Mateus 26
South Bolivian Quechua NT (QUH_SBB) vs NVT
1 Jesuska tucuy chay parlayta tucuytawan yachacojcunanman nerka:
1 Quando Jesus terminou de falar todas essas coisas, disse a seus discípulos:
2 —Yachanquichejjina iscay p'unchaycunamantawanka pascua p'unchaycuna canka. Noka, Diospa cachaska Runantaj, chay p'unchaycunata chacataska canaypaj jaywaycuska casaj, —nispa.
2 “Como vocês sabem, a Páscoa começa daqui a dois dias, e o Filho do Homem será entregue para ser crucificado”.
3 Chaymantapachataj israel curajcunatantacorkancu Caifás sutiyoj curaj camachejpa pationpi.
3 Naquela mesma hora, os principais sacerdotes e líderes do povo estavam reunidos na residência de Caifás, o sumo sacerdote,
4 Paycunataj yuyaychacorkancu llullacuspa Jesusta jap'iycuchiyta, chanta payta wañuchichiyta.
4 tramando uma forma de prender Jesus em segredo e matá-lo.
5 Paycunarí ninacusharkancu: —Ama jatun p'unchaycunapeka, runas ama ch'ajwanancupaj, —nispa.
5 “Mas não durante a festa da Páscoa, para não haver tumulto entre o povo”, concordaram entre eles.
6 Jesuska lepra onkoyniyoj niska Simonpa wasinpi casharka. Chay wasiri Betania llajtapi carka.
6 Enquanto isso, Jesus estava em Betânia, na casa de Simão, o leproso.
7 Uj warmitaj Jesusman kayllaycorka. Payka nardomanta may c'achitu k'apayniyoj aceitejinata uj c'achitu rumiyuritupi junt'ata apamorka. Chay k'apajri ashqha kolkewan rantiska carka. Jesús mesapi tiyacushajtintaj chay warmeka chay c'achitu k'apajta umanman jich'aycuspa jawiycorka.
7 Quando ele estava à mesa, uma mulher entrou com um frasco de alabastro contendo um perfume caro e derramou o perfume sobre a cabeça dele.
8 Yachacojcunaka chayta ricuytawan mayta phiñacorkancu. Taporkancutaj: —¿Imapajtaj cayjina usuchiska cashanrí?
8 Ao ver isso, os discípulos ficaram indignados. “Que desperdício!”, disseram.
9 Cay c'achitu k'apajka ashqha kolkepaj vendecunman carka. Chay kolketaj wajcha runasman koska canman carka, —nispa.
9 “O perfume poderia ter sido vendido por um alto preço, e o dinheiro, dado aos pobres!”
10 Jesuska sumajta reparaspa niskancumanta paycunata nerka: —¿Imaraycutaj cay warmita llaquichishanquichej? Chayta ruwaspaka sumaj cajta nokapaj ruwapuwarka.
10 Jesus, sabendo do que falavam, disse: “Por que criticam esta mulher por ter feito algo tão bom para mim?
11 Arí, wajcha runaska yanapanayquichejpaj cancupuni. Nokarí mana unaytañachu kancunawan casaj.
11 Vocês sempre terão os pobres em seu meio, mas nem sempre terão a mim.
12 Cay warmiri chay c'achitu k'apajwan cuerpoyman jich'aycuwaspaka khepata p'ampacuyniypaj ruwarka.
12 Ela derramou este perfume em mim a fim de preparar meu corpo para o sepultamento.
13 Niyquichej chekamanta cay sumaj willanaska nokamanta tucuynej cay pachantinpi willarananta. Chay tucuynejpi cay warmej ruwaskanka willaska canka paymanta yuyaricunapaj, —nispa nerka Jesús.
13 Eu lhes garanto: onde quer que as boas-novas sejam anunciadas pelo mundo, o que esta mulher fez será contado, e dela se lembrarão”.
14 Chanta chunca iscayniyoj yachacojcunamanta ujnin caj rerka yupaychana-wasipi curajcunaman. Payri Judas Iscariote niska carka.
