Gênesis 37
Rote Rikou Alkitab (RGU) vs NAA
1 — ausente —
1 Jacó habitou na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 — ausente —
2 Esta é a história de Jacó. Quando José tinha dezessete anos, apascentava os rebanhos com os seus irmãos. Sendo ainda jovem, acompanhava os filhos de Bila e os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e trazia más notícias deles a seu pai.
3 Boki Yusuf, nana Yakob namalasi so. Huu ria na, ana sue Yusuf lena heni ana feke nara. Laiꞌ esa de Yakob rau badu naru malole inaꞌ esa, fee Yusuf.
3 Ora, Israel amava mais José do que todos os seus outros filhos, porque era filho da sua velhice; e mandou fazer para ele uma túnica talar de mangas compridas.
4 Yusuf aꞌa nara rita sira papa na sue na Yusuf seliꞌ, boe ma eteꞌ ao nara roo ni, losaꞌ ara ta nau dedea malole ron soꞌ.
4 Quando os seus irmãos viram que o pai o amava mais do que todos os outros filhos, odiaram-no e já não podiam falar com ele de forma pacífica.
5 — ausente —
5 José teve um sonho e o contou aos seus irmãos; por isso, o odiaram ainda mais.
6 — ausente —
6 Ele lhes disse: — Peço que ouçam o sonho que tive.
7 — ausente —
7 Sonhei que estávamos amarrando feixes no campo, e eis que o meu feixe se levantou e ficou em pé, enquanto os feixes de vocês o rodeavam e se inclinavam diante do meu.
8 Basa de aꞌa nara rasaꞌai Yusuf rae, “Ae! O bate mae o dadi malaka fo pareta ami, do?” Ara eteꞌ ao nara raan seli roo ni, nana huu ana tui meis ria.
8 Então os irmãos lhe disseram: — Você pensa que vai mesmo reinar sobre nós? Pensa que realmente dominará sobre nós? E com isso o odiavam ainda mais, por causa dos seus sonhos e de suas palavras.
9 Basa de, Yusuf nalamei seluꞌ bali. Boe ma ana tui aꞌa nara nae, “Ae! Au alamei seluꞌ bali. Au ita ledo a, bulaꞌ a, ma ruuꞌ sanahulu esa. Basa si doꞌo-tabe ratalolole neuꞌ au.”
9 José teve ainda outro sonho, que ele contou aos seus irmãos, dizendo: — Sonhei também que o sol, a lua e onze estrelas se inclinavam diante de mim.
10 Yusuf tui basa meis ria neuꞌ papa na ma aꞌa nara, boe ma papa na nasaꞌ ai ni no hara beraꞌ nae, “Meis ubeaꞌ ria! O afi mae au oo mama ma, aꞌa-fadi mara, mai fo sundaꞌ undulaka mara nai o matam? Ta mae tao boeꞌ ma!”
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos seus irmãos, o pai o repreendeu, dizendo: — Que sonho é esse que você teve? Você está querendo dizer que eu, a sua mãe e os seus irmãos iremos e nos inclinaremos até o chão diante de você?
11 De, Yusuf aꞌa nara ramanasaꞌ ana. Tehuu papa na dodoo neuꞌ meis ria ta basan fa.
11 Os irmãos tinham inveja dele; o pai, no entanto, guardou aquilo no coração.
12 Faiꞌ esa, boe ma Yusuf aꞌa nara foo reni papa na bibi nara losaꞌ raneneaꞌ koro Sikem.
12 Como os irmãos foram apascentar o rebanho do pai, em Siquém,
13 Boe ma papa na nae, “Usu, a! O aꞌa mara foo bibi ra raneneaꞌ nai Sikem. De, mahehere aom fo muu dama si dei.”
13 Israel perguntou a José: — Os seus irmãos não estão apascentando o rebanho em Siquém? Venha, pois vou mandar você até eles. José respondeu: — Eis-me aqui.
14 Boe ma papa na nae, “O muu fo mete maneni aꞌa mara, ma au bibi kara dei. Sira leo beaꞌ, sona o fali mai mafada au.”
14 Israel continuou: — Vá, agora, e veja se está tudo bem com os seus irmãos e com o rebanho; e traga-me notícias. Assim, o enviou do vale de Hebrom, e ele foi a Siquém.
