Lucas 11
Rikbaktsa NT (RKB_WBT) vs NVI
1 Kyze Sesus Deus bo nipamykysoko. Nepykze zinymyrykyta ipe niy: — O myhyrinymyrytsa katsa tymyhyrinymyry. Hawa Deus bo tsimypamykysokonaha tymyhyrinymyry. Deus bo tsimypamykyso tsihikiknaha. Tymyhyrinymyry Suão wata. Suão tatuktsa nisihyrinymyryky. Hawa Deus bo mopamykysonaha nisihyrinymyryky.
1 Certo dia Jesus estava orando em determinado lugar. Tendo terminado, um dos seus discípulos lhe disse: "Senhor, ensina-nos a orar, como João ensinou aos discípulos dele".
2 Sesus ispe niy: — Deus bo tsimypamykysonaha zeka nawa tsimaha.
2 Ele lhes disse: "Quando vocês orarem, digam: ‘Pai! Santificado seja o teu nome. Venha o teu Reino.
3 — ausente —
3 Dá-nos cada dia o nosso pão cotidiano.
4 Iwa tsimaha. Deus bo ikiahatsa tsimypamykysonahaze iwa tsimaha — Sesus nikara. Niytahi Sesus nisihyrinymyryky. Kyze isukmota soho humo ziwatawyky.
4 Perdoa-nos os nossos pecados, pois também perdoamos a todos os que nos devem. E não nos deixes cair em tentação’ ".
5 Sesus tihi: — Amo skaraba tsimy. Unopokte ikia atukta bo ja tsimykuru. Ipe tsimy: “O katukta atsikara ty harakykbyi kabo nynytyny.
5 Então lhes disse: "Suponham que um de vocês tenha um amigo e que recorra a ele à meia-noite e diga: ‘Amigo, empreste-me três pães,
6 Aba usta katukta izumu tahi mykara. Isukmota kawahoro bo zumu. Batu amy tohi ty ibo nyny ziky” tsimykara.
6 porque um amigo meu chegou de viagem, e não tenho nada para lhe oferecer’.
7 Atukta tawahoro eze tu hawa ja kape my: “O batu tsipikykniki. Iwatahi hokbowy zihokbohik. Uta kahyrytsa tuk purubaka. Ba kyik ziky. Ba kadisahawy ty abo nyny ziky” niy. Iwa sa my — Sesus nikara.
7 "E o que estiver dentro responda: ‘Não me incomode. A porta já está fechada, e meus filhos estão deitados comigo. Não posso me levantar e lhe dar o que me pede’.
8 — Iwaze atakta atukta humo batu kyik. Iwata tu kyik my. Pikykniki naha humo kyik my. Ata bo atsikara ty nyny my — niy. Iwa Sesus isukmota soho humo nisihyrinymyryky.
8 Eu lhes digo: embora ele não se levante para dar-lhe o pão por ser seu amigo, por causa da importunação se levantará e lhe dará tudo o que precisar.
9 Sesus tihi: — Iwatsahi tsimyzapykykynaha zeka Deus ahabo nyny my. Deus bo tsipiberikinaha zeka tsimozikahanaha. Hokbowy eze huahua tsimaha zeka hokbowy ty zoksapare my.
9 "Por isso lhes digo: Peçam, e lhes será dado; busquem, e encontrarão; batam, e a porta lhes será aberta.
10 Kytsa Deus bo myzapykykynaha zeka asahi piaksenaha. Kytsa Deus piberikinaha zeka mozikahanaha. Kytsa hokbowy baze huahua mahaze hokbowy zoksapare my. Deus bo tsizapykykynaha zeka, kytsa watsa asahi hokbowy baze huahua maha — nikara. Sesus nipamykysokozo.
10 Pois todo o que pede, recebe; o que busca, encontra; e àquele que bate, a porta será aberta.
11 — Aty ahatukze izo zeka iwaze atse ape my zeka “O kazo piknu ty kabokta!” myze, ikia atse bo pyryhyk ty ba nyny ziky.
11 "Qual pai, entre vocês, se o filho lhe pedir um peixe, em lugar disso lhe dará uma cobra?
