Atos 19
Muśhü limalicuy (QVWNT) vs NTLH
1 Ñä Corinto malcäćhu Apolos cayaptinmi, Pablo'a Efeso malcäta cutinanpä chayćhu cä malcacunap ipanpa dirichäla. Efesoman ćhaycul achcasca chalapacücunacta talilculmi
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 tapula: “¿Chalapaculcäśhayqui üra, Chuya Ispiritu pudiracuycuśhulanquichun?” nil.
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 Niptinmi: “Chaynu captin'a bawtisacuśhayqui üra ¿‘piman chalapacú’ niltan bawtisaculcälanqui?” nin.
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 Niptinmi: “Rasunpa Juan'a bawtisala Diosman cuticamücunätam. Ñatac ¿yalpanquichun ‘Ya'ap ipäta śhamücämanmi chalapaculcanqui’ nipäcuśhuśhayquita? Chay Jesuspïmari cala” nila.
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Nishanta uyalïlälilmi: “Cananpi'a Jesuspäñam caśhä” nil bawtisachiculcäla.
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Chayćhu Pablo maquinwan yataycuptinmi Diospa Ispiritun paycunapi pudiracuycula. Jinaptinmi mana yaćhaśhan limaycunaćhu Dios cüsapi limacuyalcan willacuynintapis willacücuyalcantac.
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 Chay lulä nunacunaca ćhunca ishcayniyu umricunam capäcula.
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Chay malcap juntunaculcänan wasiman Pablo lilmi quimsa quilla chayćhu imactapis mana manchalil Diospa gubirnunta ćhasquipäcunanpä jicutäla.
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 Ñatac waquinnin cullucuycul mana chalapacuyta munapäculmi llapa nunap ñawpäninćhu chay Muśhü Caminupi mana allinta limapäcula. Chaymi Pablo yaćhachishanta aycam ćhasquïcunäwan japächaculcul Tirano nishan limanacuna wasiman aśhuculcäla.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 Chayćhu ishcay wata intiru muyun-muyun Jesuspi yaćhachiptinmi jinantin Asia-lädu malcacunäćhüpis Israel mana-Israelcunaca Diospa yaćhachicuyninta lluy uyalipäcula.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 Chayćhu Pablopmi Dios imaymana milagrucunacta lulala.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Chaymi pañuylunpis, ütac ćhulaculcuśhan müdananpis ishyäcunäman apaśha captin'a imawan ishyäcunapis, ñatac achatucunap maquinćhu cäcunapis lluy allinyapäcula.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 — ausente —
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 — ausente —
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 “Jesusta lisïmi, ñatac Pablo mayan caśhantapis yaćhätacmi. Ñatac amcuná ¿imallatá capäcunqui?” nin.
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 Nilcul-pacha chay achatuyu nunaca callpa-callpawan walcacacälulmi llapantapis duminalcul supayninta apächin. Jinaptinmi chay wasipi pasaypi ma'aśha calanllan ayiculcan.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Chayta yaćhälälilmi Efesoćhu cä Israel mana-Israelcunäpis Jesuspa śhutinta manchacuywan licapäcula.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 Waquinnin chalapacücunäpis ima mana allin lulapäcuśhantapis llapa nunap ñawpäninćhu willapaculcäla.
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 Waquin rüjacunapis llapa rüja libruncunacta apalcälimulmi “Wanacuśhunña caycunapi” nil cañaycälälila. Chay cañaśhancuna ćhaninchaptin'a paćhac picha ćhunca (150) wata trabajup ćhaninmanmi ćhäñä.
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Cay lulaśhancuna intiruman ćhaptinmi llapa nunapis Diospa willacuynin callpayu caśhanta tantiapäcula.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Chaypïtam Pablo pinsälun: “Jerusalenta lil, Macedonianta, Acayanta pasäśhä. Jerusalenpïñatac Romacta pasacuśhä” nil.
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 Chaymi Macedoniaman ishcay yanapäninta Timoteoctawan, Erastocta puntalcachil Asia-lädu malcäćhu pay quïdapaycula.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 Chay muyuncunäćhu Efesoćhu Muśhü Caminupi imaymana limaywanmi śhalcatityälälin.
