Gênesis 31
BUK TAABU MATAKIN (RAI) vs NVT
1 Raa bung na wanua, Iaakob i walangoro taa a kum natnatun Lebaan, a kum muaana, diat piri lenbi, “Iaakob ia lo raap paa a kum utnaa baa tamaandaat i naagagoni, ma u ra kum utnaa anun tamaandaat i lo paa a ngaala na wunuwung koni.”
1 Logo, porém, Jacó percebeu que os filhos de Labão estavam reclamando dele: “Jacó roubou tudo que era de nosso pai! À custa de nosso pai, adquiriu toda a sua riqueza!”.
2 Ma Iaakob ia babo lele paa kaai a mangamangaan anun Lebaan karomi, wakir ma i welaar ma namuga.
2 Jacó também começou a notar uma mudança na atitude de Labão para com ele.
3 Ma a Tadaaru i piri taan Iaakob naa, “Un waan talili kup a pia anu ra kum tamtamaam ma ra num wuna taara, ma iaau ang ki ungaai ma ui.”
3 Então o S enhor disse a Jacó: “Volte para a terra de seu pai e de seu avô, a terra de seus parentes, e eu estarei com você”.
4 Io, Iaakob i taar wa a pirpir kup Raakel ma Leaa baa diaar a waan kupi, u ra pakaana baa anuna kum wewagua diat ki iaai.
4 Jacó mandou chamar Raquel e Lia ao campo onde ele cuidava de seus rebanhos
5 Iaakob i piri taan diaar lenbi, “Iaau baboi naa a mangamangaan anun tamaamur karom iaau wakir ma i welaar ma namuga, iaku a God anun tamaang kuri ut i ki ungaai ma iaau.
5 e disse a elas: “Notei que seu pai mudou de atitude em relação a mim. O Deus de meu pai, porém, tem estado comigo.
6 Mur nunurai naa iaau papaam karom tamaamur ma ra dekdeking raap,
6 Vocês sabem como tenho trabalhado arduamente a serviço de seu pai.
7 ma a tamaamur ia waruga ta iaau ma i puku anung wedok welaar ma noina pakaan. Iaku God pa i maadek wai kupi in baanaakaka iaau.
7 Contudo, ele me enganou e mudou meu salário dez vezes. Mas Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Baa i piri naa, a kum tukatuka na wewagua raap maa anung wedok, io, a kum wewagua raap diat buta utkaai a kum naat na tukatuka na wewagua. Ma namur i pukui bulung ma i piri naa, a kum wewagua baa i aalaal na liklik kabaang kuraa un diat, maa anung wedok. Io, a kum wewagua raap diat buta a kum naat na wewagua baa i aalaal na liklik kabaang kuraa un diat.
8 Se ele dizia: ‘Os salpicados serão o seu salário’, o rebanho começava a dar crias salpicadas. E, quando mudava de ideia e dizia: ‘Os listrados serão o seu salário’, então o rebanho inteiro dava crias listradas.
9 Io mi, God ia lo wa a mongoro na wewagua kon tamaamur ma ia taar ta diat taang. “Ma Iaakob ia babo lele paa kaai a mangamangaan anun Lebaan karomi, wakir ma i welaar ma namuga.”|alt="Jacob and Laban" src="GR-lllb03n.tif" size="span" loc="Gen 31:1-2" copy="Global Recordiings Network" ref="31:2"
9 Desse modo, Deus tirou os animais de seu pai e os deu a mim.
10 “U ra kalaang baa a kum wewagua diat laana taulaa uni, iaau beberon. Ma u ra nung beberon iaau babo a kum muaana na me, a kum tukatuka ma diat baa i aalaal na liklik kabaang kuraa un diat, diat taulaa ma ra kum tabuan na me.
10 “Certa vez, na época do acasalamento, tive um sonho e vi que os bodes que se acasalavam com as cabras eram listrados, salpicados e malhados.
11 U ra nung beberon a aangelo anun God i wataa iaau naa, ‘Iaakob.’ Iaau baalui naa, ‘Mi ut iaau.’
11 Então, em meu sonho, o anjo de Deus me disse: ‘Jacó!’. E eu respondi: ‘Aqui estou!’.
12 Ma aangelo i piri naa, ‘Babo tato ma un babo a kum muaana na me raap baa diat taulaa ma ra kum tabuan na me, diat a kum tukatuka ma diat kaai baa i aalaal na liklik kabaang kuraa un diat, maa iaau aa babo a kum utnaa raap baa Lebaan i paampaami karom ui.
