Lucas 7
Magtubu dənə̂ Mãr̰ĩ (SOR) vs AAI
1 Mana gɨ Jesu way gwale duwa di ꞌyen̰ bam pad nare nə gɨr̰e dɨrəgɨ lə mwom da, an̰ji so ha mana gɨ ciri dɨ Kapernom.
1 Jesu tur etei eo binan sabuw hinowar in sasawar ufunamaim na Capernaum tit.
2 Ciri dɨ ta lə di, kwaya gɨnə asɨngar nə Rom geche day duwa mɨn i mwom gɨ made. Kwaya gɨ ta di, aba ciri duwa ùrɨw nan̰e.
2 Nati’imaim Roman baiyowayan orot ukwarin ana akirwairafin isan biyabow kwanekwan i sawow gagamin bai morobomih biwa’an.
3 Mana gɨ geche gɨnə asɨngar day di doy gwale gɨ gɨ way dara Jesu mwom da, an̰ji so kɨjɨw gechide nənə Juwib day yab, ba hana mɨrgɨnəw dara ba hane swanaw kwaya duwa di daa mwommə.
3 Baise Jesu na nati’imaim titit ana tur nonowar ana maramaim, Jew hai orot gagamih iyunih hin Jesu biyan hitit ana akir wairafin baiyawasin isan Jesu hifefeyan.
4 Mana gɨ cendi gɨra ꞌyo Jesu mwom da, cendi mɨrgɨw ba da: «Geche gɨnə asɨngar day gɨ ta di, i gun gɨ lade nan̰e. Yande da, sow kwaya duwa di daa ɗe!
4 Basit Jew hai orot gagamih hina Jesu biyan hitit turobe’emaim hifefeyan hio, “Iti orot ana yababan i ekokok kwanekwan o baibais initin ana akir wairafin iniyawas.
5 Dara an̰ji ùr nare ɨnda nə Juwib nan̰e. I an̰ji me aw kulu gaba amsa Mãr̰ĩ gɨ ka di an̰ju.»
5 Anayabin ata sabuw isah i yabow, aki ai Kou’ay Bar wowab.”
6 Jesu so ha gandagɨ mɨn. Mana gɨ an̰ji gɨra ib gɨ ciri dɨnə asɨngar geche day duwa lə di mwom da, asɨngar geche day di giyəw kwandaw moso ba hana waynaw da: «Aba ciri ni, kal hwaya sɨm nan̰ ɗi, dara ɨndi da, nə nem gun gɨ mə ha hára dɨmə kɨrə niyə bá bədə.
6 Basit bairi hin, naatu hina bar hibiyubin auman, baiyowayan orot ana ofonah afa iyunih hin Jesu biyan hitit hio, “Regah aki ai of iti na’atube eo, Aisim inan a nababan, anayabin ayu men orot gagamu boro inan au bar inatit.
7 I dara ta di me, nə yər sɨn nə nem hára nɨm gɨ sɨn ni ꞌywam bədə di. Me way gwale mɨn gɨ bɨm mɨra, kal kwaya ni di swana daa.
7 Na’atube ayu auman taiyuwu ai’itu ayu men orot gewasu boro anan nanamaim anatit, baise akokok turawat nao au akir wairafin boro nayawas.
8 Nə way yande dara ɨndi kaw, gechide ni ilə dɨnnə, me ɨndi, nə i geche gɨnə asɨngar day me ca. Nə waynaw gɨ mɨn ba hana da, an̰ji ha le. Me nə waynaw gɨ ɗang ba hane da, an̰ji hára le me ca. Me nə waynaw kwaya ni ba àlna mani nə ya ta de kaw, an̰ji àlgɨ̀ le.»
8 Anayabin ayu auman baiyowayah orot isah, au fair ema’am, orot ta aniyun anao, ‘Ni’imaim kwen.’ I boro nan, naatu orot ta isan anao, ‘Iti’imaim kuna.’ I boro nan, naatu au akir wairafin orot ta isan anao, ‘Iti kusinaf.’ I boro nasinaf.”
