Mateus 5
Magtubu dənə̂ Mãr̰ĩ (SOR) vs BKJ
1 Mana gɨ Jesu yər nare nə gɨr̰e yala ꞌyow da, an̰ji nagɨ ha daa kur̰a dɨdə me dam dodə, me woni gɨrsə gwale duwa chidɨbə daa sɨwə ib ib.
1 E vendo as multidões, ele subiu a um monte; e quando ele estava sentado, aproximaram-se dele os seus discípulos.
2 Mwom da, Jesu diy gɨnɨn̰ ilə gɨləgɨ maniyə.
2 e ele abrindo a sua boca, ensinava-os, dizendo:
3 «Nare nə ꞌwocn̰ dusɨrəgɨ lə dara ba gɨ i nə bugɨr pəgɨn̰ Mãr̰ĩ dɨrəwə da,
3 Abençoados são os pobres em espírito, porque deles é o reino do céu.
4 Nare woni nulə gura da,
4 Abençoados são os que choram, porque eles serão consolados.
5 Nare nə hɨlale jwam da,
5 Abençoados são os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 Nare nə i gɨ cherni gaba àla mani nə tɨba Mãr̰ĩ dɨrəwə da,
6 Abençoados são os que têm fome e sede de justiça, porque eles serão saciados.
7 Nare nə yər kwandagɨ n̰agɨni day da,
7 Abençoados são os misericordiosos, porque eles obterão misericórdia.
8 Nare nə dusɨrəgɨ wusɨ ladɨ da,
8 Abençoados são os puros de coração, porque eles verão a Deus.
9 Nare woni ɗangr̰a kwandagɨ nə i gɨ gwale bulə dayyə dara ba damna gɨ labiya da,
9 Abençoados são os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 Nare nə gɨ gɨlgɨ dɨrəgɨ dara cendi ba àl mani nə tɨba Mãr̰ĩ dɨrəwə da,
10 Abençoados são os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino do céu.
11 ꞌYeni da, mana gɨ nare cadɨbɨnang labaa, gɨlnəng dɨrəng labaa, sabɨnang gwale gɨ kulagɨ jiga jiga bwanang dɨdəngə dara ɨndi gɨ Jesu da, anə dam i gɨ sii ꞌywala.
11 Abençoados sois vós, quando homens vos insultarem e vos perseguirem, e falsamente disserem toda espécie de mal contra vós, por minha causa.
12 Àlna sii ꞌywala me ajɨna pide nan̰ me, dara ꞌywaga dan gɨ geche gamangə daa Mãr̰ĩ sɨwə. Yarna, ꞌyeni di, anə wun i ya woni cɨmə Mãr̰ĩ bɨw nə pii ba gɨ gɨlgɨ gɨ dɨrəgɨ ta de me ca.»
12 Alegrai-vos e sejam imensamente felizes, porque grande é a vossa recompensa no céu; pois assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 «ꞌYeni da, anə i ya wàla de mana gɨ nare nə sɨn̰a dɨdə ka dwar̰agɨ lə. Me wàla di hɨranga duwa biyarna bam mwom da, gɨ ha àlaw man me ha cwara hɨranga ɗang bi mo? Ladni duwa hin̰e kaw, ilə bədə ɗɨm. Gɨ ha twaw i bam iche, me nare ha hára ilə diiyə.
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal perder seu sabor, com que se há de salgar? Para nada mais é bom senão para se lançar fora, e ser pisado pelos homens.
14 ꞌYeni da, anə i ya ácn̰a gɨnə lamba dɨra de mana gɨ nare nə sɨn̰a dɨdə ka dwar̰agɨ lə. Ciri dɨ geche damna daa kur̰a dɨdə da, nem lɨgara dodə ɗang mo? Nem lɨgara bədə.
14 Vós sois a luz do mundo; não se pode esconder uma cidade estabelecida sobre um monte;
15 Ácn̰a gɨnə lamba dɨra di kaw, i yande me ca. Gɨ u lamba me gɨ ha ɨbədɨ ɗagɨna dɨdə dara budədɨ nɨm dodə bədə. Me gɨ chidɨ i daa mani dɨdəgɨ lə dara nare pad nə dam mana gɨ kulə ta di ba yarna gɨ mana.
15 nem se acende a candeia e se coloca debaixo do alqueire, mas sobre um castiçal, e dá luz a todos que estão na casa.
16 ꞌYeni di kaw, kal ácn̰a dan di ácn̰ana le nare dɨrəgɨ lə yande me ca. Yande do me cendi ha yara gɨ mani dan nə àla nə lade ya ba gɨ yər nɨm gɨ ácn̰a gɨnə lamba dɨra di de, me cendi ha ꞌwaga gɨ Abɨrang gɨ Mãr̰ĩ gaba dama daa di sumɨw sɨn̰.»