12 Atse ape my zeka “O kazo kokuaro kare ty kabokta” myze ikia atse bo pikzaha ty ba nyny ziky.
12 Ou se pedir um ovo, lhe dará um escorpião?
13 Ikiahatsa ahasapybyitsa tu tsimykaranaha zeka iwatsa tu amy ty tisapyrẽna ty ahyrytsa bo nyny tsimaha. Myzo hi bijoikpe eze tuze atahi imysapyrẽnikita babata. Atahi ikiahatsa bo isapyhanikia ty zuba ahabo nyny mynakara. Deus bo ihyrikoso tsimyzapykykynaha zeka iwaze tahyrikoso ahabo myzapikso iwaze ahatuk mynapykyryk my hỹ — nikara.
13 Se vocês, apesar de serem maus, sabem dar boas coisas aos seus filhos, quanto mais o Pai que está no céu dará o Espírito Santo a quem o pedir! "
14 Iwa Sesus sibo nitsasoko. Kytsa Sesus Beresebuhu humo ihyrikoso sapybara ziksiwyhik mybarapetu nikaranaha. Niytahi Sesus ihyrikoso sapybara ziksiwyhik. Maku iharerebyita, ihyrikoso sapybara humo batu harere ziky. Sesus zizororowyze nizororota nitsasoziuku. Kytsa sizubarẽtsa paikpa iktsa nikaranaha siwastuhutsa nitsasokonaha.
14 Jesus estava expulsando um demônio que era mudo. Quando o demônio saiu, o mudo falou, e a multidão ficou admirada.
15 — Beresebuhu, Satanas usa naro hyrikoso sapybara pehatsa zikwy humo hi Sesus iharerebyita zizororowy. Satanas humo hyrikoso sapybara nisiksiwyhik. Iwatahi maku zizororowy.
15 Mas alguns deles disseram: "É por Belzebu, o príncipe dos demônios, que ele expulsa demônios".
16 Ustsa nimysapykykynaha: — Ikia mytsyhyryze azikwy Deus ikny mybo tsipiwatawyky. — Nimysapykykynahaze Sesus harere zisapybyi tsihikiknaha. Sesus humo sispirikpobyitsa tu iwatsahi iharere zisapybyi tsihikiknaha. Sesus sisoho humo tsihyrinymyrẽta mytsaty nikaranaha.
16 Outros o punham à prova, pedindo-lhe um sinal do céu.
17 Ana humo hi mysihyrinymyryky. Niytahi Sesus sibo nipamykysoko: — Ikiahatsa kazikwy humo batu ahaspirikpo. “Deus zikwy ty batu ibo nyny niy” tsimaha. Iwa ikiahatsa tsikpamykysokonaha. Deus zikwy ty kabo nyny my hỹ. Satanas kazikwy nyny my zeka hawa piwatahawy.
17 Jesus, conhecendo os seus pensamentos, disse-lhes: "Todo reino dividido contra si mesmo será arruinado, e uma casa dividida contra si mesma cairá.
18 Ityryktsa myharape banaha zeka mopyknaha. Nawaze kytsa metutu mokmyinaha iwaze mysiakbabaiknaha. Niwatihi wahoro ezektsa myharape banaha zeka mopyknaha. Iwaze asahi metutu mokmyinaha. Niwatihi Satanas tuktsa myharape banaha zeka mopyknaha. Myakbabaiknaha. Ikiahatsa tsimyspihikbatakanaha “O tahi hyrikoso sapybara nisiksiwyhik Beresebuhu zikwy humo tsimaha” niy.
18 Se Satanás está dividido contra si mesmo, como o seu reino pode subsistir? Digo isso porque vocês estão dizendo que expulso demônios por Belzebu.
19 Atuktsa ja. Aty zikwy humo atuktsa hyrikoso sapybara mysiksiwyhiknaha Utakta wasani mynakara. Hyrikoso sapybara mysiksiwyhikze Deus zikwy humo zuba my. Anahi atuktsa piwatawykynaha.
19 Se eu expulso demônios por Belzebu, por quem os expulsam os filhos de vocês? Por isso, eles mesmos estarão como juízes sobre vocês.