14 Então Judas Iscariotes, um dos Doze, foi aos principais sacerdotes
15 Paycunaman nerkataj: —Noka Jesusta jaywaycuyquichejman chayka, ¿mashqha kolketataj kowanquichejman? Paycuna nerkancu: —Quinsa chunca kolkesta kosajcu, —nispa. Chaytataj payman korkancu.
15 e perguntou: “Quanto vocês me pagarão se eu lhes entregar Jesus?”. E eles lhe deram trinta moedas de prata.
16 Judaska chaypacha mantapacha masc'asharka imaynapichus aswan allin canman Jesusta jaywaycunanta.
16 Daquele momento em diante, Judas começou a procurar uma oportunidade para trair Jesus.
17 Israel runaska jatun p'unchaycunancupi t'antata mana pokochinayojta miqhoj cancu. [Ajinata yuyarej cancu imaynata Dios paycunata enemigosnincumanta cacharichiskanta.]Ñaupaj caj p'unchaypitaj yachacojcunanka Jesusman kayllaycorkancu. Taporkancutaj: —¿Maypitaj waquichipusajcu yuyarina miqhunata miqhunayquipaj?
17 No primeiro dia da Festa dos Pães sem Fermento, os discípulos vieram a Jesus e perguntaram: “Onde quer que preparemos a refeição da Páscoa?”.
18 Jesustaj nerka: —Llajtaman riychej. Chaypitaj uj runaman niychej: “Yachachiwajninchej nisunqui: Wañunay p'unchay kayllamushanña. Wasiyquipi yuyarina miqhunata yachacojcunaywan miqhuyta munani”.
18 Ele respondeu: “Assim que entrarem na cidade, verão determinado homem. Digam-lhe: ‘O Mestre diz: Meu tempo chegou e comerei em sua casa a refeição da Páscoa, com meus discípulos’”.
19 Yachacojcunantaj Jesuspa niskanmanjina ruwarkancu. Ajinataj yuyarina miqhunata miqhunancupaj waquicherkancu.
19 Então os discípulos fizeram como Jesus os havia instruído e ali prepararam a refeição da Páscoa.
20 Jesuska ch'isiyaycojtinña chunca iscayniyojcunanwan miqhunancupaj tiyaycucorka.
20 Ao anoitecer, Jesus estava à mesa com os doze discípulos.
21 Miqhushaspataj yachacojcunanta nerka: —Niyquichej chekamanta ujniyquichej kancunamanta nokata chejniwaj runasman jaywaycuwananta, —nispa.
21 Enquanto comiam, disse: “Eu lhes digo a verdade: um de vocês vai me trair”.
22 Yachacojcunantaj ancha llaquiskas ujmanta uj payta taporkancu: —Señorníy ¿nokachu cayman?
22 Muito aflitos, eles protestaram, um após o outro: “Certamente não serei eu, Senhor!”.
23 Paytaj cutichispa nerka: —Nokawan cusca t'antata chuwaman chhapun, chaymin nokata chejnicojcunaman jaywaycuwanka.
23 Jesus respondeu: “Um de vocês que acabou de comer da mesma tigela comigo vai me trair.
24 Noka, Diospa cachaska Runanka wañoj rishani paypa palabranpi nokamanta niskanmanjina. ¡May phutiy, ari, nokata jaywaycojpajka! Aswan allin canman carka chay runapajka mana nacecunan.
24 O Filho do Homem deve morrer, como as Escrituras declararam há muito tempo. Mas que terrível será para aquele que o trair! Para esse homem seria melhor não ter nascido”.
25 Jaywaycoj risharka chay Judaska cuticherka: —Yachachiwajníy, ¿nokachu cayman? Jesustaj nerka: —Arí, kan ninqui, ajinapuni, —nispa.
25 Judas, aquele que o trairia, também disse: “Certamente não serei eu, Rabi!”. E Jesus respondeu: “É como você diz”.
26 Miqhushajtincu Jesuska t'antata maquisninwan jap'erka. Chaymantataj Diosman graciasta korka. T'antata partispataj yachacojcunaman jaywarka. Nerkataj: —Cayta jap'iychej miqhuychejtaj. Cayka cuerpoy ninacun, —nispa.
