Gênesis 37

Ndagaanu Gihyaka (RUB) vs NAA

Sair da comparação
NAA Nova Almeida Atualizada 2017
1 Yakobbo yei̱ceeri̱ mu nsi gya Kanani̱ ha bbaawe I̱saka yei̱calengi̱.
1 Jacó habitou na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 Bibi byobyo binyakubbaho ha mu̱gi̱ gwa Yakobbo.
2 Esta é a história de Jacó. Quando José tinha dezessete anos, apascentava os rebanhos com os seus irmãos. Sendo ainda jovem, acompanhava os filhos de Bila e os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e trazia más notícias deles a seu pai.
3 I̱saleeri̱ yendyengi̱ Yozefu̱ kukira baana baamwe bandi bensei̱, hab̯wakubba yooyo yaali mwana waamwe wa mu b̯u̱gu̱lu̱u̱su̱. Yaamu̱su̱ngi̱i̱ri̱ kilwalu kirungi.
3 Ora, Israel amava mais José do que todos os seus outros filhos, porque era filho da sua velhice; e mandou fazer para ele uma túnica talar de mangas compridas.
4 Bei̱tu̱ baab̯u b̯u̱baaweeni̱ nti bbaawaab̯u akwendya hoi̱ Yozefu̱ kukira bo, baanoba Yozefu̱ batakei̱re ku̱mu̱bazi̱ri̱i̱rya kurungi.
4 Quando os seus irmãos viram que o pai o amava mais do que todos os outros filhos, odiaram-no e já não podiam falar com ele de forma pacífica.
5 Kiro ki̱mwei̱, Yozefu̱ yaalooti̱ri̱ kilooto, b̯u̱yaaki̱soboleeri̱ baab̯u, baamunobera ki̱mwei̱.
5 José teve um sonho e o contou aos seus irmãos; por isso, o odiaram ainda mais.
6 Yozefu̱ yaakoba yati, “Mwetegeerye mbaweere kilooto kinyalooti̱ri̱:
6 Ele lhes disse: — Peço que ouçam o sonho que tive.
7 Twakali mu musiri nitukubboha biza bya nganu, kikuhuniriza kiza kyange kyamaari̱ gabyoka nikyemeera tengerete, kandi biza byenyu̱ byakyelogoleerya ni̱byetu̱lu̱ka hansi kuntamwo ki̱ti̱i̱ni̱sa.”
7 Sonhei que estávamos amarrando feixes no campo, e eis que o meu feixe se levantou e ficou em pé, enquanto os feixes de vocês o rodeavam e se inclinavam diante do meu.
8 Mwomwo baab̯u baamu̱b̯u̱u̱lya nibakoba yati, “Okutekereza olibba mukama weetu̱, otuleme?” Nahab̯waki̱kyo, baamu̱nobeeri̱ ki̱mwei̱ na kukirahoona makadei, hab̯wa bilooto na bigambu byamwe.
8 Então os irmãos lhe disseram: — Você pensa que vai mesmo reinar sobre nós? Pensa que realmente dominará sobre nós? E com isso o odiavam ainda mais, por causa dos seus sonhos e de suas palavras.
9 Hei̱nyu̱ma, yei̱ra yaaloota kilooto kindi, nakyo yaakisoboora baab̯u naakoba yati, “Nyab̯u̱u̱ni̱i̱rye nyaaloota kilooto kindi, ha murundi gugu, lyoba, mweri̱ na nzota i̱ku̱mi̱ na gi̱mwei̱, ni̱byetu̱lu̱ka hansi kuntamwo ki̱ti̱i̱ni̱sa.”
9 José teve ainda outro sonho, que ele contou aos seus irmãos, dizendo: — Sonhei também que o sol, a lua e onze estrelas se inclinavam diante de mim.
10 Bei̱tu̱ b̯u̱yaaki̱soboleeri̱ bbaawe, I̱saleeri̱ yeegebeerwe de nka Yakobbo, na baab̯u, bbaawe yaamucomera naakoba yati, “Ki̱kyo kilooto, oloti̱ri̱ kya mu̱li̱ngo kyani? Okutekereza gya, mmaawu na beenyu̱ tukugyenda kwetu̱lu̱ka hansi kukutamwo ki̱ti̱i̱ni̱sa?”
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos seus irmãos, o pai o repreendeu, dizendo: — Que sonho é esse que você teve? Você está querendo dizer que eu, a sua mãe e os seus irmãos iremos e nos inclinaremos até o chão diante de você?