16 Deixai a vossa luz brilhar diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai, que está no céu.
17 «Gaa anə ɨrɨm dusɨrəngə dara ba nə hára sɨn̰a lə ka dara myanda gɨ bii gɨ ꞌwoo gɨnə Moyis duwa bam, labaa gwale gɨnə woni cɨmə Mãr̰ĩ bɨw day bam mo da, kalna ɨrmə dusɨrəngə yande ɗi. Nə hára i dara myandagɨ bam bədə, me i dara kal mani di ba àlalna le.
17 Não penseis que eu vim destruir a lei ou os profetas; eu não vim para destruir, mas para cumprir.
18 Dwayna, nə wayang i gwale sɨw: Mana gɨ daa me dodə me wor ilə sɨn̰ da, biyə gɨ mani bam hin̰e mana gɨ janga gɨ bii gɨ ꞌwoo lə da, ilə bədə, bɨraa mani di pad ha àlala nɨm bá.
18 Porque na verdade eu vos digo: Até que passem o céu e a terra, um iota ou um traço de letra, não passará da lei, até que tudo seja cumprido.
19 Yande da, gun gɨ cilangɨna bii gɨ ꞌwoo di gɨ dwe hin̰e mɨn daa kwandaw dwar̰agɨ lə me gɨlnəgɨ nare ba cilangɨna daa me ca da, gun gɨ ta di, gɨ ha yaraw ba i gun gɨ ɓani kwandaw dwar̰agɨ lə ciri dɨ daa lə. Me gun gɨ yɨnə bii gɨ ꞌwoo di me gɨlnəgɨ nare ba yɨnə me ca da, an̰ji gɨ ha yaraw ba i gun gɨ geche ciri dɨ daa lə.
19 Portanto, qualquer que quebrar um destes mínimos mandamentos, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino do céu; aquele, porém, que os praticar e ensinar, será chamado grande no reino do céu.
20 Nə wayang: Anə yɨnə bii gɨ ꞌwoo di ɗwayna nare woni gɨləw di bam me nare nə Parise di bam me bədə da, anə ha ganda hára ciri dɨ daa lə di bədə bɨr̰ɨn̰.»
20 Porque eu vos digo que se a vossa justiça não exceder a justiça dos escribas e fariseus, de modo algum entrareis no reino do céu.
21 «Anə dwaya dara Moyis ba waygɨ mwágɨrandɨ nə pii mana gɨ bii gɨ ꞌwoo lə ba gun ba ꞌyána jaw gun gɨ ùrə duwa bədə. Gun gɨ ba ꞌyána jaw gun gɨ ùrə duwa da, gɨ ha hára gandɨw i mana gɨ sariya lə, me sariya ha yə̀we.
21 Ouvistes o que foi dito pelos antigos: Não assassinarás; mas qualquer que assassinar estará sujeito a julgamento.
22 Me ɨndi da, nə wayang: Gun gɨ dusɨw swana jaw gun dɨwə da, gɨ ha hára gandɨw i sariya lə, me sariya ha yə̀we. Ɗang da, gun gɨ cadɨna jaw gun ba “mə samar” kaw, gɨ ha hára gandɨw i mana gɨ woni aa sariya dɨrəgɨ lə, me sariya ha yə̀we. Me gun gɨ cadɨna jaw gun ba “mə i məng” kaw, an̰ji ùr i àsa gɨ dùwa dɨ budə dɨra gɨ bam ilə bədə bɨr̰ɨn̰yə di me ca.
22 Eu, porém, vos digo: Quem quer que, sem motivo, se irar contra seu irmão, estará sujeito a julgamento; e qualquer que disser a seu irmão: Raca!, estará sujeito ao concílio, e qualquer que lhe disser: És tolo!, estará sujeito ao fogo do inferno.
23 Yande da, mana gɨ mə hana dara ꞌyàa sarga dɨma mana gaba bwasa Mãr̰ĩyə me dusɨm gunəm dara jam dusɨw ba nawe dɨmmə da,
23 Portanto, se trouxeres a tua oferta ao altar, e ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 chɨ́ mani dɨma woni ꞌyàa sarga di dodə mana gaba bwasa Mãr̰ĩ di bɨwə do. Cor ha ꞌywaa jam di anə ɗar̰ɨ gwale dan di bam do me mə cwara hára ꞌyàw Mãr̰ĩ sarga dɨma di sɨn̰.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e segue teu caminho: primeiro reconcilie-te com teu irmão, e então vem, e oferece a tua oferta.