9 Mana gɨ Jesu doy gwale gɨnə geche gɨnə asɨngar nə Rom day di mwom da, sɨw ꞌyolɨw gwale duwa gɨ waya di dɨwə, me an̰ji co dɨrəw yər nare nə gɨr̰e nə woni pamaw di me waygɨ ba da: «Dwayna, nə wayang daa: Mana gɨ nare nə Israyel dwar̰agɨ lə da, gun gaba kala dusɨw dɨnnə ya abe gɨ Rom gɨ ta di de da, dii mɨn kaw, nə wor ꞌywaa sɨn̰.»
9 Jesu iti orot ana tur nonowar ifofofor men kafaita, naatu tatabir sabuw hi’ufunun bairi hinan iuwih eo, “Anababatun a tur ao’owen Israel wanawananamaim ama areremor, men kafa’imo orot ta ana baitumatum iti na’atube aitinimih.”
10 Mana gɨ nare nə geche gɨnə asɨngar day kɨjəgɨ di cor ha ulay mwom da, cendi ꞌyo aba mwom di so daa labiya pəgɨn̰.
10 Imaibo orot kob nayah himatabir maiye hin bar hititit, akir wairafin yawas ma’am hi’itin.
11 Targɨn̰ ɗang da, Jesu so ha mana gɨ ciri dɨ gɨ ꞌwogɨdɨ Nayin. Woni gɨrsə gwale duwa me nare nə gɨr̰e nan̰ me ha gandɨw.
11 Nati ufunamaim sabuw rau’ay gagamin na’in, naatu Jesu ana bai’ufununayah bairi hin bar merar wabin Nain imaim hitit.
12 Mana gɨ an̰ji gɨra ciri bɨdə ib mwom da, ꞌyo nare dɨbala gun gɨ mare dara hára mõw bam. Gun gɨ ta di i deme dɨ wambɨ gorndɨdɨ gɨ mɨn tenene. Nare nə ciri dwar̰ɨ lə nan̰ pam gun gɨ mare di tarɨw me ca.
12 Jesu na bar merar ana fur awan titit auman, kwafur babin natun orot ta’imonamo morob, sabuw rau’ay gagamin na’in kwafur babin hibai hirerey auman natun hi’abar hititit bairi hitar.
13 Mana gɨ Aba ciri gɨ Jesu yər aba mara di iw da, dɨrəw ꞌyəngɨw me waydɨ ba da: «Kal nulə ɗi.»
13 Jesu nuw kwafur babin i’itin ana maramaim dogoron wanawanan yababan awankaratan naatu kwafur isan eo, “Babin men inarerey.”
14 Ɨr̰ɨ an̰ji chidɨ gɨra gun gɨ mare di sɨwə ib me ɓɨl jãr̰ĩ di gɨ ɨsəw, ɨr̰ɨ woni ꞌwów di ɗɨbɨ dodə. An̰ji way da: «Dwe gɨ maché, nə wayɨm, so daa!»
14 Imaibo na sabuw biyah tit eof ir sum butubun, sabuw orot hi’abar hinan hinutanub hibat, Jesu orot murubin isan eo, “Orot boubun kumisirimih ayu ao!”
15 Aba mara di bɨw a daa, so dam daa me way gwale. Mwom da, Jesu wol dwe di ha ꞌyàdɨ iw.
15 Orot murubin inu’in yawas misir mare ma tur eo. Jesu nawiy hairi hin hinah itin.
16 Nare pad nə yər mani nə ta di, lán̰a àlgɨ̀ nan̰e me ꞌwogɨ Mãr̰ĩ gɨ jilay me way ba da: «Aba cɨmə Mãr̰ĩ bɨw gɨ geche yala lə dwar̰andɨ lə!» me, «Mãr̰ĩ yala dara yara nare duwa me wagɨ lə!» me ca.
16 Sabuw etei orot murubin yawas mimisir hi’itin hai bir ra’at baise God ana merar hiyi wabin hibora’ara’ah hio, “Dinab orot fairin anababatun wanawanatamaim tit! God ana sabuw baiyawasih isan na!”
17 Gwale gɨnə Jesu duwa gɨ ta di nõ duwa nɨm mana gɨ ciri dɨ sɨn̰a dɨnə nare nə Juwib dayyə me sɨn̰a dɨ tulbədɨ lə bá bá me ca.
17 Jesu iti sisinaf ana tur ra’at tafaram Judea wanawanan hima’am etei hinowar na’atube tafaram nati sisibinamaim hima’am auman hinowar.
