1 Reis 22
Songhai de Gao (SES) vs NVI
1 Jiiri hinza tee kaŋ wongu mana huru Siiri borey nda Izirayel borey game.
1 Durante três anos não houve guerra entre a Síria e Israel.
2 Amma jiiri hinzantoo ga, Žuda kokoyoo Žozafat koy Izirayel kokoyoo do kaŋ ti Akab.
2 Mas no terceiro ano, Josafá, rei de Judá, foi visitar o rei de Israel.
3 Woo gar Izirayel kokoyoo nee nga goykey se: «War ga bay kaŋ Ramot koyraa kaŋ goo Galad gandaa ra manʼti kala ir wane wala? Woo kul, ir si haya kul tee kʼa taa Siiri kokoyoo kone.»
3 Este havia perguntado aos seus oficiais: "Por acaso vocês não sabem que Ramote-Gileade nos pertence, e ainda assim não estamos fazendo nada para retomá-la do rei da Síria? "
4 Akab nee Žozafat se: «Nʼga hanga ay bande ka koy Ramot wongu Galad ra wala?» Žozafat nee Izirayel kokoyoo se: «Agay nda ni manʼti kala sanda affoo, ay jamaa nda ni jamaa manʼti sanda affoo, ay baryey nda ni baryey ti sanda affoo.»
4 Então perguntou a Josafá: "Irás comigo lutar contra Ramote-Gileade? " Josafá respondeu ao rei de Israel: "Sou como tu, e meu povo é como o teu povo, e os meus cavalos são como se fossem teus".
5 Žozafat nee Izirayel kokoyoo se: «Ay gʼa wiri ni ga, ma Abadantaa hoyraa wiri jina.»
5 Mas acrescentou: "Peço-te que busques primeiro o conselho do Senhor".
6 Izirayel kokoyoo na annabey marga, i ga too boro zangu taaci (400) cine. A nʼi hãa ka nee: «Ya koy Ramot kaŋ goo Galad gandaa ra wongu wala ya si koy?» Annabey nee: «Žigi ka koy, Abadantaa ga koyraa daŋ ni kaŋ ti kokoyoo kaboo ra.»
6 Então o rei de Israel reuniu quatrocentos profetas, e lhes perguntou: "Devo ir à guerra contra Ramote-Gileade, ou não? " Eles responderam: "Sim, pois o Senhor a entregará nas mãos do rei".
7 Amma Žozafat nee: «Abadantaa annabi kul sii no koyne kaŋ nda ir ga hin ka Abadantaa ibaayoo ceeci wala?»
7 Josafá, porém, perguntou: "Não existe aqui mais nenhum profeta do Senhor, a quem possamos consultar? "
8 Izirayel kokoyoo nee Žozafat se: «Aru folloku ka cindi kaŋ nda ir ga hin ka Abadantaa ibaayoo ceeci, amma agay, ay ga konna a, zama a si haya henna kul har ay ga, ifutu de no a gʼa har. Yimla izʼaroo Miše no.» Žozafat nee: «Kokoyoo, masi woo har.»
8 O rei de Israel respondeu a Josafá: "Ainda há um homem por meio de quem podemos consultar o Senhor, mas eu o odeio, porque nunca profetiza coisas boas a meu respeito, mas sempre coisas ruins. É Micaías, filho de Inlá". "O rei não deveria dizer isso", Josafá respondeu.
9 Izirayel kokoyoo na goykaw beeri foo cee ka nee a se: «Cahã ka Yimla izʼaroo Miše ceeci kate.»
9 Então o rei de Israel chamou um dos seus oficiais e disse: "Traga Micaías, filho de Inlá, imediatamente".
10 Woo gar Izirayel kokoyoo nda Žuda kokoyoo Žozafat, affoo kul goo ma goro nga kokoy gorodogoo ra, kokoy darbawey goo jindey ra, i goo farroo kaŋ goo Samari koyraa miɲoo ga. Annabey kul ga annabitaray tee jiney ra.
