Gênesis 37
Rote Rikou Alkitab (RGU) vs NTLH
1 — ausente —
1 Jacó ficou morando na terra de Canaã, onde o seu pai tinha vivido.
2 — ausente —
2 Esta é a história da família de Jacó. Quando José era um jovem de dezessete anos, cuidava das ovelhas e das cabras, junto com os seus irmãos, os filhos de Bila e de Zilpa, que eram mulheres do seu pai. E José contava ao pai as coisas erradas que os seus irmãos faziam.
3 Boki Yusuf, nana Yakob namalasi so. Huu ria na, ana sue Yusuf lena heni ana feke nara. Laiꞌ esa de Yakob rau badu naru malole inaꞌ esa, fee Yusuf.
3 Jacó já era velho quando José nasceu e por isso ele o amava mais do que a todos os seus outros filhos. Jacó mandou fazer para José uma túnica longa, de mangas compridas.
4 Yusuf aꞌa nara rita sira papa na sue na Yusuf seliꞌ, boe ma eteꞌ ao nara roo ni, losaꞌ ara ta nau dedea malole ron soꞌ.
4 Os irmãos viam que o pai amava mais a José do que a eles e por isso tinham ódio dele e eram grosseiros quando falavam com ele.
5 — ausente —
5 Certa vez José teve um sonho e o contou aos seus irmãos. Aí é que ficaram com mais raiva dele
6 — ausente —
6 porque ele disse assim: — Escutem, que eu vou contar o sonho que tive.
7 — ausente —
7 Sonhei que estávamos no campo amarrando feixes de trigo. De repente, o meu feixe ficou de pé, e os feixes de vocês se colocaram em volta do meu e se curvavam diante dele.
8 Basa de aꞌa nara rasaꞌai Yusuf rae, “Ae! O bate mae o dadi malaka fo pareta ami, do?” Ara eteꞌ ao nara raan seli roo ni, nana huu ana tui meis ria.
8 Então os irmãos perguntaram: — Quer dizer que você vai ser nosso rei e que vai mandar em nós? E ficaram com mais ódio dele ainda por causa dos seus sonhos e do jeito que ele os contava.
9 Basa de, Yusuf nalamei seluꞌ bali. Boe ma ana tui aꞌa nara nae, “Ae! Au alamei seluꞌ bali. Au ita ledo a, bulaꞌ a, ma ruuꞌ sanahulu esa. Basa si doꞌo-tabe ratalolole neuꞌ au.”
9 Depois José sonhou outra vez e contou também esse sonho aos seus irmãos. Ele disse assim: — Eu tive outro sonho. Desta vez o sol, a lua e onze estrelas se curvaram diante de mim.
10 Yusuf tui basa meis ria neuꞌ papa na ma aꞌa nara, boe ma papa na nasaꞌ ai ni no hara beraꞌ nae, “Meis ubeaꞌ ria! O afi mae au oo mama ma, aꞌa-fadi mara, mai fo sundaꞌ undulaka mara nai o matam? Ta mae tao boeꞌ ma!”
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos irmãos, o pai o repreendeu e disse: — O que quer dizer esse sonho que você teve? Por acaso a sua mãe, os seus irmãos e eu vamos nos ajoelhar diante de você e encostar o rosto no chão?
11 De, Yusuf aꞌa nara ramanasaꞌ ana. Tehuu papa na dodoo neuꞌ meis ria ta basan fa.
11 Os irmãos de José tinham inveja dele, mas o seu pai ficou pensando no caso.
12 Faiꞌ esa, boe ma Yusuf aꞌa nara foo reni papa na bibi nara losaꞌ raneneaꞌ koro Sikem.
12 Um dia os irmãos de José levaram as ovelhas e as cabras do seu pai até os pastos que ficavam perto da cidade de Siquém.
13 Boe ma papa na nae, “Usu, a! O aꞌa mara foo bibi ra raneneaꞌ nai Sikem. De, mahehere aom fo muu dama si dei.”
13 Então Jacó disse a José: — Venha cá. Vou mandar você até Siquém, onde os seus irmãos estão cuidando das ovelhas e das cabras. — Estou pronto para ir — respondeu José.
