Gênesis 31
Rote Rikou Alkitab (RGU) vs NAA
1 Laiꞌ esa, de Yakob namanene Laban ana nara bei dea rae, “Yakob namasuꞌi naan seli so, nana huu ana aro nameti ita papa na hata nara.”
1 Jacó ouvia os comentários dos filhos de Labão, que diziam: — Jacó se apossou de tudo o que era de nosso pai. Ele juntou toda essa riqueza a partir do que era de nosso pai.
2 Yakob boe nita araman Laban mata-idun ta naleleka, ma ta malole a noo ni sama leoꞌ maulu na soꞌ.
2 Jacó, por sua vez, reparou que o rosto de Labão não lhe era favorável como anteriormente.
3 Boe ma MANETUALAIN dedea no Yakob nae, “Besaꞌ ia losa ledo-fain so. De, o muste fali leo ina-ama mara mu leo. Neuꞌ ko Au sama-sama o o.”
3 E o Senhor disse a Jacó: — Volte para a terra de seus pais e para a sua parentela; e eu estarei com você.
4 Basa boe ma, Yakob nadenu reu raloo Rahel no Lea, fo mai ranetaꞌ roo ni nai banda ra mamana na, nai moꞌ.
4 Então Jacó mandou vir Raquel e Lia ao campo, para junto do seu rebanho,
5 Basa de ana nafada si nae, “Besaꞌ ia au ita emi papa ma mata-idun ta raleleka no au soꞌ. Ma ana ta malole a no au sama leoꞌ maulu na soꞌ. Tehuu Manetualain fo au papa ka doꞌo-tabe ni a, sama-sama no au.
5 e lhes disse: — Vejo que o rosto do pai de vocês não me é favorável como anteriormente; porém o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 Emi dua bubuluꞌ, doo-naru basa ia, au oi-tao sotaꞌ an seliꞌ fee emi papa ma.
6 Vocês mesmas sabem que com todo empenho tenho trabalhado para o pai de vocês,
7 Tehuu leo mae leoꞌ na boe, ana bei tipu namiminaꞌ au kose-kose. Ana kati au seseba-babae ka losaꞌ laiꞌ sanahulu. Leo mae leoꞌ na boe, Manetualain nanea nahere au.
7 mas ele me tem enganado e por dez vezes mudou o meu salário; porém Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Tepoꞌ fo emi papa ma dedea nae, ‘Banda dedetaꞌ sira, dadi neuꞌ o seseba ma,’ boe ma, banda ra boki te ana nara dedetaꞌ mesan. Fai fekeꞌ ana dedea bali nae, ‘Besaꞌ ia, banda baraetaꞌ ara, dadi reuꞌ o seseba-babaem,’ boe ma banda sira boki te basa si baraetaꞌ mesan.
8 Se ele dizia: “Os salpicados serão o seu salário”, então todos os rebanhos davam salpicados; e, se ele dizia: “Os listrados serão o seu salário”, então os rebanhos todos davam listrados.
9 Manetualain tao leo naꞌ, fo ela Ana heo na emi papa ma banda nara, fo fee au.
9 Assim, Deus tirou o gado do pai de vocês e o deu a mim.
10 Laiꞌ esa de, tepoꞌ fo naraa no banda ra ledo-fai sasao nara, au ita nai mei-afeꞌ daleꞌ nae, basa banda maneꞌ fo raba banda inaꞌ a, hapu ruma baraetaꞌ, ma hapu dedetaꞌ.
10 — Pois, chegado o tempo em que os animais acasalavam, levantei os olhos e vi em sonhos que os machos que cobriam as ovelhas eram listrados, salpicados e malhados.
11 Basa de Manetualain eilaꞌo-limalopen neme nusatetu-ikutemaꞌ a mai, naloo au nai mei-afeꞌ daleꞌ nae, ‘Yakob, ee!’
11 E o Anjo de Deus me disse em sonho: “Jacó!” E eu respondi: “Eis-me aqui!”
12 Boe ma Ana nafada nae, ‘Mete dei! Basa banda maneꞌ fo kahoaꞌ ara, nana adaꞌ noi baraetaꞌ, ma dedetaꞌ ara. Au riꞌ ator basa sira, nana huu Au ita hata fo Laban tao ni neuꞌ o so a.
