Mateus 5
Ndagaanu Gihyaka (RUB) vs ARA
1 Yesu̱ b̯u̱yaaweeni̱ bantu banene hoi̱ nibakumuhondera, yaatembi̱ri̱ ha lusahu, yeicaara ha nsi, mwomwo beegeseb̯wa baamwe bei̱za cali yaali,
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 yaatandika ku̱beegesya naakoba:
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 “Bali na mu̱gi̱sa bab̯wo beezegwa nibali baseege mu myozo myab̯u,
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Bali na mu̱gi̱sa bab̯wo bali na nganye,
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 Bali na mu̱gi̱sa bab̯wo bab̯u̱ndaaru̱,
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 Bali na mu̱gi̱sa bab̯wo bali na nzala na nyoota gya kubalwa kubba basemereeri̱ mu mei̱so ga Ruhanga,
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 Bali na mu̱gi̱sa bab̯wo bali na mbabazi̱,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 Bali na mu̱gi̱sa bab̯wo ba mitima mi̱syanu̱,
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 Bali na mu̱gi̱sa bab̯wo bateeraniza bantu mu b̯u̱si̱nge,
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 Bali na mu̱gi̱sa bab̯wo bahiiganizib̯wa hab̯wa kukora bintu birungi mu mei̱so ga Ruhanga,
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 “Muli na mu̱gi̱sa bantu b̯u̱babalu̱ma, b̯ubabahiiganiza kandi b̯ubabahangiira bintu byensei̱ bibiibi hab̯wange.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 Mu̱semererwenge, hab̯wakubba mpeera gyenyu̱ gili ginene mwiguru; kubba, kwokwo baahi̱i̱gani̱i̱ze yatyo baragu̱ri̱ ba Ruhanga banyakubanza.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 “Nywe muli muzu gwa nsi. Bei̱tu̱ kakubba muzu gumalikwamwo b̯ululu b̯wagwo, tosobora ku̱b̯wi̱ryamwo. Gu̱gwo muzu gubba gutali na mugasu ha kintu kyensei̱, kutoolahoona gubba gwa ku̱kasu̱ka-b̯u̱kasu̱ki̱ bantu nibaguziginazigana.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 “Nywe muli kyererezi̱ kya nsi, ki̱kyo kikwisana nka rub̯uga lu̱bi̱mbi̱i̱rwe ha lusahu, rub̯uga lutasobora kwebi̱sa.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Tihaloho muntu yensei̱ akolereerya taara naagibbumba na lukimba, bei̱tu̱ agita ha kikondo kyagyo, aleke gimulukire bantu bensei̱ bali mu nnyu̱mba.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Nahab̯waki̱kyo, mu̱leke kyererezi̱ kyenyu̱ kimulukire bantu, aleke basobore kuwona bikorwa byenyu̱ birungi, bahaariize Bbaaweenyu̱ wa mwiguru.
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 “Mutateekereza nti, nyei̱zi̱ri̱ kutoolaho biragiro na Binyakuhandiikwa bya baragu̱ri̱; ntakei̱ze kubitoolaho, bei̱tu̱ nyei̱zi̱ri̱ ku̱bi̱doosereerya.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Mu mananu nkubaweera nti, iguru na nsi bi̱takamali̱ki̱ri̱ho, tihaloho kadi kacweka kadooli̱ ka nyuguta kalirugaho, rundi kadi kacweka kaagyo kaliruga ha biragiro ku̱doosya byensei̱ b̯ubilidwereera.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Nahab̯waki̱kyo yogwo yensei̱ alibinya kiragiro kyensei̱ kikusembayo b̯u̱dooli̱, akeegesya na bandi kubinya biragiro bya Ruhanga, yogwo muntu alibba na ki̱ti̱i̱ni̱sa ki̱dooli̱ mu b̯ukama b̯wa mwiguru; bei̱tu̱ kandi, yogwo yensei̱ alikwata bi̱byo biragiro akabyegesya bandi kubikora, alibba na ki̱ti̱i̱ni̱sa kinene mu b̯ukama b̯wa mwiguru.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Nahab̯waki̱kyo nkubaweera nti tihaloho muntu yensei̱ muli nywe alingira mu b̯ukama b̯wa mwiguru kutoolahoona yogwo akuhondera biragiro bya Ruhanga ku̱bi̱ki̱ryaho Bafalisaayo na beegesa ba biragiro.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 “Mwegwi̱ri̱ nka ku̱baakobi̱ri̱ nti, ‘Otali̱i̱ta; yogwo yensei̱ ei̱ta, ali wa kuteeb̯waho musangu.’
