Mateus 5
Magtubu dənə̂ Mãr̰ĩ (SOR) vs AAI
1 Mana gɨ Jesu yər nare nə gɨr̰e yala ꞌyow da, an̰ji nagɨ ha daa kur̰a dɨdə me dam dodə, me woni gɨrsə gwale duwa chidɨbə daa sɨwə ib ib.
1 Jesu sabuw rou’ay gagamin maiyow hinan itih, basit heher yen in koun yan mare ana bai’ufununayah hina sisibinamaim himarir.
2 Mwom da, Jesu diy gɨnɨn̰ ilə gɨləgɨ maniyə.
2 Naatu busuruf i’obaibiyih eo, Jesu Oyaw tafan ma ebi’obiyih|alt="sermon on mount" src="CN01700B.TIF" size="col" loc="Mat 5.2" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="5.2"
3 «Nare nə ꞌwocn̰ dusɨrəgɨ lə dara ba gɨ i nə bugɨr pəgɨn̰ Mãr̰ĩ dɨrəwə da,
3 “Sabuw iyab ayubih ana’amorob tebaib boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro ninowah hinab.
4 Nare woni nulə gura da,
4 Sabuw iyab hiyababan tererey God boro ni’afutih baigegewasin nitih.
5 Nare nə hɨlale jwam da,
5 Sabuw iyab taiyuwih teyayara’iyih boro baigegewasin hinab, anayabin me tafaram boro ninowah hinab.
6 Nare nə i gɨ cherni gaba àla mani nə tɨba Mãr̰ĩ dɨrəwə da,
6 Sabuw iyab gewasin sinaf isan hi’amorob sikah emamamah boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nitih hinab nasusuwih.
7 Nare nə yər kwandagɨ n̰agɨni day da,
7 Sabuw iyab tekakabeber boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nakabibirih.
8 Nare nə dusɨrəgɨ wusɨ ladɨ da,
8 Sabuw iyab dogoroh uhew boro baigegewasin hinab, anayabin God boro hina’itin.
9 Nare woni ɗangr̰a kwandagɨ nə i gɨ gwale bulə dayyə dara ba damna gɨ labiya da,
9 Sabuw iyab tufuw ma gewas isan tebowabow boro baigegewasin hinab, anayabin God boro natunatumih nabuwih.
10 Nare nə gɨ gɨlgɨ dɨrəgɨ dara cendi ba àl mani nə tɨba Mãr̰ĩ dɨrəwə da,
10 Sabuw iyab gewasin tisisinaf isan hirouw tibi’a’akirih boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro hinab.
11 ꞌYeni da, mana gɨ nare cadɨbɨnang labaa, gɨlnəng dɨrəng labaa, sabɨnang gwale gɨ kulagɨ jiga jiga bwanang dɨdəngə dara ɨndi gɨ Jesu da, anə dam i gɨ sii ꞌywala.
11 “Kwabi’ufununu isan sabuw boro tur kakafin hina’uwi, hinarabi hini’a’a’akiri naatu baifuwenamaim tur kakafih maiyow hina’u’uwi isan, baigegewasin boro kwanab.
12 Àlna sii ꞌywala me ajɨna pide nan̰ me, dara ꞌywaga dan gɨ geche gamangə daa Mãr̰ĩ sɨwə. Yarna, ꞌyeni di, anə wun i ya woni cɨmə Mãr̰ĩ bɨw nə pii ba gɨ gɨlgɨ gɨ dɨrəgɨ ta de me ca.»
12 Kwaniyasisir naatu kwanakawasa, anayabin a siwar gagamin na’in auyom maramaim inu’in boro kwanab. Ef ta’imon nati na’atube marasika dinab oro’orot hirouw hi’a’a’akirih.
