Êxodo 32
Magtubu dənə̂ Mãr̰ĩ (SOR) vs ARIB
1 Mana gɨ nare nə Israyel di yər dara Moyis ba chə́ə daa kur̰a dɨdə hára dodə kaláng bədə mwom da, cendi dayar dodə Arõ tulɨwə me wayɨw ba da: «So daa, mə ɗangr̰ɨndɨ dwama kal a ɨndarna dɨrəndɨ lə hana ganandɨ. Dara Moyis gaba dɨməndɨ bam sɨn̰a dɨ Ejibtɨ lə gɨ ta di, i na gaa yá àlàw som kaw, də ꞌwacn̰ang bədə.»
1 Mas o povo, vendo que Moisés tardava em descer do monte, acercou-se de Arão, e lhe disse: Levanta-te, faze-nos um deus que vá adiante de nós; porque, quanto a esse Moisés, o homem que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.
2 Ɨr̰ɨ Arõ waygɨ ba da: «Piynəy mani nə sumiyə nə gɨ ɗangr̰ɨgɨ gɨ jindar nə namdang sumdəgɨ lə me, dɨndɨrang nə abje me nə namde me sumdəgɨ lə me, hane nɨm ꞌyànán.»
2 E Arão lhes disse: Tirai os pendentes de ouro que estão nas orelhas de vossas mulheres, de vossos filhos e de vossas filhas, e trazei-mos.
3 Mwom da, nare nə Israyel pad piyə mani nə sumiyə nə gɨ ɗangr̰ɨgɨ gɨ jindar nə sumdəgɨ lə di hára nɨm ꞌyàw Arõ.
3 Então todo o povo, tirando os pendentes de ouro que estavam nas suas orelhas, os trouxe a Arão;
4 Arõ di lay mani nə jindar di ɨsɨragɨ lə me ha n̰urə jindar di ɗangr̰ɨ nɨm gɨ labe gɨ dwe dúndɨw. Mwom da, nare nə Israyel di way ba da: «Israyel, yarnandɨ Mãr̰ĩ ɨnda gɨ dɨməndɨ bam sɨn̰a dɨ Ejibtɨ lə di me i ta!»
4 ele os recebeu de suas mãos, e com um buril deu forma ao ouro, e dele fez um bezerro de fundição. Então eles exclamaram: Eis aqui, ó Israel, o teu deus, que te tirou da terra do Egito.
5 Mana gɨ Arõ yər yande mwom da, an̰ji aw mana gaba bwasa dwama gɨ labe gɨ dwe dúndɨw di dɨrədɨ lə me way ba da: «Sanga da, də hárang àla sii ꞌywala gaba àsáw Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ di sumi gɨ ꞌwaga dɨwə.»
5 E Arão, vendo isto, edificou um altar diante do bezerro e, fazendo uma proclamação, disse: Amanhã haverá festa ao Senhor.
6 Sanga gɨ jomni cor̰ər̰ə da, nare nə Israyel hára gɨ mani woni ulə àla gɨ sarga me, woni àla gɨ sarga dɨ idɨ labiya me ca. Ɨr̰ɨ cendi dam dodə wom me, chə̀ me, mwom da, ɓɨr̰ɨn̰əgɨ daa àl sii ꞌywala.
6 No dia seguinte levantaram-se cedo, ofereceram holocaustos, e trouxeram ofertas pacíficas; e o povo sentou-se a comer e a beber; depois levantou-se para folgar.
7 Ɨr̰ɨ Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ wayɨw Moyis ba da: «Chɨ́ cor ha dodə bi kaláng, dara nare dɨma nə mə dɨməgɨ bam sɨn̰a dɨ Ejibtɨ lə di àl àcn̰a gɨ geche.
7 Então disse o Senhor a Moisés: Vai, desce; porque o teu povo, que fizeste subir da terra do Egito, se corrompeu;
8 Cendi so kaláng gɨn̰ bɨrmə gɨ nə gɨləgɨ gandɨw di bam. Cendi u biri lon̰ɨw n̰urɨw ɗangr̰ɨ gɨ labe gɨ dwe dúndɨw me, piy gubɨrəgɨ dodə dɨrəwə me mɨlawdɨw me, àlɨ́w sarga me way ba da: “Israyel, yarnandɨ Mãr̰ĩ ɨnda gɨ dɨməndɨ bam sɨn̰a dɨ Ejibtɨ lə di me i ta!”»
8 depressa se desviou do caminho que eu lhe ordenei; eles fizeram para si um bezerro de fundição, e adoraram-no, e lhe ofereceram sacrifícios, e disseram: Eis aqui, ó Israel, o teu deus, que te tirou da terra do Egito.