10 Usando vestes reais, o rei de Israel e Josafá, rei de Judá, estavam sentados em seus tronos, na eira, junto à porta de Samaria, e todos os profetas estavam profetizando em transe diante deles.
11 Kenana izʼaroo Sedesiyas na guuru hilliyaŋ tee, a nee: «Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa har, a nee: ‹Nʼga Siiri borey tuti nda hilley hala i ma halaci ka ben.›»
11 E Zedequias, filho de Quenaaná, tinha feito chifres de ferro, e declarou: "Assim diz o Senhor: ‘Com estes chifres tu ferirás os arameus até que sejam destruídos’ ".
12 Annabey jerey kul na šenni follokaa har ka nee: «Koy Ramot, Galad gandaa ra, nʼga hin ey, Abadantaa ga koyraa daŋ kokoyoo kaboo ra.»
12 Todos os outros profetas estavam profetizando a mesma coisa, dizendo: "Ataca Ramote-Gileade, e serás vitorioso, pois o Senhor a entregará nas mãos do rei".
13 Dontokaa kaŋ koy Miše cee, nee Miše se: «Aywa, annabey kul yadda ka tee mee foo ka ihenna har kokoyoo se. Ay gʼa wiri ni ga, ma naŋ ni šennoo nda ngi wanoo ma tee affoo, ma ihenna har.»
13 O mensageiro que tinha ido chamar Micaías lhe disse: "Veja, todos os outros profetas estão predizendo que o rei terá sucesso. Sua palavra também deve ser favorável".
14 Amma Miše nee: «Ay ga žee nda Abadantaa kaŋ ga huna maaɲoo, woo kaŋ Abadantaa gʼa har hinne no ay gʼa har.»
14 Micaías, porém, disse: "Juro pelo nome do Senhor, que direi o que o Senhor me mandar".
15 Waatoo kaŋ Miše too kokoyoo do, kokoyoo nee a se: «Miše, ir ma koy Ramot koyraa kaŋ goo Galad gandaa ra wongu wala ir masi koy?» Miše nee a se: «Koy, nʼga zaame, Abadantaa gʼa daŋ ni kaŋ ti kokoyoo kaboo ra.»
15 Quando ele chegou, o rei lhe perguntou: "Micaías, devemos ir à guerra contra Ramote-Gileade, ou não? " Ele respondeu: "Ataca, e serás vitorioso, pois o Senhor a entregará nas mãos do rei".
16 Amma kokoyoo nee a se: «Cee marje no ay ga ni žeendi hala ma cimoo hinne har ya ne Abadantaa maaɲoo ga?»
16 O rei lhe disse: "Quantas vezes devo fazer você jurar que irá me dizer somente a verdade em nome do Senhor? "
17 Woo ga, Miše nee:
17 Então Micaías respondeu: "Vi todo o Israel espalhado pelas colinas, como ovelhas sem pastor, e o Senhor dizer: ‘Estes não têm dono. Cada um volte para casa em paz’ ".
18 Izirayel kokoyoo nee Žozafat se: «Ya na nee ma ne kaŋ a si haya henna kul har ay ga, ifutu de no a gʼa har.»
18 O rei de Israel disse a Josafá: "Não lhe disse que ele nunca profetiza nada de bom a meu respeito, mas apenas coisas ruins? "
19 Miše yee ka nee: «Aywa, haŋajer Abadantaa šennoo se. Ay dii Abadantaa a ga goro nga kokoy gorodogoo ra, beenaa hayey kul ga kay a jere, kabe gumaa nda iwaawaa ga.
19 Micaías prosseguiu: "Ouça a palavra do Senhor: Vi o Senhor assentado em seu trono, com todo o exército dos céus ao seu redor, à sua direita e à sua esquerda.
20 Abadantaa nee: ‹May no ma Akab fafagay hala a ma koy Ramot koyraa kaŋ goo Galad gandaa ra tangam, de mo a ga wiiyandi?› Beenaa hayey, affoo kul na nga wanoo har.
