Êxodo 32
Magtubu dənə̂ Mãr̰ĩ (SOR) vs NTLH
1 Mana gɨ nare nə Israyel di yər dara Moyis ba chə́ə daa kur̰a dɨdə hára dodə kaláng bədə mwom da, cendi dayar dodə Arõ tulɨwə me wayɨw ba da: «So daa, mə ɗangr̰ɨndɨ dwama kal a ɨndarna dɨrəndɨ lə hana ganandɨ. Dara Moyis gaba dɨməndɨ bam sɨn̰a dɨ Ejibtɨ lə gɨ ta di, i na gaa yá àlàw som kaw, də ꞌwacn̰ang bədə.»
1 O povo viu que Moisés estava demorando muito para descer do monte. Então eles se reuniram em volta de Arão e lhe disseram: — Não sabemos o que aconteceu com Moisés, aquele homem que nos tirou do Egito. Portanto, faça para nós deuses que vão à nossa frente.
2 Ɨr̰ɨ Arõ waygɨ ba da: «Piynəy mani nə sumiyə nə gɨ ɗangr̰ɨgɨ gɨ jindar nə namdang sumdəgɨ lə me, dɨndɨrang nə abje me nə namde me sumdəgɨ lə me, hane nɨm ꞌyànán.»
2 Arão lhes disse: — Tirem os brincos de ouro que as suas mulheres, os seus filhos e as suas filhas estão usando e tragam para mim.
3 Mwom da, nare nə Israyel pad piyə mani nə sumiyə nə gɨ ɗangr̰ɨgɨ gɨ jindar nə sumdəgɨ lə di hára nɨm ꞌyàw Arõ.
3 Então os israelitas tiraram das orelhas os brincos de ouro e os trouxeram a Arão.
4 Arõ di lay mani nə jindar di ɨsɨragɨ lə me ha n̰urə jindar di ɗangr̰ɨ nɨm gɨ labe gɨ dwe dúndɨw. Mwom da, nare nə Israyel di way ba da: «Israyel, yarnandɨ Mãr̰ĩ ɨnda gɨ dɨməndɨ bam sɨn̰a dɨ Ejibtɨ lə di me i ta!»
4 Ele pegou os brincos, derreteu-os, derramou o ouro dentro de um molde e fez um bezerro de ouro. Então disseram: — Povo de Israel, estes são os nossos deuses, que nos tiraram do Egito!
5 Mana gɨ Arõ yər yande mwom da, an̰ji aw mana gaba bwasa dwama gɨ labe gɨ dwe dúndɨw di dɨrədɨ lə me way ba da: «Sanga da, də hárang àla sii ꞌywala gaba àsáw Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ di sumi gɨ ꞌwaga dɨwə.»
5 Arão construiu um altar diante do bezerro de ouro e anunciou ao povo: — Amanhã haverá uma festa em honra de Deus, o
6 Sanga gɨ jomni cor̰ər̰ə da, nare nə Israyel hára gɨ mani woni ulə àla gɨ sarga me, woni àla gɨ sarga dɨ idɨ labiya me ca. Ɨr̰ɨ cendi dam dodə wom me, chə̀ me, mwom da, ɓɨr̰ɨn̰əgɨ daa àl sii ꞌywala.
6 No dia seguinte, de manhã cedo, eles trouxeram alguns animais para serem queimados como sacrifício e outros para serem comidos como ofertas de paz. Depois o povo sentou-se para comer e beber e se levantou para se divertir.
7 Ɨr̰ɨ Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ wayɨw Moyis ba da: «Chɨ́ cor ha dodə bi kaláng, dara nare dɨma nə mə dɨməgɨ bam sɨn̰a dɨ Ejibtɨ lə di àl àcn̰a gɨ geche.
7 Então o Senhor Deus disse a Moisés: — Desça depressa porque o seu povo, o povo que você tirou do Egito, pecou e me rejeitou.
8 Cendi so kaláng gɨn̰ bɨrmə gɨ nə gɨləgɨ gandɨw di bam. Cendi u biri lon̰ɨw n̰urɨw ɗangr̰ɨ gɨ labe gɨ dwe dúndɨw me, piy gubɨrəgɨ dodə dɨrəwə me mɨlawdɨw me, àlɨ́w sarga me way ba da: “Israyel, yarnandɨ Mãr̰ĩ ɨnda gɨ dɨməndɨ bam sɨn̰a dɨ Ejibtɨ lə di me i ta!”»