9 Ɨr̰ɨ Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ wayɨw Moyis ɗang ba da: «Nə yər nare nə Israyel di, cendi i nare nə dɨdəgɨ woy nan̰e!
9 Disse mais o Senhor a Moisés: Tenho observado este povo, e eis que é povo de dura cerviz.
10 Caga ka da, kalɨn mana mɨn jang! Dusɨn ha swaa le dɨdəgɨ lə me, nə ha ꞌyágɨ bam pad. Me ɨjɨm da, nə ha cwam gɨdəm nare nə ꞌyarbare nan̰ mwágɨragɨ.»
10 Agora, pois, deixa-me, para que a minha ira se acenda contra eles, e eu os consuma; e eu farei de ti uma grande nação.
11 Ɨr̰ɨ Moyis wayɨw Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ gɨ i Mãr̰ĩ duwa di gwale gaba hɨlalaw dusɨw ba da: «Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰, dana me dusɨm so mana gɨ nare dɨma nə mə dɨməgɨ bam sɨn̰a dɨ Ejibtɨ lə gɨ ɨsəm gaba dwana dɨ idɨ àla lán̰a a mo?
11 Moisés, porém, suplicou ao Senhor seu Deus, e disse: Ó Senhor, por que se acende a tua ira contra o teu povo, que tiraste da terra do Egito com grande força e com forte mão?
12 Mə àlna nare di yande da, nare nə Ejibtɨ ha waya ba i gɨ ɨrmə gɨ àcn̰e me ba mə laya gɨ nare nə Israyel di gandagɨ nɨm bam sɨn̰a dayyə di me, ba mə ha gandagɨ wama gɨ ciri dɨ kur̰a dɨdə dara ꞌyágɨ bam, cendi ba ina lə sɨn̰a dɨdə bədə ɗɨm da, ladɨ le mo? Yande da, kal dusɨm hɨlal, me u bɨm way dara ba mə ha àla nare nə Israyel di wamani bədə ɗɨm.
12 Por que hão de falar os egípcios, dizendo: Para mal os tirou, para matá-los nos montes, e para destruí-los da face da terra?. Torna-te da tua ardente ira, e arrepende-te deste mal contra o teu povo.
13 Kal dusɨm gunəm daa moso dɨma nə Abɨraham me, Isak me, Jakob me dɨdəgɨ lə. I ɨjɨm di me, mə sɨrgəgɨ sɨm wayagɨ ba da: “Nə ha kala mwàgɨrang ha ꞌyarbara ya dechu dɨ daa de. Nə u bɨn way ba nə ha ꞌyàgɨ́ sɨn̰a dɨ nə waygɨ gwale dɨra di le. Sɨn̰a di ha waragɨ i dɨba day gɨ dɨrɨn̰ bɨr̰ɨn̰.”»
13 Lembra-te de Abraão, de Isaque, e de Israel, teus servos, aos quais por ti mesmo juraste, e lhes disseste: Multiplicarei os vossos descendentes como as estrelas do céu, e lhes darei toda esta terra de que tenho falado, e eles a possuirão por herança para sempre.
14 Ɨr̰ɨ Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ di u bɨw way ba a ha àlagɨ́ nare nə Israyel wamani gɨ an̰ji ùr dee ba a àlgɨ́ di bədə ɗɨm.
14 Então o Senhor se arrependeu do mal que dissera que havia de fazer ao seu povo.
15 Ɨr̰ɨ Moyis chə́ə daa kur̰a lə di, hára dodə. An̰ji laya kur̰a dɨ ɓɨdɨr̰a ɓɨdɨr̰a sɨr dɨ bii gɨ ꞌwoo gɨ Mãr̰ĩ yɨ gɨ mɨlan gɨ nare nə Israyel di ɨsəwə. Kur̰a dɨ ta di, janga ilə tuldɨ dɨ ka lə me ka lə me,
15 E virou-se Moisés, e desceu do monte com as duas tábuas do testemunho na mão, tábuas escritas de ambos os lados; de um e de outro lado estavam escritas.
16 i Mãr̰ĩ me àl giyə dɨra an̰ju. I Mãr̰ĩ sɨw duwa me jangɨ bii duwa gɨ ꞌwoo di lə sɨdə gɨ ɨsəw duwa an̰ju.
16 E aquelas tábuas eram obra de Deus; também a escritura era a mesma escritura de Deus, esculpida nas tábuas.
17 Mana gɨ Josuwe gaba waw Moyis lə giyə lə di doy nare nə Israyel bo gura mana day gɨ dama lə mwom da, an̰ji wayɨw Moyis ba da: «Doy, gura gɨ say nɨm lə mana ɨnda gɨ dama lə!»
