ꞌwoo gɨnə Moyis duwa bam, labaa gwale gɨnə woni cɨmə Mãr̰ĩ bɨw day bam mo da, kalna ɨrmə dusɨrəngə yande ɗi. Nə hára i dara myandagɨ bam bədə, me i dara kal mani di ba àlalna le.
17 Não julgueis que vim abolir a lei ou os profetas. Não vim para os abolir, mas sim para levá-los à perfeição.
18 Dwayna, nə wayang i gwale sɨw: Mana gɨ daa me dodə me wor ilə sɨn̰ da, biyə gɨ mani bam hin̰e mana gɨ janga gɨ bii gɨ ꞌwoo lə da, ilə bədə, bɨraa mani di pad ha àlala nɨm bá.
18 Pois em verdade vos digo: passará o céu e a terra, antes que desapareça um jota, um traço da lei.
19 Yande da, gun gɨ cilangɨna bii gɨ ꞌwoo di gɨ dwe hin̰e mɨn daa kwandaw dwar̰agɨ lə me gɨlnəgɨ nare ba cilangɨna daa me ca da, gun gɨ ta di, gɨ ha yaraw ba i gun gɨ ɓani kwandaw dwar̰agɨ lə ciri dɨ daa lə. Me gun gɨ yɨnə bii gɨ ꞌwoo di me gɨlnəgɨ nare ba yɨnə me ca da, an̰ji gɨ ha yaraw ba i gun gɨ geche ciri dɨ daa lə.
19 Aquele que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e ensinar assim aos homens, será declarado o menor no Reino dos céus. Mas aquele que os guardar e os ensinar será declarado grande no Reino dos céus.
20 Nə wayang: Anə yɨnə bii gɨ ꞌwoo di ɗwayna nare woni gɨləw di bam me nare nə Parise di bam me bədə da, anə ha ganda hára ciri dɨ daa lə di bədə bɨr̰ɨn̰.»
20 Digo-vos, pois, se vossa justiça não for maior que a dos escribas e fariseus, não entrareis no Reino dos céus.
21 «Anə dwaya dara Moyis ba waygɨ mwágɨrandɨ nə pii mana gɨ bii gɨ ꞌwoo lə ba gun ba ꞌyána jaw gun gɨ ùrə duwa bədə. Gun gɨ ba ꞌyána jaw gun gɨ ùrə duwa da, gɨ ha hára gandɨw i mana gɨ sariya lə, me sariya ha yə̀we.
21 Ouvistes o que foi dito aos antigos: Não matarás, mas quem matar será castigado pelo juízo do tribunal.
22 Me ɨndi da, nə wayang: Gun gɨ dusɨw swana jaw gun dɨwə da, gɨ ha hára gandɨw i sariya lə, me sariya ha yə̀we. Ɗang da, gun gɨ cadɨna jaw gun ba “mə samar” kaw, gɨ ha hára gandɨw i mana gɨ woni aa sariya dɨrəgɨ lə, me sariya ha yə̀we. Me gun gɨ cadɨna jaw gun ba “mə i məng” kaw, an̰ji ùr i àsa gɨ dùwa dɨ budə dɨra gɨ bam ilə bədə bɨr̰ɨn̰yə di me ca.
22 Mas eu vos digo: todo aquele que se irar contra seu irmão será castigado pelos juízes. Aquele que disser a seu irmão: Raca, será castigado pelo Grande Conselho. Aquele que lhe disser: Louco, será condenado ao fogo da geena.
23 Yande da, mana gɨ mə hana dara ꞌyàa sarga dɨma mana gaba bwasa Mãr̰ĩyə me dusɨm gunəm dara jam dusɨw ba nawe dɨmmə da,
23 Se estás, portanto, para fazer a tua oferta diante do altar e te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 chɨ́ mani dɨma woni ꞌyàa sarga di dodə mana gaba bwasa Mãr̰ĩ di bɨwə do. Cor ha ꞌywaa jam di anə ɗar̰ɨ gwale dan di bam do me mə cwara hára ꞌyàw Mãr̰ĩ sarga dɨma di sɨn̰.
24 deixa lá a tua oferta diante do altar e vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; só então vem fazer a tua oferta.
25 Mə hana dara hára mana gɨ sariya lə dan gɨ aba àla gandɨm gwale da, mana gɨ anə wor hára lə bɨrmə lə sɨn̰ da, ɗangr̰ɨ gandɨw gwale di bam kaláng. Pəgɨn̰ bədə da, an̰ji ha ꞌyàm aba àla sariya di ɨsəwə me, ɨr̰ɨ aba àla sariya di ha ꞌyàm asɨngar ɨsəwə me, gɨ ha hára àsam dangeyə.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás em caminho com ele, para que não suceda que te entregue ao juiz, e o juiz te entregue ao seu ministro e sejas posto em prisão.