20 Abaka Deus tyryktsa ikiahatsa bo mozumuku ana hi piwatawyky. Kazikwy abazubata. Maku tsipaikrẽta wata.
20 Mas se é pelo dedo de Deus que eu expulso demônios, então chegou a vocês o Reino de Deus.
21 Maku tsipaikrẽta tsiparakyrẽta tawahoro ty pykyhytu taparakytsa tuk. Sitsyhyryboarẽtsa batu ibo paku zikaha.
21 "Quando um homem forte, bem armado, guarda sua casa, seus bens estão seguros.
22 Usta maku ipaikanikita tu zeka iwahoro bo inatsukze taparakytsa humo taspihikik iwatatu batu ipaikik. Iwaze usta hi inamy pebykba. Zepykyk. Inamy pibiakba. Iwaze utakta ipaikanikita wata kazikwy abazubata — Sesus niy.
22 Mas quando alguém mais forte o ataca e vence, tira-lhe a armadura em que confiava e divide os despojos.
23 — Aty batu katuk zeka, atahi kape batu yhỹ my. Aty katy tsumuẽhĩ byizeka atahi kytsa metutu myokmyinaha — Sesus niy.
23 "Aquele que não está comigo é contra mim, e aquele que comigo não ajunta, espalha.
24 Sesus nipamykysokozo: — Hyrikoso isapybara maku ekze poize pitabaka zuba. Ata taty byryhabyita tu pitabaka zuba. Hyrikoso isapybara itseheha bo pitabaka. Tasapy piberiki. Tawanu sapy ty batu tykaha. Iwatahi ihyrikoso sapybara tapetu isopyk: “Kawahoro bo piksizo. Nezeba maku ekze ikoik tabo tu piksizo” niy. Hyrikoso isapybara izoihikze maku tsakurẽta. Hyrikoso isapybara nihokdaze tsakurẽta nikara. Kyze ihyrikoso sapybara maku bo ziksizo.
24 "Quando um espírito imundo sai de um homem, passa por lugares áridos procurando descanso, e não o encontrando, diz: ‘Voltarei para a casa de onde saí’.
25 Zumukuze maku wahoro wata. Wahoro tsiziurẽna. Zizozoko itsytsykyha niy. Ta humo tuk mytsaty niy.
25 Quando chega, encontra a casa varrida e em ordem.
26 Tisapyrẽna. Niytahi niparakzo. Ustsa hyrikoso sapybara sete hyrikoso sapybara nisihobyk. Hyrikoso sapybara iwanu sapy bo mynasioktyhyryk. Maku bo mozumunaha. Ituk mynapykyryknaha. Tapara ihyrikoso sapybara estuba ituk maku batu iaku. Abaka hyrikoso sapybara sizubarẽtsa ibo pororo mykaranaha iwatahi tisukatsihikrẽta babata mynapykyryk — Sesus nikara.
26 Então vai e traz outros sete espíritos piores do que ele, e entrando passam a viver ali. E o estado final daquele homem torna-se pior do que o primeiro".
27 Sesus nipamykysokoze atatsa hi myzubaha tazaha eze opykani Sesus okze nipamykyso nawa ipe niy: — Aje tsakurẽtatsa. Atatsahi tabykyhy humo tsakurẽtatsa atatsahi ikia pykyhytu ziknakara. Ikia humo tsakurẽtatsa — niy.
27 Quando Jesus dizia estas coisas, uma mulher da multidão exclamou: "Feliz é a mulher que te deu à luz e te amamentou".
28 Sesus atatsa pe niy: — O asahi Deus harere piwabyziukunaha. Iwaze iharere bo hyỹ mykaranaha, asahi sakurẽtsa babatsa mynakaranaha — Sesus nikara.
28 Ele respondeu: "Antes, felizes são aqueles que ouvem a palavra de Deus e lhe obedecem".
29 Kytsa sizubarẽtsa harape bo inakypykyknahaze Sesus ispe niy: — Abaktsa kytsa batu simysapy nikaranaha. Kahumo batu sispirikpo. Iwatsahi iwatahawy myziberikinaha. “Deus zipehata mybo tyziwatawykta!” mykaranaha. Batu yhỹ my. Sonas wata mysiwatawy.
29 Aumentando a multidão, Jesus começou a dizer: "Esta é uma geração perversa. Ela pede um sinal miraculoso, mas nenhum sinal lhe será dado, exceto o sinal de Jonas.