18 Woni gɨrsə gwale gɨnə Jã duwa di kɨbɨw mani nə àlal ta di pad, me an̰ji ꞌwaga nə sɨr kwandagɨ dwar̰agɨ lə,
18 — ausente —
19 me giygɨ ba hana ùrnə Aba ciri gɨ Jesu an̰ju ba i gun gɨ woni cɨmə Mãr̰ĩ bɨw nə pii ba way ba hára lə di labaa, ba gɨ ɓyadɨna i gun gɨ ɗang mo?
19 — ausente —
20 Mana gɨ cendi ha gɨr Jesu sɨwə ib mwom da, wayɨw da: «I Jã gaba àlagɨ́ nare batem me giyənin ba nə ùrnəmnin da, ɨjɨm ba mə i gun gɨ woni cɨmə Mãr̰ĩ bɨw nə pii way gwale duwa ba hára lə di, labaa nə ɓyadɨnanin i gun gɨ ɗang mo?»
20 Iti na’atube eo imaibo hina Jesu biyan hitit ana tur hi’owen hio, “Aki John Baptist o baibatiyimih iyafari ana, imih akokok inao ananowar, John o isa eo anonowar o iti ina, o aki boro orot ta isan anama anakaif.”
21 Mana gɨ ta lə da, Jesu ilə swaa nare nan̰ daa mwom day gɨ dɨrəw jiga jiga lə me, majɨgani dayyə me, nə dúndi dɨ àcn̰e ilə sɨdəgɨ lə kaw, an̰ji ꞌyorgɨ gandɨdɨ bam me, nare nan̰ nə dɨrəgɨ bu kaw, yər mana me ca.
21 Nati ana veya’amaim Jesu sabuw maumurih na’in hai sawow yumatah ta ta, naatu demon kauh hiyen hima hibiwawa’anih etei biyawasih. Naatu sabuw moumurih na’in matah fim iwa’an matah higewasin hinuwanuw.
22 Ɨr̰ɨ, an̰ji cogɨ waygɨ nare nə Jã kɨjəgɨ di ba da: «Cwarna hana waynaw Jã di mani nə anə yərgɨ gɨ dɨrəng me, anə doygɨ gɨ sumdəng me di: Nare nə dɨrəgɨ bu kaw, cor yər mana me, nə majɨgəndɨ kaw, ha daa tɨba tɨba me, nare nə cagɨm àlgɨ kaw, cagɨm sɨr̰ɨbɨ bam sɨdəgɨ lə me, nə sumdəgɨ ɗugɨr kaw, doy gwale me, nə mare kaw, bɨdəgɨ agdɨ daa me, nare nə bugɨr kaw, gɨ waygɨNõ dɨ lademe ca.
22 Imih Jesu John ana bai’ufununayah iyafutih eo, “Kwamatabir kwan abisa kwa’i’itah John ana tur kwa’owen. Sabuw matah fim higewasin tinuwanuw, ah kafikafirih higewasin hibat tereremor, kokom ani’anih biyah igewasin, tainih gugurih higewasin tur tenonowar, naatu sabuw morobone abiyawasih, tur gewasin i yababan sabuw isah abibinan.
23 Me gun gɨ dusɨw ina sɨr sɨr dɨnnə bədə da, an̰ji dam i gɨ sii ꞌywala.»
23 Sabuw iyab erekasiy auman ayu tibitutumu i boro men baigegewasin hinab!”
24 Mana gɨ nare nə Jã kɨjəgɨ di cor ya ulay ɗɨm da, Jesu waygɨ nare nə gɨr̰e di gwale gɨnə Jã duwa ba da: «Anə ꞌwò dara yara i na mana gɨ dɨn dwar̰ɨ lə di mo? Anə ꞌwò dara yara i dɨrwa gɨ gale gɨgdɨw cow ka me, ka me di mo? Bədə.
24 Kob nayah himatabir John isan hinan ufut, Jesu tatabir sabuw rau’ay gagamin hina hima’am ibatiyih eo, “Arar yan John abisa sisinaf itinamih kwatit kwan? Kotar wadar bi’inuwas itinamih kwan?
25 Ɓag da, anə ꞌwò dara yara i na mo? Anə ꞌwò dara yara i gun gɨ hurə barge gɨ lade mo? To, nare woni hurba barge gɨ ladɨbe me dam ꞌywala lə me ca da, dam i bɨdang dɨnə dolgə lə gaa bədə mo?