12 Ele continuou: “Levante agora os olhos e veja que todos os machos que cobrem o rebanho são listrados, salpicados e malhados, porque vejo tudo o que Labão está fazendo com você.
13 Au ia nana Manetualain, fo riꞌ Au atudu Ao ka neuꞌ o, nai Betel a. O mapadedeiꞌ batu nai naa, basa de poꞌa mina neuꞌ lain, fo doꞌo-tabe neuꞌ Au. Basa de o heke hehelu-barataaꞌ mo Au nai naa. Besaꞌ ia o muste foa ela nusaꞌ ia, fo fali leo ina-ama mara nusa-namon mu.’ ”
13 Eu sou o Deus de Betel, onde você ungiu uma coluna, onde me fez um voto. Levante-se agora, saia desta terra e volte para a terra de sua parentela.”
14 Boe ma Rahel no Lea rataa rae, “Neu! Ami tuka-tuka mesan! Huu fo ami ta hapu hata posakaꞌ neme papa Laban mai soꞌ.
14 Então Raquel e Lia disseram: — Será que ainda existe para nós parte ou herança na casa de nosso pai?
15 Doo-naru basa ia, tou lasiꞌ a tao ami sama leoꞌ lahenda dea. Ana seꞌo heni ami so. Boe ma naa heni ami beli-paa mara so.
15 Não é verdade que ele nos considera como estrangeiras? Pois nos vendeu e consumiu tudo o que nos era devido.
16 Basa hata-heto fo Manetualain hai neme papa Laban mai, nana besaꞌ ia dadi neuꞌ ami mo ana mara posakan so. De maneniko Manetualain nae leoꞌ bea, sona tuka leo.”
16 Porque toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos; agora, pois, faça tudo o que Deus pediu que você fizesse.
17 — ausente —
17 Então Jacó se levantou e, fazendo montar seus filhos e suas mulheres em camelos,
18 — ausente —
18 levou todo o seu gado e todos os seus bens que chegou a possuir, o gado de sua propriedade que havia acumulado em Padã-Arã, para ir a Isaque, seu pai, à terra de Canaã.
19 Faiꞌ ria, Laban neu kuti bibi-lopo nara bulun. Boe ma Rahel namanaꞌo neni papa na patung sosoko nara.
19 Enquanto Labão tinha ido fazer a tosquia das ovelhas, Raquel roubou os ídolos do lar que pertenciam a seu pai.
20 Yakob asa laꞌo ramanininoꞌ, ma ta nafada arama na fa.
20 E Jacó enganou Labão, o arameu, não revelando que tinha planos de fugir.
21 Ana neni katemaꞌ hata-heto nara, ara laꞌo rapue rarooꞌ a, tuka lee Efrat, de ralaka leo lete Gilead reu.
21 E fugiu com tudo o que lhe pertencia. Levantou-se, passou o Eufrates e tomou o rumo dos montes de Gileade.
22 Basa faiꞌ telu, boe ma Laban hapu haraꞌ nae, Yakob asa foa laꞌo so.
22 No terceiro dia, Labão foi avisado de que Jacó ia fugindo.
23 Boe ma Laban nabubua na lahenda nara, fo reu usi tuka manafeu na. Ara usi losaꞌ faiꞌ hitu, besaꞌ ko hapu si rai lete Gilead.
23 Reuniu os seus parentes e saiu no encalço de Jacó, por sete dias de viagem, e o alcançou nos montes de Gileade.
24 Nahatu, boe ma Manetualain natudu Ao na neuꞌ Laban nai mei-afes daleꞌ. Ana nae, “Laban! Maneniko o dedea mo Yakob, sona manea matalolole bafa ma.”
24 De noite, porém, Deus veio em sonhos a Labão, o arameu, e lhe disse: — Cuidado! Não fale a Jacó nem bem nem mal.
25 Hatun ria, Yakob napadedeiꞌ mamana leleo na nai lete Gilead. Ma Laban asa boe rapadedeiꞌ sira mamana leleo na ta dooꞌ a neme naꞌ mai.
