Mateus 5
Ndagaanu Gihyaka (RUB) vs VC
1 Yesu̱ b̯u̱yaaweeni̱ bantu banene hoi̱ nibakumuhondera, yaatembi̱ri̱ ha lusahu, yeicaara ha nsi, mwomwo beegeseb̯wa baamwe bei̱za cali yaali,
1 Vendo aquelas multidões, Jesus subiu à montanha. Sentou-se e seus discípulos aproximaram-se dele.
2 yaatandika ku̱beegesya naakoba:
2 Então abriu a boca e lhes ensinava, dizendo:
3 “Bali na mu̱gi̱sa bab̯wo beezegwa nibali baseege mu myozo myab̯u,
3 Bem-aventurados os que têm um coração de pobre, porque deles é o Reino dos céus!
4 Bali na mu̱gi̱sa bab̯wo bali na nganye,
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados!
5 Bali na mu̱gi̱sa bab̯wo bab̯u̱ndaaru̱,
5 Bem-aventurados os mansos, porque possuirão a terra!
6 Bali na mu̱gi̱sa bab̯wo bali na nzala na nyoota gya kubalwa kubba basemereeri̱ mu mei̱so ga Ruhanga,
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão saciados!
7 Bali na mu̱gi̱sa bab̯wo bali na mbabazi̱,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia!
8 Bali na mu̱gi̱sa bab̯wo ba mitima mi̱syanu̱,
8 Bem-aventurados os puros de coração, porque verão Deus!
9 Bali na mu̱gi̱sa bab̯wo bateeraniza bantu mu b̯u̱si̱nge,
9 Bem-aventurados os pacíficos, porque serão chamados filhos de Deus!
10 Bali na mu̱gi̱sa bab̯wo bahiiganizib̯wa hab̯wa kukora bintu birungi mu mei̱so ga Ruhanga,
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o Reino dos céus!
11 “Muli na mu̱gi̱sa bantu b̯u̱babalu̱ma, b̯ubabahiiganiza kandi b̯ubabahangiira bintu byensei̱ bibiibi hab̯wange.
11 Bem-aventurados sereis quando vos caluniarem, quando vos perseguirem e disserem falsamente todo o mal contra vós por causa de mim.
12 Mu̱semererwenge, hab̯wakubba mpeera gyenyu̱ gili ginene mwiguru; kubba, kwokwo baahi̱i̱gani̱i̱ze yatyo baragu̱ri̱ ba Ruhanga banyakubanza.
12 Alegrai-vos e exultai, porque será grande a vossa recompensa nos céus, pois assim perseguiram os profetas que vieram antes de vós.
13 “Nywe muli muzu gwa nsi. Bei̱tu̱ kakubba muzu gumalikwamwo b̯ululu b̯wagwo, tosobora ku̱b̯wi̱ryamwo. Gu̱gwo muzu gubba gutali na mugasu ha kintu kyensei̱, kutoolahoona gubba gwa ku̱kasu̱ka-b̯u̱kasu̱ki̱ bantu nibaguziginazigana.
13 Vós sois o sal da terra. Se o sal perde o sabor, com que lhe será restituído o sabor? Para nada mais serve senão para ser lançado fora e calcado pelos homens.
14 “Nywe muli kyererezi̱ kya nsi, ki̱kyo kikwisana nka rub̯uga lu̱bi̱mbi̱i̱rwe ha lusahu, rub̯uga lutasobora kwebi̱sa.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre uma montanha
15 Tihaloho muntu yensei̱ akolereerya taara naagibbumba na lukimba, bei̱tu̱ agita ha kikondo kyagyo, aleke gimulukire bantu bensei̱ bali mu nnyu̱mba.
15 nem se acende uma luz para colocá-la debaixo do alqueire, mas sim para colocá-la sobre o candeeiro, a fim de que brilhe a todos os que estão em casa.
16 Nahab̯waki̱kyo, mu̱leke kyererezi̱ kyenyu̱ kimulukire bantu, aleke basobore kuwona bikorwa byenyu̱ birungi, bahaariize Bbaaweenyu̱ wa mwiguru.