8 Eles já deixaram o caminho que eu mandei que seguissem; fizeram um bezerro de ouro fundido, e o adoraram, e lhe ofereceram sacrifícios. Estão dizendo que estes são os deuses deles, os deuses que os tiraram do Egito.
9 Ɨr̰ɨ Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ wayɨw Moyis ɗang ba da: «Nə yər nare nə Israyel di, cendi i nare nə dɨdəgɨ woy nan̰e!
9 Eu conheço este povo e sei que é muito teimoso.
10 Caga ka da, kalɨn mana mɨn jang! Dusɨn ha swaa le dɨdəgɨ lə me, nə ha ꞌyágɨ bam pad. Me ɨjɨm da, nə ha cwam gɨdəm nare nə ꞌyarbare nan̰ mwágɨragɨ.»
10 Agora não tente me impedir, pois vou descarregar a minha ira sobre esta gente e vou acabar com eles. Depois farei de você e dos seus descendentes uma grande nação.
11 Ɨr̰ɨ Moyis wayɨw Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ gɨ i Mãr̰ĩ duwa di gwale gaba hɨlalaw dusɨw ba da: «Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰, dana me dusɨm so mana gɨ nare dɨma nə mə dɨməgɨ bam sɨn̰a dɨ Ejibtɨ lə gɨ ɨsəm gaba dwana dɨ idɨ àla lán̰a a mo?
11 Porém Moisés fez um pedido ao Senhor , seu Deus. Ele disse: — Ó
12 Mə àlna nare di yande da, nare nə Ejibtɨ ha waya ba i gɨ ɨrmə gɨ àcn̰e me ba mə laya gɨ nare nə Israyel di gandagɨ nɨm bam sɨn̰a dayyə di me, ba mə ha gandagɨ wama gɨ ciri dɨ kur̰a dɨdə dara ꞌyágɨ bam, cendi ba ina lə sɨn̰a dɨdə bədə ɗɨm da, ladɨ le mo? Yande da, kal dusɨm hɨlal, me u bɨm way dara ba mə ha àla nare nə Israyel di wamani bədə ɗɨm.
12 Por que deixar que os egípcios venham a dizer que tiraste o teu povo do Egito para matá-lo nos montes e destruí-lo completamente? Não fiques assim irado; muda de ideia e não faças cair sobre o teu povo essa desgraça.
13 Kal dusɨm gunəm daa moso dɨma nə Abɨraham me, Isak me, Jakob me dɨdəgɨ lə. I ɨjɨm di me, mə sɨrgəgɨ sɨm wayagɨ ba da: “Nə ha kala mwàgɨrang ha ꞌyarbara ya dechu dɨ daa de. Nə u bɨn way ba nə ha ꞌyàgɨ́ sɨn̰a dɨ nə waygɨ gwale dɨra di le. Sɨn̰a di ha waragɨ i dɨba day gɨ dɨrɨn̰ bɨr̰ɨn̰.”»
13 Lembra dos teus servos Abraão, Isaque e Jacó. Lembra do juramento que fizeste de lhes dar tantos descendentes quantas estrelas há no céu. Lembra também que prometeste que darias aos seus descendentes toda aquela terra para ser propriedade deles para sempre.
14 Ɨr̰ɨ Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ di u bɨw way ba a ha àlagɨ́ nare nə Israyel wamani gɨ an̰ji ùr dee ba a àlgɨ́ di bədə ɗɨm.
14 Então o Senhor Deus mudou de ideia e não fez cair sobre o seu povo a desgraça que havia prometido.
15 Ɨr̰ɨ Moyis chə́ə daa kur̰a lə di, hára dodə. An̰ji laya kur̰a dɨ ɓɨdɨr̰a ɓɨdɨr̰a sɨr dɨ bii gɨ ꞌwoo gɨ Mãr̰ĩ yɨ gɨ mɨlan gɨ nare nə Israyel di ɨsəwə. Kur̰a dɨ ta di, janga ilə tuldɨ dɨ ka lə me ka lə me,
15 Moisés desceu do monte, carregando as duas placas de pedra com os mandamentos escritos nos dois lados de cada pedra.
16 i Mãr̰ĩ me àl giyə dɨra an̰ju. I Mãr̰ĩ sɨw duwa me jangɨ bii duwa gɨ ꞌwoo di lə sɨdə gɨ ɨsəw duwa an̰ju.
16 O próprio Deus havia feito as placas e tinha gravado nelas os mandamentos.
17 Mana gɨ Josuwe gaba waw Moyis lə giyə lə di doy nare nə Israyel bo gura mana day gɨ dama lə mwom da, an̰ji wayɨw Moyis ba da: «Doy, gura gɨ say nɨm lə mana ɨnda gɨ dama lə!»