25 Labão alcançou Jacó. Este havia armado a sua tenda naqueles montes. Também Labão armou a sua tenda com os seus parentes, nos montes de Gileade.
26 Basa de Laban mai naneta no Yakob. Boe ma ana dedea nae, “He, Yakob! Ubeaꞌ taon de o malai mo au ana feto kara, namanininoꞌ leo iaꞌ? Sama leoꞌ o heke mo lahenda neme musu daleꞌ mai.
26 E Labão disse a Jacó: — Que foi que você fez? Você me enganou e levou as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra.
27 Medaꞌ o malai mamanininoꞌ, ta mateꞌa sudi au boeꞌ! Kalu o mafada matalolole au, tantu au tao feta bauinaꞌ, fo afuli emi pake musik, besaꞌ ko poꞌi emi fo laꞌo.
27 Por que você fugiu em segredo, e me enganou, e não me disse nada? Eu o teria despedido com alegria, com cânticos, com tamborins e com harpa.
28 O sala mi esa bali, riꞌ o ta fee au lelaꞌ fo deꞌi upu-ana kara, besaꞌ ko fee si laꞌo. O enom ia pakanaa heta!
28 E por que não permitiu que eu beijasse meus netos e minhas filhas? Nisso você agiu como um tolo.
29 Ma mudaꞌ laesaꞌ au bisa tao soe fee o! Tehuu leodaeꞌ a, Manetualain fo riꞌ o papa ma doꞌo-tabe ni a nasaꞌai au nae, maneniko au dedea o o, au muste anea atalolole bafa ka.
29 Tenho em minhas mãos poder para fazer mal a vocês, mas ontem à noite o Deus do pai de vocês me falou e disse: “Cuidado! Não fale a Jacó nem bem nem mal.”
30 Tebe au bubuluꞌ ae, o laꞌo, nana huu mahiiꞌ fali. Tehuu ubeaꞌ taon de o bei mamanaꞌo muni au patung sosoko kara?”
30 E agora que você partiu de vez, pois está com saudades da casa de seu pai, por que roubou os meus deuses?
31 Basa boe ma Yakob nataa nae, “Toꞌo bosoꞌ mamanasa mo au! Au laꞌo amanininoꞌ a, nana huu au biiꞌ, bosoꞌ losa toꞌo ka ena ma anaꞌ ara, sona leoꞌ bea?”
31 Jacó respondeu: — Porque tive medo. Pensei assim: para que não aconteça que me tome à força as suas filhas.
32 Tehuu Yakob ta bubuluꞌ nae, saon Rahel riꞌ namanaꞌo neni patung sosokoꞌ sira. De, ana nae, “Toꞌo! Laꞌeneuꞌ patung ria, sona saka si leo! Maneniko hapun nai bea, sona huku maisan. Ofe katemaꞌ asa! Maneniko toꞌo ka hapu hata posaka feke mi, sona hai faliꞌ asa. Ela leoꞌ bea na lahenda ia ra sakasii.”
32 Que seja morto aquele com quem o senhor achar os seus deuses. Na presença de nossos parentes, verifique o que pertence ao senhor e, se estiver comigo, pode levar embora. Acontece que Jacó não sabia que Raquel os havia roubado.
33 Basa de Laban neu ofe sira esa-esa mamana leleon. Masososa na Yakob mamana leleo na. Basa ria boe ma ata inan dua si mamana leleon. Tehuu ana ta nita patung sira fa. Mateꞌe oe na, ana masoꞌ leo Rahel mamana leleo na neu.
33 Labão entrou na tenda de Jacó, na tenda de Lia e na tenda das duas servas, mas não achou nada. Tendo saído da tenda de Lia, entrou na tenda de Raquel.
34 Tehuu Rahel nafuni patung sira rai onta a sela na sordalen. Basa de natuu neuꞌ sela ria lain. Laban ofe lutu-lutu nai Rahel mamana leleo na, tehuu ta nita si fa.
34 Ora, Raquel havia pegado os ídolos do lar e, depois de colocá-los na sela de um camelo, estava sentada sobre eles. Labão apalpou toda a tenda e não os achou.
