Êxodo 32
Magtubu dənə̂ Mãr̰ĩ (SOR) vs NAA
1 Mana gɨ nare nə Israyel di yər dara Moyis ba chə́ə daa kur̰a dɨdə hára dodə kaláng bədə mwom da, cendi dayar dodə Arõ tulɨwə me wayɨw ba da: «So daa, mə ɗangr̰ɨndɨ dwama kal a ɨndarna dɨrəndɨ lə hana ganandɨ. Dara Moyis gaba dɨməndɨ bam sɨn̰a dɨ Ejibtɨ lə gɨ ta di, i na gaa yá àlàw som kaw, də ꞌwacn̰ang bədə.»
1 O povo viu que Moisés demorava para descer do monte. Então reuniu-se em volta de Arão e lhe disse: — Levante-se, faça para nós deuses que vão adiante de nós; pois, quanto a este Moisés, o homem que nos tirou do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.
2 Ɨr̰ɨ Arõ waygɨ ba da: «Piynəy mani nə sumiyə nə gɨ ɗangr̰ɨgɨ gɨ jindar nə namdang sumdəgɨ lə me, dɨndɨrang nə abje me nə namde me sumdəgɨ lə me, hane nɨm ꞌyànán.»
2 Arão respondeu: — Tirem as argolas de ouro das orelhas de suas mulheres, de seus filhos e de suas filhas e tragam para mim.
3 Mwom da, nare nə Israyel pad piyə mani nə sumiyə nə gɨ ɗangr̰ɨgɨ gɨ jindar nə sumdəgɨ lə di hára nɨm ꞌyàw Arõ.
3 Então todo o povo tirou das orelhas as argolas e as trouxe a Arão.
4 Arõ di lay mani nə jindar di ɨsɨragɨ lə me ha n̰urə jindar di ɗangr̰ɨ nɨm gɨ labe gɨ dwe dúndɨw. Mwom da, nare nə Israyel di way ba da: «Israyel, yarnandɨ Mãr̰ĩ ɨnda gɨ dɨməndɨ bam sɨn̰a dɨ Ejibtɨ lə di me i ta!»
4 Este, recebendo-as das mãos deles, trabalhou o ouro com buril e fez dele um bezerro de metal fundido. Então disseram: — São estes, ó Israel, os seus deuses, que tiraram você da terra do Egito.
5 Mana gɨ Arõ yər yande mwom da, an̰ji aw mana gaba bwasa dwama gɨ labe gɨ dwe dúndɨw di dɨrədɨ lə me way ba da: «Sanga da, də hárang àla sii ꞌywala gaba àsáw Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ di sumi gɨ ꞌwaga dɨwə.»
5 Arão, vendo isso, edificou um altar diante do bezerro e fez a seguinte proclamação: — Amanhã haverá festa ao
6 Sanga gɨ jomni cor̰ər̰ə da, nare nə Israyel hára gɨ mani woni ulə àla gɨ sarga me, woni àla gɨ sarga dɨ idɨ labiya me ca. Ɨr̰ɨ cendi dam dodə wom me, chə̀ me, mwom da, ɓɨr̰ɨn̰əgɨ daa àl sii ꞌywala.
6 No dia seguinte, madrugaram, ofereceram holocaustos e trouxeram ofertas pacíficas. E o povo sentou-se para comer e beber e levantou-se para se divertir.
7 Ɨr̰ɨ Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ wayɨw Moyis ba da: «Chɨ́ cor ha dodə bi kaláng, dara nare dɨma nə mə dɨməgɨ bam sɨn̰a dɨ Ejibtɨ lə di àl àcn̰a gɨ geche.
7 Então o Senhor disse a Moisés: — Vá, desça; porque o seu povo, o povo que você tirou do Egito, se corrompeu
8 Cendi so kaláng gɨn̰ bɨrmə gɨ nə gɨləgɨ gandɨw di bam. Cendi u biri lon̰ɨw n̰urɨw ɗangr̰ɨ gɨ labe gɨ dwe dúndɨw me, piy gubɨrəgɨ dodə dɨrəwə me mɨlawdɨw me, àlɨ́w sarga me way ba da: “Israyel, yarnandɨ Mãr̰ĩ ɨnda gɨ dɨməndɨ bam sɨn̰a dɨ Ejibtɨ lə di me i ta!”»
8 e depressa se desviou do caminho que eu lhe havia ordenado; fez para si um bezerro de metal fundido, o adorou e lhe ofereceu sacrifícios, dizendo: “São estes, ó Israel, os seus deuses, que tiraram você da terra do Egito.”