13 «ꞌYeni da, anə i ya wàla de mana gɨ nare nə sɨn̰a dɨdə ka dwar̰agɨ lə. Me wàla di hɨranga duwa biyarna bam mwom da, gɨ ha àlaw man me ha cwara hɨranga ɗang bi mo? Ladni duwa hin̰e kaw, ilə bədə ɗɨm. Gɨ ha twaw i bam iche, me nare ha hára ilə diiyə.
13 “Kwa i riy na’atube sabuw etei isah. Baise riy naniyan nabi’en na’at boro men karam hiniwa’an naniyan namatar maiye’emih, naatu sawar isan ana gewasin boro men ta nama, imih boro hinisaroun haw nare, sabuw tafan hinawas kamakamar hinaremor.
14 ꞌYeni da, anə i ya ácn̰a gɨnə lamba dɨra de mana gɨ nare nə sɨn̰a dɨdə ka dwar̰agɨ lə. Ciri dɨ geche damna daa kur̰a dɨdə da, nem lɨgara dodə ɗang mo? Nem lɨgara bədə.
14 “Kwa i tafaram ana marakaw. Bar merar gagamin oyaw wan hiwowab ebatabat boro men karam hinibun wa’irimih.
15 Ácn̰a gɨnə lamba dɨra di kaw, i yande me ca. Gɨ u lamba me gɨ ha ɨbədɨ ɗagɨna dɨdə dara budədɨ nɨm dodə bədə. Me gɨ chidɨ i daa mani dɨdəgɨ lə dara nare pad nə dam mana gɨ kulə ta di ba yarna gɨ mana.
15 Na’atube orot babin men ta ramef ito’ab noukwat wanawanan tarafut inumih. Baise ana sisikofamaim boro nasikof bar wanawanan etei namarakaw kawin hinama.
16 ꞌYeni di kaw, kal ácn̰a dan di ácn̰ana le nare dɨrəgɨ lə yande me ca. Yande do me cendi ha yara gɨ mani dan nə àla nə lade ya ba gɨ yər nɨm gɨ ácn̰a gɨnə lamba dɨra di de, me cendi ha ꞌwaga gɨ Abɨrang gɨ Mãr̰ĩ gaba dama daa di sumɨw sɨn̰.»
16 Ef ta’imon nati na’atube a marakaw sabuw etei matahimaim kwanabotawiy, saise abisa gewasin kwabowabow hina’itin naatu Tamat maramaim wabin hinabora’ara’ah.
17 «Gaa anə ɨrɨm dusɨrəngə dara ba nə hára sɨn̰a lə ka dara myanda gɨ bii gɨ ꞌwoo gɨnə Moyis duwa bam, labaa gwale gɨnə woni cɨmə Mãr̰ĩ bɨw day bam mo da, kalna ɨrmə dusɨrəngə yande ɗi. Nə hára i dara myandagɨ bam bədə, me i dara kal mani di ba àlalna le.
17 “Ayu anan men kwananot Moses ana ofafar naatu dinab oro’orot hai bai’obaiyen baihamiyen isan ao’omih. Ayu men i kouseiren isan anamih, baise sinaf yabih matar isan.
18 Dwayna, nə wayang i gwale sɨw: Mana gɨ daa me dodə me wor ilə sɨn̰ da, biyə gɨ mani bam hin̰e mana gɨ janga gɨ bii gɨ ꞌwoo lə da, ilə bədə, bɨraa mani di pad ha àlala nɨm bá.
18 Anababatun a tur a’owen, mar tafaram ema’am wanawananamaim kirum kikimin maiyow hikikirum, naatu pen wanamaim abisa hikukuyowan boro men ta anakusairimih, baise etei boro anasinaf yabih hinamatar.
19 Yande da, gun gɨ cilangɨna bii gɨ ꞌwoo di gɨ dwe hin̰e mɨn daa kwandaw dwar̰agɨ lə me gɨlnəgɨ nare ba cilangɨna daa me ca da, gun gɨ ta di, gɨ ha yaraw ba i gun gɨ ɓani kwandaw dwar̰agɨ lə ciri dɨ daa lə. Me gun gɨ yɨnə bii gɨ ꞌwoo di me gɨlnəgɨ nare ba yɨnə me ca da, an̰ji gɨ ha yaraw ba i gun gɨ geche ciri dɨ daa lə.
