1 Reis 22
Songhai de Gao (SES) vs ACF
1 Jiiri hinza tee kaŋ wongu mana huru Siiri borey nda Izirayel borey game.
1 E estiveram quietos três anos, não havendo guerra entre a Síria e Israel.
2 Amma jiiri hinzantoo ga, Žuda kokoyoo Žozafat koy Izirayel kokoyoo do kaŋ ti Akab.
2 Porém no terceiro ano sucedeu que Jeosafá, rei de Judá, desceu para avistar-se com o rei de Israel.
3 Woo gar Izirayel kokoyoo nee nga goykey se: «War ga bay kaŋ Ramot koyraa kaŋ goo Galad gandaa ra manʼti kala ir wane wala? Woo kul, ir si haya kul tee kʼa taa Siiri kokoyoo kone.»
3 E o rei de Israel disse aos seus servos: Não sabeis vós que Ramote de Gileade é nossa, e nós estamos quietos, sem a tomar da mão do rei da Síria?
4 Akab nee Žozafat se: «Nʼga hanga ay bande ka koy Ramot wongu Galad ra wala?» Žozafat nee Izirayel kokoyoo se: «Agay nda ni manʼti kala sanda affoo, ay jamaa nda ni jamaa manʼti sanda affoo, ay baryey nda ni baryey ti sanda affoo.»
4 Então perguntou a Jeosafá: Irás tu comigo à peleja a Ramote de Gileade? E disse Jeosafá ao rei de Israel: Serei como tu, e o meu povo como o teu povo, e os meus cavalos como os teus cavalos.
5 Žozafat nee Izirayel kokoyoo se: «Ay gʼa wiri ni ga, ma Abadantaa hoyraa wiri jina.»
5 Disse mais Jeosafá ao rei de Israel: Peço-te, consulta hoje a palavra do Senhor.
6 Izirayel kokoyoo na annabey marga, i ga too boro zangu taaci (400) cine. A nʼi hãa ka nee: «Ya koy Ramot kaŋ goo Galad gandaa ra wongu wala ya si koy?» Annabey nee: «Žigi ka koy, Abadantaa ga koyraa daŋ ni kaŋ ti kokoyoo kaboo ra.»
6 Então o rei de Israel reuniu os profetas até quase quatrocentos homens, e disse-lhes: Irei à peleja contra Ramote de Gileade, ou deixarei de ir? E eles disseram: Sobe, porque o Senhor a entregará na mão do rei.
7 Amma Žozafat nee: «Abadantaa annabi kul sii no koyne kaŋ nda ir ga hin ka Abadantaa ibaayoo ceeci wala?»
7 Disse, porém, Jeosafá: Não há aqui ainda algum profeta do Senhor, ao qual possamos consultar?
8 Izirayel kokoyoo nee Žozafat se: «Aru folloku ka cindi kaŋ nda ir ga hin ka Abadantaa ibaayoo ceeci, amma agay, ay ga konna a, zama a si haya henna kul har ay ga, ifutu de no a gʼa har. Yimla izʼaroo Miše no.» Žozafat nee: «Kokoyoo, masi woo har.»
8 Então disse o rei de Israel a Jeosafá: Ainda há um homem por quem podemos consultar ao Senhor; porém eu o odeio, porque nunca profetiza de mim o que é bom, mas só o mal; este é Micaías, filho de Inlá. E disse Jeosafá: Não fale o rei assim.
9 Izirayel kokoyoo na goykaw beeri foo cee ka nee a se: «Cahã ka Yimla izʼaroo Miše ceeci kate.»
9 Então o rei de Israel chamou um oficial, e disse: Traze-me depressa a Micaías, filho de Inlá.
10 Woo gar Izirayel kokoyoo nda Žuda kokoyoo Žozafat, affoo kul goo ma goro nga kokoy gorodogoo ra, kokoy darbawey goo jindey ra, i goo farroo kaŋ goo Samari koyraa miɲoo ga. Annabey kul ga annabitaray tee jiney ra.