12 “E o anjo disse: ‘Levante os olhos e você verá que apenas os machos listrados, salpicados e malhados estão se acasalando com as fêmeas de seu rebanho, pois vejo como Labão tem tratado você.
13 Iaau a God taanga Betel, a wanua baa u langer taa a wel u ra toro na waat iaai, ma u paam taa a weweliman karom iaau iaai. Io, tur paa, ma un waan taanga min. Un waan talili kup a pia baa di buta ui iaai.’”
13 Eu sou o Deus que lhe apareceu em Betel, o lugar onde você ungiu a coluna de pedra e fez seu voto a mim. Agora, apronte-se, saia desta terra e volte à sua terra natal’”.
14 Raakel ma Leaa diaar baalu Iaakob lenbi, “Mir a ki balet ma kup aawa? Maa pain mir a kale ta utnaa ko ra kum wunuwung anu ra tamaamir.
14 Raquel e Lia responderam: “Da nossa parte, tudo bem! Afinal, não herdaremos coisa alguma da riqueza de nosso pai.
15 Maa i babo mir ku welaar ma ra ru waira. Wakir i taraam wa mir ku kupi un kul pa mir, i waraap wa utkaai a winekul baa u kul pa mir mai.
15 Ele reduziu nossos direitos aos mesmos que têm as mulheres estrangeiras. Depois que nos vendeu, desperdiçou todo o dinheiro que você pagou por nós.
16 Lingtatuna aakit, God ia lo wa a wuwuwung kon tamaamir ma ia taar taai baa anundaat ma ra kum natnatundaat. Io, un paam ku a utnaa baa God ia pir taai taam.”
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai e deu a você é, por direito, nossa e de nossos filhos. Por isso, faça o que Deus ordenou”.
17 Ma Iaakob i wakaa taa anuna ru tabuan ma ra kum natnatuna u ra kum kaamel.
17 Então Jacó montou suas mulheres e seus filhos em camelos
18 Ma i lu ungaai muga paa anuna kum wewagua kupi diat a muga, ma diat waan. I lo raap paa kaai a kum utnaa liklik baa i kalei baa i ki utbaai irong Mesopotaamia. Ma diat waan kup Aaisaak, a tamaan Iaakob, baa i ki irong u ra pia Kaanaan.
18 e conduziu adiante todos os seus rebanhos. Juntou todos os bens que havia adquirido em Padã-Arã e partiu para a terra de Canaã, onde vivia Isaque, seu pai.
19 Namuga taa ra nundiat winawaan, baa Lebaan i waan kupi in gele anuna kum sip, Raakel i walong paa a kum naatnaat na taabataaba liklik, a kum god anun tamaana Lebaan.
19 Quando partiram, Labão estava num lugar afastado, tosquiando suas ovelhas. Raquel roubou os ídolos da casa que pertenciam a seu pai e os levou consigo.
20 Iaakob i waruga taa Lebaan, a te Aaraam, ma i kalaa ino paa koni, ma pa i nemi naa in wapua kaapa taai.
20 Assim, Jacó enganou Labão, o arameu, partindo sem avisá-lo de que iam embora.
21 Io, i tur paa ma i waan ungaai ma ra nuna kum utnaa raap, i waan likaai a daanim Eupraat, ma i waan tutunga ku a kum taangaai u ra papaar Giliaad.
21 Jacó levou todos os seus bens e atravessou o rio Eufrates, rumo à região montanhosa de Gileade.
22 Baa ia tula bung u ra winawaan anun Iaakob, di wapua Lebaan naa Iaakob ia kalaa ino paa.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó havia fugido.
23 Namur Lebaan i ben paa anuna taara ma diat murmur kup Iaakob welaar ma 7 na bung, ma diat waan paat karomi u ra kum taangaai irong u ra papaar Giliaad.
23 Reuniu um grupo de parentes e saiu em perseguição a Jacó. Sete dias depois o alcançou, na região montanhosa de Gileade.
24 U ra marum God i waan paat karom Lebaan a te Aaraam u ra beberon, ma i piri taana naa, “Baboura ui u ra num pirpir karom Iaakob. Koku u maangi ma ta mangaana pirpir baa in burut uni.”