35 Boe ma Rahel dedea no papa na nae, “Papa ka bosoꞌ mamanasa. Au ta bisa foa apadeiꞌ fa, huu fo au amahedi ina.” Laban saka naroo, tehuu ana ta nita patung sira fa.
35 Então Raquel disse ao pai: — Não fique zangado, meu senhor, por eu não poder me levantar na sua presença, pois estou no meu período menstrual. Ele procurou, mas não encontrou os ídolos do lar.
36 Basa de Yakob nasa na lua, boe ma nasapaa Laban nae, “Au tao asalaꞌ toꞌo ka ubeaꞌ? Losaꞌ toꞌo ka usi ami, dadiꞌ lahenda tadaluꞌ!
36 Então Jacó ficou zangado e discutiu com Labão. Dirigiu-se a Labão, dizendo: — Qual é a minha transgressão? Qual o meu pecado, para o senhor me perseguir com tanta fúria?
37 Toꞌo ka ofe katemaꞌ au hata-heto kara so. Basa de toꞌo ka hapu ubeaꞌ? Soba tao si maiꞌ mata ia, fo ita basa tita! Ela leoꞌ bea na lahenda ia ra raetuꞌ, hata sira nana bea nuun.
37 Havendo apalpado todos os meus utensílios, quais foram os utensílios de sua casa que o senhor encontrou? Coloque-os aqui diante dos meus parentes e dos seus parentes, para que julguem entre nós dois.
38 Teuꞌ duahulu au kuli fee toꞌo ka. Tepoꞌ fo au foo toꞌo ka banda mara, ta hapu esa alahendi boeꞌ. Au ta ua esa boeꞌ!
38 Vinte anos eu estive com o senhor. As suas ovelhas e as suas cabras nunca perderam as crias, e não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Maneniko banda fui maꞌaaꞌ ara ramate toꞌo ka bandam esa, au ta afada fa, tehuu au kati. Ma kalu lahenda ramanaꞌo ra toꞌo ka bandam sona madenu fo au kati, leo mae au ta sala fa.
39 Não lhe apresentei os animais que eram despedaçados pelas feras; assumi o prejuízo. Da minha mão o senhor o requeria, tanto o roubado de dia como de noite.
40 Leledoꞌ, sona ledo a haa na au seliꞌ. Hatuꞌ, sona au dere sauꞌ-sauꞌ. Au mete mata isi ka losaꞌ ta bisa suku fa, nana huu anea toꞌo ka banda mara.
40 De maneira que eu andava, de dia consumido pelo calor, de noite, pela geada; e o meu sono me fugia dos olhos.
41 Tebe teuꞌ duahulu ria nana, laꞌe! Au oi-tao teuꞌ sanahulu haa, fo hapu toꞌo ka ana feto mara. Basa ria, boe ma au oi-tao tamba seluꞌ teuꞌ nee bali, ela au bisa hapu banda kara. Au dadi kuli dooꞌ a leoꞌ na, tehuu toꞌo ka kati au seseba ka losaꞌ laiꞌ sanahulu.
41 Vinte anos permaneci em sua casa. Catorze anos trabalhei para o senhor pelas suas duas filhas e seis anos trabalhei para conseguir o seu rebanho; dez vezes o senhor mudou o meu salário.
42 Mauaꞌ a de Manetualain fo baꞌi Abraham ma papa Isak doꞌo-tabe ni a. Kalu Ana ta nanea au, tantu toꞌo ka usi faliꞌ au no lima rouꞌ. Tehuu Manetualain ta nasuku mata na soaneuꞌ au susa ka, ma Ana relu-natanae au nonoi-tatao kara. Huu ria na, de leodaeꞌ a Ana mai nasaꞌai toꞌo ka.”
42 Se não fosse o Deus de meu pai, o Deus de Abraão e o Temor de Isaque, por certo o senhor me despediria agora de mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho das minhas mãos e ontem à noite ele repreendeu o senhor.
43 Laban namanene basa Yakob dedean sira, boe ma ana nataa nae, “Leo iaꞌ! Ana inaꞌ sira dua, nana au ana kara. Anaꞌ fo boki ra si a, nana au upu ki katemaꞌ sira. Basa banda ia ra, au nuu ki. Basa-basan fo o mita si rai ia, tebe au nuu ki. Tehuu au bei nau tao ubeaꞌ? Au ta bisa ena si fa.
