Gênesis 31
BUK TAABU MATAKIN (RAI) vs NAA
1 Raa bung na wanua, Iaakob i walangoro taa a kum natnatun Lebaan, a kum muaana, diat piri lenbi, “Iaakob ia lo raap paa a kum utnaa baa tamaandaat i naagagoni, ma u ra kum utnaa anun tamaandaat i lo paa a ngaala na wunuwung koni.”
1 Jacó ouvia os comentários dos filhos de Labão, que diziam: — Jacó se apossou de tudo o que era de nosso pai. Ele juntou toda essa riqueza a partir do que era de nosso pai.
2 Ma Iaakob ia babo lele paa kaai a mangamangaan anun Lebaan karomi, wakir ma i welaar ma namuga.
2 Jacó, por sua vez, reparou que o rosto de Labão não lhe era favorável como anteriormente.
3 Ma a Tadaaru i piri taan Iaakob naa, “Un waan talili kup a pia anu ra kum tamtamaam ma ra num wuna taara, ma iaau ang ki ungaai ma ui.”
3 E o Senhor disse a Jacó: — Volte para a terra de seus pais e para a sua parentela; e eu estarei com você.
4 Io, Iaakob i taar wa a pirpir kup Raakel ma Leaa baa diaar a waan kupi, u ra pakaana baa anuna kum wewagua diat ki iaai.
4 Então Jacó mandou vir Raquel e Lia ao campo, para junto do seu rebanho,
5 Iaakob i piri taan diaar lenbi, “Iaau baboi naa a mangamangaan anun tamaamur karom iaau wakir ma i welaar ma namuga, iaku a God anun tamaang kuri ut i ki ungaai ma iaau.
5 e lhes disse: — Vejo que o rosto do pai de vocês não me é favorável como anteriormente; porém o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 Mur nunurai naa iaau papaam karom tamaamur ma ra dekdeking raap,
6 Vocês mesmas sabem que com todo empenho tenho trabalhado para o pai de vocês,
7 ma a tamaamur ia waruga ta iaau ma i puku anung wedok welaar ma noina pakaan. Iaku God pa i maadek wai kupi in baanaakaka iaau.
7 mas ele me tem enganado e por dez vezes mudou o meu salário; porém Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Baa i piri naa, a kum tukatuka na wewagua raap maa anung wedok, io, a kum wewagua raap diat buta utkaai a kum naat na tukatuka na wewagua. Ma namur i pukui bulung ma i piri naa, a kum wewagua baa i aalaal na liklik kabaang kuraa un diat, maa anung wedok. Io, a kum wewagua raap diat buta a kum naat na wewagua baa i aalaal na liklik kabaang kuraa un diat.
8 Se ele dizia: “Os salpicados serão o seu salário”, então todos os rebanhos davam salpicados; e, se ele dizia: “Os listrados serão o seu salário”, então os rebanhos todos davam listrados.
9 Io mi, God ia lo wa a mongoro na wewagua kon tamaamur ma ia taar ta diat taang. “Ma Iaakob ia babo lele paa kaai a mangamangaan anun Lebaan karomi, wakir ma i welaar ma namuga.”|alt="Jacob and Laban" src="GR-lllb03n.tif" size="span" loc="Gen 31:1-2" copy="Global Recordiings Network" ref="31:2"
9 Assim, Deus tirou o gado do pai de vocês e o deu a mim.
10 “U ra kalaang baa a kum wewagua diat laana taulaa uni, iaau beberon. Ma u ra nung beberon iaau babo a kum muaana na me, a kum tukatuka ma diat baa i aalaal na liklik kabaang kuraa un diat, diat taulaa ma ra kum tabuan na me.
10 — Pois, chegado o tempo em que os animais acasalavam, levantei os olhos e vi em sonhos que os machos que cobriam as ovelhas eram listrados, salpicados e malhados.
11 U ra nung beberon a aangelo anun God i wataa iaau naa, ‘Iaakob.’ Iaau baalui naa, ‘Mi ut iaau.’
11 E o Anjo de Deus me disse em sonho: “Jacó!” E eu respondi: “Eis-me aqui!”
12 Ma aangelo i piri naa, ‘Babo tato ma un babo a kum muaana na me raap baa diat taulaa ma ra kum tabuan na me, diat a kum tukatuka ma diat kaai baa i aalaal na liklik kabaang kuraa un diat, maa iaau aa babo a kum utnaa raap baa Lebaan i paampaami karom ui.