24 Na noite anterior, porém, Deus havia aparecido em sonho a Labão, o arameu, e dito a ele: “Estou avisando: deixe Jacó em paz!”.
25 Io, Lebaan i waan paat matira u ra kum taangaai irong u ra papaar Giliaad, baa Iaakob diat, diat aa watur paa anundiat kum ruma na sel iaai. Io, Lebaan ma ra nuna taara diat kaai diat watur anundiat kum ruma na sel matira.
25 Labão o alcançou enquanto Jacó estava acampado na região montanhosa de Gileade e armou seu acampamento ali perto.
26 Lebaan i piri karom Iaakob lenbi, “Aawa mi u paami karom iaau? U waruga iaau, ma u aal paa a ru natnatung lenbaa naa u aal pa diaar u ra purpuruan.
26 “O que você fez?”, perguntou Labão. “Como ousou me enganar e levar minhas filhas embora, como se fossem prisioneiras de guerra?
27 I lawaai maa u waruga iaau lenmi? U welulu ino paa ku, ma pa u wapua ta iaau kupi ang tula wa muaat ma ra gaaia ma ra kelekele u ra tinaangi i ra gitaa ma ra taambarin.
27 Por que fugiu em segredo? Por que me enganou? E por que não avisou que desejava partir? Eu lhe teria dado uma festa de despedida, com canções e música, ao som de tamborins e harpas.
28 U aa paam wa a longlong na mangamangaan, baa pa u ki pa iaau kupi ang dum taa a papaara waa ra kum taptabung ma a ru natnatung ma ang tur tula wakaak wa diat.
28 Por que não me deixou beijar minhas filhas e meus netos e me despedir deles? Você agiu de forma extremamente tola!
29 A dekdeking kuri ut, i tale ku baa ang baanaakaka ui, iaku nabari a God anun tamaam i piri taang lenbi, ‘Baboura ui u ra num pirpir karom Iaakob. Koku u maangi ma ta mangaana pirpir baa in burut uni.’
29 Eu poderia destruí-lo, mas o Deus de seu pai me apareceu ontem à noite e me advertiu: ‘Deixe Jacó em paz!’.
30 U aa waan kabina maa u nemi naa un waan talili ma kup a taamaan anun tamaam, iaku kup aawa maa u walong paa anung kum god?”
30 Entendo sua vontade de partir e seu desejo de voltar à casa de seu pai. Mas por que roubou meus deuses?”
31 Iaakob i baalu Lebaan naa, “Iaau burut, maa iaau nuki naa un ben talili paa a ru natnatum kon iaau ma ra kaankaan.
31 Jacó respondeu: “Fugi porque tive medo. Pensei que o senhor tiraria suas filhas de mim à força.
32 Iaku baa un baat paa te baa anum kum god kuaa taana, in maat. Namuga u ra mataara kum kakundaar, ui ut un baat kup ta utnaa baa anum, kuri min naang. Ma baa u aa baat paa ta utnaa, io, un lo paai.” Iaakob pa i nunurai naa Raakel ia walong paa a kum god.
32 Quanto a seus deuses, veja se consegue encontrá-los, e quem os tiver roubado deve morrer! Se encontrar qualquer outra coisa que lhe pertença, identifique-a diante de todos estes nossos parentes, e eu a devolverei”. Jacó, porém, não sabia que Raquel havia roubado os ídolos da casa.
33 Io, Lebaan i ruk u ra ruma na sel anun Iaakob ma u ra ruma na sel anu ra ru tabuan na tultul anun Raakel ma Leaa, ma pa i baat paa ta utnaa. I ruk kaai u ra ruma na sel anun Leaa. Baa i pari, i ruk bulung u ra ruma na sel anun Raakel.
33 Labão foi procurar primeiro na tenda de Jacó e, depois, nas tendas de Lia e das duas servas, mas nada encontrou. Por fim, entrou na tenda de Raquel.
34 Raakel ia wapari wa a kum taabataaba na god maa, ma ia waruk taai u ra nuna kiki, baa i laana ki uni nate u ra kaamel, ma i ki baat pa diat. Lebaan i taakit pukpuku raap taa a kum utnaa u ra ruma na sel ma pa i baat paa ta utnaa.
