Gênesis 31
Rote Rikou Alkitab (RGU) vs NVI
1 Laiꞌ esa, de Yakob namanene Laban ana nara bei dea rae, “Yakob namasuꞌi naan seli so, nana huu ana aro nameti ita papa na hata nara.”
1 Jacó, porém, ouviu falar que os filhos de Labão estavam dizendo: "Jacó tomou tudo que o nosso pai tinha e juntou toda a sua riqueza à custa do nosso pai".
2 Yakob boe nita araman Laban mata-idun ta naleleka, ma ta malole a noo ni sama leoꞌ maulu na soꞌ.
2 E Jacó percebeu que a atitude de Labão para com ele já não era a mesma de antes.
3 Boe ma MANETUALAIN dedea no Yakob nae, “Besaꞌ ia losa ledo-fain so. De, o muste fali leo ina-ama mara mu leo. Neuꞌ ko Au sama-sama o o.”
3 E o Senhor disse a Jacó: "Volte para a terra de seus pais e de seus parentes, e eu estarei com você".
4 Basa boe ma, Yakob nadenu reu raloo Rahel no Lea, fo mai ranetaꞌ roo ni nai banda ra mamana na, nai moꞌ.
4 Então Jacó mandou chamar Raquel e Lia para virem ao campo onde estavam os seus rebanhos,
5 Basa de ana nafada si nae, “Besaꞌ ia au ita emi papa ma mata-idun ta raleleka no au soꞌ. Ma ana ta malole a no au sama leoꞌ maulu na soꞌ. Tehuu Manetualain fo au papa ka doꞌo-tabe ni a, sama-sama no au.
5 e lhes disse: "Vejo que a atitude do seu pai para comigo não é mais a mesma, mas o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 Emi dua bubuluꞌ, doo-naru basa ia, au oi-tao sotaꞌ an seliꞌ fee emi papa ma.
6 Vocês sabem que trabalhei para seu pai com todo o empenho,
7 Tehuu leo mae leoꞌ na boe, ana bei tipu namiminaꞌ au kose-kose. Ana kati au seseba-babae ka losaꞌ laiꞌ sanahulu. Leo mae leoꞌ na boe, Manetualain nanea nahere au.
7 mas ele tem me feito de tolo, mudando o meu salário dez vezes. Contudo, Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Tepoꞌ fo emi papa ma dedea nae, ‘Banda dedetaꞌ sira, dadi neuꞌ o seseba ma,’ boe ma, banda ra boki te ana nara dedetaꞌ mesan. Fai fekeꞌ ana dedea bali nae, ‘Besaꞌ ia, banda baraetaꞌ ara, dadi reuꞌ o seseba-babaem,’ boe ma banda sira boki te basa si baraetaꞌ mesan.
8 Se ele dizia: ‘As crias salpicadas serão o seu salário’, todos os rebanhos geravam filhotes salpicados; e se ele dizia: ‘As que têm listras serão o seu salário’, todos os rebanhos geravam filhotes com listras.
9 Manetualain tao leo naꞌ, fo ela Ana heo na emi papa ma banda nara, fo fee au.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos de seu pai e os deu a mim.
10 Laiꞌ esa de, tepoꞌ fo naraa no banda ra ledo-fai sasao nara, au ita nai mei-afeꞌ daleꞌ nae, basa banda maneꞌ fo raba banda inaꞌ a, hapu ruma baraetaꞌ, ma hapu dedetaꞌ.
10 "Na época do acasalamento, tive um sonho em que olhei e vi que os machos que fecundavam o rebanho tinham listras, eram salpicados e malhados.
11 Basa de Manetualain eilaꞌo-limalopen neme nusatetu-ikutemaꞌ a mai, naloo au nai mei-afeꞌ daleꞌ nae, ‘Yakob, ee!’
11 O anjo de Deus me disse no sonho: ‘Jacó! ’ Eu respondi: ‘Eis-me aqui! ’
12 Boe ma Ana nafada nae, ‘Mete dei! Basa banda maneꞌ fo kahoaꞌ ara, nana adaꞌ noi baraetaꞌ, ma dedetaꞌ ara. Au riꞌ ator basa sira, nana huu Au ita hata fo Laban tao ni neuꞌ o so a.