25 Abisa itinamih kwatit kwan? Orot sawar wairafin e’abur gewas ma’am itinamih kwan? En anayabin sabuw hai abur gewasin i bar gewasihimaim tema’am.
26 Ɓag da, anə ꞌwò dara yara i na mo? Aba cɨmə Mãr̰ĩ bɨw mo? I sɨdɨ, me nə wayang: Jã i aba cɨmə Mãr̰ĩ bɨw ꞌyang, me an̰ji duwa da, ɗoy aba cɨmə Mãr̰ĩ bɨw bam.
26 Imih kwao anowar. Abisa itinamih kwan? Dinab orot? Turobe, baise a tur ana’owen, iti orot i dinab oro’orot etei tafahimaim.
27 Dara an̰ji i paja gɨ Mãr̰ĩ way gwale duwa mana gɨ Maktubu duwa lə ba da: “Doy, nə giy paja ni ya lə dɨrəmmə dara ba ɗangr̰ɨnam bɨrmə dɨma bam ladɨ.”
27 Anayabin John isan, God iti na’atube eo Buk Atamaninamaim hikirum,
28 Dwayna, nə wayang: Mana gɨ nare nə namde yə̀gɨ dodə sɨn̰a dɨdə ka dwar̰agɨ lə da, gun mɨn gɨ geche gaba ɗwaya Jã bam da, ilə bədə. Me wála gɨ caga ka lə da, gun ina gɨ pəgɨn̰ me kalna Mãr̰ĩ lamna dwãr̰ĩ duwa dɨwə da, an̰ji i gɨ geche ɗoy Jã di bam.
28 Jesu iban eo maiye, “‘Tur anababatun a tur ao’owen, baibin hitatoub wanawanahimaim, orot men yait ta John natabirimih. Baise orot ta God ana aiwobomaim taiyuwin bikafai i John natabir.”
29 Nare nə pad di me, woni salaw dole gɨ geche gɨ Rom mani me ca nə doy gwale gɨ Jã waygɨ gandɨw da, kal sɨdəgɨ an̰ji àlgɨ batem. Cendi àl yande gɨl nɨm dara Mãr̰ĩ gwale duwa, ba i gwale sɨw.
29 Sabuw etei, kabay o’onayah auman tur hinonowar ana maramaim, hiorereb God ana ef i turobe mutufurin, anayabin iti sabuw etei’imak i John bapataito itih.
30 Ɨr̰ɨ, nare nə Parise me, nare woni gɨlə bii gɨ ꞌwoo gɨnə Moyis duwa me ca da, gɨn̰ day àla gɨ mani nə Mãr̰ĩ ùr ba a àl gandagɨ di bam. Ta di me, cendi gɨn̰ nɨm àla gɨ batem dɨnə Jã duwa bam di.
30 Baise Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah God abisa sinafumih kokok i hikwahir men hisinaf naatu John ana bapataito hikwahir.
31 Nare nə caga ka di da, nə ha ꞌwogɨ ɨrməgɨ i gɨ nare nə we mo? Cendi wun i ya nə wi de mo?
31 “Imih sabuw iti boun tema’am hai itin boro abisa’amaim anayai anao? Hai itinin i mi’itube?
32 Cendi wun ya dine nə ꞌyəng nə woni dama wun̰jɨ bur̰əgɨ lə me, ꞌwogɨdɨ sɨdəgɨ ka me ka me ba da:
32 Sabuw hai itinin i Kek gidigidih urababan tefafafow na’atube. Kek turih boro turahinah isah hio, ‘Aki tabin ana douduf arabirab baise kwa men kwabenabenamih. Naatu aki morob ana ew atatabor, baise kwa men kwarerereyamih.’
33 Nə way yande dara, mana gɨ Jã gaba àlagɨ́ nare batem di gɨra duwa lə da, an̰ji wom mani bədə me, chə̀ gani bədə me mwom da, anə way bá, dúndi dɨ àcn̰e ba ilə dɨwə.
33 John Baptist nan ana veya’amaim yohar bay, harew fokarih men eaa tomatom, naatu kwa kwao, ‘Iti orot i demon kaun hiyen!’