16 Assim, brilhe vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem vosso Pai que está nos céus.
17 “Mutateekereza nti, nyei̱zi̱ri̱ kutoolaho biragiro na Binyakuhandiikwa bya baragu̱ri̱; ntakei̱ze kubitoolaho, bei̱tu̱ nyei̱zi̱ri̱ ku̱bi̱doosereerya.
17 Não julgueis que vim abolir a lei ou os profetas. Não vim para os abolir, mas sim para levá-los à perfeição.
18 Mu mananu nkubaweera nti, iguru na nsi bi̱takamali̱ki̱ri̱ho, tihaloho kadi kacweka kadooli̱ ka nyuguta kalirugaho, rundi kadi kacweka kaagyo kaliruga ha biragiro ku̱doosya byensei̱ b̯ubilidwereera.
18 Pois em verdade vos digo: passará o céu e a terra, antes que desapareça um jota, um traço da lei.
19 Nahab̯waki̱kyo yogwo yensei̱ alibinya kiragiro kyensei̱ kikusembayo b̯u̱dooli̱, akeegesya na bandi kubinya biragiro bya Ruhanga, yogwo muntu alibba na ki̱ti̱i̱ni̱sa ki̱dooli̱ mu b̯ukama b̯wa mwiguru; bei̱tu̱ kandi, yogwo yensei̱ alikwata bi̱byo biragiro akabyegesya bandi kubikora, alibba na ki̱ti̱i̱ni̱sa kinene mu b̯ukama b̯wa mwiguru.
19 Aquele que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e ensinar assim aos homens, será declarado o menor no Reino dos céus. Mas aquele que os guardar e os ensinar será declarado grande no Reino dos céus.
20 Nahab̯waki̱kyo nkubaweera nti tihaloho muntu yensei̱ muli nywe alingira mu b̯ukama b̯wa mwiguru kutoolahoona yogwo akuhondera biragiro bya Ruhanga ku̱bi̱ki̱ryaho Bafalisaayo na beegesa ba biragiro.
20 Digo-vos, pois, se vossa justiça não for maior que a dos escribas e fariseus, não entrareis no Reino dos céus.
21 “Mwegwi̱ri̱ nka ku̱baakobi̱ri̱ nti, ‘Otali̱i̱ta; yogwo yensei̱ ei̱ta, ali wa kuteeb̯waho musangu.’
21 Ouvistes o que foi dito aos antigos: Não matarás, mas quem matar será castigado pelo juízo do tribunal.
22 Bei̱tu̱ gya nkubaweera, yogwo yensei̱ akwatirwa ki̱ni̱ga mwi̱ra waamwe aliteeb̯waho musangu; yogwo yensei̱ alu̱ma mwi̱ra waamwe, alitwalwa mu Lukuratu Lu̱handu̱; kandi yogwo yensei̱ yeeta mwi̱ra waamwe, ‘We mudoma we!’ Yogwo muntu akukoba yatyo aligumwa-b̯ugumwa mu mworo gwa Geehena.
22 Mas eu vos digo: todo aquele que se irar contra seu irmão será castigado pelos juízes. Aquele que disser a seu irmão: Raca, será castigado pelo Grande Conselho. Aquele que lhe disser: Louco, será condenado ao fogo da geena.
23 Nahab̯waki̱kyo, b̯wolibbanga nookuhayo kisembu kyamu ha kyoto kyeihongo kya Mukama Ruhanga, okei̱zu̱ka kintu kyensei̱ kya mwi̱ra waamu kyakukujunaana,
23 Se estás, portanto, para fazer a tua oferta diante do altar e te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 oi̱cyenge kisembu kyamu mu mei̱so ga kyoto, noobanza noogyenda hali mwi̱ra waamu ku̱mwezi̱ri̱ramwo, kasi noi̱rayo kutwala kisembu kyamu ha kyoto.
24 deixa lá a tua oferta diante do altar e vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; só então vem fazer a tua oferta.