12 Então ele disse: ‘Olhe e veja que todos os machos que fecundam o rebanho têm listras, são salpicados e malhados, porque tenho visto tudo o que Labão lhe fez.
13 Au ia nana Manetualain, fo riꞌ Au atudu Ao ka neuꞌ o, nai Betel a. O mapadedeiꞌ batu nai naa, basa de poꞌa mina neuꞌ lain, fo doꞌo-tabe neuꞌ Au. Basa de o heke hehelu-barataaꞌ mo Au nai naa. Besaꞌ ia o muste foa ela nusaꞌ ia, fo fali leo ina-ama mara nusa-namon mu.’ ”
13 Sou o Deus de Betel, onde você ungiu uma coluna e me fez um voto. Saia agora desta terra e volte para a sua terra natal’ ".
14 Boe ma Rahel no Lea rataa rae, “Neu! Ami tuka-tuka mesan! Huu fo ami ta hapu hata posakaꞌ neme papa Laban mai soꞌ.
14 Raquel e Lia disseram a Jacó: "Temos ainda parte na herança dos bens de nosso pai?
15 Doo-naru basa ia, tou lasiꞌ a tao ami sama leoꞌ lahenda dea. Ana seꞌo heni ami so. Boe ma naa heni ami beli-paa mara so.
15 Não nos trata ele como estrangeiras? Não apenas nos vendeu como também gastou tudo o que foi pago por nós!
16 Basa hata-heto fo Manetualain hai neme papa Laban mai, nana besaꞌ ia dadi neuꞌ ami mo ana mara posakan so. De maneniko Manetualain nae leoꞌ bea, sona tuka leo.”
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos. Portanto, faça tudo quanto Deus lhe ordenou".
17 — ausente —
17 Então Jacó ajudou seus filhos e suas mulheres a montar nos camelos,
18 — ausente —
18 e conduziu todo o seu rebanho, junto com todos os bens que havia acumulado em Padã-Arã, para ir à terra de Canaã, à casa de seu pai Isaque.
19 Faiꞌ ria, Laban neu kuti bibi-lopo nara bulun. Boe ma Rahel namanaꞌo neni papa na patung sosoko nara.
19 Enquanto Labão tinha saído para tosquiar suas ovelhas, Raquel roubou de seu pai os ídolos do clã.
20 Yakob asa laꞌo ramanininoꞌ, ma ta nafada arama na fa.
20 Foi assim que Jacó enganou a Labão, o arameu, fugindo sem lhe dizer nada.
21 Ana neni katemaꞌ hata-heto nara, ara laꞌo rapue rarooꞌ a, tuka lee Efrat, de ralaka leo lete Gilead reu.
21 Ele fugiu com tudo o que tinha e, atravessando o Eufrates, foi para os montes de Gileade.
22 Basa faiꞌ telu, boe ma Laban hapu haraꞌ nae, Yakob asa foa laꞌo so.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó tinha fugido.
23 Boe ma Laban nabubua na lahenda nara, fo reu usi tuka manafeu na. Ara usi losaꞌ faiꞌ hitu, besaꞌ ko hapu si rai lete Gilead.
23 Tomando consigo os homens de sua família, perseguiu Jacó por sete dias e o alcançou nos montes de Gileade.
24 Nahatu, boe ma Manetualain natudu Ao na neuꞌ Laban nai mei-afes daleꞌ. Ana nae, “Laban! Maneniko o dedea mo Yakob, sona manea matalolole bafa ma.”
24 Então, de noite, Deus veio em sonho a Labão, o arameu, e o advertiu: "Cuidado! Não diga nada a Jacó, não lhe faça promessas nem ameaças".
25 Hatun ria, Yakob napadedeiꞌ mamana leleo na nai lete Gilead. Ma Laban asa boe rapadedeiꞌ sira mamana leleo na ta dooꞌ a neme naꞌ mai.