15 Losa naa, boe ma ana saka naleleiꞌ asa nai mooꞌ sira. Basa de naneta no touꞌ esa. Touꞌ ria natane ni nae, “O saka ubea?”
15 E um homem encontrou José, que andava errante pelo campo, e lhe perguntou: — O que você está procurando?
16 Yusuf nataa nae, “Papa. Au saka aꞌa kara. Ara foo bibi raneneaꞌ nai bai iaꞌ ee. Papa ka mita si boe, do?”
16 Ele respondeu: — Estou procurando os meus irmãos. Por favor, pode me dizer onde eles estão apascentando o rebanho?
17 Basa de touꞌ ria nafada nae, “Ara ta rai ia soꞌ. Tehuu ara rae reu foo raneneaꞌ nai koro Dotan.”
17 O homem respondeu: — Foram embora daqui. Ouvi quando disseram: “Vamos a Dotã.” Então José seguiu atrás dos irmãos e os encontrou em Dotã.
18 Tehuu Yusuf bei nai dooꞌ a, te aꞌa nara ritan so. Boe ma ara rala haraꞌ fo nau raisa ni.
18 De longe eles o viram e, antes que chegasse, conspiraram contra ele para o matar.
19 Esa nafada esa nae, “Emi mete dei. Malaka meis a mai so!
19 Disseram uns aos outros: — Lá vem o grande sonhador!
20 Mai sona taisa ni leo. Basa nana ita tapa henin leo oe dodolu mates a ri naꞌ daleꞌ neu. Neuꞌ ko tafada ita papa na tae banda fuiꞌ ara raa henin so. Besaꞌ ko ita tita ria mei-afen sira leo beaꞌ!”
20 Venham, pois, agora, vamos matá-lo e jogar o corpo numa destas cisternas. Diremos que um animal selvagem o devorou. Vejamos em que vão dar os sonhos dele.
21 Aꞌan Ruben namanene naa ria, boe ma ana saka enoꞌ fo nau poꞌi naa Yusuf. Ana nasaꞌai fadi nara nae, “Ae! Ita bosoꞌ taisa ni, e!
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles e disse: — Não lhe tiremos a vida.
22 Malole lenaꞌ ita tuꞌun leo oe dodolu mates ia daleꞌ neu. Nai ia mamana lino-nees, de ta hapu lahenda bubuluꞌ fa. Sadi bosoꞌ tao taan nala daa ra.” Ana dedea nae leoꞌ na, nana huu ana nau poꞌi naa Yusuf, fo nadenu faliꞌ ana.
22 Rúben disse mais: — Não derramem sangue. Joguem o rapaz naquela cisterna que está no deserto, e não lhe façam mal. Rúben disse isto para o livrar deles, a fim de levá-lo de volta ao pai.
23 Yusuf losa si, boe ma aꞌa nara homu raan, de ara rui heni badu malolen ria.
23 Mas, logo que José chegou a seus irmãos, despiram-no da túnica, a túnica talar de mangas compridas que trazia,
24 Basa ria, boe ma ara roi rosoꞌ ana, de ruan leo oe dodolu mates ria daleꞌ neu.
24 e o jogaram na cisterna. A cisterna estava vazia, sem água.
25 Basa boe ma ara fali reu raa-rinu. Ara bei raa-rinu, kekeneu te, rita lahenda bubuaꞌ esa mai. Lahenda bubuaꞌ sira onta nara fua reni hata naseꞌo, leo-leoꞌ ai-nana maboo meniꞌ, bumbu, ma modo-aidoo rupaꞌ ara. Sekonaa te bubuaꞌ ria nana lahenda Ismael remeꞌ koro Gilead sakaꞌ leo dae dooꞌ reu nai nusa Masir.
25 Depois sentaram-se para comer. Levantando os olhos, viram que uma caravana de ismaelitas vinha de Gileade. Seus camelos traziam especiarias, bálsamo e mirra, que levavam para o Egito.