14 Boe ma papa na nae, “O muu fo mete maneni aꞌa mara, ma au bibi kara dei. Sira leo beaꞌ, sona o fali mai mafada au.”
14 Jacó disse: — Vá lá e veja se os seus irmãos e os animais vão bem e me traga notícias. Então dali, do vale de Hebrom, Jacó mandou que José fosse até Siquém, e ele foi. Quando chegou lá,
15 Losa naa, boe ma ana saka naleleiꞌ asa nai mooꞌ sira. Basa de naneta no touꞌ esa. Touꞌ ria natane ni nae, “O saka ubea?”
15 ele foi andando pelo campo. Aí um homem o viu e perguntou: — O que você está procurando?
16 Yusuf nataa nae, “Papa. Au saka aꞌa kara. Ara foo bibi raneneaꞌ nai bai iaꞌ ee. Papa ka mita si boe, do?”
16 — Estou procurando os meus irmãos — respondeu José. — Eles estão por aí, em algum pasto, cuidando das ovelhas e das cabras. O senhor sabe aonde foram?
17 Basa de touꞌ ria nafada nae, “Ara ta rai ia soꞌ. Tehuu ara rae reu foo raneneaꞌ nai koro Dotan.”
17 O homem respondeu: — Eles já foram embora daqui. Eu ouvi quando disseram que iam para Dotã. Aí José foi procurar os seus irmãos e os achou em Dotã.
18 Tehuu Yusuf bei nai dooꞌ a, te aꞌa nara ritan so. Boe ma ara rala haraꞌ fo nau raisa ni.
18 Eles viram José de longe e, antes que chegasse perto, começaram a fazer planos para matá-lo.
19 Esa nafada esa nae, “Emi mete dei. Malaka meis a mai so!
19 Eles disseram: — Lá vem o sonhador!
20 Mai sona taisa ni leo. Basa nana ita tapa henin leo oe dodolu mates a ri naꞌ daleꞌ neu. Neuꞌ ko tafada ita papa na tae banda fuiꞌ ara raa henin so. Besaꞌ ko ita tita ria mei-afen sira leo beaꞌ!”
20 Venham, vamos matá-lo agora. Depois jogaremos o corpo num poço seco e diremos que um animal selvagem o devorou. Assim, veremos no que vão dar os sonhos dele.
21 Aꞌan Ruben namanene naa ria, boe ma ana saka enoꞌ fo nau poꞌi naa Yusuf. Ana nasaꞌai fadi nara nae, “Ae! Ita bosoꞌ taisa ni, e!
21 Quando Rúben ouviu isso, quis salvá-lo dos seus irmãos e disse: — Não vamos matá-lo.
22 Malole lenaꞌ ita tuꞌun leo oe dodolu mates ia daleꞌ neu. Nai ia mamana lino-nees, de ta hapu lahenda bubuluꞌ fa. Sadi bosoꞌ tao taan nala daa ra.” Ana dedea nae leoꞌ na, nana huu ana nau poꞌi naa Yusuf, fo nadenu faliꞌ ana.
22 Não derramem sangue. Vocês podem jogá-lo neste poço, aqui no deserto, mas não o machuquem. Rúben disse isso porque planejava salvá-lo dos irmãos e mandá-lo de volta ao pai.
23 Yusuf losa si, boe ma aꞌa nara homu raan, de ara rui heni badu malolen ria.
23 Quando José chegou ao lugar onde os seus irmãos estavam, eles arrancaram dele a túnica longa, de mangas compridas, que ele estava vestindo.
24 Basa ria, boe ma ara roi rosoꞌ ana, de ruan leo oe dodolu mates ria daleꞌ neu.
24 Depois o pegaram e o jogaram no poço, que estava vazio e seco.
25 Basa boe ma ara fali reu raa-rinu. Ara bei raa-rinu, kekeneu te, rita lahenda bubuaꞌ esa mai. Lahenda bubuaꞌ sira onta nara fua reni hata naseꞌo, leo-leoꞌ ai-nana maboo meniꞌ, bumbu, ma modo-aidoo rupaꞌ ara. Sekonaa te bubuaꞌ ria nana lahenda Ismael remeꞌ koro Gilead sakaꞌ leo dae dooꞌ reu nai nusa Masir.
25 E sentaram-se para comer. De repente, viram que ia passando uma caravana de ismaelitas que vinha de Gileade e ia para o Egito. Os seus camelos estavam carregados de perfumes e de especiarias .