10 E o rei de Israel e Jeosafá, rei de Judá, estavam assentados cada um no seu trono, vestidos de trajes reais, na praça, à entrada da porta de Samaria; e todos os profetas profetizavam na sua presença.
11 Kenana izʼaroo Sedesiyas na guuru hilliyaŋ tee, a nee: «Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa har, a nee: ‹Nʼga Siiri borey tuti nda hilley hala i ma halaci ka ben.›»
11 E Zedequias, filho de Quenaaná, fez para si uns chifres de ferro, e disse: Assim diz o Senhor: Com estes ferirás aos sírios, até de todo os consumir.
12 Annabey jerey kul na šenni follokaa har ka nee: «Koy Ramot, Galad gandaa ra, nʼga hin ey, Abadantaa ga koyraa daŋ kokoyoo kaboo ra.»
12 E todos os profetas profetizaram assim, dizendo: Sobe a Ramote de Gileade, e triunfarás, porque o Senhor a entregará na mão do rei.
13 Dontokaa kaŋ koy Miše cee, nee Miše se: «Aywa, annabey kul yadda ka tee mee foo ka ihenna har kokoyoo se. Ay gʼa wiri ni ga, ma naŋ ni šennoo nda ngi wanoo ma tee affoo, ma ihenna har.»
13 E o mensageiro que foi chamar a Micaías falou-lhe, dizendo: Vês aqui que as palavras dos profetas a uma voz predizem coisas boas para o rei; seja, pois, a tua palavra como a palavra de um deles, e fala bem.
14 Amma Miše nee: «Ay ga žee nda Abadantaa kaŋ ga huna maaɲoo, woo kaŋ Abadantaa gʼa har hinne no ay gʼa har.»
14 Porém Micaías disse: Vive o Senhor que o que o Senhor me disser isso falarei.
15 Waatoo kaŋ Miše too kokoyoo do, kokoyoo nee a se: «Miše, ir ma koy Ramot koyraa kaŋ goo Galad gandaa ra wongu wala ir masi koy?» Miše nee a se: «Koy, nʼga zaame, Abadantaa gʼa daŋ ni kaŋ ti kokoyoo kaboo ra.»
15 E, vindo ele ao rei, o rei lhe disse: Micaías, iremos a Ramote de Gileade à peleja, ou deixaremos de ir? E ele lhe disse: Sobe, e serás bem sucedido; porque o Senhor a entregará na mão do rei.
16 Amma kokoyoo nee a se: «Cee marje no ay ga ni žeendi hala ma cimoo hinne har ya ne Abadantaa maaɲoo ga?»
16 E o rei lhe disse: Até quantas vezes te conjurarei, que não me fales senão a verdade em nome do Senhor?
17 Woo ga, Miše nee:
17 Então disse ele: Vi a todo o Israel disperso pelos montes, como ovelhas que não tem pastor; e disse o Senhor: Estes não têm senhor; torne cada um em paz para sua casa.
18 Izirayel kokoyoo nee Žozafat se: «Ya na nee ma ne kaŋ a si haya henna kul har ay ga, ifutu de no a gʼa har.»
18 Então o rei de Israel disse a Jeosafá: Não te disse eu, que nunca profetizará de mim o que é bom, senão só o que é mal?
19 Miše yee ka nee: «Aywa, haŋajer Abadantaa šennoo se. Ay dii Abadantaa a ga goro nga kokoy gorodogoo ra, beenaa hayey kul ga kay a jere, kabe gumaa nda iwaawaa ga.
19 Então ele disse: Ouve, pois, a palavra do Senhor: Vi ao Senhor assentado sobre o seu trono, e todo o exército do céu estava junto a ele, à sua mão direita e à sua esquerda.
20 Abadantaa nee: ‹May no ma Akab fafagay hala a ma koy Ramot koyraa kaŋ goo Galad gandaa ra tangam, de mo a ga wiiyandi?› Beenaa hayey, affoo kul na nga wanoo har.
20 E disse o Senhor: Quem induzirá Acabe, para que suba, e caia em Ramote de Gileade? E um dizia desta maneira e outro de outra.