34 Acontece que Raquel havia pego os ídolos da casa e os escondido na sela do seu camelo, e estava sentada em cima deles. Quando Labão terminou de vasculhar toda a sua tenda sem encontrar os ídolos,
35 Raakel i piri taan tamaana naa, “Anung tadaaru, koku u kaankaan karom iaau baa pa iaau tur u ra mugaana mataam, maa anung kalaang i um iaau.” Io, i baat papaa ma pa i baat paa ta utnaa.
35 Raquel disse ao pai: “Por favor, perdoe-me por não me levantar para o senhor, mas estou em meu período menstrual”. Labão continuou a busca, mas não encontrou os ídolos da casa.
36 Iaakob i kaankaan ma i pirpir dekdek karom Lebaan lenbi, “Aawa maa iaau paam aaka taai, ma woi na mangaana aakaina maa iaau paam taai mi, u lu murmur iaau uni?
36 Jacó se enfureceu e discutiu com Labão. “Qual foi o meu crime?”, perguntou ele. “O que fiz de errado para o senhor me perseguir como se eu fosse um criminoso?
37 Mi baa u aa baat pukpuku taa anung kum utnaa raap, aawa ma maa u baat paai ko ra num ruma? Ung taai bin namuga naa ra kum kakum ma ra kum kakung, kup diat ut diat a naagagoni baa woi na paan daar maa i takado.
37 O senhor vasculhou todos os meus bens. Por acaso encontrou algum objeto que lhe pertença? Coloque-o aqui, diante de nossos parentes, para que todos vejam. Que eles julguem entre nós dois!
38 “Iaau aa ki paa karom ui 20 kilaala ma. Anum kum sip ma ra kum me diat lalaaun wakwakaak ma diat babuta wakaak u ra nung binaboura. Pa iaau aan paa ta naat na muaana na sip kon ui.
38 “Estive vinte anos com o senhor, cuidando de seus rebanhos. Ao longo de todo esse tempo, suas ovelhas e cabras nunca abortaram. Não me servi de um carneiro sequer de seu rebanho para alimento.
39 Pa iaau lo taa ta wewagua karom ui baa ta kuaabaar na wewagua i aak doko taai, iaau ut iaau laana kiaanai. Baa te i raara, baa di walong paai u ra marum baa u ra keke, u nemi naa iaau ut ang baalui.
39 Quando algum deles era despedaçado por um animal selvagem, eu nunca lhe mostrava a carcaça. Não, eu mesmo arcava com o prejuízo! O senhor me obrigava a pagar por todo animal roubado, quer à plena luz do dia, quer na escuridão da noite.
40 U ra bungbung na keke, a mage i raang aakaka iaau, ma u ra bungbung na marum iaau madiring ma pa iaau ininep wakaak.
40 “Trabalhei para o senhor em dias de calor escaldante e também em noites frias e insones.
41 I lenmi karom iaau u ra 20 kilaala raap baa iaau ki karom ui. U ra 14 na kilaala iaau papaam karom ui kup a ru natnatum, ma 6 na kilaala iaau papaam kup anung kum wewagua. Iaku ui, u puku anung wedok noina pakaan.
41 Sim, por vinte anos trabalhei feito um escravo em sua casa! Trabalhei catorze anos por suas duas filhas e, depois, mais seis anos para formar meu rebanho. E dez vezes o senhor mudou meu salário.
42 Iaku God anun tamaang i ki ungaai ma iaau, a God anun Aabaraam, ma a God anun Aaisaak. Baa gun pa in ki ungaai ma iaau, kuri un tula wa iaau ku ma ra pabono limaang. God ia babo anung kum mawaat ma ra dekdek na pinapaam baa iaau paami ma ra ru limaang, ma nabari u ra marum i taar a dekdek na pirpir karom ui.”
42 De fato, se o Deus de meu pai não estivesse comigo, o Deus de Abraão e o Deus temível de Isaque, o senhor teria me mandado embora de mãos vazias. Mas Deus viu como fui maltratado, apesar de meu árduo trabalho. Por isso ele lhe apareceu na noite passada e o repreendeu!”
43 Lebaan i piri karom Iaakob lenbi, “A ru tabuan baa a ru natnatung, ma anundiaar kum naat kaai a kum taptabung. A kum wewagua kaai anung ut, io, a utnaa raap baa u watur akotoi, anung ut. Iaku pang paam ta utnaa kabina u ra ru natnatung ma ra kum taptabung baa diaar aa buta pa diat.