26 Basa ria, boe ma Yahuda nafada aꞌa-fadi nara nae, “Ae! Malole lenaꞌ leo iaꞌ. Ita bosoꞌ taisa ni. Hapu ubeaꞌ? Leo mae leoꞌ bea boe oo, ita ta bisa tafuni tala ria daa na.
26 Então Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Malole lenaꞌ ita seꞌo ni leo lahenda Ismael sira neu. Leo mae ita tao ni leoꞌ bea boe, ria nana ita bei fadi bokin. Huu ria na, ita bosoꞌ tao tahehediꞌ ana, ee!” Boe ma, basa si sipoꞌ dedeaꞌ ria.
27 Venham, vamos vendê-lo aos ismaelitas. Não lhe façamos mal, pois é nosso irmão, é do nosso sangue. Seus irmãos concordaram.
28 Basa ria, naraa no lahenda papalele sira resiꞌ naa, Yusuf aꞌa nara hela raan nemeꞌ oe dodoluꞌ ria daleꞌ mai. Boe ma ara seꞌo ni leo lahenda Ismael sira neu, neniꞌ doi fulaꞌ dua hulu. Basa boe ma ara roo Yusuf leo Masir neu.
28 E, quando os mercadores midianitas passaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam aos ismaelitas por vinte moedas de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 Faiꞌ fo ara seꞌo heni Yusuf nana, Ruben ta bubuluꞌ fa. Ana natafali leo oe dodoluꞌ ria neu, boe ma ana kekes ara naan seli, nana huu Yusuf neꞌes ana so. De ana sii nalutu papakeꞌ fo nai ao-ina na, nana huu dale na susa naan seli.
29 Quando Rúben voltou à cisterna, eis que José não estava nela; então rasgou as suas roupas.
30 Basa de ana natafali leo fadi nara neu nae, “Adoo! Anaꞌ ria neꞌes ana naa so! Besaꞌ ia au muste tao ubea bali?”
30 E, voltando aos seus irmãos, disse: — O rapaz não está mais lá! E agora, o que eu vou fazer?
31 Ara hala bibi esa, boe ma hai raa Yusuf badu malolen ria, de raboron neuꞌ daa ria daleꞌ.
31 Então pegaram a túnica de José, mataram um bode e molharam a túnica no sangue.
32 Basa de ara hai raa badu ria, renin leo papa na neu de rafada rae, “Papa! Ami here ma badu ia. Papa ka mete masudin. Bosoꞌ losa ia nana fadi Usu badun.”
32 E enviaram a túnica de mangas compridas ao pai com este recado: — Achamos isto. Veja se é ou não a túnica de seu filho.
33 Yakob nita badu ria, boe ma ana nalelaꞌ tutiꞌ ana. Boe ma nataa nae, “Adoo! Ia nana tebe au ana ka badu na. Ta bubuluꞌ banda fuiꞌ ara sii raan nai bea. Adoo! Au ana ka maten so!”
33 Ele a reconheceu e disse: — É a túnica de meu filho. Um animal selvagem o devorou. Certamente José foi despedaçado.
34 Basa de Yakob sii nalutu badu na, ma ana pake karong balau, nana huu ana susa naan seli. Ana dola naroo doo na seli soaneuꞌ ana na.
34 Então Jacó rasgou as suas roupas, vestiu-se de pano de saco e lamentou o filho durante muitos dias.
35 Ana toun ma ana inan basa si mai oꞌoe-nanasin, tehuu doaꞌ roon. Ana nae, “Taꞌa! Au susa losaꞌ mate, huu fo au ta afarene heni anaꞌ ia fa.” Boe ma Yakob dale na susa naroo, nana huu nafarene anan Yusuf fo riꞌ maten so a.
35 Todos os seus filhos e todas as suas filhas vieram, para o consolar; ele, porém, recusou ser consolado e disse: — Chorando, descerei à sepultura para junto do meu filho. E continuou a chorar pelo filho.
36 Yakob bei nai susa daleꞌ, te lahenda papalele sira losa rai Masir so. Basa boe ma ara reu seꞌo Yusuf leo lahenda bauinaꞌ esa neu, nade Potifar. Ria nana mane Masir malaka manean.
36 Enquanto isso, no Egito, os midianitas venderam José a Potifar, oficial de Faraó, comandante da guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.