21 I goo woo da ra kaŋ hundi foo fatta ka kaa ka kay Abadantaa jine ka nee: ‹Ay gʼa fafagay.› Abadantaa nʼa hãa ka nee: ‹Taka foo no nʼgʼa tee?›
21 Então saiu um espírito, e se apresentou diante do Senhor, e disse: Eu o induzirei. E o Senhor lhe disse: Com quê?
22 A nee: ‹Ay ga fatta ka tee hundi kaŋ ga taari daŋ nga annabey kul miɲey ra.› Abadantaa nee: ‹Šikka sii a ra, nʼgʼa fafagay, nʼga hin, fatta ka koy a tee.›»
22 E disse ele: Eu sairei, e serei um espírito de mentira na boca de todos os seus profetas. E ele disse: Tu o induzirás, e ainda prevalecerás; sai e faze assim.
23 Miše nee koyne: «Aywa, takaa woo da ka tee, sohõ Abadantaa na hundi kaŋ ga taari šenni har daŋ ni annabey kul miɲey ra, zama Abadantaa ka bone kayandi ma ne.»
23 Agora, pois, eis que o Senhor pôs o espírito de mentira na boca de todos estes teus profetas, e o Senhor falou o mal contra ti.
24 Kenana izʼaroo Sedesiyas man Miše kʼa kar garboo ga ka nee: «Man nda Abadantaa Hundoo fatta ay ra ka koy šelaŋ ma ne?»
24 Então Zedequias, filho de Quenaaná, chegou, e feriu a Micaías no queixo, e disse: Por onde saiu de mim o Espírito do Senhor para falar a ti?
25 Miše nee: «Nʼga kaa ka dii a han kaŋ ni koy tugu hugu ka koy hugu ra.»
25 E disse Micaías: Eis que o verás naquele mesmo dia, quando entrares de câmara em câmara para te esconderes.
26 Izirayel kokoyoo nee: «Miše dii ka koy nda a koyraa goforneroo Amoŋ nda kokoyoo izʼaroo Yowaš do.
26 Então disse o rei de Israel: Tomai a Micaías, e tornai a levá-lo a Amom, o governador da cidade e a Joás filho do rei.
27 Ma nee: ‹Kokoyoo nee: “Wa aroo woo daŋ kasaa ra, war ma cindi kʼa noo ŋaayan kayna nda hari kayna hala waati kaŋ ra ay willi kate nda baani.”›»
27 E direis: Assim diz o rei: Colocai este homem na casa do cárcere, e sustentai-o com o pão de angústia, e com água de amargura, até que eu venha em paz.
28 Amma Miše nee: «Nda ni willi kate nda baani, adiši Abadantaa mana šelaŋ nda ay miɲoo.» Miše yee koyne ka nee: «Jamaa, war kul ma maa.»
28 E disse Micaías: Se tu voltares em paz, o Senhor não tem falado por mim. Disse mais: Ouvi, povos todos!
29 Izirayel kokoyoo nda Žuda kokoyoo Žozafat koy Ramot koyraa kaŋ goo Galad gandaa ra tangam.
29 Assim o rei de Israel e Jeosafá, rei de Judá, subiram a Ramote de Gileade.
30 Izirayel kokoyoo nee Žozafat se: «Ay gʼay boŋ bere ka koy wongoo ra. Ni, ma ni kokoy bankaarawey daŋ.» Woo ga, Izirayel kokoyoo na nga boŋ bere ka koy wongoo ra.
30 E disse o rei de Israel a Jeosafá: Eu me disfarçarei, e entrarei na peleja; tu porém veste as tuas roupas. Disfarçou-se, pois o rei de Israel, e entrou na peleja.
31 Siiri kokoyoo na nga bari torka boŋkoyni waranza cindi hinkaa (32) yaamar kaŋ i masi boro kaccu wala boro beeri tangam nda manʼti Izirayel kokoyoo hinne.
31 E o rei da Síria dera ordem aos capitães dos carros, que eram trinta e dois, dizendo: Não pelejareis nem contra pequeno nem contra grande, mas só contra o rei de Israel.
