1 Reis 18
Songhai de Gao (SES) vs VC
1 Waati kuku banda ga, kogaa jiiri hinzantoo ra, Abadantaa na šenni har Ilyasu se ka nee: «Koy Akab do, ay ga ncirɲi kaŋandi laboo ga.»
1 Passado muito tempo, foi a palavra de Deus dirigida a Elias no terceiro ano, nestes termos: Vai apresentar-te diante de Acab, eu vou fazer chover sobre a terra.
2 Ilyasu koy Akab do. Woo gar heraa laala Samari laamaa ra.
2 Elias partiu e foi apresentar-se a Acab. A fome devastava violentamente a Samaria.
3 Akab na Abdiyas kaŋ ga huga nda kokoyoo hugoo cee. Abadantaa hunburaa ga hanse ka bara Abdiyas ra,
3 Acab mandou chamar Abdias, seu intendente. Abdias era um homem fervoroso adorador do Senhor.
4 waatoo kaŋ Žezabel na Abadantaa annabey halaci, Abdiyas na annabi zangu (100) zaa kʼi tugu boro woyguu (50) woyguu (50) tondi guusu ra, ka cindi kʼi noo ŋaayan nda hari.
4 Quando Jezabel massacrou os profetas do Senhor, Abdias tomou cem profetas e escondeu-os em duas cavernas, cinqüenta numa e cinqüenta noutra, onde lhes tinha providenciado o que comer e beber.
5 Akab nee Abdiyas se: «Koy gandaa yaara, ma koy hari dogey kul ra, nda goorey kul ra, a ga hin ka tee subu ma duwandi i ra, ir mʼa noo ir baryey nda ir lanbaanawey se hala ir masi kaa ka tilasu ka wiiya i ra.»
5 Acab disse-lhe: Percorre a terra; vai a todas as fontes e a todas as torrentes; talvez encontremos erva para conservar a vida aos cavalos e aos burros, evitando assim abater uma parte de nossos animais.
6 I na gandaa zamna ngi game kʼa yaara. Akab koy fondo foo ra, Abdiyas koy fondo tana ra.
6 E repartiram entre si a terra para percorrê-la. Acab foi por um lado, sozinho, e Abdias tomou uma direção contrária.
7 Abdiyas goo fondaa ra, a kubay nda Ilyasu. Waatoo kaŋ Abdiyas dii a, a na Ilyasu bay, a na nga ndumoo sinji laboo ra kʼa foo ka nee: «Ni no ay koyoo Ilyasu wala?»
7 Enquanto Abdias caminhava, eis que veio Elias ao seu encontro. Abdias reconheceu-o e prostrou-se com o rosto por terra, dizendo: És tu, meu senhor Elias?
8 Ilyasu nee a se: «Agay no. Koy nee ni koyoo Akab se kaŋ ay goo ne.»
8 Sim, sou eu. Vai dizer ao teu amo: Elias está aí.
9 Abdiyas nee: «Macin ti zunuboo kaŋ ay nʼa tee kaŋ se nʼga agay, ni tamoo daŋ Akab kaboo ra a mʼay wii?
9 Abdias replicou: Que pecado cometi eu, para que entregues assim o teu servo nas mãos de Acab, para ele me matar?
10 Ay ga žee nda Abadantaa kaŋ ga huna maaɲoo, ganda sii no, laama mo sii no kaŋ ra ay koyoo mana boro sanba ka koy ni ceeci. Nda borey willi kate ka nee kaŋ ni sii no, a ga nee nongoo borey wala gandaa borey se kaŋ i ma žee, nda cimi no kaŋ i mana dii ni.
10 Pela vida de Deus, não há nação, nem reino aonde meu amo não te tenha mandado buscar. E diziam: Elias não está aqui; e ele fazia jurar reino e povo que não te haviam achado.
11 Nga no sohõ nʼga nee kaŋ ya koy nee ay koyoo se: ‹Ilyasu goo ne.›
11 E agora tu me dizes: Vai dizer ao teu amo: Elias está aí.
12 Nda ay koy a har Akab se, ka gar a mana duu ni, zama nda ay hun ni do sohõ da, Abadantaa Hundoo ga koy nda ni nongu kaŋ ay sʼa bay ra, woo ga, a gʼay wii. Ka gar Abadantaa hunburaa goo ay binoo ra za ay zankataraa ga.
12 Mas quando eu me apartar de ti, o Espírito do Senhor te levará para não sei onde, e Acab, informado por mim, não te encontrando, matar-me-á. Ora, o teu servo teme o Senhor desde a sua juventude.