12 Ele continuou: “Levante agora os olhos e veja que todos os machos que cobrem o rebanho são listrados, salpicados e malhados, porque vejo tudo o que Labão está fazendo com você.
13 Iaau a God taanga Betel, a wanua baa u langer taa a wel u ra toro na waat iaai, ma u paam taa a weweliman karom iaau iaai. Io, tur paa, ma un waan taanga min. Un waan talili kup a pia baa di buta ui iaai.’”
13 Eu sou o Deus de Betel, onde você ungiu uma coluna, onde me fez um voto. Levante-se agora, saia desta terra e volte para a terra de sua parentela.”
14 Raakel ma Leaa diaar baalu Iaakob lenbi, “Mir a ki balet ma kup aawa? Maa pain mir a kale ta utnaa ko ra kum wunuwung anu ra tamaamir.
14 Então Raquel e Lia disseram: — Será que ainda existe para nós parte ou herança na casa de nosso pai?
15 Maa i babo mir ku welaar ma ra ru waira. Wakir i taraam wa mir ku kupi un kul pa mir, i waraap wa utkaai a winekul baa u kul pa mir mai.
15 Não é verdade que ele nos considera como estrangeiras? Pois nos vendeu e consumiu tudo o que nos era devido.
16 Lingtatuna aakit, God ia lo wa a wuwuwung kon tamaamir ma ia taar taai baa anundaat ma ra kum natnatundaat. Io, un paam ku a utnaa baa God ia pir taai taam.”
16 Porque toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos; agora, pois, faça tudo o que Deus pediu que você fizesse.
17 Ma Iaakob i wakaa taa anuna ru tabuan ma ra kum natnatuna u ra kum kaamel.
17 Então Jacó se levantou e, fazendo montar seus filhos e suas mulheres em camelos,
18 Ma i lu ungaai muga paa anuna kum wewagua kupi diat a muga, ma diat waan. I lo raap paa kaai a kum utnaa liklik baa i kalei baa i ki utbaai irong Mesopotaamia. Ma diat waan kup Aaisaak, a tamaan Iaakob, baa i ki irong u ra pia Kaanaan.
18 levou todo o seu gado e todos os seus bens que chegou a possuir, o gado de sua propriedade que havia acumulado em Padã-Arã, para ir a Isaque, seu pai, à terra de Canaã.
19 Namuga taa ra nundiat winawaan, baa Lebaan i waan kupi in gele anuna kum sip, Raakel i walong paa a kum naatnaat na taabataaba liklik, a kum god anun tamaana Lebaan.
19 Enquanto Labão tinha ido fazer a tosquia das ovelhas, Raquel roubou os ídolos do lar que pertenciam a seu pai.
20 Iaakob i waruga taa Lebaan, a te Aaraam, ma i kalaa ino paa koni, ma pa i nemi naa in wapua kaapa taai.
20 E Jacó enganou Labão, o arameu, não revelando que tinha planos de fugir.
21 Io, i tur paa ma i waan ungaai ma ra nuna kum utnaa raap, i waan likaai a daanim Eupraat, ma i waan tutunga ku a kum taangaai u ra papaar Giliaad.
21 E fugiu com tudo o que lhe pertencia. Levantou-se, passou o Eufrates e tomou o rumo dos montes de Gileade.
22 Baa ia tula bung u ra winawaan anun Iaakob, di wapua Lebaan naa Iaakob ia kalaa ino paa.
22 No terceiro dia, Labão foi avisado de que Jacó ia fugindo.
23 Namur Lebaan i ben paa anuna taara ma diat murmur kup Iaakob welaar ma 7 na bung, ma diat waan paat karomi u ra kum taangaai irong u ra papaar Giliaad.