34 Me mana gɨ ɨndi gɨ Gun gorndɨw, nə gɨra da, nə wom mani me, nə chə̀ gani me ca da, cor anə way ba nə dam i dara wama me chàa gɨ gani me bɨr̰ɨn̰ ɗɨm, ba nə yɨ mɨlan i gɨ woni salaw dole gɨ geche gɨ Rom mani me, nare nə àcn̰e nə ɗang me ca.
34 Baise Orot Natun na bay harew eaa tomatom kwa kwao, ‘Iti orot i ana bay aa naatu ana harew tom kakafin, kabay o’onayah naatu sabuw bowabow kakafih sinafuyah hai begon!’
35 Me nə wayang da: Woni pama dɨrɨn̰ naa nənə Mãr̰ĩ duwa gɨ bɨrmə duwa da, gɨlgɨ nare dara cendi ba i mani nə lade.»
35 Baise God ana ukwar rerekab i sabuw iyab hikok tebaib isah ebiturobe.”
36 Abe mɨn gɨ Parise ꞌwogɨ Jesu ba hana wamna mani nə wama gandɨw. An̰ji dɨm kɨrə duwa lə me damgɨ wama bɨwə.
36 Pharisee orot ta wabin Simon Jesu ifefeyan na ana baremaim hairi bay aa isan, basit Jesu na orot ana bar run hairi hima bay hi’aa.
37 Ɨr̰ɨ deme mɨn dɨ nare pad ꞌwocn̰ɨdɨ dara mani dɨra nə àla nə àcn̰e ilə ciri dɨ ta lə di. Mana gɨ tandi dwaya dara Jesu ba dam lə wama bɨwə kɨrə nə abe gɨ Parise di lə da, jisgɨ yande tandi ꞌwoo mɨrda gɨ lade ɨsədɨ lə me hára nɨm. Mɨrda gɨ ta di, swani gɨ habda gɨ bii ꞌyol nan̰ ꞌwon daa.
37 Babin ta bowabow kakafin wairafin nati bar meraramaim ma’am, Jesu Pharisee ana baremaim ma bay eaa ana tur nowar, basit re kibub wabin alabaster kabayamaim hikwak biya rarouw yamurin gewasin hisuwai batabat bai na
38 Tandi gɨra ɗɨbɨ Jesu tarɨwə me piy gubɨrədɨ dodə gɨdawə me, nul gura, dɨrədɨ nimi day di ɨn̰ Jesu gɨdaw daa me tandi sarɨw bam gɨ wudɨn̰ nə dɨdɨ, me chichɨm gɨdaw me tidɨrɨw swani gɨdawə me ca.
38 Jesu ufunane bat, anamaim rerey maturin re an hihuruf, naatu kwafure aribunamaim Jesu an sasam naatu an mamay. Imaibo raiy bai Jesu anamaim isuwai re.
39 Mana gɨ Parise gɨ ꞌwaga Jesu ta di ba yərdɨ yande da, an̰ji ɨrɨm dusɨwə ba da: «Dee gun gɨ ta di inam i aba cɨmə Mãr̰ĩ bɨw ꞌyang da, an̰ji dee ha ꞌwacn̰a dara deme dɨ idɨ ɓɨlbə sɨw ta di, ba i deme dɨ àcn̰e.»
39 Iti na’atube sisinaf Pharisee orot i’itin ana maramaim, nuhinamaim not eo, “Iti orot dinab mowan na’at iti babin ebubutubun boro taso’ob, naatu boro taso’ob iti babin i yait, anayabin iti babin i bowabow kakafin wairafin!”
40 Ɨr̰ɨ, Jesu cor wayɨw da: «Simõ, nə ùr ba nə wayɨm gwale mɨn.» Simõ cow wayɨw ba da: «Way, aba gɨlənin mani.»
40 Naatu Jesu eo, “Simon, ayu tur ta anao inanowar.” “Bo i aisim bai’obaiyenayan. Kuo anowar.”
41 Jesu wayɨw da: «Wála mɨn, gun mɨn ꞌyàgɨ́ nare sɨr gursɨ kwale. Gɨ mɨn dee ha ꞌywagaw i sag aru aru jii me, gɨ ɗang dee ha ꞌywagaw sag gɨndɨw jii me ca.