26 Doy, nə wayɨm i gwale sɨw: Mə ꞌywagɨna gursɨ dɨ dɨmə di ꞌyan̰ɨna bam pad bədə da, mə ha dɨmə bam dangeyə di bədə bɨr̰ɨn̰.»
26 Em verdade te digo: dali não sairás antes de teres pago o último centavo.
27 «Anə dwaya dara Moyis ba way mana gɨ bii gɨ ꞌwoo lə ba gun ba kan̰jɨna jaw dyaməw bədə.
27 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não cometerás adultério.
28 Me ɨndi da, nə wayang: Gun gɨ yarna jaw dyaməw gɨ ɨrmə gaba ùrə dara ba ha ꞌya gandɨdɨ le da, gun gɨ ta di i gandɨdɨ le dusɨwə ɗɨm.
28 Eu, porém, vos digo: todo aquele que lançar um olhar de cobiça para uma mulher, já adulterou com ela em seu coração.
29 Inam i dudɨm dɨ ɨsəm gɨ abeyə me lamnam álnam àla gɨ àcn̰a lə da, biydɨ áldɨ bam hən̰. Biyə gɨ dudɨm mɨn bam da, ladɨ ɗoy gɨ Mãr̰ĩ ha álam dùwa dɨ budə dɨra ilə bədə bɨr̰ɨn̰yə di gɨ sɨm lə de pad bam.
29 Se teu olho direito é para ti causa de queda, arranca-o e lança-o longe de ti, porque te é preferível perder-se um só dos teus membros, a que o teu corpo todo seja lançado na geena.
30 Inam i ɨsəm gɨ abe me lamnam àsɨnam àla gɨ àcn̰a lə da, sawɨw álɨw bam hən̰. Sawa gɨ ɨsəm mɨn bam da, ladɨ ɗoy gɨ Mãr̰ĩ ha àsam mana gɨ dùwa dɨ budə dɨra ilə bədə bɨr̰ɨn̰yə di gɨ sɨm de pad bam.»
30 E se tua mão direita é para ti causa de queda, corta-a e lança-a longe de ti, porque te é preferível perder-se um só dos teus membros, a que o teu corpo inteiro seja atirado na geena.
31 «Moyis way mana gɨ bii duwa gɨ ꞌwoo lə ba gun gɨ ba ana gɨ dyaməw bam da, kal an̰ju ba ꞌyànadɨ maktubu dɨ idɨ agda bam ɨsədɨ lə.
31 Foi também dito: Todo aquele que rejeitar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Me ɨndi da, nə wayang: Abe gɨ ꞌywarna dyaməw dɨ i gɨ abe gɨ ɗang bədə bam da, an̰ji nogdɨ ba hana àlna àcn̰a gɨ gichɨni. Ɗang da, abe gɨ unə deme dɨ tɨrədɨ ꞌywaradɨ bam da, an̰ji àl i àcn̰a gɨ gichɨni di me ca. I ya an̰ji kaw, ba i i gɨ jaw dyaməw de me ca.»
32 Eu, porém, vos digo: todo aquele que rejeita sua mulher, a faz tornar-se adúltera, a não ser que se trate de matrimônio falso; e todo aquele que desposa uma mulher rejeitada comete um adultério.
33 «Anə dwaya ɗang dara Moyis waygɨ mwágɨrandɨ nə pii mana gɨ bii gɨ ꞌwoo lə ba da, gun gɨ ba sɨrgɨnə sɨw gɨ Aba ciri gɨ Mãr̰ĩ sumɨw da, ba kalna bam bədə, me an̰ji ba gamna mani nə an̰ji sɨrgɨ gɨ sɨw di lə jang.
33 Ouvistes ainda o que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Me ɨndi da, nə wayang: Sɨrgɨnə sɨdəng bədə bɨr̰ɨn̰. Sɨrgɨnə sɨdəng gɨ daa sumdɨ bədə, dara daa di i gage gɨ dwãr̰ĩ gɨnə Mãr̰ĩ duwa.
34 Eu, porém, vos digo: não jureis de modo algum, nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Me sɨrgɨnə sɨdəng gɨ sɨn̰a sumdɨ bədə, dara sɨn̰a di, i mana gɨ Mãr̰ĩ bo gɨdaw lə me ca. Sɨrgɨnə sɨdəng gɨ ciri dɨ geche dɨ Jursalem sumdɨ bədə, dara Jursalem di, i ciri dɨnə Dole gɨ geche gɨ Mãr̰ĩ di duwa.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Me sɨrgɨnə sɨdəng gɨ dɨdəng bədə me ca, dara anə nem cwaa wudɨn̰ nə dɨdəng mɨn tenene kaw, burage bədə me gɨsage bədə me ca.