11 Baab̯u baamu̱kwati̱i̱rwe i̱hali̱, bei̱tu̱ bbaawe yei̱ceeri̱ naatekerezanga hoi̱ ha ki̱kyo kilooto.
11 Os irmãos tinham inveja dele; o pai, no entanto, guardou aquilo no coração.
12 Kiro ki̱mwei̱, baab̯u Yozefu̱ baagyendi̱ri̱ ku̱li̱i̱sya ntaama za bbaawaab̯u mu nsi gya Sekemu̱.
12 Como os irmãos foram apascentar o rebanho do pai, em Siquém,
13 I̱saleeri̱ yeeti̱ri̱ Yozefu̱ yaamuweera naakoba yati, “Beenyu̱ bali̱mu̱ku̱li̱i̱sya ntaama mu Sekemu̱, i̱za nkutumeyo.”
13 Israel perguntou a José: — Os seus irmãos não estão apascentando o rebanho em Siquém? Venha, pois vou mandar você até eles. José respondeu: — Eis-me aqui.
14 Bbaawe yaamwi̱ri̱ri̱mwo naakoba yati, “Gyenda owone beenyu̱ nka kubali, na ntaama nka kuzili, oi̱re ombwere.” Nahahwo bbaawe yaamu̱tu̱mi̱ri̱ yaaruga mu kihanga kya Hebbu̱rooni̱, yaagyenda Sekemu̱.
14 Israel continuou: — Vá, agora, e veja se está tudo bem com os seus irmãos e com o rebanho; e traga-me notícias. Assim, o enviou do vale de Hebrom, e ele foi a Siquém.
15 Yozefu̱ b̯u̱yaadoori̱ Sekemu̱ mu mali̱i̱si̱i̱ryo, yaarombayo mudulu wondi. Yogwo mudulu yaagi̱i̱rye Yozefu̱ naaku̱pu̱mpu̱u̱ta yaamu̱b̯u̱u̱lya naakoba yati, “Oku̱toolya kyani?”
15 E um homem encontrou José, que andava errante pelo campo, e lhe perguntou: — O que você está procurando?
16 Yozefu̱ yaamwi̱ri̱ri̱mwo naakoba yati, “Nku̱toolya beetu̱. Nku̱kwesengereerya, mbwera cali baku̱li̱i̱si̱i̱rya ntaama.”
16 Ele respondeu: — Estou procurando os meus irmãos. Por favor, pode me dizer onde eles estão apascentando o rebanho?
17 Mudulu yaamwi̱ri̱ri̱mwo naakoba yati, “Haha baaru̱gi̱ri̱ho, nyaabeegwi̱ri̱ nibakukoba yati, ‘Tugyende Dosani̱.’ ”
17 O homem respondeu: — Foram embora daqui. Ouvi quando disseram: “Vamos a Dotã.” Então José seguiu atrás dos irmãos e os encontrou em Dotã.
18 B̯u̱baamu̱weeni̱ naacaali hadei, atakabadwerereeri̱, bakora rukwe ku̱mwi̱ta.
18 De longe eles o viram e, antes que chegasse, conspiraram contra ele para o matar.
19 Baaweeragana nibakoba yati, “Muloota bilooto ngogwo ei̱zi̱ri̱.
19 Disseram uns aos outros: — Lá vem o grande sonhador!
20 Kaka kooko kasu̱mi̱ ka ku̱mwi̱ta tumugume mu ki̱i̱na, hei̱nyu̱ma twakoba kisolo kya mwirungu kyamu̱di̱i̱ri̱. Kasi tuwone mugasu gwa bilooto byamwe.”
20 Venham, pois, agora, vamos matá-lo e jogar o corpo numa destas cisternas. Diremos que um animal selvagem o devorou. Vejamos em que vão dar os sonhos dele.
21 Bei̱tu̱ Lu̱bbeeni̱ b̯u̱yeegwi̱ri̱ rukwe lwa baab̯u kwi̱ta Yozefu̱, yaalwani̱sya kumujuna. Yaaweera baab̯u naakoba yati, “Tu̱tamwi̱ta.”
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles e disse: — Não lhe tiremos a vida.
22 Lu̱bbeeni̱ yei̱ri̱ri̱ yaabaweera naakoba yati, “Mutakisura kubbwoma ibbanga lyamwe, hakiri mumugume mu ki̱i̱na kya mwirungu, bei̱tu̱ mutamukora kabii kensei̱ ha mubiri gwamwe.” Kinyakumuha kubaza ki̱kyo, yendyengi̱ amu̱honi̱e lu̱ku̱u̱, amwemu̱kye hali bbaawe nali mwomi.
22 Rúben disse mais: — Não derramem sangue. Joguem o rapaz naquela cisterna que está no deserto, e não lhe façam mal. Rúben disse isto para o livrar deles, a fim de levá-lo de volta ao pai.
23 Yozefu̱ b̯u̱yaadoori̱ hali baab̯u, bamusomolamwo kilwalu kyamwe kirungi kiyaali alweri̱.
23 Mas, logo que José chegou a seus irmãos, despiram-no da túnica, a túnica talar de mangas compridas que trazia,
24 Baamutwala bamuguma mwi̱zu̱ba litalimwo meezi̱.
24 e o jogaram na cisterna. A cisterna estava vazia, sem água.