25 Mə hana dara hára mana gɨ sariya lə dan gɨ aba àla gandɨm gwale da, mana gɨ anə wor hára lə bɨrmə lə sɨn̰ da, ɗangr̰ɨ gandɨw gwale di bam kaláng. Pəgɨn̰ bədə da, an̰ji ha ꞌyàm aba àla sariya di ɨsəwə me, ɨr̰ɨ aba àla sariya di ha ꞌyàm asɨngar ɨsəwə me, gɨ ha hára àsam dangeyə.
25 Entra em acordo rapidamente com o teu adversário, enquanto tu estás no caminho com ele, para que não aconteça que o adversário te entregue ao juiz, e o juiz te entregue ao oficial, e tu sejas lançado na prisão.
26 Doy, nə wayɨm i gwale sɨw: Mə ꞌywagɨna gursɨ dɨ dɨmə di ꞌyan̰ɨna bam pad bədə da, mə ha dɨmə bam dangeyə di bədə bɨr̰ɨn̰.»
26 Na verdade eu te digo que de nenhuma forma sairás de lá enquanto não pagares o último quadrante.
27 «Anə dwaya dara Moyis ba way mana gɨ bii gɨ ꞌwoo lə ba gun ba kan̰jɨna jaw dyaməw bədə.
27 Ouvistes o que foi dito pelos antigos: Não cometerás adultério.
28 Me ɨndi da, nə wayang: Gun gɨ yarna jaw dyaməw gɨ ɨrmə gaba ùrə dara ba ha ꞌya gandɨdɨ le da, gun gɨ ta di i gandɨdɨ le dusɨwə ɗɨm.
28 Mas, eu vos digo que qualquer que olhar para uma mulher e cobiçá-la, já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 Inam i dudɨm dɨ ɨsəm gɨ abeyə me lamnam álnam àla gɨ àcn̰a lə da, biydɨ áldɨ bam hən̰. Biyə gɨ dudɨm mɨn bam da, ladɨ ɗoy gɨ Mãr̰ĩ ha álam dùwa dɨ budə dɨra ilə bədə bɨr̰ɨn̰yə di gɨ sɨm lə de pad bam.
29 E, se o teu olho direito te ofender, arranca-o e lança-o para longe de ti; pois é melhor perderes um dos teus membros, do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Inam i ɨsəm gɨ abe me lamnam àsɨnam àla gɨ àcn̰a lə da, sawɨw álɨw bam hən̰. Sawa gɨ ɨsəm mɨn bam da, ladɨ ɗoy gɨ Mãr̰ĩ ha àsam mana gɨ dùwa dɨ budə dɨra ilə bədə bɨr̰ɨn̰yə di gɨ sɨm de pad bam.»
30 E, se a tua mão direita te ofender, corta-a, e lança-a para longe de ti, porque é preferível para ti perderes um dos teus membros, do que ser todo o teu corpo lançado no inferno.
31 «Moyis way mana gɨ bii duwa gɨ ꞌwoo lə ba gun gɨ ba ana gɨ dyaməw bam da, kal an̰ju ba ꞌyànadɨ maktubu dɨ idɨ agda bam ɨsədɨ lə.
31 Isto foi dito: Quem repudiar sua esposa, dê-lhe carta de divórcio.
32 Me ɨndi da, nə wayang: Abe gɨ ꞌywarna dyaməw dɨ i gɨ abe gɨ ɗang bədə bam da, an̰ji nogdɨ ba hana àlna àcn̰a gɨ gichɨni. Ɗang da, abe gɨ unə deme dɨ tɨrədɨ ꞌywaradɨ bam da, an̰ji àl i àcn̰a gɨ gichɨni di me ca. I ya an̰ji kaw, ba i i gɨ jaw dyaməw de me ca.»
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudiar a sua esposa, a não ser por causa de fornicação, a faz cometer adultério, e qualquer que casar com a divorciada comete adultério.
33 «Anə dwaya ɗang dara Moyis waygɨ mwágɨrandɨ nə pii mana gɨ bii gɨ ꞌwoo lə ba da, gun gɨ ba sɨrgɨnə sɨw gɨ Aba ciri gɨ Mãr̰ĩ sumɨw da, ba kalna bam bədə, me an̰ji ba gamna mani nə an̰ji sɨrgɨ gɨ sɨw di lə jang.
33 Igualmente, ouvistes o que foi dito pelos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás ao Senhor os teus juramentos.
34 Me ɨndi da, nə wayang: Sɨrgɨnə sɨdəng bədə bɨr̰ɨn̰. Sɨrgɨnə sɨdəng gɨ daa sumdɨ bədə, dara daa di i gage gɨ dwãr̰ĩ gɨnə Mãr̰ĩ duwa.
34 Eu, porém, vos digo: Não jureis de modo algum; nem pelo céu, porque é o trono de Deus.
35 Me sɨrgɨnə sɨdəng gɨ sɨn̰a sumdɨ bədə, dara sɨn̰a di, i mana gɨ Mãr̰ĩ bo gɨdaw lə me ca. Sɨrgɨnə sɨdəng gɨ ciri dɨ geche dɨ Jursalem sumdɨ bədə, dara Jursalem di, i ciri dɨnə Dole gɨ geche gɨ Mãr̰ĩ di duwa.