13 Waatoo kaŋ Žezabel ga Abadantaa annabey wii, hayaa kaŋ ay nʼa tee mana maarʼa wala, ay koyoo? Ya nka annabi zangu (100) zaa Abadantaa annabey ra ka koy i tugu boro woyguu (50) woyguu (50) tondi guusu ra, ka cindi kʼi noo ŋaayan nda hari.
13 Porventura não foi dito ao meu senhor o que eu fiz quando Jezabel massacrava os profetas do Senhor? Escondi cem deles, cinqüenta numa caverna e cinqüenta noutra, e os sustentei ali.
14 Nga no, sohõ ni, nʼga nee kaŋ ya koy nee ay koyoo se kaŋ Ilyasu goo ne. A ga kaa kʼay wii.»
14 E agora tu me dizes: Vai dizer ao teu amo: Elias está aí! Ele me matará!
15 Ilyasu nee: «Ay ga žee nda Abadantaa, Aduɲɲakoyoo kaŋ ga huna maaɲoo, nga kaŋ goyoo ra ay goo, kaŋ hõ ay ga koy Akab do.»
15 Elias respondeu-lhe: Pela vida do Senhor dos Exércitos a quem sirvo, hoje mesmo me apresentarei diante de Acab.
16 Abdiyas koy Akab kubay kʼa noo Ilyasu alhabar. Woo ga, Akab koy Ilyasu kubay.
16 Abdias correu para junto de Acab e deu-lhe a nova. Acab saiu ao encontro de Elias.
17 Za kaŋ Akab dii Ilyasu, Akab nee a se: «Ni no ka kate Izirayel ga bone!»
17 Ao vê-lo, Acab lhe disse: Eis-te aqui, o perturbador de Israel!
18 Ilyasu nee: «Manʼti agay no ma kate Izirayel ga bone. Ni nda ni baabaa hugoo no ma kate Izirayel ga bone, zama war na Abadantaa yaamarey naŋ ka koy Balyaŋ gana.
18 Não sou eu o perturbador de Israel, respondeu Elias, mas tu, sim, e a casa de teu pai, porque abandonastes os preceitos do Senhor e tu seguiste aos Baal.
19 Sohõ, daŋ Izirayel kul ma kaa ka marga ay jere Karmel tondi hondoo here nda annabi zangu taaci nda woyguwaa (450) kaŋ ga Bal gana, nda annabi zangu taacaa (400) kaŋ ga Ašera tooru woyoo gana ka ŋaa Žezabel bande.»
19 Convoca, pois, à montanha do Carmelo, junto de mim, todo o Israel com os quatrocentos e cinqüenta profetas de Baal e os quatrocentos profetas de asserá, que comem à mesa de Jezabel.
20 Akab donto Izirayel borey kul do ka Bal annabey marga Karmel tondi hondoo here.
20 Mandou Acab avisar a todos os israelitas e reuniu os profetas no monte Carmelo.
21 Ilyasu man jamaa ka nee: «Hala waati foo no war ga fondo hinka ganayan naŋ? Nda Abadantaa ti Irkoy, wa hanga a bande, nda Bal no, wa hanga a bande.» Jamaa manʼa zaabi nda baffoo.
21 Elias, aproximando-se de todo o povo, disse: Até quando claudicareis dos dois pés? Se o Senhor é Deus, segui-o, mas se é Baal, segui a Baal! O povo nada respondeu.
22 Ilyasu nee jamaa se: «Agay hinne ka cindi Abadantaa annabey ra, ka gar Bal annabey manʼti kala boro zangu taaci nda woyguu (450).
22 Elias continuou: Eu sou o único dos profetas do Senhor que fiquei, enquanto os de Baal são quatrocentos e cinqüenta.
23 Aywa, wa kate ya ne yaaru hinka. Bal annabey ma yaaru foo suuba i ra kʼa fooru kʼa fur tuurey boŋ, amma i masi nuune daŋ a ra. Agay mo ga yaaru faa zaa kʼa fooru kʼa fur tuurey boŋ bila nda ya nuune daŋ a ra.
23 Dê-se-nos, portanto, um par de novilhos: eles escolherão um, fá-lo-ão em pedaços, e o colocarão sobre a lenha, mas sem meter fogo por baixo; eu tomarei o outro novilho e pô-lo-ei sobre a lenha, sem meter fogo por baixo.
24 Woo banda ga, war ma war koyoo maaɲoo cee, agay mo ga Abadantaa maaɲoo cee. Koyoo kaŋ zaaboo ti nuune, nga ti Irkoy.» Jamaa kul na Ilyasu zaabi ka nee: «Ir yadda ni šennoo.»