26 Enquanto comiam, Jesus tomou o pão e o abençoou. Em seguida, partiu-o em pedaços e deu aos discípulos, dizendo: “Tomem e comam, porque este é o meu corpo”.
27 Chanta copata jap'ispa Diosman graciasta korka. Ajinaspataj yachacojcunaman jaywaspa nerka: —Tucuyniyquichej cay copamanta ujyaychej.
27 Então tomou o cálice de vinho e agradeceu a Deus. Depois, entregou-o aos discípulos e disse: “Cada um beba dele,
28 Cay ujyanaka yawarniy ninacun. Jich'aska canka Diospa mosoj traton atiyniyoj cananpaj. Chayraycu causayniyta churani ashqha runaspa juchasnincuta wiñaypaj khechunaypaj.
28 porque este é o meu sangue, que confirma a aliança. Ele é derramado como sacrifício para perdoar os pecados de muitos.
29 Chekamanta cay uvasmanta ruwaskata manaña ujyasajñachu kancunawan uj p'unchaycama. Chaypacha ujtawan mosojta ujyasaj kancunawan cusca Dios Tatay camachin, chayllapiña, —nispa.
29 Prestem atenção ao que eu lhes digo: não voltarei a beber vinho até aquele dia em que, com vocês, beberei vinho novo no reino de meu Pai”.
30 Diosta yupaychanapaj taquiytawantaj Olivos orkoman riporkancu.
30 Então cantaram um hino e saíram para o monte das Oliveiras.
31 Chanta Jesuska yachacojcunanta nerka: —Cunan tuta tucuyniyquichej nokata sakerpayawanquichej. Imaraycuchus Diospa palabranpi nin: “Michejta wañuchisaj. Ovejastaj tropamanta ch'erkeraskas cankancu”.
31 No caminho, Jesus disse: “Esta noite todos vocês me abandonarão, pois as Escrituras dizem: ‘Deus ferirá e as ovelhas do rebanho serão dispersas’.
32 Wañuymanta causarimusparí Galileaman ñaupakeyquichejta risaj.
32 Mas, depois de ressuscitar, irei adiante de vocês à Galileia”.
33 Pedrotaj Jesusman cuticherka: —Tucuynincu kanta sakerpayancuman chayka, nokaka manapuni jayc'ajpis sakerpayaskayquichu, —nispa.
33 Pedro declarou: “Pode ser que todos os outros o abandonem, mas eu jamais o abandonarei”.
34 Jesuska payman nerka: —Niyqui chekamanta cunan tutapacha manaraj gallo wakashajtin nokata mana rejsiwaskayquita quinsa cutita ninqui.
34 Jesus respondeu: “Eu lhe digo a verdade: esta mesma noite, antes que o galo cante, você me negará três vezes”.
35 Pedrotaj nerka: —Kanwan cusca wañunay cajtinpis manapuni nisajchu kanta mana rejsisuskaytaka, —nispa. Tucuynin yachacojcunapis quiquinta nerkancu.
35 Pedro, no entanto, insistiu: “Mesmo que eu tenha de morrer ao seu lado, jamais o negarei!”. E todos os outros discípulos disseram o mesmo.
36 Chaymanta Jesuska paycunawan Getsemaní huertaman chayamorka. Yachacojcunamantaj nerka: —Caypi tiyaricuychej noka jakaynejman rispa Diosmanta mañacamunaycama, —nispa.
36 Então Jesus foi com eles a um lugar chamado Getsêmani e disse: “Sentem-se aqui enquanto vou ali orar”.
37 Chaymanta Pedrotawan Jacobotawan Juantawanpis pusaricuspataj sinch'ita llaquicaporka maytataj phuticuyta kallarerka.
37 Levou consigo Pedro e os dois filhos de Zebedeu e começou a ficar triste e angustiado.
38 Chanta paycunaman nerka: —Manchay llaquiska cani, llaquiywantaj wañunayashaniña. Caypi suyaychej. Nokawan cusca rijch'ariskastaj wakaychacuychej.
