1 Reis 18
Songhai de Gao (SES) vs NTLH
1 Waati kuku banda ga, kogaa jiiri hinzantoo ra, Abadantaa na šenni har Ilyasu se ka nee: «Koy Akab do, ay ga ncirɲi kaŋandi laboo ga.»
1 Algum tempo depois, no terceiro ano da seca, o Senhor Deus disse a Elias: — Vá apresentar-se ao rei Acabe, pois eu vou mandar chover.
2 Ilyasu koy Akab do. Woo gar heraa laala Samari laamaa ra.
2 Então Elias saiu para se apresentar a Acabe. A falta de alimentos era muito grande em Samaria,
3 Akab na Abdiyas kaŋ ga huga nda kokoyoo hugoo cee. Abadantaa hunburaa ga hanse ka bara Abdiyas ra,
3 e por isso Acabe mandou chamar Obadias, o administrador do palácio. (Obadias era um fiel adorador do Senhor Deus
4 waatoo kaŋ Žezabel na Abadantaa annabey halaci, Abdiyas na annabi zangu (100) zaa kʼi tugu boro woyguu (50) woyguu (50) tondi guusu ra, ka cindi kʼi noo ŋaayan nda hari.
4 e, quando Jezabel estava matando os profetas do Senhor , Obadias escondeu cem profetas em dois grupos de cinquenta em cavernas e providenciou comida e água para eles.)
5 Akab nee Abdiyas se: «Koy gandaa yaara, ma koy hari dogey kul ra, nda goorey kul ra, a ga hin ka tee subu ma duwandi i ra, ir mʼa noo ir baryey nda ir lanbaanawey se hala ir masi kaa ka tilasu ka wiiya i ra.»
5 Acabe disse a Obadias: — Vamos dar uma olhada em todas as fontes e em todos os leitos dos riachos da nossa terra a fim de ver se achamos capim suficiente para conservar vivos os cavalos e as mulas. Pois pode ser que a gente não tenha de matar os nossos animais.
6 I na gandaa zamna ngi game kʼa yaara. Akab koy fondo foo ra, Abdiyas koy fondo tana ra.
6 Eles combinaram que parte da região cada um devia examinar e saíram, cada um para o seu lado.
7 Abdiyas goo fondaa ra, a kubay nda Ilyasu. Waatoo kaŋ Abdiyas dii a, a na Ilyasu bay, a na nga ndumoo sinji laboo ra kʼa foo ka nee: «Ni no ay koyoo Ilyasu wala?»
7 Obadias estava no caminho quando, de repente, se encontrou com Elias. Ele reconheceu Elias e se ajoelhou diante dele, encostou o rosto no chão e perguntou: — É o senhor mesmo? É o meu senhor Elias?
8 Ilyasu nee a se: «Agay no. Koy nee ni koyoo Akab se kaŋ ay goo ne.»
8 — Sim, eu sou Elias! — respondeu o profeta. — Vá dizer ao seu patrão, o rei, que eu estou aqui.
9 Abdiyas nee: «Macin ti zunuboo kaŋ ay nʼa tee kaŋ se nʼga agay, ni tamoo daŋ Akab kaboo ra a mʼay wii?
9 Mas Obadias disse: — O que foi que eu fiz para o senhor querer me pôr em perigo de ser morto pelo rei Acabe?
10 Ay ga žee nda Abadantaa kaŋ ga huna maaɲoo, ganda sii no, laama mo sii no kaŋ ra ay koyoo mana boro sanba ka koy ni ceeci. Nda borey willi kate ka nee kaŋ ni sii no, a ga nee nongoo borey wala gandaa borey se kaŋ i ma žee, nda cimi no kaŋ i mana dii ni.
10 Juro pelo seu Deus vivo, o Senhor , que o rei mandou procurá-lo em todos os países da terra. Sempre que um rei mandava dizer que o senhor não estava no país dele, Acabe pedia a esse rei que jurasse que não havia sido possível encontrá-lo.
11 Nga no sohõ nʼga nee kaŋ ya koy nee ay koyoo se: ‹Ilyasu goo ne.›
11 E agora o senhor quer que eu vá lhe dizer que está aqui?
12 Nda ay koy a har Akab se, ka gar a mana duu ni, zama nda ay hun ni do sohõ da, Abadantaa Hundoo ga koy nda ni nongu kaŋ ay sʼa bay ra, woo ga, a gʼay wii. Ka gar Abadantaa hunburaa goo ay binoo ra za ay zankataraa ga.