24 Depois disso, invocareis o nome de vosso deus, e eu invocarei o nome do Senhor. Aquele que responder pelo fogo, esse será reconhecido como o {verdadeiro} Deus. Todo o povo respondeu: É boa a proposta.
25 Ilyasu nee Bal annabey se: «Wa yaaru foo suuba, war ma jin kʼa hanse, zama war ga boobo, woo banda ga, war ma war koyoo cee, amma war masi nuune daŋ a ra.»
25 Então disse Elias aos profetas de Baal: Escolhei vós primeiro um novilho e preparai-o, porque sois mais numerosos, e invocai o vosso deus, mas não ponhais fogo.
26 I na yaaroo zaa kaŋ i nʼa noo i se, i nʼa hanse kʼa fur tuurey boŋ. I kaati ka Bal maaɲoo cee za subbaahi hala zaarikayaa ra ka nee: «Bal, ir zaabi.» Amma šenni sii no, zaabi sii no. I ga sar ka gan sargari tonadogoo kaŋ i nʼa tee jere.
26 Eles tomaram o novilho que lhes foi dado e fizeram-no em pedaços. Em seguida, puseram-se a invocar o nome de Baal desde a manhã até o meio-dia, gritando: Baal, responde-nos! Mas não houve voz, nem resposta. E dançavam ao redor do altar que tinham levantado.
27 Zaaroo gamoo ra, Ilyasu nʼi ɲooɲo, a nee: «Wa hanse ka kaati, zama koy no, a goo ma miile, wala a goo salangaa ra, wala a goo naarumay ra, wala a ga hin ka tee a goo ma jirbi, a ga tun.»
27 Sendo já meio-dia, Elias escarnecia-os, dizendo: Gritai com mais força, pois {seguramente!} ele é deus; mas estará entretido em alguma conversa, ou ocupado, ou em viagem, ou estará dormindo... e isso o acordará.
28 I na kaati beeri tee, i šintin ka ngi boŋ hay nda ngi takubawey nda ngi yaajey ka sawa nda ngi alaadaa takaa hala nongu kaŋ ra kuri hun i ga.
28 Eles gritavam, com efeito, em alta voz, e retalhavam-se segundo o seu costume, com espadas e lanças, até se cobrirem de sangue.
29 Waatoo kaŋ zaarikayaa bisa, i tee hollay-ize ka koy hala aluulaa taasu sargaroo kaayanoo ga. Šenni sii no, zaabi sii no, dukku-durum.
29 Passado o meio-dia, enquanto continuavam em seus transes proféticos, chegou a hora da oblação. Mas não houve voz, nem resposta, nem sinal algum de atenção.
30 Waatoo woo, Ilyasu nee jamaa kul se: «Wa man kate ay do ne.» Jamaa kul man a. Abadantaa sargari tonadogoo kaŋ kayri, a nʼa hanse.
30 Então Elias disse ao povo: Aproximai-vos de mim, e todos se aproximaram. Elias reparou o altar demolido do Senhor.
31 Ilyasu na tondi woy cindi hinka (12) zaa ka sawa nda Yakuba izey alkabiila hinnaa, Yakuba woo da se Abadantaa na šenni har ka nee: «Ni maaɲoo ga tee Izirayel.»
31 Tomou doze pedras, segundo o número das doze tribos saídas dos filhos de Jacó, a quem o Senhor dissera: Tu te chamarás Israel.
32 A na tondey ka sargari tonadoo cin Abadantaa maaɲoo ga. A na guusu kaa sargari tonadogoo kuubi-ka-beraa ra, guusoo ga hin ka hari liitar waranza (30) cine zaa.
32 E erigiu com essas pedras um altar ao Senhor. Fez em volta do altar uma valeta, com a capacidade de duas medidas de semente.
33 A na tuurey hanse, a na yaaroo fooru kʼa daŋ tuurey boŋ.
33 Dispôs a lenha e colocou sobre ela o boi feito em pedaços.
34 Woo banda ga, a nee: «Wa koy hoobu taaci too hari, war mʼi doori sargari kukurantaa nda tuurey boŋ.» A nee koyne: «Wa yee ka doori a boŋ, a ma tee cee hinka.» I nʼa tee cee hinka. A yee koyne ka nee: «Wa yee ka doori a boŋ, a ma tee cee hinza.» I nʼa tee cee hinza.
34 E disse: Enchei quatro talhas de água e derramai-a em cima do holocausto e da lenha. Depois disse: Fazei isso segunda vez. Tendo-o eles feito, disse: Ainda uma terceira vez. Eles obedeceram.