25 B̯ubaali nibakudya, baabyokeerye mei̱so baawona lugologombo lwa Bei̱si̱mai̱ri̱, nibakuruga Gi̱ryadi̱ nibali na ngamira zeetweki̱ri̱ b̯ubbaani, b̯u̱ku̱wu̱nya na mugaaju nibali mu muhanda gwab̯u, nibakubitwala Mi̱si̱ri̱.
25 Depois sentaram-se para comer. Levantando os olhos, viram que uma caravana de ismaelitas vinha de Gileade. Seus camelos traziam especiarias, bálsamo e mirra, que levavam para o Egito.
26 Yu̱da yaab̯u̱u̱li̱i̱rye baab̯u naakoba yati, “Kyamugasu ki kwi̱ta weetu̱, ntukabisa nsita?
26 Então Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Hakiri tu̱mu̱tu̱ndi̱sye Bei̱si̱mai̱ri̱, tutamukoraho kabii, kubba nayo ali weetu̱, ali mubiri neibbanga lyetu̱.” Kandi de, baab̯u bei̱ki̱ri̱i̱ze.
27 Venham, vamos vendê-lo aos ismaelitas. Não lhe façamos mal, pois é nosso irmão, é do nosso sangue. Seus irmãos concordaram.
28 Basu̱u̱b̯u̱zi̱ Bami̱dyani̱ b̯ubaalingi nibakurabaho, baab̯u Yozefu̱ baamutoola mu ki̱i̱na, baamutunda hali Bei̱si̱mai̱ri̱ ha muhendu gwa bicweka bya feeza maku̱mi̱ gabiri, Bei̱si̱mai̱ri̱ baatwala Yozefu̱ mu Mi̱si̱ri̱.
28 E, quando os mercadores midianitas passaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam aos ismaelitas por vinte moedas de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 Lu̱bbeeni̱ b̯u̱yei̱ri̱ri̱ ha ki̱i̱na akaagya Yozefu̱ atalimwo, yaatemwi̱ri̱ ngoye zaamwe.
29 Quando Rúben voltou à cisterna, eis que José não estava nela; então rasgou as suas roupas.
30 Yeeri̱ri̱ hali baab̯u yaabaweera naakoba yati, “Musigazi katali mu ki̱i̱na, gya hataati̱ nkwate gwa hanya?”
30 E, voltando aos seus irmãos, disse: — O rapaz não está mais lá! E agora, o que eu vou fazer?
31 Nahahwo baasaari̱ mbu̱li̱, baasenga kilwalu kirungi kya Yozefu̱ baakijub̯uka mwibbanga.
31 Então pegaram a túnica de José, mataram um bode e molharam a túnica no sangue.
32 Kilwalu kiki baaki̱tweri̱ hali bbaawaab̯u nibakoba yati, “Tu̱komi̱ri̱ kilwalu kiki, banza oki̱li̱ngani̱e owone kyakabba nikili kya mu̱tabani̱ waamu.”
32 E enviaram a túnica de mangas compridas ao pai com este recado: — Achamos isto. Veja se é ou não a túnica de seu filho.
33 Yakobbo yaaki̱lengeeri̱ yaakoba yati, “Kilwalu kiki kwo kya mwana wange. Mu mananu Yozefu̱ kisolo kili na kubba kyamu̱di̱i̱ri̱, kandi kyamusabbasabbula mu bipacu!”
33 Ele a reconheceu e disse: — É a túnica de meu filho. Um animal selvagem o devorou. Certamente José foi despedaçado.
34 Nahab̯waki̱kyo, Yakobbo yaatemwi̱ri̱ bilwalu byamwe, yaalwala bi̱goye bikuhala, yaamaari̱ biro binene naacakalira mwana waamwe.
34 Então Jacó rasgou as suas roupas, vestiu-se de pano de saco e lamentou o filho durante muitos dias.
35 Batabani̱ na bahara baamwe bensei̱, baagereeryeho ku̱mu̱tati̱i̱rya, bei̱tu̱ atakatatiire, mwomwo yaakoba yati, “Haahi, nkulira ku̱doosya b̯undihondera mwana wange kuzumu.” Bbaawe yei̱ceeri̱ naaliranga mu̱tabani̱ waamwe.
35 Todos os seus filhos e todas as suas filhas vieram, para o consolar; ele, porém, recusou ser consolado e disse: — Chorando, descerei à sepultura para junto do meu filho. E continuou a chorar pelo filho.
36 Mu kasu̱mi̱ kakwo Bami̱dyani̱ baalingi bamaari̱ kutunda Yozefu̱ mu nsi gya Mi̱si̱ri̱, baamu̱tu̱ndi̱ri̱ hali Poti̱fa mu̱handu̱ wa bali̱ndi̱ ba Faraaho.
36 Enquanto isso, no Egito, os midianitas venderam José a Potifar, oficial de Faraó, comandante da guarda.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.