12 Pode ser que logo que eu sair daqui o Espírito do Senhor o leve para algum lugar desconhecido. Aí, quando eu contar a Acabe que o senhor está aqui, e ele não puder encontrá-lo, ele me matará. Lembre que desde menino eu tenho sido um fiel adorador de Deus, o Senhor .
13 Waatoo kaŋ Žezabel ga Abadantaa annabey wii, hayaa kaŋ ay nʼa tee mana maarʼa wala, ay koyoo? Ya nka annabi zangu (100) zaa Abadantaa annabey ra ka koy i tugu boro woyguu (50) woyguu (50) tondi guusu ra, ka cindi kʼi noo ŋaayan nda hari.
13 Por acaso, não lhe contaram que, quando Jezabel estava matando os profetas de Deus, eu escondi cem deles em cavernas, em dois grupos de cinquenta, e providenciei comida e água para eles?
14 Nga no, sohõ ni, nʼga nee kaŋ ya koy nee ay koyoo se kaŋ Ilyasu goo ne. A ga kaa kʼay wii.»
14 Como é então que agora o senhor está me mandando ir dizer ao rei que o senhor está aqui? Ele vai me matar!
15 Ilyasu nee: «Ay ga žee nda Abadantaa, Aduɲɲakoyoo kaŋ ga huna maaɲoo, nga kaŋ goyoo ra ay goo, kaŋ hõ ay ga koy Akab do.»
15 Elias respondeu: — Pelo
16 Abdiyas koy Akab kubay kʼa noo Ilyasu alhabar. Woo ga, Akab koy Ilyasu kubay.
16 Então Obadias foi encontrar-se com Acabe e lhe contou o que havia acontecido. Aí Acabe saiu para se encontrar com Elias.
17 Za kaŋ Akab dii Ilyasu, Akab nee a se: «Ni no ka kate Izirayel ga bone!»
17 Quando viu o profeta, Acabe disse: — Então é você que está aí, você, o maior criador de problemas de Israel!
18 Ilyasu nee: «Manʼti agay no ma kate Izirayel ga bone. Ni nda ni baabaa hugoo no ma kate Izirayel ga bone, zama war na Abadantaa yaamarey naŋ ka koy Balyaŋ gana.
18 — Eu não sou criador de problemas para o povo de Israel! — respondeu Elias. — Você e o seu pai é que são criadores de problemas, pois abandonaram os mandamentos do Senhor Deus e adoraram as imagens de Baal .
19 Sohõ, daŋ Izirayel kul ma kaa ka marga ay jere Karmel tondi hondoo here nda annabi zangu taaci nda woyguwaa (450) kaŋ ga Bal gana, nda annabi zangu taacaa (400) kaŋ ga Ašera tooru woyoo gana ka ŋaa Žezabel bande.»
19 Portanto, ordene agora a todo o povo de Israel que vá encontrar-se comigo no monte Carmelo. Mande também os quatrocentos e cinquenta profetas do deus Baal e os quatrocentos profetas da deusa Aserá que são sustentados pela rainha Jezabel.
20 Akab donto Izirayel borey kul do ka Bal annabey marga Karmel tondi hondoo here.
20 Então Acabe chamou todos os israelitas e os profetas de Baal para se reunirem no monte Carmelo.
21 Ilyasu man jamaa ka nee: «Hala waati foo no war ga fondo hinka ganayan naŋ? Nda Abadantaa ti Irkoy, wa hanga a bande, nda Bal no, wa hanga a bande.» Jamaa manʼa zaabi nda baffoo.
21 Elias chegou perto do povo e disse: — Até quando vocês vão ficar em dúvida sobre o que vão fazer? Se o Porém o povo não respondeu nada.
22 Ilyasu nee jamaa se: «Agay hinne ka cindi Abadantaa annabey ra, ka gar Bal annabey manʼti kala boro zangu taaci nda woyguu (450).
22 Então Elias disse: — De todos os profetas de Deus, o
23 Aywa, wa kate ya ne yaaru hinka. Bal annabey ma yaaru foo suuba i ra kʼa fooru kʼa fur tuurey boŋ, amma i masi nuune daŋ a ra. Agay mo ga yaaru faa zaa kʼa fooru kʼa fur tuurey boŋ bila nda ya nuune daŋ a ra.
23 Agora tragam dois touros. Que os profetas de Baal matem um deles, cortem em pedaços e ponham em cima da lenha, mas não ponham fogo! Eu farei a mesma coisa com o outro touro.
24 Woo banda ga, war ma war koyoo maaɲoo cee, agay mo ga Abadantaa maaɲoo cee. Koyoo kaŋ zaaboo ti nuune, nga ti Irkoy.» Jamaa kul na Ilyasu zaabi ka nee: «Ir yadda ni šennoo.»