9 Ɨr̰ɨ Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ wayɨw Moyis ɗang ba da: «Nə yər nare nə Israyel di, cendi i nare nə dɨdəgɨ woy nan̰e!
9 O Senhor disse ainda a Moisés: — Tenho visto este povo, e eis que é povo teimoso.
10 Caga ka da, kalɨn mana mɨn jang! Dusɨn ha swaa le dɨdəgɨ lə me, nə ha ꞌyágɨ bam pad. Me ɨjɨm da, nə ha cwam gɨdəm nare nə ꞌyarbare nan̰ mwágɨragɨ.»
10 Agora, pois, deixe-me, para que se acenda contra eles o meu furor, e eu os consuma; e de você farei uma grande nação.
11 Ɨr̰ɨ Moyis wayɨw Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ gɨ i Mãr̰ĩ duwa di gwale gaba hɨlalaw dusɨw ba da: «Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰, dana me dusɨm so mana gɨ nare dɨma nə mə dɨməgɨ bam sɨn̰a dɨ Ejibtɨ lə gɨ ɨsəm gaba dwana dɨ idɨ àla lán̰a a mo?
11 Porém Moisés suplicou ao Senhor , seu Deus, dizendo: — Ó
12 Mə àlna nare di yande da, nare nə Ejibtɨ ha waya ba i gɨ ɨrmə gɨ àcn̰e me ba mə laya gɨ nare nə Israyel di gandagɨ nɨm bam sɨn̰a dayyə di me, ba mə ha gandagɨ wama gɨ ciri dɨ kur̰a dɨdə dara ꞌyágɨ bam, cendi ba ina lə sɨn̰a dɨdə bədə ɗɨm da, ladɨ le mo? Yande da, kal dusɨm hɨlal, me u bɨm way dara ba mə ha àla nare nə Israyel di wamani bədə ɗɨm.
12 Por que deixar que os egípcios digam: “Ele os tirou de lá com más intenções, para matá-los nos montes e para eliminá-los da face da terra”? Deixa de lado o furor da tua ira e muda de ideia quanto a este mal contra o teu povo.
13 Kal dusɨm gunəm daa moso dɨma nə Abɨraham me, Isak me, Jakob me dɨdəgɨ lə. I ɨjɨm di me, mə sɨrgəgɨ sɨm wayagɨ ba da: “Nə ha kala mwàgɨrang ha ꞌyarbara ya dechu dɨ daa de. Nə u bɨn way ba nə ha ꞌyàgɨ́ sɨn̰a dɨ nə waygɨ gwale dɨra di le. Sɨn̰a di ha waragɨ i dɨba day gɨ dɨrɨn̰ bɨr̰ɨn̰.”»
13 Lembra-te de Abraão, de Isaque e de Israel, teus servos, aos quais por ti mesmo juraste, dizendo: “Multiplicarei a descendência de vocês como as estrelas do céu, e toda esta terra de que tenho falado, eu a darei à sua descendência, para que a possuam por herança eternamente.”
14 Ɨr̰ɨ Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ di u bɨw way ba a ha àlagɨ́ nare nə Israyel wamani gɨ an̰ji ùr dee ba a àlgɨ́ di bədə ɗɨm.
14 Então o Senhor mudou de ideia quanto ao mal que ele tinha dito que traria sobre o povo.
15 Ɨr̰ɨ Moyis chə́ə daa kur̰a lə di, hára dodə. An̰ji laya kur̰a dɨ ɓɨdɨr̰a ɓɨdɨr̰a sɨr dɨ bii gɨ ꞌwoo gɨ Mãr̰ĩ yɨ gɨ mɨlan gɨ nare nə Israyel di ɨsəwə. Kur̰a dɨ ta di, janga ilə tuldɨ dɨ ka lə me ka lə me,
15 Moisés voltou-se e desceu do monte com as duas tábuas do testemunho nas mãos, tábuas escritas de ambos os lados; de um e de outro lado estavam escritas.
16 i Mãr̰ĩ me àl giyə dɨra an̰ju. I Mãr̰ĩ sɨw duwa me jangɨ bii duwa gɨ ꞌwoo di lə sɨdə gɨ ɨsəw duwa an̰ju.