17 Josué ouviu o povo gritando e disse a Moisés: — Estou ouvindo um barulho de guerra no acampamento.
18 Me Moyis cow lə diiyə ba da: «Bədə, ta di i gura gɨ abnani bədə me, i gura gɨnə woni ꞌywaa wamani day bədə me ca. Me nə doy i gura gaba sii ꞌywala.»
18 Moisés disse: — Não parece um barulho de vitória, nem um grito de derrota; o que estou ouvindo é gente cantando.
19 Mana gɨ nə Moyis day gɨ Josuwe hára gɨra mana day gɨ dama lə di ib da, Moyis yər labe gɨ dwe dúndɨw me, nare di ilə n̰ar̰a lə me, mwom da, dusɨw so le. An̰ji bwaa kur̰a dɨ ɓɨdɨr̰a ɓɨdɨr̰a dɨ an̰ji yə̀dɨ ɨsəwə di bam hára dodə ichɨbər bam kur̰a dɨ an̰ji chə́ə lə di gɨndɨdɨ lə.
19 Quando Moisés chegou perto do acampamento, viu o bezerro de ouro e o povo, que estava dançando, e ficou furioso. Ali, ao pé do monte, ele jogou no chão as placas de pedra que estava carregando e quebrou-as.
20 An̰ji u labe gɨ dwe dúndɨw dɨ nare nə Israyel ɗangr̰ɨw di àsɨ dùwa lə me, yo gɨdɨ dɨbɨrɨn̰. An̰ji lay dɨbɨrɨn̰ di bodɨ nimiyə me ꞌyàgɨ́ nare nə Israyel di chə̀.
20 Então pegou o bezerro de ouro que eles haviam feito, queimou-o no fogo e o moeu até virar pó e espalhou o pó na água. Em seguida mandou que o povo de Israel bebesse daquela água.
21 Ɨr̰ɨ Moyis wayɨw Arõ ba da: «Nare nə Israyel di àlám i na me, mə bogɨ àla gɨ àcn̰a gɨ geche gɨ ya ta de di lə mo?»
21 E Moisés disse a Arão: — O que é que esta gente lhe fez, para que você a levasse a cometer esse pecado tão horrível?
22 Arõ cow lə diiyə ba da: «Aba ciri ni, nə amsɨm ɗe! Kal dusɨm swana bədə. Mə ꞌwocn̰ com dara nare nə Israyel di, i nare nə àla gɨ àcn̰a da, womgɨ bədə bɨr̰ɨn̰.
22 Arão respondeu: — Não fique com raiva de mim. Você sabe como este povo está sempre pronto para fazer o mal.
23 Cendi wayɨn ba da: “Ɗangr̰ɨndɨ dwama kal a ɨndarna dɨrəndɨ lə hana ganandɨ, dara Moyis gaba dɨməndɨ bam sɨn̰a dɨ Ejibtɨ lə gɨ ta di, i na gaa yá àlàw som kaw, də ꞌwacn̰ang bədə.”
23 Eles me disseram: “Não sabemos o que aconteceu com Moisés, aquele homem que nos tirou do Egito. Portanto, faça para nós deuses que sejam os nossos líderes.”
24 I ta di me, nə waygɨ da: “Gun gɨ jindar duwa ina lə da, a piynəy ꞌyànán.” Mwom da, cendi piyə mani day nə sumiyə ꞌyàn me, nə bogɨ dùwa lə me labe gɨ dwe di dúndɨw ganda.»
24 Aí eu mandei que quem tivesse enfeites de ouro os tirasse e me desse. Joguei aqueles enfeites no fogo, e saiu este bezerro!
25 Moyis yala ꞌwocn̰ dara Arõ ba kal nare nə Israyel di ba àl gɨ mani gɨ bɨrmə day bədə, cendi àl mani nə dɨrəgɨ ùr. Yande da, woni mar̰ande day ba ha ꞌywaa bɨrmə gaba àlagɨ̀ ichɨn̰.
25 Moisés viu que Arão havia deixado o povo completamente sem controle, fazendo assim que os seus inimigos zombassem deles.
26 Moyis ha ɗɨbə mana day gɨ dama di bɨwə me soy mar̰ɨjaw daa nan̰ ba da: «Gun gɨ ina i aba ùrə Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ gwale duwa da, a hane ꞌywanan!» Mwom da, nare nə gangle gɨnə Lebiyə pad da, hára dayar tulɨwə.