32 Waatoo kaŋ torka boŋkoyney dii Žozafat, i nee: «Šikka sii kaŋ Izirayel kokoyoo no.» I bere a ga kʼa tangam, amma Žozafat kaati ka ciya.
32 Sucedeu que, vendo os capítães dos carros a Jeosafá, disseram eles: Certamente este é o rei de Israel. E chegaram-se a ele, para pelejar com ele; porém Jeosafá gritou.
33 Torka boŋkoyney dii kaŋ manʼti Izirayel kokoyoo no, i mooru a ga.
33 E sucedeu que, vendo os capitães dos carros que não era o rei de Israel, deixaram de segui-lo.
34 Waatoo woo, aru foo na nga biraa cetaw, a koy duu Izirayel kokoyoo, a nʼa kar koraa nongu feerante ra. Kokoyoo nee nga torka zurandikaa se: «Bere kʼay ka fatta wongoo ra, zama ay maray.»
34 Então um homem armou o arco, e atirou a esmo, e feriu o rei de Israel por entre as fivelas e as couraças; então ele disse ao seu carreteiro: Dá volta, e tira-me do exército, porque estou gravemente ferido.
35 Hanoo woo, wongoo hanse ka koron hala nongu kaŋ ra kokoyoo mma kay torkaa ra ka Siiri borey tangam. Aluulaa ra, a faati. Kokoyoo kuroo doori torkaa ra.
35 E a peleja foi crescendo nequele dia, e o rei foi sustentado no carro defronte dos sírios; porém ele morreu à tarde; e o sangue da ferida corria para o fundo do carro.
36 Waynaa kaŋyanoo ga, kaati tee wongu dogoo ra ka nee: «Boro foo kul ma koy nga koyraa ra, boro foo kul ma koy nga gandaa ra.»
36 E depois do sol posto passou um pregão pelo exército, dizendo: Cada um para a sua cidade, e cada um para a sua terra!
37 Takaa woo nda Izirayel kokoyoo buu. I nʼa zaa ka koy Samari kʼa sutura no din.
37 E morreu o rei, e o levaram a Samaria; e sepultaram o rei em Samaria.
38 Waatoo kaŋ i koy nga torkaa ɲumay Samari bangoo miɲoo ga, hanšey koy nga kuroo logu, woykuurey kaa ka ɲumay haroo din ra. Hayey wey tee nda takaa kaŋ nda Abadantaa šennoo nʼa har.
38 E, lavando-se o carro no tanque de Samaria, os cães lamberam o seu sangue (ora as prostitutas se lavavam ali), conforme à palavra que o Senhor tinha falado.
39 Akab teegoyey cindey, hayey kul kaŋ a nʼi tee, nda hugoo kaŋ a nʼa cin nda tarkunday hiɲe, nda koyrawey kul kaŋ a nʼi cin, i hantumandi Izirayel kokoyey teegoyey citaaboo ra.
39 Quanto ao mais dos atos de Acabe, e a tudo quanto fez, e à casa de marfim que edificou, porventura não está escrito no livro das crônicas dos reis de Israel?
40 Akab koy nga hayragey gar alaahara. Nga izʼaroo Akaziya tee kokoy dogoo ra.
40 Assim dormiu Acabe com seus pais; e Acazias, seu filho, reinou em seu lugar.
41 Asa izʼaroo Žozafat tee Žuda gandaa se kokoy Izirayel kokoyoo Akab laamaa jiiri taacantoo ra.
41 E Jeosafá, filho de Asa, começou a reinar sobre Judá no quarto ano de Acabe, rei de Israel.
42 Jiiri waranza cindi guu (35) bara Žozafat se nda waatoo kaŋ a ga huru kokoytaraa ra. A na jiiri waranka cindi guu (25) tee kokoytaraa ra, a si goro kala Žerizalem. Ɲaŋoo maaɲoo ti Azuba. Šili ize woy no.
42 E era Jeosafá da idade de trinta e cinco anos quando começou a reinar; e vinte e cinco anos reinou em Jerusalém; e era o nome de sua mãe Azuba, filha de Sili.