19 Orot yait ofafar kikimin maiyow itin yabin en rouw eastu’ub naatu sabuw afa i’obaiyih nati na’atube tisisinaf, mar ana aiwobomaim ibo boro hina’itfuruw, anayabin en hinarouw hinao, baise orot yait iti ofafar ia’ait naatu sabuw afa ebi’obaiyih mar ana aiwobomaim i boro orot gagamin.
20 Nə wayang: Anə yɨnə bii gɨ ꞌwoo di ɗwayna nare woni gɨləw di bam me nare nə Parise di bam me bədə da, anə ha ganda hára ciri dɨ daa lə di bədə bɨr̰ɨn̰.»
20 A tur ao’owen o yait abosunusunub nara’at Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah inananatabirih na’at, o i nuhinafot mar ana aiwobomaim i kurur.
21 «Anə dwaya dara Moyis ba waygɨ mwágɨrandɨ nə pii mana gɨ bii gɨ ꞌwoo lə ba gun ba ꞌyána jaw gun gɨ ùrə duwa bədə. Gun gɨ ba ꞌyána jaw gun gɨ ùrə duwa da, gɨ ha hára gandɨw i mana gɨ sariya lə, me sariya ha yə̀we.
21 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, men sabuw kwana’asbunuw, naatu orot yait sabuw ea’asbunuwih boro ofafar nafatum hinibatiy.
22 Me ɨndi da, nə wayang: Gun gɨ dusɨw swana jaw gun dɨwə da, gɨ ha hára gandɨw i sariya lə, me sariya ha yə̀we. Ɗang da, gun gɨ cadɨna jaw gun ba “mə samar” kaw, gɨ ha hára gandɨw i mana gɨ woni aa sariya dɨrəgɨ lə, me sariya ha yə̀we. Me gun gɨ cadɨna jaw gun ba “mə i məng” kaw, an̰ji ùr i àsa gɨ dùwa dɨ budə dɨra gɨ bam ilə bədə bɨr̰ɨn̰yə di me ca.
22 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait taintuwan isan yan nasoso’ar boro ofafar nafatum hinibatiy, naatu orot yait taintuwan isan fudirin en narouw nao’o, i boro kaniser hinibatiy. Baise orot yait taintuwan na’oraraf anayabin en nao, nati orot i enan kakafin ana wairaf wan nayenamih.
23 Yande da, mana gɨ mə hana dara ꞌyàa sarga dɨma mana gaba bwasa Mãr̰ĩyə me dusɨm gunəm dara jam dusɨw ba nawe dɨmmə da,
23 “Isan imih gem kakafiyin tafamaim o a siwar ya’inamih ibai kuyey, naatu nati’imaim o nuhi nataseb, tai ta o isa i yan esoso’ar.
24 chɨ́ mani dɨma woni ꞌyàa sarga di dodə mana gaba bwasa Mãr̰ĩ di bɨwə do. Cor ha ꞌywaa jam di anə ɗar̰ɨ gwale dan di bam do me mə cwara hára ꞌyàw Mãr̰ĩ sarga dɨma di sɨn̰.
24 Basit a siwar nati gem tafanamaim inihamiy na’in, o inamatabir maiye inan tai airi kwanao gewas uma kwanabow kwanitonuw, imaibo inamatabir inan a siwar God initin.
25 Mə hana dara hára mana gɨ sariya lə dan gɨ aba àla gandɨm gwale da, mana gɨ anə wor hára lə bɨrmə lə sɨn̰ da, ɗangr̰ɨ gandɨw gwale di bam kaláng. Pəgɨn̰ bədə da, an̰ji ha ꞌyàm aba àla sariya di ɨsəwə me, ɨr̰ɨ aba àla sariya di ha ꞌyàm asɨngar ɨsəwə me, gɨ ha hára àsam dangeyə.