41 Jesu eo, “Orot rou’ab hin orot ta kabay wairafin biyan kabay isan hifefeyan, basit orot 500 kina bai orot ta itin naatu 50 kina bai orot ta itin.
42 Mana gɨ nare nə ta di ꞌyo gursɨ dɨ idɨ cwaw aba ꞌyàgɨ́ kwale di daa bədə mwom da, an̰ji kalgɨ gursɨ di bam ca dayyə ca. Ɨrmə dɨma lə da, mana gɨ nare nə sɨr nə ta di dwar̰agɨ lə da, i gɨ we me ha ùrə abe gɨ ta di nan̰ mo?»
42 Baise ana maramaim orot hairi aurih men karam boro orot kabay wairafin ana kabay wan hitay, imih orot kabay matuwan turan hairi’ika wabih bosairen. Imih orot menatan isan i ana yabow ra’at?”
43 Simõ cow wayɨw da: «Ɨrmə niyə da, i gun gɨ gɨ kalɨw gursɨ nan̰ bam dɨwə ta di.» Jesu cor wayɨw da: «Mə way i gwale sɨw.»
43 Simon Jesu iya’afut eo, “Anotanot orot nati kabay gagamin baibine.” Imaibo Jesu Simon iu, “Nati kuo i turobe.”
44 Ɨr̰ɨ, Jesu co dɨrəw ɨjɨ deme di me wayɨw Simõ da: «Mə yər deme dɨ ta di mo? Nə yala kɨrə dɨma lə kaw, mə ꞌyàn nimi nə sabɨ gɨ gɨdan bam bədə. Me deme dɨ ta di, sabɨn gɨdan bam gɨ nimi nə dɨrədɨ me, sarɨn bam gɨ wudɨn̰ nə dɨdɨ me ca.
44 Imaibo Jesu tatabir babin isan Simon iu, “Iti babin i’itin? Ayu ana o a bar atit o men au sauwin isan harew iyai’imih, baise iti babin maturinamaim au sauw naatu aribunamaim au sasam.
45 Mana gɨ nə yala nɨm kɨrə dɨma lə da, mə chichɨm gajan bədə. Me deme dɨ ta di hoy chichɨmə gɨ gɨdan bədə.
45 O men au merar iyi imamayu’umih, baise iti babin a bar aruruka busuruf au mamay men ihamiyimih.
46 Ɨjɨm da, mə tidɨrɨn swani dɨnnə bədə me, deme dɨ ta di, tidɨrɨn dɨra swani gɨ bii ꞌyol gɨdannə.
46 O men olive iroro’onamaim aribu isuwei’imih, baise iti babin raiy yamurin gewasin au’umaim isuwai re.
47 I dara ta di me nə wayɨm da: I dara àcn̰a dɨra gɨ nan̰ gɨ biyara bam dɨdə ta di me dusɨdɨ ùrɨn nɨm nan̰ ta di. Me gun gɨ àcn̰a duwa gɨ biyara bam di ina i ɓani da, an̰ji kaw ha ùrə aba biyəw àcn̰a duwa bam di i ɓani me ca.»
47 Imih anababatun a tur ao’owen, iti babin ana bowabow kakafin maumurih na’in etei’imak anotanot tawiyen, anayabin ana yabow gagamin na’in ayu itu. Baise orot yait ana bowabow kakafin kikimin anotanotawiyen i ana yabow kikimin.”
48 Jesu cor waydɨ deme da: «Àcn̰a diya biyər bam dɨyyə ɗɨm.»
48 Imaibo Jesu babin isan eo, “A bowabow kakafih etei i anotanotawiyen.”
49 Ɨr̰ɨ, nare nə dam gandɨw wama bɨwə mɨn di ùrbɨ sɨdəgɨ ba da: «Gun gɨ ta di i wi me way ba a biygɨ nare àcn̰a day bam di mo?»
49 Sabuw afa bairi hima bay hi’aau, hibusuruf taiyuwih hibabatiyih, “Iti i abi’orot bowabow kakafih notawiyenayan.”
50 Me Jesu waydɨ deme da: «Də kala dusi dɨnnə da, də ꞌyo bɨlə ɗɨm. Ha labiya!»
50 Baise Jesu babin isan eo, “O a baitumatumamaim iyawasi tufuwamaim inatit inan.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.