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Bei̱tu̱ gya nkubaweera, yogwo yensei̱ akwatirwa ki̱ni̱ga mwi̱ra waamwe aliteeb̯waho musangu; yogwo yensei̱ alu̱ma mwi̱ra waamwe, alitwalwa mu Lukuratu Lu̱handu̱; kandi yogwo yensei̱ yeeta mwi̱ra waamwe, ‘We mudoma we!’ Yogwo muntu akukoba yatyo aligumwa-b̯ugumwa mu mworo gwa Geehena.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 Nahab̯waki̱kyo, b̯wolibbanga nookuhayo kisembu kyamu ha kyoto kyeihongo kya Mukama Ruhanga, okei̱zu̱ka kintu kyensei̱ kya mwi̱ra waamu kyakukujunaana,
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 oi̱cyenge kisembu kyamu mu mei̱so ga kyoto, noobanza noogyenda hali mwi̱ra waamu ku̱mwezi̱ri̱ramwo, kasi noi̱rayo kutwala kisembu kyamu ha kyoto.
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 “Mwetegerezanganenge mu b̯wangu, na muntu ali na nsonga nawe, yogwo ali mu kukutwala mwicweru lya misangu atakaku̱dooseeryeyo. Kitali ki̱kyo akumaliira aku̱heeri̱yo hali mu̱cwi̱ wa misangu, kasi na mu̱cwi̱ yogwo naakuhayo hali musurukali, kasi musurukali naakuta mu nkomo.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Mu mananu nkukuweera, toliruga mu nkomo kutoolahoona osaswi̱ri̱ b̯u̱li̱hi̱ b̯wensei̱.
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 “Mwegwi̱ri̱ nka ku̱baakobi̱ri̱ nti, ‘Otalikora b̯wenzi̱.’
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Bei̱tu̱ gya nkubaweera nti, yogwo yensei̱ awona mu̱kali̱ akamwegomba, b̯u̱b̯wo yogwo muntu mu mutima gwamwe abba akoori̱ b̯wenzi̱ na yogwo mu̱kali̱.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 Li̱i̱so lyamu lya mukono gwab̯udyo kakubba libba nilikukuha kukora kibii, olitoolemwo olikasuke; hakiri ofeerwa ki̱mwei̱ ha bicweka bya mubiri gwamu, kukira mubiri gwamu gwensei̱ kugyenda mu mworo gwa Geehena.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Kandi mukono gwamu gwab̯udyo kakubba gubba nigukukuha kukora kibii, gutemeho ogukasuke; hakiri ofeerwa ki̱mwei̱ ha bicweka bya mubiri gwamu, kukira mubiri gwamu gwensei̱ kugyenda mu Geehena.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “Baakobi̱ri̱ nti, ‘Yogwo yensei̱ alibinga mu̱kali̱ waamwe, amuhe bbaruha gya kwahukana nayo.’
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Bei̱tu̱ gya nkubaweera nti, mudulu yensei̱ abinga mu̱kali̱ waamwe, kutoolaho gana yogwo mu̱kali̱ naali akoori̱ b̯wenzi̱, yogwo mudulu abba naakuha yogwo mu̱kali̱ kukora b̯wenzi̱. Kandi na mudulu yensei̱ aswera mu̱kali̱ ei̱ti̱ri̱ nnyu̱mba, yogwo mudulu nayo abba akoori̱ b̯wenzi̱.