26 Então ficou na entrada do acampamento e disse: — Quem estiver do lado de Deus, o Então todos os
27 Moyis way ba da: «Dwayna, gwale gɨ Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ gɨ i Mãr̰ĩ ɨnda nendɨ nə Israyel wayɨw di me i ta: Kal wi wi kaw unə sugɨnə duwa dɨ chere mana gɨndɨwə me, a wàna hana mana dan gɨ dama bɨw gɨ alə ta lə bá me cwarne hane. Anə ha ꞌyáa woni mɨlawda dwama bam. Ina i chamrang labaa, kwandang moso labaa, woni ciri dan bɨdɨ kaw, kalnagɨ bədə.»
27 e ele disse: — O
28 Nare nə gangle gɨnə Lebiyə di àl mani nə Moyis waygɨ gandagɨ di me, wála gɨ ta lə di, nare nə Israyel mar nem ya dubu dubu subu (3 000) de.
28 Os levitas obedeceram à ordem de Moisés e mataram naquele dia mais ou menos três mil homens.
29 Yande mwom da, Moyis waygɨ nare nə Lebi di ba da: «Wála gɨ laba lə da, gɨ chɨ́gdəng giyə gɨnə Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ duwa lə. Dara dɨndɨrang dan gang labaa, chamrang kaw, anə kalagɨ bədə. Yande da, Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ piy bɨw dɨdəngə wála gɨ laba lə.»
29 Moisés disse aos levitas: — Hoje vocês mataram os seus filhos e os seus irmãos e assim se consagraram como sacerdotes para o serviço de Deus, o
30 Ɨr̰ɨ sanga da, Moyis waygɨ nare nə Israyel ba da: «Anə bwasa labe gɨ dwe dúndɨw da, anə àla àcn̰a gɨ geche. Caga da, nə nagɨ cor ha i daa kur̰a dɨdə di bi dara ꞌywaa Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ wayaw gwale dan sɨn̰, gaa an̰ji ha biyəng àcn̰a dan di bam som.»
30 No dia seguinte Moisés disse ao povo: — Vocês cometeram um pecado horrível. Porém agora vou subir outra vez o monte para falar com o
31 Mwom da, Moyis cor ha ꞌywaa Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ di me wayɨw ba da: «Ay, Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰, nare nə Israyel di àla àcn̰a gɨ geche. Cendi ɗangr̰ɨ dwama gɨ jindar.
31 Moisés voltou para o lugar onde o Senhor estava e disse: — Este povo cometeu um pecado terrível. Eles fizeram um deus de ouro e o adoraram.
32 Caga da, nə amsɨm ɗe! Kal dusɨm hɨlal mana gɨ àcn̰a day di dɨwə. Mə kalna dusɨm hɨlalna a dɨdəgɨ lə bədə da, mendɨ sumɨn gɨ mə jangɨw mana gɨ maktubu dɨma dɨ mə jangɨ gɨ nare dɨma sumdəgɨ lə di bam.»
32 Por favor, perdoa o pecado deles! Porém, se não quiseres perdoar, então tira o meu nome do teu livro, onde escreveste os nomes dos que são teus.
33 Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ cow lə diiyə ba da: «Yande bədə. I gun gaba àla mani nə àcn̰e gandɨn di me, nə ha myanda sumɨw bam mana gɨ maktubu lə di an̰ju.
33 Então o Senhor disse a Moisés: — Riscarei do meu livro todos os que pecaram contra mim.
34 Caga da, so ha! Mə ha ɨndara nare nə Israyel di dɨrəgɨ lə ha gandagɨ mana gɨ nə ɨrmɨm gandɨwə di. Me paja ni gɨ daa ha ɨndara dɨrəmmə. Me wála gɨ nə dara ùrə ba nə àl nare di wamani da, nə ha àlagɨ́ wamani dara àcn̰a day di sɨn̰.»
34 Agora vá e leve o povo para o lugar que eu mandei. Lembre que o meu Anjo guiará você. Porém já está chegando o tempo em que vou castigar este povo pelo seu pecado.
35 Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ àl nare nə Israyel wamani i dara cendi wayaw Arõ ba ɗangr̰ɨnagɨ labe gɨ dwe dúndɨw ba gɨ ɨrmɨw Mãr̰ĩ day di.
35 Por isso o Senhor Deus castigou os israelitas com uma doença, pois eles haviam obrigado Arão a fazer o bezerro de ouro.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Êxodo 32, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.