20 E o Senhor disse: ‘Quem enganará Acabe para que ataque Ramote-Gileade e morra lá? ’ "E um sugeria uma coisa, outro sugeria outra,
21 I goo woo da ra kaŋ hundi foo fatta ka kaa ka kay Abadantaa jine ka nee: ‹Ay gʼa fafagay.› Abadantaa nʼa hãa ka nee: ‹Taka foo no nʼgʼa tee?›
21 até que, finalmente, um espírito colocou-se diante do Senhor e disse: ‘Eu o enganarei’.
22 A nee: ‹Ay ga fatta ka tee hundi kaŋ ga taari daŋ nga annabey kul miɲey ra.› Abadantaa nee: ‹Šikka sii a ra, nʼgʼa fafagay, nʼga hin, fatta ka koy a tee.›»
22 " ‘De que maneira? ’, perguntou o Senhor. "Ele respondeu: ‘Irei e serei um espírito mentiroso na boca de todos os profetas do rei’. "Disse o Senhor: ‘Você conseguirá enganá-lo; vá e engane-o’.
23 Miše nee koyne: «Aywa, takaa woo da ka tee, sohõ Abadantaa na hundi kaŋ ga taari šenni har daŋ ni annabey kul miɲey ra, zama Abadantaa ka bone kayandi ma ne.»
23 "E o Senhor pôs um espírito mentiroso na boca destes seus profetas. O Senhor decretou a sua desgraça".
24 Kenana izʼaroo Sedesiyas man Miše kʼa kar garboo ga ka nee: «Man nda Abadantaa Hundoo fatta ay ra ka koy šelaŋ ma ne?»
24 Então Zedequias, filho de Quenaaná, aproximou-se, deu um tapa no rosto de Micaías e perguntou: "Por qual caminho foi o espírito da parte do Senhor, quando saiu de mim para falar a você? "
25 Miše nee: «Nʼga kaa ka dii a han kaŋ ni koy tugu hugu ka koy hugu ra.»
25 Micaías respondeu: "Você descobrirá no dia em que estiver se escondendo de quarto em quarto".
26 Izirayel kokoyoo nee: «Miše dii ka koy nda a koyraa goforneroo Amoŋ nda kokoyoo izʼaroo Yowaš do.
26 O rei então ordenou: "Enviem Micaías de volta a Amom, o governador da cidade, e a Joás, filho do rei,
27 Ma nee: ‹Kokoyoo nee: “Wa aroo woo daŋ kasaa ra, war ma cindi kʼa noo ŋaayan kayna nda hari kayna hala waati kaŋ ra ay willi kate nda baani.”›»
27 e digam: ‘Assim diz o rei: Ponham este homem na prisão a pão e água, até que eu volte em segurança’ ".
28 Amma Miše nee: «Nda ni willi kate nda baani, adiši Abadantaa mana šelaŋ nda ay miɲoo.» Miše yee koyne ka nee: «Jamaa, war kul ma maa.»
28 Micaías declarou: "Se você de fato voltar em segurança, o Senhor não falou por meu intermédio". E acrescentou: "Ouçam o que estou dizendo, todos vocês! "
29 Izirayel kokoyoo nda Žuda kokoyoo Žozafat koy Ramot koyraa kaŋ goo Galad gandaa ra tangam.
29 Então o rei de Israel e Josafá, rei de Judá, foram atacar Ramote-Gileade.
30 Izirayel kokoyoo nee Žozafat se: «Ay gʼay boŋ bere ka koy wongoo ra. Ni, ma ni kokoy bankaarawey daŋ.» Woo ga, Izirayel kokoyoo na nga boŋ bere ka koy wongoo ra.
30 E o rei de Israel disse a Josafá: "Entrarei disfarçado em combate, mas tu, usa as tuas vestes reais". O rei de Israel disfarçou-se, e ambos foram para o combate.
31 Siiri kokoyoo na nga bari torka boŋkoyni waranza cindi hinkaa (32) yaamar kaŋ i masi boro kaccu wala boro beeri tangam nda manʼti Izirayel kokoyoo hinne.
31 O rei da Síria havia ordenado aos seus trinta e dois chefes de carros de guerra: "Não lutem contra ninguém, seja soldado seja oficial, senão contra o rei de Israel".