35 Nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Me sɨrgɨnə sɨdəng gɨ dɨdəng bədə me ca, dara anə nem cwaa wudɨn̰ nə dɨdəng mɨn tenene kaw, burage bədə me gɨsage bədə me ca.
36 Nem jurarás pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Nyamna gaba goo “əw” da, gunə “əw”, nyamna gaba goo “bədə” da, gunə “bədə” me ca. Mani nə nwagang sɨrgɨ gɨ sɨdəngə ta di, i ɨrmə gɨnə Sidan dɨra.»
37 Mas seja o vosso falar: Sim, sim; não, não; porque o que passa disto vem do maligno.
38 «Anə dwaya dara Moyis way mana gɨ bii duwa gɨ ꞌwoo lə ba da, gun ba gunəm dudɨm bam da, ba gɨ gunəw duwa lə biiyə me ca, gun ba ajɨnam sandam biynəm bam da, ba gɨ ajɨnaw duwa biynəw bam me ca.
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 Me ɨndi da, nə wayang: Gun àlnang wamani da, cwarna àlnaw wamani lə biiyə bədə. Gun ajɨna gajam nə ɨsəm gɨ abeyə da, cow gajam nə ɨsəm gɨ jeleyə kalɨw a ajɨna lə bi me ca.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao mal; mas, se qualquer te bater na face direita, oferece-lhe também a outra.
40 Gun sawnam gwale dɨmmə mana gɨ sariya lə dara ba a lay gumaj dɨma gɨ jaw dalawə da, kalɨw a layna barge dɨma gɨ mə hurəw jaw dɨwə di lə me ca.
40 E, se algum homem te processar na lei, e tomar a tua túnica, permite-lhe levar também a tua capa.
41 Gun yɨnəm gɨ dwana dara ba mə unə hudɨr hana nɨm dɨgɨlay dubu mɨn da, ha nɨm gandɨw dɨgɨlay dubu sɨr.
41 E, quem quer que te obrigar a caminhar uma milha, vai com ele duas.
42 Gun amsɨnam mani da, ꞌyàw, me gun ùrnəm ꞌwáa kaw, ɨmɨw bam bədə me ca.»
42 Dá a quem te pede, e ao que quiser tomar de ti emprestado, não lhe vires as costas.
43 «Anə dwaya dara woni gɨlə bii gɨ ꞌwoo gɨnə Moyis duwa way ba mə ha ùrə jam gun me ba mə ha ɨlə aba mar̰ande dɨma le.
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo, e odiarás o teu inimigo.
44 Me ɨndi da, nə wayang: Ùrnə woni mar̰ande danne, me amsɨna Mãr̰ĩ dara nare woni gɨləng dɨrəng me ca.
44 Eu, porém, vos digo: Amai os vossos inimigos, abençoai os que vos amaldiçoam, fazei o bem aos que vos odeiam, e orai pelos que vos tratam com maldade, e vos perseguem;
45 I ya ta de me anə ha gɨlə nɨm dara anə banə i Abɨrang gɨ Mãr̰ĩ gaba dama daa di dɨndaw sɨn̰. An̰ji kaw, kal dawa gandɨ nare woni àla mani nə lade dɨdəgɨ lə me woni àla mani nə àcn̰e dɨdəgɨ lə me ca. An̰ji ꞌwogɨ nare woni àla mani nə tɨba nimi me woni àla mani nə tɨba bədə kaw, an̰ji ꞌwogɨ nimi me ca.
45 para que sejais filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz que o seu sol se levante sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 Dwayna, anə ùrnə i nare woni ùrəng mɨra da, anə ɓedɨ i ꞌywaga dan gɨ na Mãr̰ĩyə di mo? Nare woni salaw dole gɨ geche gɨ Rom mani di kaw, àl i yande me ca.
46 Pois, se amardes os que vos amam, que recompensa tereis? Não fazem os publicanos o mesmo?
47 Anə àlnagɨ́ i chamrang mɨra labiya da, anə àl i na nə lade nan̰ ɗoy bam mo? Nare woni ꞌwacn̰a Mãr̰ĩ gɨ ɓag bədə di kaw, cendi àl i ya ta de me ca.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, o que fazeis mais que os outros? Os publicanos não fazem assim?
48 Abɨrang gɨ Mãr̰ĩ gaba dama daa i gun gɨ lade nan̰ bɨr̰ɨn̰. Yande da, ꞌyeni di kaw, ina i nare nə ladɨbe ya an̰ji ba i nɨm gun gɨ lade di de me ca.»
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.