30 Sonas wata pahawatawy — niy. — Tubabatu Sonas Deus zikwy Ninewe ezektsa bo ziwatawy. Tapara Deus Sonas Ninewe ezektsa bo ziakzoze ziwatawy. Iwata utakta Deus zikpehata ahawata ikyzik abaktsa kytsa Deus zikwy piwatawyky. Tapara Deus zikykzo abaktsa kytsa bo piwatawy — niy.
30 Pois assim como Jonas foi um sinal para os ninivitas, o Filho do homem também o será para esta geração.
31 Niytahi Sesus nikara. — Uta kahyrinymyrẽta ikzumu, ikiahatsa kahumo batu ahaspirikpo. Kytsa mynahyrizikpobanahaze Deus simysapbyitsa pe my: “O ikiahatsa batu ahamysapy iwatsahi sinini tsimynakaranaha” my. Niytahi atatsa Seba tyryktsa tuk ispehatsata niyzik. Atatsa hi mynahyrizikpoze. Abaktsa kytsa niwatihi aiba tohi mynahyrizikponahaze. Atatsa tihi: “O asahi simysapybyikitsa tu nikaranaha, ana hi piwatawyky. Tubabatu ikza nokponi ikukuru. Soromao ihyrinymyryta babata harere myziwabyre. Tsihyrinymyrẽta harere piwaby tsihikik” — niy. Sesus: — O abaktsa kytsa kaharere bo batu yhỹ maha. Uta abazubata myhyrizikwyta kaharere bo batu yhỹ niaha — nikara. — Kytsa mynahyrizikpobanahaze aiba tohi Deus simysapybyikitsa bo “O ikiahatsa kahumo batu ahamysapy” my. Ahamysapybyitsa tu tsikykaranaha iwatsahi sinini ykarawy bo tsimynakaranaha my — niy.
31 A rainha do Sul se levantará no juízo com os homens desta geração e os condenará, pois ela veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão, e agora está aqui o que é maior do que Salomão.
32 — Niytahi Ninewe ezektsa mynahyrizikponahaze asahi abaktsa kytsa pe: “O ikiahatsa batu ahamysapy tsikaha” mykaranaha. Ahamysapybyitsa tu tsikykaranaha tsipiwatawynaha. Iwatsahi Ninewe ezektsa tamysapybara ty nikaranahatsa zimoewyhiknaha. Deus harere ziwabynahaze imysapybara zimoewynaha Sonas harere humo. Deus harere bo hyỹ nikaranaha — niy. — Abaktsa kytsa hi kaharere bo batu yhỹ mykaranaha. Uta myhyrizikwanita babata kaharere bo batu yhỹ zikaha — Sesus nikara.
32 Os homens de Nínive se levantarão no juízo com esta geração e a condenarão; pois eles se arrependeram com a pregação de Jonas, e agora está aqui o que é maior do que Jonas".
33 Sesus rika soho humo nisispirikpoko. — Myhyriziktsa rika watsa — niy. — Ba aty tohi rika mozipokze miha papa ba okpitsĩ ziky. Ba peryk pukezi zik ziky. Rika mozipok zeka jo baze zik my. Aty mynatsukze mypubyi mozikze zinytokto — niy.
33 "Ninguém acende uma candeia e a coloca em lugar onde fique escondida ou debaixo de uma vasilha. Pelo contrário, coloca-a no lugar apropriado, para que os que entram possam ver a luz.
34 — Myhyriziktsa rika watsa ahanamy bo sihumo iktsa tsimaha. Ahahyriziktsa humo tuzu byizeka ikiahatsa okze mypubyri mozik. Ahahyriziktsa sisapy byizeka ikiahatsa miwa ezektsa watsa. Ba zikozonaha unata ky wa. Maku ihyriziktsa humo tuzu byizeka tsakurẽta mykara maku wata atahi mypubara buruk mokuru.
34 Os olhos são a candeia do corpo. Quando os seus olhos forem bons, igualmente todo o seu corpo estará cheio de luz. Mas quando forem maus, igualmente o seu corpo estará cheio de trevas.