43 Labão respondeu a Jacó: “Essas mulheres são minhas filhas, as crianças são meus netos, e os rebanhos são meus rebanhos. Na verdade, tudo que você vê é meu. Mas o que posso fazer agora por minhas filhas e pelos filhos delas?
44 Io mi, daar a paam ta kunubu. Ma a kunubu maa in papaam lenbaa a wewapua kaapa naliwan karom daar.”
44 Façamos, portanto, você e eu, uma aliança que sirva de testemunho do nosso compromisso”.
45 Io, Iaakob i lo paa ina waat ma i watur taai lenbaa a toro.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a colocou em pé como monumento.
46 Ma i piri taa ra kum kakuna naa, “Muaat a lo ungaai a waatwaat urin.” Io, diat lo ungaai taa a kum waat, ma diat paam paa a aaim mai. Namur diat wangaan naa ra aaim maa.
46 Em seguida, disse aos membros de sua família: “Juntem algumas pedras”. Eles pegaram as pedras e as amontoaram. Jacó e Labão se sentaram perto do monte de pedras e fizeram uma refeição para selar a aliança.
47 Lebaan i waatung taa a waat na aaim maa baa Iegaar-Saadutaa, ma Iaakob i waatungi naa Gaaled.
47 A fim de comemorar a ocasião, Labão chamou o lugar de Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou de Galeede.
48 Lebaan i piri, “A waat na aaim mi in lenbaa a wewapua kaapa naliwan karom daar u ra bung mi.” Maa ia a kabina baa di waatungi naa Gaaled.
48 Labão declarou: “Este monte de pedras servirá de testemunha para nos lembrar da aliança que fizemos hoje”. Isso explica por que o lugar foi chamado de Galeede.
49 Di waatungi kaai naa Mispaa, maa Lebaan i piri kaai naa, “A Tadaaru in babo daar u ra nundaar kinkini weraan.
49 Também foi chamado de Mispá, pois Labão disse: “Vigie o S enhor a você e a mim para garantir que guardaremos esta aliança quando estivermos longe um do outro.
50 Baa pa un waki wakaak a ru natnatung ma baa un taulaa ingen balet kon diaar, nuk paai, God in nunura a weweliman naliwan taan daar, baa pa te i ki ungaai ma daar.”
50 Se você maltratar minhas filhas ou se casar com outras mulheres, mesmo que ninguém mais veja, Deus verá. Ele é testemunha desta aliança entre nós.”
51 Lebaan i piri kaai karom Iaakob lenbi, “Bi ia a aaim ma bi ia a toro na waat. Iaau aa watur taai naliwan taan daar.
51 “Veja este monte de pedras”, prosseguiu Labão. “Veja também este monumento que levantei entre nós dois.
52 A aaim, ma a toro na waat mi diaar wewapua kaapa baa iaau pang waan likaai a aaim mi kup anum pakaana kupi ang baanaakaka ui iaai. Ma ui kaai pa un waan likaai a aaim mi ma ra toro na waat mi kup anung pakaana kupi un baanaakaka iaau iaai.
52 Estão entre mim e você como testemunhas dos nossos votos. Nunca atravessarei para o lado de lá do monte de pedras a fim de prejudicá-lo, e você jamais deve atravessar para o lado de cá a fim de prejudicar-me.
53 A God anun Aabaraam, ma a God anun Naaor, ma a God anu ra kum tamtamaandiat, in naagagon naliwan taan daar.”
53 Invoco o Deus de nossos antepassados, o Deus de seu avô Abraão e o Deus de meu avô Naor, para que sirva de juiz entre nós.” Assim, diante do Deus temível de seu pai Isaque,
54 Ma i aak doko paa raa wewagua ma i wetabaar mai karom God, matira u ra kum taangaai. Ma i aaring Lebaan ma ra nuna taara baa diat raap diat a wangaan ungaai. Baa diat aa wangaan raap, diat inep paa balet matira.
54 Então Jacó ofereceu sacrifício a Deus na montanha e convidou todos para a refeição comemorativa. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 U ra malaana kinalik, u ra bung namur taana, Lebaan i dum taa a papaa ra waa ra kum taptabuna, a ru natnatuna ma i pir wadaan ta diat ma i waan talili kon diat kup anuna taamaan.
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou cedo, beijou seus netos e suas filhas e os abençoou. Depois, partiu e voltou para casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.