24 E aí os profetas de Baal vão orar ao seu deus, e eu orarei ao Senhor . O deus que responder mandando fogo, este é que é Deus. E todo o povo respondeu: — Está bem assim!
25 Ilyasu nee Bal annabey se: «Wa yaaru foo suuba, war ma jin kʼa hanse, zama war ga boobo, woo banda ga, war ma war koyoo cee, amma war masi nuune daŋ a ra.»
25 Então Elias disse aos profetas de Baal: — Já que vocês são tantos, peguem o touro e o preparem primeiro. Orem ao seu deus, porém não ponham fogo na lenha.
26 I na yaaroo zaa kaŋ i nʼa noo i se, i nʼa hanse kʼa fur tuurey boŋ. I kaati ka Bal maaɲoo cee za subbaahi hala zaarikayaa ra ka nee: «Bal, ir zaabi.» Amma šenni sii no, zaabi sii no. I ga sar ka gan sargari tonadogoo kaŋ i nʼa tee jere.
26 Os profetas de Baal pegaram o touro que havia sido trazido para eles, e o prepararam, e oraram a Baal desde a manhã até o meio-dia. Eles gritavam assim: — Ó Baal, responde às nossas orações! E ficaram dançando em volta do altar que haviam feito, porém não houve resposta.
27 Zaaroo gamoo ra, Ilyasu nʼi ɲooɲo, a nee: «Wa hanse ka kaati, zama koy no, a goo ma miile, wala a goo salangaa ra, wala a goo naarumay ra, wala a ga hin ka tee a goo ma jirbi, a ga tun.»
27 Ao meio-dia, Elias começou a caçoar deles. Ele dizia: — Orem mais alto, pois ele é deus! Pode ser que esteja meditando ou que tenha ido ao banheiro. Talvez ele tenha viajado ou talvez esteja dormindo, e vocês terão de acordá-lo!
28 I na kaati beeri tee, i šintin ka ngi boŋ hay nda ngi takubawey nda ngi yaajey ka sawa nda ngi alaadaa takaa hala nongu kaŋ ra kuri hun i ga.
28 Aí os profetas oraram mais alto e começaram a se cortar com facas e punhais, conforme o costume deles, até que o sangue começou a correr.
29 Waatoo kaŋ zaarikayaa bisa, i tee hollay-ize ka koy hala aluulaa taasu sargaroo kaayanoo ga. Šenni sii no, zaabi sii no, dukku-durum.
29 Passou o meio-dia, e eles continuaram a orar e a gritar até a hora do sacrifício da tarde; porém não se ouviu nenhum som.
30 Waatoo woo, Ilyasu nee jamaa kul se: «Wa man kate ay do ne.» Jamaa kul man a. Abadantaa sargari tonadogoo kaŋ kayri, a nʼa hanse.
30 Então Elias disse ao povo: — Cheguem para mais perto de mim. Todos chegaram mais perto de Elias, e ele começou a consertar o altar do
31 Ilyasu na tondi woy cindi hinka (12) zaa ka sawa nda Yakuba izey alkabiila hinnaa, Yakuba woo da se Abadantaa na šenni har ka nee: «Ni maaɲoo ga tee Izirayel.»
31 Ele pegou doze pedras, uma para cada uma das doze tribos que tinham os nomes dos filhos de Jacó, o homem a quem o Senhor tinha dado o nome de Israel.
32 A na tondey ka sargari tonadoo cin Abadantaa maaɲoo ga. A na guusu kaa sargari tonadogoo kuubi-ka-beraa ra, guusoo ga hin ka hari liitar waranza (30) cine zaa.
32 Com essas pedras Elias reconstruiu o altar para a adoração do Senhor . Depois cavou em volta uma valeta em que cabiam mais ou menos doze litros de água.
33 A na tuurey hanse, a na yaaroo fooru kʼa daŋ tuurey boŋ.
33 Em seguida colocou lenha no altar, cortou o touro em pedaços e os pôs em cima da lenha.
34 Woo banda ga, a nee: «Wa koy hoobu taaci too hari, war mʼi doori sargari kukurantaa nda tuurey boŋ.» A nee koyne: «Wa yee ka doori a boŋ, a ma tee cee hinka.» I nʼa tee cee hinka. A yee koyne ka nee: «Wa yee ka doori a boŋ, a ma tee cee hinza.» I nʼa tee cee hinza.
34 Então disse: — Encham quatro jarras com água e derramem sobre o animal sacrificado e sobre a lenha. Eles fizeram o que Elias estava mandando, e ele disse: — Façam de novo. E eles fizeram. — Façam pela terceira vez! — disse Elias. E eles fizeram.