25 “Ofafar ta ina’astu’ub taituwa baibatiyihimih nabuwi kwanan, airi kwanao gewas kwanitonuw, veya kikimin nama’am na’at, imaibo inan baibatiyenamaim inarun, anayabin nati’imaim tura boro nabuwi baibatiyenayan orot gagamin umanamaim naya’i, naatu baibatiyenayan orot boro nabuwi furisiman nitih hinabuwi kwanan dibur bar hinayaruyi.
26 Doy, nə wayɨm i gwale sɨw: Mə ꞌywagɨna gursɨ dɨ dɨmə di ꞌyan̰ɨna bam pad bədə da, mə ha dɨmə bam dangeyə di bədə bɨr̰ɨn̰.»
26 Anababatun a tur ao’owen, nati’imaim o boro inama kabay hio na’atube inatubuni, imaibo boro hinabotait inatit.
27 «Anə dwaya dara Moyis ba way mana gɨ bii gɨ ꞌwoo lə ba gun ba kan̰jɨna jaw dyaməw bədə.
27 “Tur hio uwatanah hibi’obaibiy i hio kwanowar, turanah a’aawah ufuh men kwanan.
28 Me ɨndi da, nə wayang: Gun gɨ yarna jaw dyaməw gɨ ɨrmə gaba ùrə dara ba ha ꞌya gandɨdɨ le da, gun gɨ ta di i gandɨdɨ le dusɨwə ɗɨm.
28 Naatu boun a tur ao’owen orot yait matanawat nuw babin itin ana notamaim hairi baiwa’anamih enotanot ana notamaim hairi hiwa’anaka.
29 Inam i dudɨm dɨ ɨsəm gɨ abeyə me lamnam álnam àla gɨ àcn̰a lə da, biydɨ áldɨ bam hən̰. Biyə gɨ dudɨm mɨn bam da, ladɨ ɗoy gɨ Mãr̰ĩ ha álam dùwa dɨ budə dɨra ilə bədə bɨr̰ɨn̰yə di gɨ sɨm lə de pad bam.
29 Imih o mata asukwafune nuw kwaneyan, o in bowabow kakafin kusisinaf, kukubai kwisaroun, men basit mata ta’imon ana kakafinamaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
30 Inam i ɨsəm gɨ abe me lamnam àsɨnam àla gɨ àcn̰a lə da, sawɨw álɨw bam hən̰. Sawa gɨ ɨsəm mɨn bam da, ladɨ ɗoy gɨ Mãr̰ĩ ha àsam mana gɨ dùwa dɨ budə dɨra ilə bədə bɨr̰ɨn̰yə di gɨ sɨm de pad bam.»
30 Na’atube uma asukwafune eof kwaneyan, ku’afuw kwisaroun men basit uma ta’imon ana of kwanekwanemaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
31 «Moyis way mana gɨ bii duwa gɨ ꞌwoo lə ba gun gɨ ba ana gɨ dyaməw bam da, kal an̰ju ba ꞌyànadɨ maktubu dɨ idɨ agda bam ɨsədɨ lə.
31 “Moses ana ofafaramaim eo, ‘Orot yait aawan nakwakwahir gewasin kwahikwahiren ana fef nakirum babin nitin nab auman nan.’
32 Me ɨndi da, nə wayang: Abe gɨ ꞌywarna dyaməw dɨ i gɨ abe gɨ ɗang bədə bam da, an̰ji nogdɨ ba hana àlna àcn̰a gɨ gichɨni. Ɗang da, abe gɨ unə deme dɨ tɨrədɨ ꞌywaradɨ bam da, an̰ji àl i àcn̰a gɨ gichɨni di me ca. I ya an̰ji kaw, ba i i gɨ jaw dyaməw de me ca.»