38 “Minha alma está profundamente triste, a ponto de morrer”, disse ele. “Fiquem aqui e vigiem comigo.”
39 Uj tumpatawan ñaupaspa uyan pampacama c'umuycorka. Diosmanta mañacuspataj nerka: —Munaska Tatáy, cay ñac'ariypi wañunayka sichus aticun chayka, ama cachunchu. Astawanpis cayka mana nokaj munayniychu cachun. Manachayrí kanpa munayniyqui ruwaska cachun, —nispa.
39 Ele avançou um pouco, curvou-se com o rosto no chão e orou: “Meu Pai! Se for possível, afasta de mim este cálice. Contudo, que seja feita a tua vontade, e não a minha”.
40 Quinsa yachacojcunan casharkancu, chayman cutimuspataj Jesuska paycunata puñushajta tariparka. Chaymanta Pedrota nerka: —Ajinaka ¿manachu uj ratullatapis nokawan cusca rijch'ariska wakaychacuyta atinquichej?
40 Depois, voltou aos discípulos e os encontrou dormindo. “Vocês não puderam vigiar comigo nem por uma hora?”, disse ele a Pedro.
41 Sumaj rijch'ariskas wakaychacuychej Diosmanta mañacuychejpuni ama juchaman urmachiskas canayquichejpaj. Chekamanta kancunaka allin cajta ruwayta munanquichej. Caypajrí mana callpayojchu canquichej,—nispa.
41 “Vigiem e orem para que não cedam à tentação, pois o espírito está disposto, mas a carne é fraca.”
42 Ujtawan rerka Diosmanta mañacuspataj nerka: —Munaska Tatáy, cay sinch'i ñac'ariypi wañunaypuni cashan chayka, kanpa munayniyqui ruwaska cachun, —nispa.
42 Então os deixou pela segunda vez e orou: “Meu Pai! Se não for possível afastar de mim este cálice sem que eu o beba, faça-se a tua vontade”.
43 Ujtawan cutimuspa paycunata puñushajllatataj tariparka puñuywan atipaskas caskancuraycu.
43 Quando voltou pela segunda vez, encontrou-os dormindo de novo, pois não conseguiam manter os olhos abertos.
44 Paycunata sakespa quinsa cutitaña watejmanta Diosmanta mañaricoj rerka. Chaypipis quiquin palabrasllawantaj ujtawan mañacorka.
44 Foi orar pela terceira vez, dizendo novamente as mesmas coisas.
45 Chantaña yachacojcunanman cutimuspa paycunata nerka: —¿Puñushallanquichejpunichu? Puñucullaychej. Uyariwaychej, horaka chayamunña. Noka, Diospa cachaska Runan, juchasapaspa maquisnincuman jaywaskaña cashani.
45 Em seguida, voltou aos discípulos e lhes disse: “Como é que vocês ainda dormem e descansam? Vejam, chegou a hora. O Filho do Homem está para ser entregue nas mãos de pecadores.
46 Jataricuychej. Jacu ripuna. Khawaychej jaywaycuwajniyka kayllamushanña, —nispa.
46 Levantem-se e vamos. Meu traidor chegou”.
47 Jesús parlashajtillanraj Judaska may ashqha runaswan kayllaycamorka. Payka chay chunca iscayniyoj Jesuspa yachacojcunanmanta carka. Chay ashqha runastaj jatuchej t'ujsina cuchilloswan,makana c'aspiswantaj jamorkancu cachamuska israel curajcunamanta yupaychana-wasimanta curajcunamantawan. Jaywaycojtaj chay ashqha runasta yachaycucherka: —Pitachá noka napaycuspa much'aycusaj, chay runata jap'iycuychej, —nispa.
47 Enquanto Jesus ainda falava, Judas, um dos Doze, chegou com uma grande multidão armada de espadas e pedaços de pau. Tinham sido enviados pelos principais sacerdotes e líderes do povo.