35 Sargari tonadogoo kul tee hari, guusoo mo too nda hari.
35 A água correu em volta do altar e encheu a valeta.
36 Taasu sargaroo kaayanoo waati, Ilyasu man kate, a nee: «Abadantaa, Ibirahima Koyoo, Isiyaka Koyoo, Izirayel Koyoo, hõ bayrandi kaŋ ni ti Irkoy Izirayel ra, kaŋ agay ti ni tamoo, kaŋ hayey wey mo kul ay manʼi tee nda kala ni yaamaroo.
36 Quando chegou a hora do sacrifício da tarde, o profeta Elias chegou perto do altar e orou assim: — Ó
37 Ay zaabi, Abadantaa, ay zaabi hala jamaa woo ma bay kaŋ ni, Abadantaa ti Irkoy, ni no ma ngi biney yeeti kate ni ga.»
37 Responde-me, ó Senhor , responde-me, para que este povo saiba que tu, o Senhor , és Deus e estás trazendo este povo de volta para ti!
38 Woo ga, Abadantaa nuunaa zunbu ka sargari kukurantaa, nda tuurey, nda tondey, nda nongoo din laboo ton. Haroo kaŋ goo guusoo ra, nuunaa nʼa kogandi.
38 Então o Senhor mandou fogo. E o fogo queimou o sacrifício, a lenha, as pedras, a terra e ainda secou a água que estava na valeta.
39 Waatoo kaŋ jamaa kul dii woo, i sujudu ka ngi ndumey sinji laboo ra ka nee: «Abadantaa ti Irkoy, Abadantaa ti Irkoy!»
39 Quando viram isso, os israelitas se ajoelharam, encostaram o rosto no chão e gritaram: — O
40 Ilyasu nee i se: «Wa Bal annabey dii, ba affoo masi hun i ra.» I nʼi dii. Ilyasu nʼi ka zunbu ka koy Kišoŋ haroo ra ka jindey kaa.
40 Elias ordenou: — Prendam os profetas de Baal! Não deixem escapar nenhum! Todos foram presos, e Elias fez com que descessem até o riacho de Quisom e ali os matou.
41 Ilyasu nee Akab se: «Koy ŋaa ka haŋ, zama jiŋjiŋyanoo woo kaŋ nʼga maarʼa, hirri no.»
41 Então Elias disse ao rei Acabe: — Agora vá comer, pois eu já estou ouvindo o barulho de muita chuva.
42 Akab koy ŋaa ka haŋ. Amma Ilyasu žigi Karmel tondi hondoo boŋoo boŋ, a gunguma ganda ka nga ndumoo daŋ nga cee gamey ra.
42 Enquanto Acabe foi comer, Elias subiu até o alto do monte Carmelo. Ali ele se inclinou até o chão, pôs a cabeça entre os joelhos
43 A nee nga tamoo se: «Ay gʼa wiri ni ga, žigi ka teekoo here guna.» Tamoo žigi kʼa guna. A nee Ilyasu se: «Haya sii no.» Cee iyye Ilyasu ga nee a se kaŋ a ma koy guna.
43 e disse ao seu ajudante: — Vá e olhe para o lado do mar. O ajudante foi e voltou dizendo: — Não vi nada. Sete vezes Elias mandou que ele fosse olhar.
44 Cee iyyantoo, tamoo nee: «Duula kaccu foo kaŋ ga too boro kabe gundoo goo ma tun teekoo boŋ.» Ilyasu nee: «Koy nee Akab se kaŋ a ma nga bari torkaa soolu ka koy nga do, ncirɲoo masi koy a ganji a ma koy.»
44 Na sétima vez, ele voltou e disse: — Eu vi subindo do mar uma nuvem pequena, do tamanho da mão de um homem. Então Elias mandou: — Vá aonde está o rei Acabe e lhe diga que apronte o carro e volte para casa; se não, a chuva não vai deixar.
45 Waati kayna banda ga, beenaa kul bibi nda duula. Hewoo tun, ncirɲi beeri kaŋ. Akab žigi nga torkaa ga ka koy Žizireyel.
45 Em pouco tempo o céu se cobriu de nuvens escuras, o vento começou a soprar, e uma chuva pesada começou a cair. Acabe entrou no seu carro e partiu de volta para Jezreel.
46 Abadantaa na albarka daŋ Ilyasu ra kaŋ na gamahaw ka nga centoo šiita ka huru Akab jine ka zuru ka koy too hala Žizireyel.
46 O poder do Senhor Deus veio sobre Elias; ele apertou o seu cinto e correu na frente de Acabe todo o caminho até Jezreel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.