25 “Mwetegerezanganenge mu b̯wangu, na muntu ali na nsonga nawe, yogwo ali mu kukutwala mwicweru lya misangu atakaku̱dooseeryeyo. Kitali ki̱kyo akumaliira aku̱heeri̱yo hali mu̱cwi̱ wa misangu, kasi na mu̱cwi̱ yogwo naakuhayo hali musurukali, kasi musurukali naakuta mu nkomo.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás em caminho com ele, para que não suceda que te entregue ao juiz, e o juiz te entregue ao seu ministro e sejas posto em prisão.
26 Mu mananu nkukuweera, toliruga mu nkomo kutoolahoona osaswi̱ri̱ b̯u̱li̱hi̱ b̯wensei̱.
26 Em verdade te digo: dali não sairás antes de teres pago o último centavo.
27 “Mwegwi̱ri̱ nka ku̱baakobi̱ri̱ nti, ‘Otalikora b̯wenzi̱.’
27 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não cometerás adultério.
28 Bei̱tu̱ gya nkubaweera nti, yogwo yensei̱ awona mu̱kali̱ akamwegomba, b̯u̱b̯wo yogwo muntu mu mutima gwamwe abba akoori̱ b̯wenzi̱ na yogwo mu̱kali̱.
28 Eu, porém, vos digo: todo aquele que lançar um olhar de cobiça para uma mulher, já adulterou com ela em seu coração.
29 Li̱i̱so lyamu lya mukono gwab̯udyo kakubba libba nilikukuha kukora kibii, olitoolemwo olikasuke; hakiri ofeerwa ki̱mwei̱ ha bicweka bya mubiri gwamu, kukira mubiri gwamu gwensei̱ kugyenda mu mworo gwa Geehena.
29 Se teu olho direito é para ti causa de queda, arranca-o e lança-o longe de ti, porque te é preferível perder-se um só dos teus membros, a que o teu corpo todo seja lançado na geena.
30 Kandi mukono gwamu gwab̯udyo kakubba gubba nigukukuha kukora kibii, gutemeho ogukasuke; hakiri ofeerwa ki̱mwei̱ ha bicweka bya mubiri gwamu, kukira mubiri gwamu gwensei̱ kugyenda mu Geehena.
30 E se tua mão direita é para ti causa de queda, corta-a e lança-a longe de ti, porque te é preferível perder-se um só dos teus membros, a que o teu corpo inteiro seja atirado na geena.
31 “Baakobi̱ri̱ nti, ‘Yogwo yensei̱ alibinga mu̱kali̱ waamwe, amuhe bbaruha gya kwahukana nayo.’
31 Foi também dito: Todo aquele que rejeitar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Bei̱tu̱ gya nkubaweera nti, mudulu yensei̱ abinga mu̱kali̱ waamwe, kutoolaho gana yogwo mu̱kali̱ naali akoori̱ b̯wenzi̱, yogwo mudulu abba naakuha yogwo mu̱kali̱ kukora b̯wenzi̱. Kandi na mudulu yensei̱ aswera mu̱kali̱ ei̱ti̱ri̱ nnyu̱mba, yogwo mudulu nayo abba akoori̱ b̯wenzi̱.
32 Eu, porém, vos digo: todo aquele que rejeita sua mulher, a faz tornar-se adúltera, a não ser que se trate de matrimônio falso; e todo aquele que desposa uma mulher rejeitada comete um adultério.
33 “Mwegwi̱ri̱ bahaaha beenyu̱ ba kadei nka ku̱baabaweereeri̱ nti, ‘Otalirahirira b̯usa ibara lya Mukama, bei̱tu̱ ki̱kyo ki̱waaragani̱syanga kumukoora, oki̱doosereeryenge!’
33 Ouvistes ainda o que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Bei̱tu̱ nkubaweera: Mutarahiranga kadi kadooli̱, rundi kurahira iguru, hab̯wakubba lyolyo ntebe gya b̯ukama b̯wa Ruhanga;
34 Eu, porém, vos digo: não jureis de modo algum, nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 rundi kurahira nsi, hab̯wakubba kooko katebe ka magulu gaamwe; rundi Yeru̱salemu̱, kubba lwolwo rub̯uga lwa Mukama mu̱handu̱.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Kandi mutarahiranga ni̱mu̱hayo mi̱twe myenyu̱, hab̯wakubba timukusobora kuhindula kadi lutumbu lu̱mwei̱ lwa mi̱twe myenyu̱ kubba lu̱bbwi̱, rundi kubba lwi̱ragu̱ru̱.