17 Ora, ouvindo Josué a voz do povo que jubilava, disse a Moisés: Alarido de guerra há no arraial.
18 Me Moyis cow lə diiyə ba da: «Bədə, ta di i gura gɨ abnani bədə me, i gura gɨnə woni ꞌywaa wamani day bədə me ca. Me nə doy i gura gaba sii ꞌywala.»
18 Respondeu-lhe Moisés: Não é alarido dos vitoriosos, nem alarido dos vencidos, mas é a voz dos que cantam que eu ouço.
19 Mana gɨ nə Moyis day gɨ Josuwe hára gɨra mana day gɨ dama lə di ib da, Moyis yər labe gɨ dwe dúndɨw me, nare di ilə n̰ar̰a lə me, mwom da, dusɨw so le. An̰ji bwaa kur̰a dɨ ɓɨdɨr̰a ɓɨdɨr̰a dɨ an̰ji yə̀dɨ ɨsəwə di bam hára dodə ichɨbər bam kur̰a dɨ an̰ji chə́ə lə di gɨndɨdɨ lə.
19 Chegando ele ao arraial e vendo o bezerro e as danças, acendeu-se-lhe a ira, e ele arremessou das mãos as tábuas, e as despedaçou ao pé do monte.
20 An̰ji u labe gɨ dwe dúndɨw dɨ nare nə Israyel ɗangr̰ɨw di àsɨ dùwa lə me, yo gɨdɨ dɨbɨrɨn̰. An̰ji lay dɨbɨrɨn̰ di bodɨ nimiyə me ꞌyàgɨ́ nare nə Israyel di chə̀.
20 Então tomou o bezerro que tinham feito, e queimou-o no fogo; e, moendo-o até que se tornou em pó, o espargiu sobre a água, e deu-o a beber aos filhos de Israel.
21 Ɨr̰ɨ Moyis wayɨw Arõ ba da: «Nare nə Israyel di àlám i na me, mə bogɨ àla gɨ àcn̰a gɨ geche gɨ ya ta de di lə mo?»
21 E perguntou Moisés a Arão: Que te fez este povo, que sobre ele trouxeste tamanho pecado?.
22 Arõ cow lə diiyə ba da: «Aba ciri ni, nə amsɨm ɗe! Kal dusɨm swana bədə. Mə ꞌwocn̰ com dara nare nə Israyel di, i nare nə àla gɨ àcn̰a da, womgɨ bədə bɨr̰ɨn̰.
22 Ao que respondeu Arão: Não se acenda a ira do meu senhor; tu conheces o povo, como ele é inclinado ao mal.
23 Cendi wayɨn ba da: “Ɗangr̰ɨndɨ dwama kal a ɨndarna dɨrəndɨ lə hana ganandɨ, dara Moyis gaba dɨməndɨ bam sɨn̰a dɨ Ejibtɨ lə gɨ ta di, i na gaa yá àlàw som kaw, də ꞌwacn̰ang bədə.”
23 Pois eles me disseram: Faze-nos um deus que vá adiante de nós; porque, quanto a esse Moisés, o homem que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.
24 I ta di me, nə waygɨ da: “Gun gɨ jindar duwa ina lə da, a piynəy ꞌyànán.” Mwom da, cendi piyə mani day nə sumiyə ꞌyàn me, nə bogɨ dùwa lə me labe gɨ dwe di dúndɨw ganda.»
24 Então eu lhes disse: Quem tem ouro, arranque-o. Assim mo deram; e eu o lancei no fogo, e saiu este bezerro.
25 Moyis yala ꞌwocn̰ dara Arõ ba kal nare nə Israyel di ba àl gɨ mani gɨ bɨrmə day bədə, cendi àl mani nə dɨrəgɨ ùr. Yande da, woni mar̰ande day ba ha ꞌywaa bɨrmə gaba àlagɨ̀ ichɨn̰.
25 Quando, pois, Moisés viu que o povo estava desenfreado {porque Arão o havia desenfreado, para escárnio entre os seus inimigos},
26 Moyis ha ɗɨbə mana day gɨ dama di bɨwə me soy mar̰ɨjaw daa nan̰ ba da: «Gun gɨ ina i aba ùrə Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ gwale duwa da, a hane ꞌywanan!» Mwom da, nare nə gangle gɨnə Lebiyə pad da, hára dayar tulɨwə.
26 pôs-se em pé à entrada do arraial, e disse: Quem está ao lado do Senhor, venha a mim. Ao que se ajuntaram a ele todos os filhos de Levi.