35 Iwatsahi pykyhytu tynakaranaha rika mypubara ahatukze ba miwa ziky.
35 Portanto, cuidado para que a luz que está em seu interior não sejam trevas.
36 Kyze ikiahatsa mypubyi mozik zeka ba miwa ziky. Ikiahatsa atawahi mypubara buruk mokuru tawata. Atawahi zeka rika wata amypubyrizo. Nakyoknahaze kywa — nikara.
36 Logo, se todo o seu corpo estiver cheio de luz, e nenhuma parte dele estiver em trevas, estará completamente iluminado, como quando a luz de uma candeia brilha sobre você".
37 Sesus nipamykysobaze Pariseu ziakzoko: — Kawahoro bo tsikadisahakta! — niy. Yhỹ niy. Sesus iwahoro bo nitsuk. Idisahawyzozowy baze nidyhyky. Pariseu Sesus bo nikozotoktoko. Sesus itsyhyrype pikihibyita tu tadisahaka. Iwatahi ibo nikozotoktoko.
37 Tendo terminado de falar, um fariseu o convidou para comer com ele. Então Jesus foi, e reclinou-se à mesa;
38 Niytahi Sesus ipe niy: — Ikiahatsa Pariseutsa ahamypewytsa ahaokporosuktsa kino niwatihi sisupetaba zuba tsinasipikiknaha.
38 mas o fariseu, notando que Jesus não se lavara cerimonialmente antes da refeição, ficou surpreso.
39 Ikiahatsa Pariseutsa mypewytsa watsa. Mypewytsa isupetaba zuba tsibararẽtsa. Joke tabaka nioktsirõrõ. Hawa mytsaty tsimykaranaha batu wasani tsikaha. Simysapybyikitsa tu tsikykaranaha. Ahazokdiharẽtsa.
39 Então o Senhor lhe disse: "Vocês, fariseus, limpam o exterior do copo e do prato, mas interiormente estão cheios de ganância e da maldade.
40 O ahatyryksapybyitsa tu tsimaha. Atakta isupetaba tsispeharazyky, zikino ioketaba niwatihi tsimaha — niy.
40 Insensatos! Quem fez o exterior não fez também o interior?
41 — Ahadisahawy ty sinamybyitsa bo nyny tsimaha. Sihumo ahamypokzitsirẽtsa hi iwatsahi sibo nyny tsimaha. Anahi wasani my. Iwaze Deus ahape my: “O atakta tsimysapyrẽta mozik” — my.
41 Mas dêem o que está dentro do prato como esmola, e verão que tudo lhes ficará limpo.
42 — O Pariseutsa sinini tsimykaranaha — Sesus nikara. — Ahanamy tsihohokrẽnaha zeka estuba Deus bo nyny tsimaha. Wasani tsimaha. Ikiahatsa ahadisahawykykywy ty Deus bo nyny tsimaha. Kytsa humo batu ahamysakihiky tsimaha. Iwatsahi Deus harere bo batu yhỹ zikaha — niy. — Ahanamy tsihohokrẽna zeka estuba Deus bo nyny tsimaha. Iwa tsimaha zeka wasani tsimykaranaha. Ustsa humo kino niwatihi tsimaha! Ahanamy tsihohokrẽnaha zeka sinamybyitsa bo nynytaha. Sizubarẽtsa humo ahamysakihikrẽtsa. Iwa tsimykaranaha — niy.
42 "Ai de vocês, fariseus, porque dão a Deus o dízimo da hortelã, da arruda e de toda a sorte de hortaliças, mas desprezam a justiça e o amor de Deus! Vocês deviam praticar estas coisas, sem deixar de fazer aquelas.
43 — O Pariseutsa sinini tsimykaranaha. Batu ahaku tsimoziknaha. Ikiahatsa Deus wahoro eze ahadyhydyhywytsa sisapyrẽtsa zuba ahakparawy tsimaha. Kytsa pahahobyknahaze ahahumo siharereziurẽtsa ana hi ahakparawy. Kytsa mynakaranaha bo zuba mytsaty ahasopyk — niy.
43 "Ai de vocês, fariseus, porque amam os lugares de honra nas sinagogas e as saudações em público!
44 — O Pariseutsa sinini tsimykaranaha. Ikiahatsaktsa mytyk watsa. Mytyk iokpitsĩha niaha. Kytsa sinymyrybyitsa hi mytyk humo nipaparekenaha iwatsahi batu wasani aha — nikara.