32 Waatoo kaŋ torka boŋkoyney dii Žozafat, i nee: «Šikka sii kaŋ Izirayel kokoyoo no.» I bere a ga kʼa tangam, amma Žozafat kaati ka ciya.
32 Quando os chefes dos carros viram Josafá, pensaram: "É o rei de Israel", e o cercaram para atacá-lo, mas Josafá gritou,
33 Torka boŋkoyney dii kaŋ manʼti Izirayel kokoyoo no, i mooru a ga.
33 e quando os comandantes dos carros viram que não era o rei de Israel, deixaram de persegui-lo.
34 Waatoo woo, aru foo na nga biraa cetaw, a koy duu Izirayel kokoyoo, a nʼa kar koraa nongu feerante ra. Kokoyoo nee nga torka zurandikaa se: «Bere kʼay ka fatta wongoo ra, zama ay maray.»
34 De repente, um soldado disparou seu arco ao acaso, e atingiu o rei de Israel entre os encaixes da sua armadura. Então o rei disse ao condutor do seu carro: "Tire-me do combate. Fui ferido! "
35 Hanoo woo, wongoo hanse ka koron hala nongu kaŋ ra kokoyoo mma kay torkaa ra ka Siiri borey tangam. Aluulaa ra, a faati. Kokoyoo kuroo doori torkaa ra.
35 A batalha foi violenta durante todo o dia, e assim, o rei teve que enfrentar os arameus em pé no seu carro. O sangue de seu ferimento ficou escorrendo até o piso do carro de guerra, e ao cair da tarde, ele morreu.
36 Waynaa kaŋyanoo ga, kaati tee wongu dogoo ra ka nee: «Boro foo kul ma koy nga koyraa ra, boro foo kul ma koy nga gandaa ra.»
36 Quando o sol estava se pondo, propagou-se um grito por todo o exército: "Cada homem para a sua cidade; cada um para a sua terra! "
37 Takaa woo nda Izirayel kokoyoo buu. I nʼa zaa ka koy Samari kʼa sutura no din.
37 Assim o rei morreu e foi levado para Samaria, e ali o sepultaram.
38 Waatoo kaŋ i koy nga torkaa ɲumay Samari bangoo miɲoo ga, hanšey koy nga kuroo logu, woykuurey kaa ka ɲumay haroo din ra. Hayey wey tee nda takaa kaŋ nda Abadantaa šennoo nʼa har.
38 Lavaram o seu carro de guerra num açude em Samaria onde as prostitutas se banhavam, e os cães lamberam o seu sangue, conforme a palavra do Senhor havia declarado.
39 Akab teegoyey cindey, hayey kul kaŋ a nʼi tee, nda hugoo kaŋ a nʼa cin nda tarkunday hiɲe, nda koyrawey kul kaŋ a nʼi cin, i hantumandi Izirayel kokoyey teegoyey citaaboo ra.
39 Os demais acontecimentos do reinado de Acabe, e tudo o que fez, o palácio que construiu com revestimento de marfim, e as cidades que fortificou, tudo está escrito nos registros históricos dos reis de Israel.
40 Akab koy nga hayragey gar alaahara. Nga izʼaroo Akaziya tee kokoy dogoo ra.
40 Acabe descansou com os seus antepassados, e o seu filho Acazias foi o seu sucessor.
41 Asa izʼaroo Žozafat tee Žuda gandaa se kokoy Izirayel kokoyoo Akab laamaa jiiri taacantoo ra.
41 Josafá, filho de Asa, tornou-se rei de Judá no quarto ano do reinado de Acabe, rei de Israel.
42 Jiiri waranza cindi guu (35) bara Žozafat se nda waatoo kaŋ a ga huru kokoytaraa ra. A na jiiri waranka cindi guu (25) tee kokoytaraa ra, a si goro kala Žerizalem. Ɲaŋoo maaɲoo ti Azuba. Šili ize woy no.