32 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait nibobowen aawan nakwahir nan orot ta ni’awan, hairi hinabiwa’an i men babin ana ubar, baise orot ana ubar anayabin i kok imih babin esisinaf, naatu orot yait nati babin bai bi’awan auman bowabow kakafin esisinaf.
33 «Anə dwaya ɗang dara Moyis waygɨ mwágɨrandɨ nə pii mana gɨ bii gɨ ꞌwoo lə ba da, gun gɨ ba sɨrgɨnə sɨw gɨ Aba ciri gɨ Mãr̰ĩ sumɨw da, ba kalna bam bədə, me an̰ji ba gamna mani nə an̰ji sɨrgɨ gɨ sɨw di lə jang.
33 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, ‘A omatanen men kwana’astu’ub, baise sinafumih God kwao’omatan i kwanasinaf.’
34 Me ɨndi da, nə wayang: Sɨrgɨnə sɨdəng bədə bɨr̰ɨn̰. Sɨrgɨnə sɨdəng gɨ daa sumdɨ bədə, dara daa di i gage gɨ dwãr̰ĩ gɨnə Mãr̰ĩ duwa.
34 Baise boun i a tur ao’owen, God wabinamaim men asir kwanao kwanifaro’omih, na’atube auyom mar isan, anayabin nati i God ana ma’ama efan.
35 Me sɨrgɨnə sɨdəng gɨ sɨn̰a sumdɨ bədə, dara sɨn̰a di, i mana gɨ Mãr̰ĩ bo gɨdaw lə me ca. Sɨrgɨnə sɨdəng gɨ ciri dɨ geche dɨ Jursalem sumdɨ bədə, dara Jursalem di, i ciri dɨnə Dole gɨ geche gɨ Mãr̰ĩ di duwa.
35 Me yan auman men isan kwanifaro, anayabin nati i God an ana baibiyarir efan, Jerusalem auman, anayabin nati i ata aiwob gagamin God ana tafaram.
36 Me sɨrgɨnə sɨdəng gɨ dɨdəng bədə me ca, dara anə nem cwaa wudɨn̰ nə dɨdəng mɨn tenene kaw, burage bədə me gɨsage bədə me ca.
36 Naatu o taiyuw auman men arib isan inao baifaro’omih, anayabin o men karam boro arib ta inab inau nikwes o nafurum.
37 Nyamna gaba goo “əw” da, gunə “əw”, nyamna gaba goo “bədə” da, gunə “bədə” me ca. Mani nə nwagang sɨrgɨ gɨ sɨdəngə ta di, i ɨrmə gɨnə Sidan dɨra.»
37 Imih inakwahir o inarufut, anayabin abisa awamaim iya’abar i’o etitit i Demon Kakafin biyanane enan.
38 «Anə dwaya dara Moyis way mana gɨ bii duwa gɨ ꞌwoo lə ba da, gun ba gunəm dudɨm bam da, ba gɨ gunəw duwa lə biiyə me ca, gun ba ajɨnam sandam biynəm bam da, ba gɨ ajɨnaw duwa biynəw bam me ca.
38 “Marasika ana tur hio kwanowar, ‘Orot yait mata nakubai, ibo matan kukubai, naatu orot yait wa nimarir, ibo wan kwimarir.’
39 Me ɨndi da, nə wayang: Gun àlnang wamani da, cwarna àlnaw wamani lə biiyə bədə. Gun ajɨna gajam nə ɨsəm gɨ abeyə da, cow gajam nə ɨsəm gɨ jeleyə kalɨw a ajɨna lə bi me ca.
39 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait isa nasisinaf kakaf men wan inay, rebareb rounane nifafar inatatabir rounane’ebo nifafar.
40 Gun sawnam gwale dɨmmə mana gɨ sariya lə dara ba a lay gumaj dɨma gɨ jaw dalawə da, kalɨw a layna barge dɨma gɨ mə hurəw jaw dɨwə di lə me ca.