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 “Mwegwi̱ri̱ bahaaha beenyu̱ ba kadei nka ku̱baabaweereeri̱ nti, ‘Otalirahirira b̯usa ibara lya Mukama, bei̱tu̱ ki̱kyo ki̱waaragani̱syanga kumukoora, oki̱doosereeryenge!’
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Bei̱tu̱ nkubaweera: Mutarahiranga kadi kadooli̱, rundi kurahira iguru, hab̯wakubba lyolyo ntebe gya b̯ukama b̯wa Ruhanga;
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 rundi kurahira nsi, hab̯wakubba kooko katebe ka magulu gaamwe; rundi Yeru̱salemu̱, kubba lwolwo rub̯uga lwa Mukama mu̱handu̱.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Kandi mutarahiranga ni̱mu̱hayo mi̱twe myenyu̱, hab̯wakubba timukusobora kuhindula kadi lutumbu lu̱mwei̱ lwa mi̱twe myenyu̱ kubba lu̱bbwi̱, rundi kubba lwi̱ragu̱ru̱.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Nahab̯waki̱kyo leka kigambu kyamu ‘Kwokwo’ kiicalenge nikili ‘Kwokwo,’ rundi ‘Kwahi,’ kiicalenge nikili ‘Kwahi.’ Kubaza bigambu bikukira hali bi̱byo byabbanga bi̱ru̱gi̱ri̱ hali Sitaani.
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 “Mwegwi̱ri̱ ha bigambu bya kuhoora nzi̱go nti, ‘B̯u̱li̱hi̱ b̯wa kuhutaaza muntu li̱i̱so, b̯wabbanga li̱i̱so; na b̯u̱li̱hi̱ b̯wa kubinya muntu liino, b̯wabbanga liino.’
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Bei̱tu̱ gya nkukoba, mutalihoora nzi̱go. Muntu yaakakupaalanga heitama lya mukono gwab̯udyo, muhinduurenge na lindi.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Muntu yensei̱ alikutwala mu balemi̱ na kigyendeerwa kya kukunyaga saati gyamu, omulekerenge na kooti̱.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 Kakubba habbaho muntu akukuhambiriza ku̱mwetwekera bintu hab̯wa lugyendu lwa ki̱lomi̱ta gi̱mwei̱, omwetwekerenge kumala ki̱lomi̱ta ibiri.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 Muntu yensei̱ yaakakusabanga kintu, okimuhenge; kandi yogwo yensei̱ yei̱zanga kukwehoraho, otalimusuulukiiranga.
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 “Mwegwi̱ri̱ nka ku̱baakobi̱ri̱ nti, ‘Wendyanga mwi̱ra waamu, onobenge munyanzigwa waamu.’
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Bei̱tu̱ gya nkubaweera, mwendyenge banyanzigwa beenyu̱! Musabirenge bab̯wo bensei̱ babahiiga,
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 aleke mubbe baana ba Bbaaweenyu̱ ali mwiguru. Hab̯wakubba barungi na babiibi benseenya, Ruhanga abaha kalyoba; kandi, bantu bakora bintu bi̱doori̱ na bab̯wo bakora bi̱tadoori̱, abaha ndagali̱ atakubasoroora.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Mwakabba mwendya bab̯wo basa babendya, mulitunga mpeera ki? Na basorooza musolo, tikwokwo bakora yatyo?
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Mwakabba mu̱ramu̱kya bei̱ra beenyu̱ basa, bo bandi mu̱ku̱baki̱ri̱sya ki? Na Banyamahanga, tikwokwo bakora yatyo?
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Nahab̯waki̱kyo, mu̱bbe basyanu̱ nka Bbaaweenyu̱ wa mwiguru kwali Mu̱syanu̱.
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.