36 Nem jurarás pela tua cabeça, porque não podes fazer um cabelo tornar-se branco ou negro.
37 Nyamna gaba goo “əw” da, gunə “əw”, nyamna gaba goo “bədə” da, gunə “bədə” me ca. Mani nə nwagang sɨrgɨ gɨ sɨdəngə ta di, i ɨrmə gɨnə Sidan dɨra.»
37 Dizei somente: Sim, se é sim; não, se é não. Tudo o que passa além disto vem do Maligno.
38 «Anə dwaya dara Moyis way mana gɨ bii duwa gɨ ꞌwoo lə ba da, gun ba gunəm dudɨm bam da, ba gɨ gunəw duwa lə biiyə me ca, gun ba ajɨnam sandam biynəm bam da, ba gɨ ajɨnaw duwa biynəw bam me ca.
38 Tendes ouvido o que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Me ɨndi da, nə wayang: Gun àlnang wamani da, cwarna àlnaw wamani lə biiyə bədə. Gun ajɨna gajam nə ɨsəm gɨ abeyə da, cow gajam nə ɨsəm gɨ jeleyə kalɨw a ajɨna lə bi me ca.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao mau. Se alguém te ferir a face direita, oferece-lhe também a outra.
40 Gun sawnam gwale dɨmmə mana gɨ sariya lə dara ba a lay gumaj dɨma gɨ jaw dalawə da, kalɨw a layna barge dɨma gɨ mə hurəw jaw dɨwə di lə me ca.
40 Se alguém te citar em justiça para tirar-te a túnica, cede-lhe também a capa.
41 Gun yɨnəm gɨ dwana dara ba mə unə hudɨr hana nɨm dɨgɨlay dubu mɨn da, ha nɨm gandɨw dɨgɨlay dubu sɨr.
41 Se alguém vem obrigar-te a andar mil passos com ele, anda dois mil.
42 Gun amsɨnam mani da, ꞌyàw, me gun ùrnəm ꞌwáa kaw, ɨmɨw bam bədə me ca.»
42 Dá a quem te pede e não te desvies daquele que te quer pedir emprestado.
43 «Anə dwaya dara woni gɨlə bii gɨ ꞌwoo gɨnə Moyis duwa way ba mə ha ùrə jam gun me ba mə ha ɨlə aba mar̰ande dɨma le.
43 Tendes ouvido o que foi dito: Amarás o teu próximo e poderás odiar teu inimigo.
44 Me ɨndi da, nə wayang: Ùrnə woni mar̰ande danne, me amsɨna Mãr̰ĩ dara nare woni gɨləng dɨrəng me ca.
44 Eu, porém, vos digo: amai vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam, orai pelos que vos {maltratam e} perseguem.
45 I ya ta de me anə ha gɨlə nɨm dara anə banə i Abɨrang gɨ Mãr̰ĩ gaba dama daa di dɨndaw sɨn̰. An̰ji kaw, kal dawa gandɨ nare woni àla mani nə lade dɨdəgɨ lə me woni àla mani nə àcn̰e dɨdəgɨ lə me ca. An̰ji ꞌwogɨ nare woni àla mani nə tɨba nimi me woni àla mani nə tɨba bədə kaw, an̰ji ꞌwogɨ nimi me ca.
45 Deste modo sereis os filhos de vosso Pai do céu, pois ele faz nascer o sol tanto sobre os maus como sobre os bons, e faz chover sobre os justos e sobre os injustos.
46 Dwayna, anə ùrnə i nare woni ùrəng mɨra da, anə ɓedɨ i ꞌywaga dan gɨ na Mãr̰ĩyə di mo? Nare woni salaw dole gɨ geche gɨ Rom mani di kaw, àl i yande me ca.
46 Se amais somente os que vos amam, que recompensa tereis? Não fazem assim os próprios publicanos?
47 Anə àlnagɨ́ i chamrang mɨra labiya da, anə àl i na nə lade nan̰ ɗoy bam mo? Nare woni ꞌwacn̰a Mãr̰ĩ gɨ ɓag bədə di kaw, cendi àl i ya ta de me ca.
47 Se saudais apenas vossos irmãos, que fazeis de extraordinário? Não fazem isto também os pagãos?
48 Abɨrang gɨ Mãr̰ĩ gaba dama daa i gun gɨ lade nan̰ bɨr̰ɨn̰. Yande da, ꞌyeni di kaw, ina i nare nə ladɨbe ya an̰ji ba i nɨm gun gɨ lade di de me ca.»
48 Portanto, sede perfeitos, assim como vosso Pai celeste é perfeito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.