43 A na nga baabaa Asa fondaa gana haya kul ra, a mana šiiri nongu kul here, haya kaŋ ga henan no a nʼa tee Abadantaa jine.
43 E andou em todos os caminhos de seu pai Asa, não se desviou deles, fazendo o que era reto aos olhos do Senhor.
44 Amma woo kul, tooru ganadogey mana hun no. Jamaa ga sargariyaŋ kaa, ka dugu dullandi tooru ganadogey ra.
44 Todavia os altos não se tiraram; ainda o povo sacrificava e queimava incenso nos altos.
45 Alaafiya goo Žozafat nda Izirayel kokoyoo game.
45 E Jeosafá esteve em paz com o rei de Israel.
46 Žozafat teegoyey cindey, nda nga asajataraa, nda wongey kaŋ a nʼi tee, i hantumandi Žuda kokoyey teegoyey citaaboo ra.
46 Quanto ao mais dos atos de Jeosafá, e ao poder que mostrou, e como guerreou, porventura não está escrito no livro das crônicas dos reis de Judá?
47 Arey kaŋ ga zinaa tee tooru hugey ra, wey din kaŋ cindi za nga baabaa Asa waati, a nʼi kul kaataray gandaa ra.
47 Também expulsou da terra o restante dos sodomitas, que ficaram nos dias de seu pai Asa.
48 Waatoo woo, kokoy sii Edom gandaa boŋ. Goforner no mʼa laama sanda kokoy.
48 Então não havia rei em Edom, porém um vice-rei.
49 Žozafat na harihii beeriyaŋ tee kaŋ ga koy Tarsis koyraa ra, kaŋyaŋ ga koy wura zaa kate ka hun Ofir gandaa ra. Amma i mana hin ka naarumay tee, zama harihiyey kayri Esiyoŋ-Geber koyraa here.
49 E fez Jeosafá navios de Társis, para irem a Ofir por causa do ouro; porém não foram, porque os navios se quebraram em Eziom-Geber.
50 Waatoo din ra, Akab izʼaroo Akaziya nee Žozafat se: «Naŋ ay goykey nda ni goykey ma goy cere bande harihiyey ra.» Amma Žozafat mana yadda.
50 Então Acazias, filho de Acabe, disse a Jeosafá: Vão os meus servos com os teus servos nos navios. Porém Jeosafá não quis.
51 Woo banda ga, Žozafat koy nga hayragey gar alaahara. I nʼa sutura nga hayragey jere nga hayragoo Dawda koyraa ra. Nga izʼaroo Žoram tee kokoy dogoo ra.
51 E Jeosafá dormiu com seus pais, e foi sepultado junto a eles, na cidade de Davi, seu pai; e Jeorão, seu filho, reinou em seu lugar.
52 Akab izʼaroo Akaziya tee Izirayel se kokoy Samari koyraa ra, Žuda kokoyoo Žozafat laamaa jiiri woy cindi iyyantoo (17to) ra. A na Izirayel laama jiiri hinka.
52 E Acazias, filho de Acabe, começou a reinar sobre Israel, em Samaria, no ano dezessete de Jeosafá, rei de Judá; e reinou dois anos sobre Israel.
53 A na goy futu tee Abadantaa jine. A na nga baabaa nda nga ɲaa fondaa gana, nda Nebat izʼaroo Žeroboham fondaa kaŋ na Izirayel kaŋandi zunubu ra.
53 E fez o que era mau aos olhos do Senhor; porque andou no caminho de seu pai, como também no caminho de sua mãe, e no caminho de Jeroboão, filho de Nebate, que fez pecar a Israel.
54 A ga sujudu tooroo se kaŋ ti Bal kʼa gana. A na Abadantaa, Izirayel Koyoo binoo tunandi ka takaa hunday tee kaŋ nga baabaa nʼa tee.
54 E serviu a Baal, e adorou-o, e provocou a ira do Senhor Deus de Israel, conforme a tudo quanto fizera seu pai.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.