27 Moyis way ba da: «Dwayna, gwale gɨ Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ gɨ i Mãr̰ĩ ɨnda nendɨ nə Israyel wayɨw di me i ta: Kal wi wi kaw unə sugɨnə duwa dɨ chere mana gɨndɨwə me, a wàna hana mana dan gɨ dama bɨw gɨ alə ta lə bá me cwarne hane. Anə ha ꞌyáa woni mɨlawda dwama bam. Ina i chamrang labaa, kwandang moso labaa, woni ciri dan bɨdɨ kaw, kalnagɨ bədə.»
27 Então ele lhes disse: Assim diz o Senhor, o Deus de Israel: Cada um ponha a sua espada sobre a coxa; e passai e tornai pelo arraial de porta em porta, e mate cada um a seu irmão, e cada um a seu amigo, e cada um a seu vizinho.
28 Nare nə gangle gɨnə Lebiyə di àl mani nə Moyis waygɨ gandagɨ di me, wála gɨ ta lə di, nare nə Israyel mar nem ya dubu dubu subu (3 000) de.
28 E os filhos de Levi fizeram conforme a palavra de Moisés; e caíram do povo naquele dia cerca de três mil homens.
29 Yande mwom da, Moyis waygɨ nare nə Lebi di ba da: «Wála gɨ laba lə da, gɨ chɨ́gdəng giyə gɨnə Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ duwa lə. Dara dɨndɨrang dan gang labaa, chamrang kaw, anə kalagɨ bədə. Yande da, Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ piy bɨw dɨdəngə wála gɨ laba lə.»
29 Porquanto Moisés tinha dito: Consagrai-vos hoje ao Senhor; porque cada um será contra o seu filho, e contra o seu irmão; para que o Senhor vos conceda hoje uma bênção.
30 Ɨr̰ɨ sanga da, Moyis waygɨ nare nə Israyel ba da: «Anə bwasa labe gɨ dwe dúndɨw da, anə àla àcn̰a gɨ geche. Caga da, nə nagɨ cor ha i daa kur̰a dɨdə di bi dara ꞌywaa Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ wayaw gwale dan sɨn̰, gaa an̰ji ha biyəng àcn̰a dan di bam som.»
30 No dia seguinte disse Moisés ao povo Vós tendes cometido grande pecado; agora porém subirei ao Senhor; porventura farei expiação por vosso pecado.
31 Mwom da, Moyis cor ha ꞌywaa Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ di me wayɨw ba da: «Ay, Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰, nare nə Israyel di àla àcn̰a gɨ geche. Cendi ɗangr̰ɨ dwama gɨ jindar.
31 Assim tornou Moisés ao Senhor, e disse: Oh! este povo cometeu um grande pecado, fazendo para si um deus de ouro.
32 Caga da, nə amsɨm ɗe! Kal dusɨm hɨlal mana gɨ àcn̰a day di dɨwə. Mə kalna dusɨm hɨlalna a dɨdəgɨ lə bədə da, mendɨ sumɨn gɨ mə jangɨw mana gɨ maktubu dɨma dɨ mə jangɨ gɨ nare dɨma sumdəgɨ lə di bam.»
32 Agora, pois, perdoa o seu pecado; ou se não, risca-me do teu livro, que tens escrito.
33 Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ cow lə diiyə ba da: «Yande bədə. I gun gaba àla mani nə àcn̰e gandɨn di me, nə ha myanda sumɨw bam mana gɨ maktubu lə di an̰ju.
33 Então disse o Senhor a Moisés: Aquele que tiver pecado contra mim, a este riscarei do meu livro.
34 Caga da, so ha! Mə ha ɨndara nare nə Israyel di dɨrəgɨ lə ha gandagɨ mana gɨ nə ɨrmɨm gandɨwə di. Me paja ni gɨ daa ha ɨndara dɨrəmmə. Me wála gɨ nə dara ùrə ba nə àl nare di wamani da, nə ha àlagɨ́ wamani dara àcn̰a day di sɨn̰.»
34 Vai pois agora, conduze este povo para o lugar de que te hei dito; eis que o meu anjo irá adiante de ti; porém no dia da minha visitação, sobre eles visitarei o seu pecado.
35 Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ àl nare nə Israyel wamani i dara cendi wayaw Arõ ba ɗangr̰ɨnagɨ labe gɨ dwe dúndɨw ba gɨ ɨrmɨw Mãr̰ĩ day di.
35 Feriu, pois, o Senhor ao povo, por ter feito o bezerro que Arão formara.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Êxodo 32, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.