43 Então Labão respondeu a Jacó: — As filhas são minhas filhas, os filhos são meus netos, os rebanhos são meus rebanhos, e tudo o que você está vendo é meu. Que posso fazer hoje a estas minhas filhas ou aos filhos que elas deram à luz?
44 De malole lenaꞌ ita dua heke hehelu-barataaꞌ. Ma ita muste tasoda tuka heheluꞌ ria.”
44 Venha, pois, e façamos uma aliança, eu e você, que sirva de testemunho entre mim e você.
45 Basa de, Yakob eso na batu bauinaꞌ esa, de napadedeiꞌ ana neuꞌ naa, dadi tanda.
45 Então Jacó tomou uma pedra e a erigiu por coluna.
46 Boe ma Yakob nadenu lahenda nara, fo reu bau batu, fo raunu. Boe ma basa si ratuuꞌ raa-rinu raneneaꞌ batu sira.
46 E disse aos seus parentes: — Ajuntem pedras. Eles foram ajuntar pedras e fizeram um montão, ao lado do qual comeram.
47 Boe ma Laban fee batu maunuꞌ ria nade, Yegar Sahaduta. Tehuu Yakob feen nade Galeed.
47 Labão deu-lhe o nome de Jegar-Saaduta, mas Jacó lhe chamou Galeede.
48 Basa de Laban nae, “Batu maunuꞌ ia, dadi sakasii neuꞌ ita dua.” Huu ria na, mamanaꞌ ria nade, Galeed.
48 E Labão disse: — Seja hoje este montão de pedras por testemunha entre mim e você. Por isso foi chamado de Galeede
49 Laban boe fee mamanaꞌ ria nade, Mispa (sosoa na nae, ‘mamana naneaꞌ madema’), nana huu ana dedea nae, “Neuꞌ ko MANETUALAIN riꞌ nanea ita dua, de leo mae ita dua esa dooꞌ a no esa boe, ita bosoꞌ lena hehelu-barataaꞌ ia.
49 e Mispa, pois disse: — Que o
50 Maneniko o tao tadaluꞌ neuꞌ au ana ki ia ra, fo sao ina fekeꞌ ara, tantu au ta bubuluꞌ fa. Tehuu mafarereneꞌ! Manetualain riꞌ dadi sakasii neuꞌ ita dua.
50 Se você maltratar as minhas filhas e tomar outras mulheres além delas, não estando ninguém conosco, lembre-se de que Deus é testemunha entre mim e você.
51 — ausente —
51 E Labão continuou: — Eis aqui este montão de pedras e esta coluna que levantei entre mim e você.
52 — ausente —
52 Seja o montão testemunha, e seja a coluna testemunha de que para mal não passarei para o lado de lá do montão e você não passará para o lado de cá do montão e da coluna.
53 Ita heke hehelu-barataaꞌ ia, pake ita bei-baꞌin Manetualain a. Riꞌ o baꞌim Abraham, ma au baꞌi ki Nahor Manetualain a. Neuꞌ ko Ria riꞌ dadi mana ee dedeaꞌ, fo naetuꞌ ita dua dedean.”
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós. E Jacó jurou pelo Temor de Isaque, seu pai.
54 Basa ria boe ma, Yakob pau banda, de neni tutunu-hohotuꞌ fee Manetualain nai leteꞌ ria lain. Ana naloo na basa lahenda ra, de ara raa-rinu no namahoꞌo, ma ara mete ralaꞌ malua nai naa.
54 E Jacó ofereceu um sacrifício na montanha e convidou seus parentes para uma refeição. Eles comeram e passaram a noite na montanha.
55 Balahaaꞌ, balahaa ana na, boe ma Laban neu de holu ma deꞌi basa upu-ana nara. Basa de ana hule fee si ua-naleꞌ, boe ma ana fali leo nusa na neu.
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou de madrugada, beijou os seus netos e as suas filhas e os abençoou. E, partindo, voltou para a sua casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.