16 As tábuas eram obra de Deus; também o que estava escrito tinha sido escrito pelo próprio Deus, esculpido nas tábuas.
17 Mana gɨ Josuwe gaba waw Moyis lə giyə lə di doy nare nə Israyel bo gura mana day gɨ dama lə mwom da, an̰ji wayɨw Moyis ba da: «Doy, gura gɨ say nɨm lə mana ɨnda gɨ dama lə!»
17 Quando Josué ouviu a voz do povo que gritava, disse a Moisés: — Há um alarido de guerra no arraial.
18 Me Moyis cow lə diiyə ba da: «Bədə, ta di i gura gɨ abnani bədə me, i gura gɨnə woni ꞌywaa wamani day bədə me ca. Me nə doy i gura gaba sii ꞌywala.»
18 Moisés respondeu: — O que ouço não é alarido de vencedores nem de vencidos, mas o alarido de pessoas cantando.
19 Mana gɨ nə Moyis day gɨ Josuwe hára gɨra mana day gɨ dama lə di ib da, Moyis yər labe gɨ dwe dúndɨw me, nare di ilə n̰ar̰a lə me, mwom da, dusɨw so le. An̰ji bwaa kur̰a dɨ ɓɨdɨr̰a ɓɨdɨr̰a dɨ an̰ji yə̀dɨ ɨsəwə di bam hára dodə ichɨbər bam kur̰a dɨ an̰ji chə́ə lə di gɨndɨdɨ lə.
19 Logo que se aproximou do arraial e viu o bezerro e as danças, Moisés ficou muito irado. Arremessou as tábuas de pedra das suas mãos e quebrou-as ao pé do monte.
20 An̰ji u labe gɨ dwe dúndɨw dɨ nare nə Israyel ɗangr̰ɨw di àsɨ dùwa lə me, yo gɨdɨ dɨbɨrɨn̰. An̰ji lay dɨbɨrɨn̰ di bodɨ nimiyə me ꞌyàgɨ́ nare nə Israyel di chə̀.
20 E, pegando o bezerro que tinham feito, queimou-o e o reduziu a pó, que espalhou sobre a água, e deu de beber aos filhos de Israel.
21 Ɨr̰ɨ Moyis wayɨw Arõ ba da: «Nare nə Israyel di àlám i na me, mə bogɨ àla gɨ àcn̰a gɨ geche gɨ ya ta de di lə mo?»
21 Depois, Moisés perguntou a Arão: — O que foi que esse povo fez a você, para que você trouxesse sobre ele tão grande pecado?
22 Arõ cow lə diiyə ba da: «Aba ciri ni, nə amsɨm ɗe! Kal dusɨm swana bədə. Mə ꞌwocn̰ com dara nare nə Israyel di, i nare nə àla gɨ àcn̰a da, womgɨ bədə bɨr̰ɨn̰.
22 Arão respondeu: — Não fique irado, meu senhor. Você sabe que este povo é propenso para o mal.
23 Cendi wayɨn ba da: “Ɗangr̰ɨndɨ dwama kal a ɨndarna dɨrəndɨ lə hana ganandɨ, dara Moyis gaba dɨməndɨ bam sɨn̰a dɨ Ejibtɨ lə gɨ ta di, i na gaa yá àlàw som kaw, də ꞌwacn̰ang bədə.”
23 Pois me disseram: “Faça para nós deuses que vão adiante de nós; pois, quanto a este Moisés, o homem que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.”
24 I ta di me, nə waygɨ da: “Gun gɨ jindar duwa ina lə da, a piynəy ꞌyànán.” Mwom da, cendi piyə mani day nə sumiyə ꞌyàn me, nə bogɨ dùwa lə me labe gɨ dwe di dúndɨw ganda.»
24 Então eu lhes disse: “Quem tem ouro, tire-o.” Eles o deram para mim, eu o lancei no fogo, e saiu este bezerro.
25 Moyis yala ꞌwocn̰ dara Arõ ba kal nare nə Israyel di ba àl gɨ mani gɨ bɨrmə day bədə, cendi àl mani nə dɨrəgɨ ùr. Yande da, woni mar̰ande day ba ha ꞌywaa bɨrmə gaba àlagɨ̀ ichɨn̰.
25 Quando Moisés viu que o povo estava sem controle, pois Arão o tinha deixado à solta para vergonha no meio dos seus inimigos,
26 Moyis ha ɗɨbə mana day gɨ dama di bɨwə me soy mar̰ɨjaw daa nan̰ ba da: «Gun gɨ ina i aba ùrə Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ gwale duwa da, a hane ꞌywanan!» Mwom da, nare nə gangle gɨnə Lebiyə pad da, hára dayar tulɨwə.