23 Reuniu os seus parentes e saiu no encalço de Jacó, por sete dias de viagem, e o alcançou nos montes de Gileade.
24 U ra marum God i waan paat karom Lebaan a te Aaraam u ra beberon, ma i piri taana naa, “Baboura ui u ra num pirpir karom Iaakob. Koku u maangi ma ta mangaana pirpir baa in burut uni.”
24 De noite, porém, Deus veio em sonhos a Labão, o arameu, e lhe disse: — Cuidado! Não fale a Jacó nem bem nem mal.
25 Io, Lebaan i waan paat matira u ra kum taangaai irong u ra papaar Giliaad, baa Iaakob diat, diat aa watur paa anundiat kum ruma na sel iaai. Io, Lebaan ma ra nuna taara diat kaai diat watur anundiat kum ruma na sel matira.
25 Labão alcançou Jacó. Este havia armado a sua tenda naqueles montes. Também Labão armou a sua tenda com os seus parentes, nos montes de Gileade.
26 Lebaan i piri karom Iaakob lenbi, “Aawa mi u paami karom iaau? U waruga iaau, ma u aal paa a ru natnatung lenbaa naa u aal pa diaar u ra purpuruan.
26 E Labão disse a Jacó: — Que foi que você fez? Você me enganou e levou as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra.
27 I lawaai maa u waruga iaau lenmi? U welulu ino paa ku, ma pa u wapua ta iaau kupi ang tula wa muaat ma ra gaaia ma ra kelekele u ra tinaangi i ra gitaa ma ra taambarin.
27 Por que você fugiu em segredo, e me enganou, e não me disse nada? Eu o teria despedido com alegria, com cânticos, com tamborins e com harpa.
28 U aa paam wa a longlong na mangamangaan, baa pa u ki pa iaau kupi ang dum taa a papaara waa ra kum taptabung ma a ru natnatung ma ang tur tula wakaak wa diat.
28 E por que não permitiu que eu beijasse meus netos e minhas filhas? Nisso você agiu como um tolo.
29 A dekdeking kuri ut, i tale ku baa ang baanaakaka ui, iaku nabari a God anun tamaam i piri taang lenbi, ‘Baboura ui u ra num pirpir karom Iaakob. Koku u maangi ma ta mangaana pirpir baa in burut uni.’
29 Tenho em minhas mãos poder para fazer mal a vocês, mas ontem à noite o Deus do pai de vocês me falou e disse: “Cuidado! Não fale a Jacó nem bem nem mal.”
30 U aa waan kabina maa u nemi naa un waan talili ma kup a taamaan anun tamaam, iaku kup aawa maa u walong paa anung kum god?”
30 E agora que você partiu de vez, pois está com saudades da casa de seu pai, por que roubou os meus deuses?
31 Iaakob i baalu Lebaan naa, “Iaau burut, maa iaau nuki naa un ben talili paa a ru natnatum kon iaau ma ra kaankaan.
31 Jacó respondeu: — Porque tive medo. Pensei assim: para que não aconteça que me tome à força as suas filhas.
32 Iaku baa un baat paa te baa anum kum god kuaa taana, in maat. Namuga u ra mataara kum kakundaar, ui ut un baat kup ta utnaa baa anum, kuri min naang. Ma baa u aa baat paa ta utnaa, io, un lo paai.” Iaakob pa i nunurai naa Raakel ia walong paa a kum god.
32 Que seja morto aquele com quem o senhor achar os seus deuses. Na presença de nossos parentes, verifique o que pertence ao senhor e, se estiver comigo, pode levar embora. Acontece que Jacó não sabia que Raquel os havia roubado.
33 Io, Lebaan i ruk u ra ruma na sel anun Iaakob ma u ra ruma na sel anu ra ru tabuan na tultul anun Raakel ma Leaa, ma pa i baat paa ta utnaa. I ruk kaai u ra ruma na sel anun Leaa. Baa i pari, i ruk bulung u ra ruma na sel anun Raakel.
33 Labão entrou na tenda de Jacó, na tenda de Lia e na tenda das duas servas, mas não achou nada. Tendo saído da tenda de Lia, entrou na tenda de Raquel.
34 Raakel ia wapari wa a kum taabataaba na god maa, ma ia waruk taai u ra nuna kiki, baa i laana ki uni nate u ra kaamel, ma i ki baat pa diat. Lebaan i taakit pukpuku raap taa a kum utnaa u ra ruma na sel ma pa i baat paa ta utnaa.