25 Labão alcançou Jacó, que estava acampado nos montes de Gileade. Então Labão e os homens se acamparam ali também.
26 Basa de Laban mai naneta no Yakob. Boe ma ana dedea nae, “He, Yakob! Ubeaꞌ taon de o malai mo au ana feto kara, namanininoꞌ leo iaꞌ? Sama leoꞌ o heke mo lahenda neme musu daleꞌ mai.
26 Ele perguntou a Jacó: "Que foi que você fez? Não só me enganou como também raptou minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra.
27 Medaꞌ o malai mamanininoꞌ, ta mateꞌa sudi au boeꞌ! Kalu o mafada matalolole au, tantu au tao feta bauinaꞌ, fo afuli emi pake musik, besaꞌ ko poꞌi emi fo laꞌo.
27 Por que você me enganou, fugindo em segredo, sem avisar-me? Eu teria celebrado a sua partida com alegria e cantos, ao som dos tamborins e das harpas.
28 O sala mi esa bali, riꞌ o ta fee au lelaꞌ fo deꞌi upu-ana kara, besaꞌ ko fee si laꞌo. O enom ia pakanaa heta!
28 Você sequer me deixou beijar meus netos e minhas filhas para despedir-me deles. Você foi insensato.
29 Ma mudaꞌ laesaꞌ au bisa tao soe fee o! Tehuu leodaeꞌ a, Manetualain fo riꞌ o papa ma doꞌo-tabe ni a nasaꞌai au nae, maneniko au dedea o o, au muste anea atalolole bafa ka.
29 Tenho poder para prejudicá-los; mas, na noite passada, o Deus do pai de vocês me advertiu: ‘Cuidado! Não diga nada a Jacó, não lhe faça promessas nem ameaças’.
30 Tebe au bubuluꞌ ae, o laꞌo, nana huu mahiiꞌ fali. Tehuu ubeaꞌ taon de o bei mamanaꞌo muni au patung sosoko kara?”
30 Agora, se você partiu porque tinha saudade da casa de seu pai, por que roubou meus deuses? "
31 Basa boe ma Yakob nataa nae, “Toꞌo bosoꞌ mamanasa mo au! Au laꞌo amanininoꞌ a, nana huu au biiꞌ, bosoꞌ losa toꞌo ka ena ma anaꞌ ara, sona leoꞌ bea?”
31 Jacó respondeu a Labão: "Tive medo, pois pensei que você tiraria suas filhas de mim à força.
32 Tehuu Yakob ta bubuluꞌ nae, saon Rahel riꞌ namanaꞌo neni patung sosokoꞌ sira. De, ana nae, “Toꞌo! Laꞌeneuꞌ patung ria, sona saka si leo! Maneniko hapun nai bea, sona huku maisan. Ofe katemaꞌ asa! Maneniko toꞌo ka hapu hata posaka feke mi, sona hai faliꞌ asa. Ela leoꞌ bea na lahenda ia ra sakasii.”
32 Quanto aos seus deuses, quem for encontrado com eles não ficará vivo. Na presença dos nossos parentes, veja você mesmo se está aqui comigo qualquer coisa que lhe pertença, e, se estiver, leve-a de volta". Ora, Jacó não sabia que Raquel os havia roubado.
33 Basa de Laban neu ofe sira esa-esa mamana leleon. Masososa na Yakob mamana leleo na. Basa ria boe ma ata inan dua si mamana leleon. Tehuu ana ta nita patung sira fa. Mateꞌe oe na, ana masoꞌ leo Rahel mamana leleo na neu.
33 Então Labão entrou na tenda de Jacó, e nas tendas de Lia e de suas duas servas, mas nada encontrou. Depois de sair da tenda de Lia, entrou na tenda de Raquel.
34 Tehuu Rahel nafuni patung sira rai onta a sela na sordalen. Basa de natuu neuꞌ sela ria lain. Laban ofe lutu-lutu nai Rahel mamana leleo na, tehuu ta nita si fa.
34 Raquel tinha colocado os ídolos dentro da sela do seu camelo e estava sentada em cima. Labão vasculhou toda a tenda, mas nada encontrou.