44 "Ai de vocês, porque são como túmulos que não se vêem, por sobre os quais os homens andam sem o saber! "
45 Niytahi estuba Deus harere ihyrinymyrykyta Sesus pe niy: — O myhyrinymyrykytsa iwaze ikia za tsimymysapybyikikta — niy.
45 Um dos peritos na lei lhe respondeu: "Mestre, quando dizes essas coisas, insultas também a nós".
46 Yhỹ Sesus niy. — Ikiahatsa niwatihi. Ikiahatsa sinini tsimykaranaha. Kytsa paikpa tysiakzo: “O taparaktsa harere bo pykyhytutaha! tsimahaktsa.” tsimykaranaha. Ikiahatsa taparaktsa harere bo batu yhỹ tsikaha. Ikiahatsa kytsa bo yhỹ ahabyi zeka, Deus ahahumo batu imypokzitsi tsimaha. Ikiahatsa ja. Kytsa taparaktsa harere bo batu zikahaze, ikiahatsa batu isty tsumuẽhĩ. Iwatsahi sinini tsimykaranaha — niy.
46 "Quanto a vocês, peritos na lei", disse Jesus, "ai de vocês também! porque sobrecarregam os homens com fardos que dificilmente eles podem carregar, e vocês mesmos não levantam nem um dedo para ajudá-los.
47 — Ikiahatsa Deus sohokotsa siytyk sapyrẽtsa tsinazoknikinaha. Asatu taparaktsa ahadiritsa nisibabaiknaha.
47 "Ai de vocês, porque edificam os túmulos dos profetas, sendo que foram os seus próprios antepassados que os mataram.
48 Iwatsahi tsipiwatawykynaha hawa taparaktsa nikaranaha ikiahatsa yhỹ tsimykaranaha. Ana kino tsipiwatawykynaha Deus tsihyrinymyrẽta.
48 Assim vocês dão testemunho de que aprovam o que os seus antepassados fizeram. Eles mataram os profetas, e vocês lhes edificam os túmulos.
49 Iwatahi tubabatu Deus tihi: “Kapehatsitsa, kasohokotsitsa kino niwatihi sizubarẽtsa bo nisipehaka.” Wastuhu nisibakanaha. Mektsaktsa nisisukyrykynaha.
49 Por isso, Deus disse em sua sabedoria: ‘Eu lhes mandarei profetas e apóstolos, dos quais eles matarão alguns, e a outros perseguirão’.
50 Tapara nisibakanaha. Abaktsa kytsa kino Deus sohokotsa mysiba tsihikiknaha. Taparaktsa tuk yhỹ maha. Tapara Abeu tabezewy. Ziharawy Sakarias Deus wahoro eze zibezenaha.
50 Pelo que, esta geração será considerada responsável pelo sangue de todos os profetas, derramado desde o princípio do mundo:
51 — O Deus harere sihyrinymyrykytsitsa sinini tsimykaranaha. Ikiahatsa imysapyha tsiokpitsikinaha. Iwatsahi Deus humo batu ahaspirikpo. Ikiahatsa isapyha humo batu ahakparawy iwatsahi ustsa kytsa bo ba nyny zikaha. Iwatsahi asahi ahahumo batu sihyrinymyry. Ikiahatsa humo batu sispirikpo — niy.
51 desde o sangue de Abel até o sangue de Zacarias, que foi morto entre o altar e o santuário. Sim, eu lhes digo, esta geração será considerada responsável por tudo isso.
52 — ausente —
52 "Ai de vocês, peritos na lei, porque se apoderaram da chave do conhecimento. Vocês mesmos não entraram e impediram os que estavam prestes a entrar! "
53 Sesus niparakze Pariseutsa, sihyrinymyrykynahatsitsa ahatsa Sesus humo tahakyrikinaha. Iharere ziwabyziukunahaze. O Sesus batu imysapy nipamykyso tsihikiknahaze iwatsa tu batu zikaha.
53 Quando Jesus saiu dali, os fariseus e os mestres da lei começaram a opor-se fortemente a ele e a interrogá-lo com muitas perguntas,
54 Iwatsahi Sesus tsipa humo ziokty tsihikiknaha.
54 esperando apanhá-lo em algo que dissesse.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.