34 Ora, Raquel havia pegado os ídolos do lar e, depois de colocá-los na sela de um camelo, estava sentada sobre eles. Labão apalpou toda a tenda e não os achou.
35 Raakel i piri taan tamaana naa, “Anung tadaaru, koku u kaankaan karom iaau baa pa iaau tur u ra mugaana mataam, maa anung kalaang i um iaau.” Io, i baat papaa ma pa i baat paa ta utnaa.
35 Então Raquel disse ao pai: — Não fique zangado, meu senhor, por eu não poder me levantar na sua presença, pois estou no meu período menstrual. Ele procurou, mas não encontrou os ídolos do lar.
36 Iaakob i kaankaan ma i pirpir dekdek karom Lebaan lenbi, “Aawa maa iaau paam aaka taai, ma woi na mangaana aakaina maa iaau paam taai mi, u lu murmur iaau uni?
36 Então Jacó ficou zangado e discutiu com Labão. Dirigiu-se a Labão, dizendo: — Qual é a minha transgressão? Qual o meu pecado, para o senhor me perseguir com tanta fúria?
37 Mi baa u aa baat pukpuku taa anung kum utnaa raap, aawa ma maa u baat paai ko ra num ruma? Ung taai bin namuga naa ra kum kakum ma ra kum kakung, kup diat ut diat a naagagoni baa woi na paan daar maa i takado.
37 Havendo apalpado todos os meus utensílios, quais foram os utensílios de sua casa que o senhor encontrou? Coloque-os aqui diante dos meus parentes e dos seus parentes, para que julguem entre nós dois.
38 “Iaau aa ki paa karom ui 20 kilaala ma. Anum kum sip ma ra kum me diat lalaaun wakwakaak ma diat babuta wakaak u ra nung binaboura. Pa iaau aan paa ta naat na muaana na sip kon ui.
38 Vinte anos eu estive com o senhor. As suas ovelhas e as suas cabras nunca perderam as crias, e não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Pa iaau lo taa ta wewagua karom ui baa ta kuaabaar na wewagua i aak doko taai, iaau ut iaau laana kiaanai. Baa te i raara, baa di walong paai u ra marum baa u ra keke, u nemi naa iaau ut ang baalui.
39 Não lhe apresentei os animais que eram despedaçados pelas feras; assumi o prejuízo. Da minha mão o senhor o requeria, tanto o roubado de dia como de noite.
40 U ra bungbung na keke, a mage i raang aakaka iaau, ma u ra bungbung na marum iaau madiring ma pa iaau ininep wakaak.
40 De maneira que eu andava, de dia consumido pelo calor, de noite, pela geada; e o meu sono me fugia dos olhos.
41 I lenmi karom iaau u ra 20 kilaala raap baa iaau ki karom ui. U ra 14 na kilaala iaau papaam karom ui kup a ru natnatum, ma 6 na kilaala iaau papaam kup anung kum wewagua. Iaku ui, u puku anung wedok noina pakaan.
41 Vinte anos permaneci em sua casa. Catorze anos trabalhei para o senhor pelas suas duas filhas e seis anos trabalhei para conseguir o seu rebanho; dez vezes o senhor mudou o meu salário.
42 Iaku God anun tamaang i ki ungaai ma iaau, a God anun Aabaraam, ma a God anun Aaisaak. Baa gun pa in ki ungaai ma iaau, kuri un tula wa iaau ku ma ra pabono limaang. God ia babo anung kum mawaat ma ra dekdek na pinapaam baa iaau paami ma ra ru limaang, ma nabari u ra marum i taar a dekdek na pirpir karom ui.”
42 Se não fosse o Deus de meu pai, o Deus de Abraão e o Temor de Isaque, por certo o senhor me despediria agora de mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho das minhas mãos e ontem à noite ele repreendeu o senhor.
43 Lebaan i piri karom Iaakob lenbi, “A ru tabuan baa a ru natnatung, ma anundiaar kum naat kaai a kum taptabung. A kum wewagua kaai anung ut, io, a utnaa raap baa u watur akotoi, anung ut. Iaku pang paam ta utnaa kabina u ra ru natnatung ma ra kum taptabung baa diaar aa buta pa diat.