35 Boe ma Rahel dedea no papa na nae, “Papa ka bosoꞌ mamanasa. Au ta bisa foa apadeiꞌ fa, huu fo au amahedi ina.” Laban saka naroo, tehuu ana ta nita patung sira fa.
35 Raquel disse ao pai: "Não se irrite, meu senhor, por não poder me levantar em sua presença, pois estou com o fluxo das mulheres". Ele procurou os ídolos, mas não os encontrou.
36 Basa de Yakob nasa na lua, boe ma nasapaa Laban nae, “Au tao asalaꞌ toꞌo ka ubeaꞌ? Losaꞌ toꞌo ka usi ami, dadiꞌ lahenda tadaluꞌ!
36 Jacó ficou irado e queixou-se a Labão: "Qual foi meu crime? Que pecado cometi para que você me persiga furiosamente?
37 Toꞌo ka ofe katemaꞌ au hata-heto kara so. Basa de toꞌo ka hapu ubeaꞌ? Soba tao si maiꞌ mata ia, fo ita basa tita! Ela leoꞌ bea na lahenda ia ra raetuꞌ, hata sira nana bea nuun.
37 Você já vasculhou tudo o que me pertence. Encontrou algo que lhe pertença? Então coloque tudo aqui na frente dos meus parentes e dos seus, e que eles julguem entre nós dois.
38 Teuꞌ duahulu au kuli fee toꞌo ka. Tepoꞌ fo au foo toꞌo ka banda mara, ta hapu esa alahendi boeꞌ. Au ta ua esa boeꞌ!
38 "Vinte anos estive com você. Suas ovelhas e cabras nunca abortaram, e jamais comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Maneniko banda fui maꞌaaꞌ ara ramate toꞌo ka bandam esa, au ta afada fa, tehuu au kati. Ma kalu lahenda ramanaꞌo ra toꞌo ka bandam sona madenu fo au kati, leo mae au ta sala fa.
39 Eu nunca levava a você os animais despedaçados por feras; eu mesmo assumia o prejuízo. E você pedia contas de todo animal roubado de dia ou de noite.
40 Leledoꞌ, sona ledo a haa na au seliꞌ. Hatuꞌ, sona au dere sauꞌ-sauꞌ. Au mete mata isi ka losaꞌ ta bisa suku fa, nana huu anea toꞌo ka banda mara.
40 O calor me consumia de dia, e o frio, de noite, e o sono fugia dos meus olhos.
41 Tebe teuꞌ duahulu ria nana, laꞌe! Au oi-tao teuꞌ sanahulu haa, fo hapu toꞌo ka ana feto mara. Basa ria, boe ma au oi-tao tamba seluꞌ teuꞌ nee bali, ela au bisa hapu banda kara. Au dadi kuli dooꞌ a leoꞌ na, tehuu toꞌo ka kati au seseba ka losaꞌ laiꞌ sanahulu.
41 Foi assim nos vinte anos em que fiquei em sua casa. Trabalhei para você catorze anos em troca de suas duas filhas e seis anos por seus rebanhos, e dez vezes você alterou o meu salário.
42 Mauaꞌ a de Manetualain fo baꞌi Abraham ma papa Isak doꞌo-tabe ni a. Kalu Ana ta nanea au, tantu toꞌo ka usi faliꞌ au no lima rouꞌ. Tehuu Manetualain ta nasuku mata na soaneuꞌ au susa ka, ma Ana relu-natanae au nonoi-tatao kara. Huu ria na, de leodaeꞌ a Ana mai nasaꞌai toꞌo ka.”
42 Se o Deus de meu pai, o Deus de Abraão, o Temor de Isaque, não estivesse comigo, certamente você me despediria de mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho das minhas mãos e, na noite passada, ele manifestou a sua decisão".
43 Laban namanene basa Yakob dedean sira, boe ma ana nataa nae, “Leo iaꞌ! Ana inaꞌ sira dua, nana au ana kara. Anaꞌ fo boki ra si a, nana au upu ki katemaꞌ sira. Basa banda ia ra, au nuu ki. Basa-basan fo o mita si rai ia, tebe au nuu ki. Tehuu au bei nau tao ubeaꞌ? Au ta bisa ena si fa.