42 Josafá tinha trinta e cinco anos de idade quando se tornou rei, e reinou vinte e cinco anos em Jerusalém. O nome da sua mãe era Azuba, filha de Sili.
43 A na nga baabaa Asa fondaa gana haya kul ra, a mana šiiri nongu kul here, haya kaŋ ga henan no a nʼa tee Abadantaa jine.
43 Em tudo andou nos caminhos de seu pai Asa, e não se desviou deles; fez o que o Senhor aprova. Contudo, não acabou com os altares idólatras, nos quais o povo continuou a oferecer sacrifícios e a queimar incenso.
44 Amma woo kul, tooru ganadogey mana hun no. Jamaa ga sargariyaŋ kaa, ka dugu dullandi tooru ganadogey ra.
44 Josafá teve paz com o rei de Israel.
45 Alaafiya goo Žozafat nda Izirayel kokoyoo game.
45 Os demais acontecimentos do reinado de Josafá, as suas realizações e façanhas militares, tudo está escrito nos registros históricos dos reis de Judá.
46 Žozafat teegoyey cindey, nda nga asajataraa, nda wongey kaŋ a nʼi tee, i hantumandi Žuda kokoyey teegoyey citaaboo ra.
46 Ele livrou o país dos prostitutos cultuais que restaram depois do reinado do seu pai Asa.
47 Arey kaŋ ga zinaa tee tooru hugey ra, wey din kaŋ cindi za nga baabaa Asa waati, a nʼi kul kaataray gandaa ra.
47 Ora, na época não havia rei em Edom, mas sim um governador nomeado.
48 Waatoo woo, kokoy sii Edom gandaa boŋ. Goforner no mʼa laama sanda kokoy.
48 Josafá construiu uma frota de navios mercantes para buscar ouro em Ofir, mas nunca foram, pois eles naufragaram em Eziom-Geber.
49 Žozafat na harihii beeriyaŋ tee kaŋ ga koy Tarsis koyraa ra, kaŋyaŋ ga koy wura zaa kate ka hun Ofir gandaa ra. Amma i mana hin ka naarumay tee, zama harihiyey kayri Esiyoŋ-Geber koyraa here.
49 Naquela ocasião, Acazias, filho de Acabe, disse a Josafá: "Os meus marinheiros poderão navegar com os teus", mas Josafá recusou.
50 Waatoo din ra, Akab izʼaroo Akaziya nee Žozafat se: «Naŋ ay goykey nda ni goykey ma goy cere bande harihiyey ra.» Amma Žozafat mana yadda.
50 Josafá descansou com seus antepassados e foi sepultado junto deles na cidade de Davi, seu pai. E o seu filho Jeorão foi o seu sucessor.
51 Woo banda ga, Žozafat koy nga hayragey gar alaahara. I nʼa sutura nga hayragey jere nga hayragoo Dawda koyraa ra. Nga izʼaroo Žoram tee kokoy dogoo ra.
51 Acazias, filho de Acabe, tornou-se rei de Israel em Samaria no décimo sétimo ano do reinado de Josafá, rei de Judá, e reinou dois anos sobre Israel.
52 Akab izʼaroo Akaziya tee Izirayel se kokoy Samari koyraa ra, Žuda kokoyoo Žozafat laamaa jiiri woy cindi iyyantoo (17to) ra. A na Izirayel laama jiiri hinka.
52 Fez o que o Senhor reprova, pois andou nos caminhos de seu pai e de sua mãe e nos caminhos de Jeroboão, filho de Nebate, que fez Israel pecar.
53 A na goy futu tee Abadantaa jine. A na nga baabaa nda nga ɲaa fondaa gana, nda Nebat izʼaroo Žeroboham fondaa kaŋ na Izirayel kaŋandi zunubu ra.
53 Prestou culto a Baal e adorou-o, e provocou a ira do Senhor, o Deus de Israel, como o seu pai tinha feito.
54 A ga sujudu tooroo se kaŋ ti Bal kʼa gana. A na Abadantaa, Izirayel Koyoo binoo tunandi ka takaa hunday tee kaŋ nga baabaa nʼa tee.
54 — ausente —
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.