26 pôs-se em pé à entrada do arraial e disse: — Quem é do Então se juntaram a ele todos os filhos de Levi,
27 Moyis way ba da: «Dwayna, gwale gɨ Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ gɨ i Mãr̰ĩ ɨnda nendɨ nə Israyel wayɨw di me i ta: Kal wi wi kaw unə sugɨnə duwa dɨ chere mana gɨndɨwə me, a wàna hana mana dan gɨ dama bɨw gɨ alə ta lə bá me cwarne hane. Anə ha ꞌyáa woni mɨlawda dwama bam. Ina i chamrang labaa, kwandang moso labaa, woni ciri dan bɨdɨ kaw, kalnagɨ bədə.»
27 aos quais ele disse: — Assim diz o
28 Nare nə gangle gɨnə Lebiyə di àl mani nə Moyis waygɨ gandagɨ di me, wála gɨ ta lə di, nare nə Israyel mar nem ya dubu dubu subu (3 000) de.
28 E os filhos de Levi fizeram segundo a palavra de Moisés e, naquele dia, morreram uns três mil homens.
29 Yande mwom da, Moyis waygɨ nare nə Lebi di ba da: «Wála gɨ laba lə da, gɨ chɨ́gdəng giyə gɨnə Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ duwa lə. Dara dɨndɨrang dan gang labaa, chamrang kaw, anə kalagɨ bədə. Yande da, Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ piy bɨw dɨdəngə wála gɨ laba lə.»
29 Pois Moisés tinha dito: “Consagrem-se hoje ao Senhor , cada um contra o seu filho e contra o seu irmão, para que hoje Deus lhes conceda uma bênção.”
30 Ɨr̰ɨ sanga da, Moyis waygɨ nare nə Israyel ba da: «Anə bwasa labe gɨ dwe dúndɨw da, anə àla àcn̰a gɨ geche. Caga da, nə nagɨ cor ha i daa kur̰a dɨdə di bi dara ꞌywaa Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ wayaw gwale dan sɨn̰, gaa an̰ji ha biyəng àcn̰a dan di bam som.»
30 No dia seguinte, Moisés disse ao povo: — Vocês cometeram um grande pecado. Agora, porém, subirei ao
31 Mwom da, Moyis cor ha ꞌywaa Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ di me wayɨw ba da: «Ay, Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰, nare nə Israyel di àla àcn̰a gɨ geche. Cendi ɗangr̰ɨ dwama gɨ jindar.
31 Moisés voltou ao Senhor e disse: — Ah! O povo cometeu grande pecado, fazendo para si deuses de ouro.
32 Caga da, nə amsɨm ɗe! Kal dusɨm hɨlal mana gɨ àcn̰a day di dɨwə. Mə kalna dusɨm hɨlalna a dɨdəgɨ lə bədə da, mendɨ sumɨn gɨ mə jangɨw mana gɨ maktubu dɨma dɨ mə jangɨ gɨ nare dɨma sumdəgɨ lə di bam.»
32 Agora, pois, perdoa-lhe o pecado; ou, se não, peço-te que me risques do livro que escreveste.
33 Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ cow lə diiyə ba da: «Yande bədə. I gun gaba àla mani nə àcn̰e gandɨn di me, nə ha myanda sumɨw bam mana gɨ maktubu lə di an̰ju.
33 Então o Senhor disse a Moisés: — Riscarei do meu livro todo aquele que pecar contra mim.
34 Caga da, so ha! Mə ha ɨndara nare nə Israyel di dɨrəgɨ lə ha gandagɨ mana gɨ nə ɨrmɨm gandɨwə di. Me paja ni gɨ daa ha ɨndara dɨrəmmə. Me wála gɨ nə dara ùrə ba nə àl nare di wamani da, nə ha àlagɨ́ wamani dara àcn̰a day di sɨn̰.»
34 Vá, pois, agora, e conduza o povo para o lugar do qual falei a você. Eis que o meu Anjo irá adiante de você. Porém, no dia da minha visitação, eu os castigarei pelo pecado que cometeram.
35 Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ àl nare nə Israyel wamani i dara cendi wayaw Arõ ba ɗangr̰ɨnagɨ labe gɨ dwe dúndɨw ba gɨ ɨrmɨw Mãr̰ĩ day di.
35 Assim, o Senhor feriu o povo, porque fizeram o bezerro — aquele que Arão tinha feito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Êxodo 32, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.