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 Caynüpam talcula: chay malcäćhu juc nunam Demetrio śhutiyu cala. Paymi yanapänincunawan achca illayta licapäcula chay mamachan Artemisap capillantanu uchuchä capillachancunacta illaypi lulal lanticuyninwan.
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 Chaymi lluy lulä-masincunacta juntucuycul umacta ula cay nil: “Taytacuna, yaćhaśhanchicnüpis ya'anchic'a cay lulayllanchicwanmi llapanchicpis cawsanchic.
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 Ñatac amcuna uyalipäcunquićh, yaćhapäcunquićh chay Pablo nishan nunaca: ‘Nunap lulaśhan dioscuná manam rasunpa dioschu’ nishtin pulishanta. Nilcul llapa nunactapis awniyächilmi nï cayllaćhüchu sinu'a cay intiru Asia-lädup malcancunaćhüñam willämunpis.
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 Chay lulaśhan nigusyunchictam llapanchicpactapis mana caśhanman muyuyächin. Jinaman'a cay Asia-lädu malcacunäpis ñatac jinantin juc malcacunäpis mamachanchic Artemisacta lläwaypa-lläwayaptinchicñapis alawäśha capillantaćh lluy pin'ayman julälälinman. Jinalćha llapa nunapis jamuyacuypi waśhanta limapäcun'a” nila.
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 Niptinmi nunacunaca rabyälälil lüyatityacuyalcan: “¡Efesop mamachan Artemisa, altuman juluśha cachun!” nil.
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 Jinacuyalcaptinmi jinantin malcäña lüyatityayta allacaycälin. Jinamanmi Pablop puliwshïnin Macedonia-lädu Gayoctawan, Aristarcocta un'aypi chalälälil istadiu ćhawpiman alaśhćhäcuyalcan.
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 Chayta yaćhalcul chay nunacunäwan limananpä Pablo śhamuyta munaptinpis chalapacücunämi mićhacalcämula.
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 Jinamanmi Asia-lädu lisinacuśhan awturidäcunapis “Yan'almi imapis pasaśhunquiman. ¡Ama liychu!” nichila.
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Ñatac istadiućhu nunacunacá uman muyüśha imaymanacta lüyayalcalmi wicta cayta äśhaycaćhacuyalcäla. Lluy-yupaymi imapi juntunaculcäśhantapis mana sumä yaćhapäculachu.
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Chayćhu Alejandro nishan nunacta licälälilmi Israel-masincuna llapa nunap ñawpäninman tan'aycälälin: “¡Imallactapis nimuy upällapäcunanpä!” nil. Jinaptinmi Alejandro maquinwan siñaśhchala llapa nunapis upällaptin, limananpä.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Chayćhu manaläpis limaliyaptin Israel caśhta caśhanta tantiälälilñatacmi ishcay üranuy piyur lüyacuyalcan: “¡Efesop mamachan Artemisa altuman juluśha cachun!” nil.
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 Jinacuyalcaptinmi llapa nunactapis chay malcap sicritariun lluy upällächin. Jinalculmi nila: “Efeso taytacuna mamacuna, jinantin malcacunämi yaćhapäcun cay mamachanchic Artemisa altu sïlüpi ji'alpamuśhantapis, ñatac paypa capillan ya'anchicpi caśhantapis.
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 Lluymi yaćhapäcun; manam articta upatuculcänanchu. Pasinsiaculcayña; ama mana sumäta pinsaycul'a caynu lulapäcuychu.
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 Cay alaśhćhapämuśhayqui nunacunaca manachućh jinamá mamachanchicpa imantapis suwalachu, nïtac waśhantapis limalachu.
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 Cay Demetrio masannincunawan pictapis quijanan captin'a, quijachun. Chaypämi fiscuna, jatun awturidäcuna imapis munaśhanmannuy arrinlananpä cayan.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 Mas imactapis lulayta pinsal'a, chay awturidäcunap maquinćhu imactapis lulanacamuchun.
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 Cay pasaśhan manamá allinchu. Canan ‘Cay nunacunaca gubirnup cuntran śhalcuculculmi llapa nunactapis umachäcuyan’ nilpis nicalcamachwanmi. Ñatac ‘¿Imapïmi cay lüyay cala?’ nimaptinchic'a ¿imanichwantan? Manam imanil limalicunanchicpä cäsu canchu” nila.
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 Nilculmi llapantapis lluy dispidïla.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.