35 Sargari tonadogoo kul tee hari, guusoo mo too nda hari.
35 A água correu em volta do altar e a valeta ficou cheia.
36 Taasu sargaroo kaayanoo waati, Ilyasu man kate, a nee: «Abadantaa, Ibirahima Koyoo, Isiyaka Koyoo, Izirayel Koyoo, hõ bayrandi kaŋ ni ti Irkoy Izirayel ra, kaŋ agay ti ni tamoo, kaŋ hayey wey mo kul ay manʼi tee nda kala ni yaamaroo.
36 Chegou a hora da oblação. O profeta Elias adiantou-se e disse: Senhor, Deus de Abraão, de Isaac e de Israel, saibam todos hoje que sois o Deus de Israel, que eu sou vosso servo e que por vossa ordem fiz todas estas coisas.
37 Ay zaabi, Abadantaa, ay zaabi hala jamaa woo ma bay kaŋ ni, Abadantaa ti Irkoy, ni no ma ngi biney yeeti kate ni ga.»
37 Ouvi-me, Senhor, ouvi-me: que este povo reconheça que vós, Senhor, sois Deus, e que sois vós que converteis os seus corações!
38 Woo ga, Abadantaa nuunaa zunbu ka sargari kukurantaa, nda tuurey, nda tondey, nda nongoo din laboo ton. Haroo kaŋ goo guusoo ra, nuunaa nʼa kogandi.
38 Então, subitamente, o fogo do Senhor baixou do céu e consumiu o holocausto, a lenha, as pedras, a poeira e até mesmo a água da valeta.
39 Waatoo kaŋ jamaa kul dii woo, i sujudu ka ngi ndumey sinji laboo ra ka nee: «Abadantaa ti Irkoy, Abadantaa ti Irkoy!»
39 Vendo isso, o povo prostrou-se com o rosto por terra, e exclamou: O Senhor é Deus! O Senhor é Deus!
40 Ilyasu nee i se: «Wa Bal annabey dii, ba affoo masi hun i ra.» I nʼi dii. Ilyasu nʼi ka zunbu ka koy Kišoŋ haroo ra ka jindey kaa.
40 Elias disse-lhes: Tomai agora os profetas de Baal; não deixeis escapar um só deles! Tendo-os o povo agarrado, Elias levou-os ao vale de Cison e ali os matou.
41 Ilyasu nee Akab se: «Koy ŋaa ka haŋ, zama jiŋjiŋyanoo woo kaŋ nʼga maarʼa, hirri no.»
41 Então Elias disse a Acab: Vai, come e bebe, porque já ouço o ruído de uma grande chuva.
42 Akab koy ŋaa ka haŋ. Amma Ilyasu žigi Karmel tondi hondoo boŋoo boŋ, a gunguma ganda ka nga ndumoo daŋ nga cee gamey ra.
42 Voltou Acab para comer e beber, enquanto Elias subiu ao cimo do monte Carmelo, onde se encurvou por terra, pondo a cabeça entre os joelhos.
43 A nee nga tamoo se: «Ay gʼa wiri ni ga, žigi ka teekoo here guna.» Tamoo žigi kʼa guna. A nee Ilyasu se: «Haya sii no.» Cee iyye Ilyasu ga nee a se kaŋ a ma koy guna.
43 Disse ao seu servo: Sobe um pouco, e olha para as bandas do mar. Ele subiu, olhou {o horizonte} e disse: Nada. Por sete vezes, Elias disse-lhe: Volta e {olha}.
44 Cee iyyantoo, tamoo nee: «Duula kaccu foo kaŋ ga too boro kabe gundoo goo ma tun teekoo boŋ.» Ilyasu nee: «Koy nee Akab se kaŋ a ma nga bari torkaa soolu ka koy nga do, ncirɲoo masi koy a ganji a ma koy.»
44 Na sétima vez o servo respondeu: Eis que, sobe do mar uma pequena nuvem, do tamanho da palma da mão. Elias disse-lhe: Vai dizer a Acab que prepare o seu carro e desça, para que a chuva não o detenha.
45 Waati kayna banda ga, beenaa kul bibi nda duula. Hewoo tun, ncirɲi beeri kaŋ. Akab žigi nga torkaa ga ka koy Žizireyel.
45 Num instante, o céu se cobriu de nuvens negras, soprou o vento e a chuva caiu torrencialmente. Acab subiu ao seu carro e partiu para Jezrael.
46 Abadantaa na albarka daŋ Ilyasu ra kaŋ na gamahaw ka nga centoo šiita ka huru Akab jine ka zuru ka koy too hala Žizireyel.
46 A mão do Senhor veio sobre Elias, o qual, tendo cingido os rins, passou adiante de Acab e chegou à entrada de Jezrael.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.