36 Nem jurarás pela tua cabeça, porque não podes fazer um cabelo tornar-se branco ou negro.
37 Nahab̯waki̱kyo leka kigambu kyamu ‘Kwokwo’ kiicalenge nikili ‘Kwokwo,’ rundi ‘Kwahi,’ kiicalenge nikili ‘Kwahi.’ Kubaza bigambu bikukira hali bi̱byo byabbanga bi̱ru̱gi̱ri̱ hali Sitaani.
37 Dizei somente: Sim, se é sim; não, se é não. Tudo o que passa além disto vem do Maligno.
38 “Mwegwi̱ri̱ ha bigambu bya kuhoora nzi̱go nti, ‘B̯u̱li̱hi̱ b̯wa kuhutaaza muntu li̱i̱so, b̯wabbanga li̱i̱so; na b̯u̱li̱hi̱ b̯wa kubinya muntu liino, b̯wabbanga liino.’
38 Tendes ouvido o que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Bei̱tu̱ gya nkukoba, mutalihoora nzi̱go. Muntu yaakakupaalanga heitama lya mukono gwab̯udyo, muhinduurenge na lindi.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao mau. Se alguém te ferir a face direita, oferece-lhe também a outra.
40 Muntu yensei̱ alikutwala mu balemi̱ na kigyendeerwa kya kukunyaga saati gyamu, omulekerenge na kooti̱.
40 Se alguém te citar em justiça para tirar-te a túnica, cede-lhe também a capa.
41 Kakubba habbaho muntu akukuhambiriza ku̱mwetwekera bintu hab̯wa lugyendu lwa ki̱lomi̱ta gi̱mwei̱, omwetwekerenge kumala ki̱lomi̱ta ibiri.
41 Se alguém vem obrigar-te a andar mil passos com ele, anda dois mil.
42 Muntu yensei̱ yaakakusabanga kintu, okimuhenge; kandi yogwo yensei̱ yei̱zanga kukwehoraho, otalimusuulukiiranga.
42 Dá a quem te pede e não te desvies daquele que te quer pedir emprestado.
43 “Mwegwi̱ri̱ nka ku̱baakobi̱ri̱ nti, ‘Wendyanga mwi̱ra waamu, onobenge munyanzigwa waamu.’
43 Tendes ouvido o que foi dito: Amarás o teu próximo e poderás odiar teu inimigo.
44 Bei̱tu̱ gya nkubaweera, mwendyenge banyanzigwa beenyu̱! Musabirenge bab̯wo bensei̱ babahiiga,
44 Eu, porém, vos digo: amai vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam, orai pelos que vos {maltratam e} perseguem.
45 aleke mubbe baana ba Bbaaweenyu̱ ali mwiguru. Hab̯wakubba barungi na babiibi benseenya, Ruhanga abaha kalyoba; kandi, bantu bakora bintu bi̱doori̱ na bab̯wo bakora bi̱tadoori̱, abaha ndagali̱ atakubasoroora.
45 Deste modo sereis os filhos de vosso Pai do céu, pois ele faz nascer o sol tanto sobre os maus como sobre os bons, e faz chover sobre os justos e sobre os injustos.
46 Mwakabba mwendya bab̯wo basa babendya, mulitunga mpeera ki? Na basorooza musolo, tikwokwo bakora yatyo?
46 Se amais somente os que vos amam, que recompensa tereis? Não fazem assim os próprios publicanos?
47 Mwakabba mu̱ramu̱kya bei̱ra beenyu̱ basa, bo bandi mu̱ku̱baki̱ri̱sya ki? Na Banyamahanga, tikwokwo bakora yatyo?
47 Se saudais apenas vossos irmãos, que fazeis de extraordinário? Não fazem isto também os pagãos?
48 Nahab̯waki̱kyo, mu̱bbe basyanu̱ nka Bbaaweenyu̱ wa mwiguru kwali Mu̱syanu̱.
48 Portanto, sede perfeitos, assim como vosso Pai celeste é perfeito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.