43 Então Labão respondeu a Jacó: — As filhas são minhas filhas, os filhos são meus netos, os rebanhos são meus rebanhos, e tudo o que você está vendo é meu. Que posso fazer hoje a estas minhas filhas ou aos filhos que elas deram à luz?
44 Io mi, daar a paam ta kunubu. Ma a kunubu maa in papaam lenbaa a wewapua kaapa naliwan karom daar.”
44 Venha, pois, e façamos uma aliança, eu e você, que sirva de testemunho entre mim e você.
45 Io, Iaakob i lo paa ina waat ma i watur taai lenbaa a toro.
45 Então Jacó tomou uma pedra e a erigiu por coluna.
46 Ma i piri taa ra kum kakuna naa, “Muaat a lo ungaai a waatwaat urin.” Io, diat lo ungaai taa a kum waat, ma diat paam paa a aaim mai. Namur diat wangaan naa ra aaim maa.
46 E disse aos seus parentes: — Ajuntem pedras. Eles foram ajuntar pedras e fizeram um montão, ao lado do qual comeram.
47 Lebaan i waatung taa a waat na aaim maa baa Iegaar-Saadutaa, ma Iaakob i waatungi naa Gaaled.
47 Labão deu-lhe o nome de Jegar-Saaduta, mas Jacó lhe chamou Galeede.
48 Lebaan i piri, “A waat na aaim mi in lenbaa a wewapua kaapa naliwan karom daar u ra bung mi.” Maa ia a kabina baa di waatungi naa Gaaled.
48 E Labão disse: — Seja hoje este montão de pedras por testemunha entre mim e você. Por isso foi chamado de Galeede
49 Di waatungi kaai naa Mispaa, maa Lebaan i piri kaai naa, “A Tadaaru in babo daar u ra nundaar kinkini weraan.
49 e Mispa, pois disse: — Que o
50 Baa pa un waki wakaak a ru natnatung ma baa un taulaa ingen balet kon diaar, nuk paai, God in nunura a weweliman naliwan taan daar, baa pa te i ki ungaai ma daar.”
50 Se você maltratar as minhas filhas e tomar outras mulheres além delas, não estando ninguém conosco, lembre-se de que Deus é testemunha entre mim e você.
51 Lebaan i piri kaai karom Iaakob lenbi, “Bi ia a aaim ma bi ia a toro na waat. Iaau aa watur taai naliwan taan daar.
51 E Labão continuou: — Eis aqui este montão de pedras e esta coluna que levantei entre mim e você.
52 A aaim, ma a toro na waat mi diaar wewapua kaapa baa iaau pang waan likaai a aaim mi kup anum pakaana kupi ang baanaakaka ui iaai. Ma ui kaai pa un waan likaai a aaim mi ma ra toro na waat mi kup anung pakaana kupi un baanaakaka iaau iaai.
52 Seja o montão testemunha, e seja a coluna testemunha de que para mal não passarei para o lado de lá do montão e você não passará para o lado de cá do montão e da coluna.
53 A God anun Aabaraam, ma a God anun Naaor, ma a God anu ra kum tamtamaandiat, in naagagon naliwan taan daar.”
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós. E Jacó jurou pelo Temor de Isaque, seu pai.
54 Ma i aak doko paa raa wewagua ma i wetabaar mai karom God, matira u ra kum taangaai. Ma i aaring Lebaan ma ra nuna taara baa diat raap diat a wangaan ungaai. Baa diat aa wangaan raap, diat inep paa balet matira.
54 E Jacó ofereceu um sacrifício na montanha e convidou seus parentes para uma refeição. Eles comeram e passaram a noite na montanha.
55 U ra malaana kinalik, u ra bung namur taana, Lebaan i dum taa a papaa ra waa ra kum taptabuna, a ru natnatuna ma i pir wadaan ta diat ma i waan talili kon diat kup anuna taamaan.
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou de madrugada, beijou os seus netos e as suas filhas e os abençoou. E, partindo, voltou para a sua casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.