26 Basa ria, boe ma Yahuda nafada aꞌa-fadi nara nae, “Ae! Malole lenaꞌ leo iaꞌ. Ita bosoꞌ taisa ni. Hapu ubeaꞌ? Leo mae leoꞌ bea boe oo, ita ta bisa tafuni tala ria daa na.
26 Aí Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Malole lenaꞌ ita seꞌo ni leo lahenda Ismael sira neu. Leo mae ita tao ni leoꞌ bea boe, ria nana ita bei fadi bokin. Huu ria na, ita bosoꞌ tao tahehediꞌ ana, ee!” Boe ma, basa si sipoꞌ dedeaꞌ ria.
27 Em vez de o matarmos, vamos vendê-lo a esses ismaelitas. Afinal de contas ele é nosso irmão, é do nosso sangue. Os irmãos concordaram.
28 Basa ria, naraa no lahenda papalele sira resiꞌ naa, Yusuf aꞌa nara hela raan nemeꞌ oe dodoluꞌ ria daleꞌ mai. Boe ma ara seꞌo ni leo lahenda Ismael sira neu, neniꞌ doi fulaꞌ dua hulu. Basa boe ma ara roo Yusuf leo Masir neu.
28 Quando alguns negociantes midianitas passaram por ali, os irmãos de José o tiraram do poço e o venderam aos ismaelitas por vinte barras de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 Faiꞌ fo ara seꞌo heni Yusuf nana, Ruben ta bubuluꞌ fa. Ana natafali leo oe dodoluꞌ ria neu, boe ma ana kekes ara naan seli, nana huu Yusuf neꞌes ana so. De ana sii nalutu papakeꞌ fo nai ao-ina na, nana huu dale na susa naan seli.
29 Quando Rúben voltou ao poço e viu que José não estava lá dentro, rasgou as suas roupas em sinal de tristeza.
30 Basa de ana natafali leo fadi nara neu nae, “Adoo! Anaꞌ ria neꞌes ana naa so! Besaꞌ ia au muste tao ubea bali?”
30 Ele voltou para o lugar onde os seus irmãos estavam e disse: — O rapaz não está mais lá! E agora o que é que eu vou fazer?
31 Ara hala bibi esa, boe ma hai raa Yusuf badu malolen ria, de raboron neuꞌ daa ria daleꞌ.
31 Então os irmãos mataram um cabrito e com o sangue mancharam a túnica de José.
32 Basa de ara hai raa badu ria, renin leo papa na neu de rafada rae, “Papa! Ami here ma badu ia. Papa ka mete masudin. Bosoꞌ losa ia nana fadi Usu badun.”
32 Depois levaram a túnica ao pai e disseram: — Achamos isso aí. Será que é a túnica do seu filho?
33 Yakob nita badu ria, boe ma ana nalelaꞌ tutiꞌ ana. Boe ma nataa nae, “Adoo! Ia nana tebe au ana ka badu na. Ta bubuluꞌ banda fuiꞌ ara sii raan nai bea. Adoo! Au ana ka maten so!”
33 Jacó a reconheceu e disse: — Sim, é a túnica do meu filho! Certamente algum animal selvagem o despedaçou e devorou.
34 Basa de Yakob sii nalutu badu na, ma ana pake karong balau, nana huu ana susa naan seli. Ana dola naroo doo na seli soaneuꞌ ana na.
34 Então, em sinal de tristeza, Jacó rasgou as suas roupas e vestiu roupa de luto. E durante muito tempo ficou de luto pelo seu filho.
35 Ana toun ma ana inan basa si mai oꞌoe-nanasin, tehuu doaꞌ roon. Ana nae, “Taꞌa! Au susa losaꞌ mate, huu fo au ta afarene heni anaꞌ ia fa.” Boe ma Yakob dale na susa naroo, nana huu nafarene anan Yusuf fo riꞌ maten so a.
35 Todos os seus filhos e filhas tentaram consolá-lo, mas ele não quis ser consolado e disse: — Vou ficar de luto por meu filho até que vá me encontrar com ele no E continuou de luto por seu filho José.
36 Yakob bei nai susa daleꞌ, te lahenda papalele sira losa rai Masir so. Basa boe ma ara reu seꞌo Yusuf leo lahenda bauinaꞌ esa neu, nade Potifar. Ria nana mane Masir malaka manean.
36 Enquanto isso, os midianitas venderam José a Potifar, oficial e capitão da guarda do rei do Egito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.