40 Naatu orot yait niyaso’ar baibatiyimih nabuwi kwananan, a biya baibiyon baban nikiya’ub nabaib, a biya baibiyon tafan auman inikiya’ub initin.
41 Gun yɨnəm gɨ dwana dara ba mə unə hudɨr hana nɨm dɨgɨlay dubu mɨn da, ha nɨm gandɨw dɨgɨlay dubu sɨr.
41 Baiyowayan orot ta nan nakwarari ana hafoy abarin veya ta’imon airi namih nao, ina’abar veya rou’ab airi kwanan.
42 Gun amsɨnam mani da, ꞌyàw, me gun ùrnəm ꞌwáa kaw, ɨmɨw bam bədə me ca.»
42 Orot babin ta isa sawaramih nafefeyani kwitin, naatu orot babin ta a sawar bai na mar kafai imaim bowamih nao, kwitin ebai en.
43 «Anə dwaya dara woni gɨlə bii gɨ ꞌwoo gɨnə Moyis duwa way ba mə ha ùrə jam gun me ba mə ha ɨlə aba mar̰ande dɨma le.
43 “Marasika ana tur hio a’a’agir hinonowar i hio kwanowar, ‘Taituwa kwaniyabuwih naatu a kamabiy sabuw kwanimat gigigirih.’
44 Me ɨndi da, nə wayang: Ùrnə woni mar̰ande danne, me amsɨna Mãr̰ĩ dara nare woni gɨləng dɨrəng me ca.
44 Baise boun a tur ao’owen, a kamabiy sabuw kwaniyabuwih naatu sabuw iyab terurukoukuwi isah kwanayoyoban.
45 I ya ta de me anə ha gɨlə nɨm dara anə banə i Abɨrang gɨ Mãr̰ĩ gaba dama daa di dɨndaw sɨn̰. An̰ji kaw, kal dawa gandɨ nare woni àla mani nə lade dɨdəgɨ lə me woni àla mani nə àcn̰e dɨdəgɨ lə me ca. An̰ji ꞌwogɨ nare woni àla mani nə tɨba nimi me woni àla mani nə tɨba bədə kaw, an̰ji ꞌwogɨ nimi me ca.
45 Saise kwa boro Tamat auyom maramaim natunatumih nabuwi, anayabin God sinaf sabuw gewasih kakafih etei tafahimaim veya erararan, sabuw iyab gewasin tisisinaf naatu kakafin tisisinaf etei God taun ebitih.
46 Dwayna, anə ùrnə i nare woni ùrəng mɨra da, anə ɓedɨ i ꞌywaga dan gɨ na Mãr̰ĩyə di mo? Nare woni salaw dole gɨ geche gɨ Rom mani di kaw, àl i yande me ca.
46 Sabuw kabay o’onayah tisisinaf na’atube kwanasinaf sabuw iyabowat isa tibiyabowawat isah kwanabiyabow, God boro men ana siwar gewasin ta nitimih.
47 Anə àlnagɨ́ i chamrang mɨra labiya da, anə àl i na nə lade nan̰ ɗoy bam mo? Nare woni ꞌwacn̰a Mãr̰ĩ gɨ ɓag bədə di kaw, cendi àl i ya ta de me ca.
47 Naatu Eteni Sabuw taih tuwah akisih hai merar tiyiy na’atube kwanasinaf taituwa akisih hai merar kwanayiyi, ana gewasin boro men kwanabaimih.
48 Abɨrang gɨ Mãr̰ĩ gaba dama daa i gun gɨ lade nan̰ bɨr̰ɨn̰. Yande da, ꞌyeni di kaw, ina i nare nə ladɨbe ya an̰ji ba i nɨm gun gɨ lade di de me ca.»
48 A yawas uhew bitan kwanama, Tamat auyom maramaim ana yawas uhew bitan ema’am na’atube.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.