43 Labão respondeu a Jacó: "As mulheres são minhas filhas, os filhos são meus, os rebanhos são meus. Tudo o que você vê é meu. Que posso fazer por essas minhas filhas ou pelos filhos que delas nasceram?
44 De malole lenaꞌ ita dua heke hehelu-barataaꞌ. Ma ita muste tasoda tuka heheluꞌ ria.”
44 Façamos agora, eu e você, um acordo que sirva de testemunho entre nós dois".
45 Basa de, Yakob eso na batu bauinaꞌ esa, de napadedeiꞌ ana neuꞌ naa, dadi tanda.
45 Então Jacó tomou uma pedra e a colocou de pé como coluna.
46 Boe ma Yakob nadenu lahenda nara, fo reu bau batu, fo raunu. Boe ma basa si ratuuꞌ raa-rinu raneneaꞌ batu sira.
46 E disse aos seus parentes: "Juntem algumas pedras". Eles apanharam pedras e as amontoaram. Depois comeram ali, ao lado do monte de pedras.
47 Boe ma Laban fee batu maunuꞌ ria nade, Yegar Sahaduta. Tehuu Yakob feen nade Galeed.
47 Labão o chamou Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou Galeede.
48 Basa de Laban nae, “Batu maunuꞌ ia, dadi sakasii neuꞌ ita dua.” Huu ria na, mamanaꞌ ria nade, Galeed.
48 Labão disse: "Este monte de pedras é uma testemunha entre mim e você, no dia de hoje". Por isso foi chamado Galeede.
49 Laban boe fee mamanaꞌ ria nade, Mispa (sosoa na nae, ‘mamana naneaꞌ madema’), nana huu ana dedea nae, “Neuꞌ ko MANETUALAIN riꞌ nanea ita dua, de leo mae ita dua esa dooꞌ a no esa boe, ita bosoꞌ lena hehelu-barataaꞌ ia.
49 Foi também chamado Mispá, porque ele declarou: "Que o Senhor nos vigie, a mim e a você, quando estivermos separados um do outro.
50 Maneniko o tao tadaluꞌ neuꞌ au ana ki ia ra, fo sao ina fekeꞌ ara, tantu au ta bubuluꞌ fa. Tehuu mafarereneꞌ! Manetualain riꞌ dadi sakasii neuꞌ ita dua.
50 Se você maltratar minhas filhas ou menosprezá-las, tomando outras mulheres além delas, ainda que ninguém saiba, lembre-se de que Deus é testemunha entre mim e você".
51 — ausente —
51 Disse ainda Labão a Jacó: "Aqui estão este monte de pedras e esta coluna que coloquei entre mim e você.
52 — ausente —
52 São testemunhas de que não passarei para o lado de lá para prejudicá-lo, nem você passará para o lado de cá para prejudicar-me.
53 Ita heke hehelu-barataaꞌ ia, pake ita bei-baꞌin Manetualain a. Riꞌ o baꞌim Abraham, ma au baꞌi ki Nahor Manetualain a. Neuꞌ ko Ria riꞌ dadi mana ee dedeaꞌ, fo naetuꞌ ita dua dedean.”
53 Que o Deus de Abraão, o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós". Então Jacó fez um juramento em nome do Temor de seu pai Isaque.
54 Basa ria boe ma, Yakob pau banda, de neni tutunu-hohotuꞌ fee Manetualain nai leteꞌ ria lain. Ana naloo na basa lahenda ra, de ara raa-rinu no namahoꞌo, ma ara mete ralaꞌ malua nai naa.
54 Ofereceu um sacrifício no monte e chamou os parentes que lá estavam para uma refeição. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 Balahaaꞌ, balahaa ana na, boe ma Laban neu de holu ma deꞌi basa upu-ana nara. Basa de ana hule fee si ua-naleꞌ, boe ma ana fali leo nusa na neu.
55 Na manhã seguinte, Labão beijou seus netos e suas filhas e os abençoou, e depois voltou para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.