48 — ausente —
48 O traidor havia combinado com eles um sinal: “Vocês saberão a quem devem prender quando eu o cumprimentar com um beijo”.
49 Judaska Jesusman kayllaytawan payta nerka: —Allin ch'isi cachun, Yachachiwajníy. Chaymantataj Jesusta may munacuywanjina much'aycorka.
49 Então Judas veio diretamente a Jesus. “Saudações, Rabi!”, exclamou ele, e o beijou.
50 Jesustaj nerka: —Amigo, ¿imapajtaj jamunquirí? Chanta Jesusman kayllaycamuspa payta jap'iycorkancu.
50 Jesus disse: “Amigo, faça de uma vez o que veio fazer”. Então os outros agarraram Jesus e o prenderam.
51 Ajinapi Jesuswan cajcunamanta ujnin caj jatun cuchillontasiq'iycorka. Yupaychana-wasimanta curajpa camachinta wajtaspa ningrinta c'uturparerka.
51 Um dos que estavam com Jesus puxou a espada e feriu o servo do sumo sacerdote, cortando-lhe a orelha.
52 Chanta Jesuska chay wajtajta nerka: —Cuchilloyquita wakaychananman churay. Yachanchej cuchillowanmakanacojcunaka cuchillollawantaj wañuchiskas caskancuta.
52 “Guarde sua espada”, disse Jesus. “Os que usam a espada morrerão pela espada.
53 Noka atiyman Dios Tataymanta mañacuyta. Paytaj chay ratu janaj pachamanta chunca iscayniyoj waranka warankas angelesta churapuwanman. ¿Cayta manachu reparanqui?
53 Você não percebe que eu poderia pedir a meu Pai milhares de anjos para me proteger, e ele os enviaria no mesmo instante?
54 Diospa palabran nin ajina junt'acunan tiyan. Manachayka ¿imaynataj junt'acunan?
54 Se eu o fizesse, porém, como se cumpririam as Escrituras, que descrevem o que é necessário que agora aconteça?”
55 Chaypacha Jesuska ashqha runasman nerka: —¿Uj runa wañuchi suwatajinachu nokata jap'ej jamuwanquichej? ¿Chayraycuchu jatun cuchilloswanmakana c'aspiswan jamunquichej? Nokaka sapa p'unchay yupaychana-wasi patiopi yachacherkani. Kancunarí mana jap'iycuwarkanquichejchu.
55 Em seguida, Jesus disse à multidão: “Por acaso sou um revolucionário perigoso para que venham me prender com espadas e pedaços de pau? Por que não me prenderam no templo? Ali estive todos os dias, ensinando.
56 Tucuy cay ruwacushan Diospa palabranpi unay willajcunan niskancuta junt'acunanpaj, —nispa nerka Jesús. Chanta tucuynin yachacojcunan payta sakerpayaspa aykecaporkancu.
56 Mas tudo isto está acontecendo para que se cumpram as palavras dos profetas registradas nas Escrituras”. Nesse momento, todos os discípulos o abandonaram e fugiram.
57 Jesusta jap'iycojcunataj Caifaspaman pusariycorkancu. Chay Caifás yupaychana-wasimanta curaj runa carka. Paypa wasinpi tantaskas casharkancu israel yachachejcunawan curajcunawanka.
57 Então os que haviam prendido Jesus o levaram para a casa de Caifás, o sumo sacerdote, onde estavam reunidos os mestres da lei e os líderes do povo.
58 Pedrorí carullamanta Jesusta khatisharka curajpa pationcama. Chay patiopitaj yanapajcunawan cusca tiyaricorka imaynapichus tucucunanta ricuyta munaspa.
58 Enquanto isso, Pedro seguia Jesus de longe, até chegar ao pátio do sumo sacerdote. Entrou ali, sentou-se com os guardas e esperou para ver o que aconteceria.
59 Tucuy jatun tantacuycunataj Jesusta wañuchiyta munasharkancu. Chayraycu Jesuspa contranpi llulla willajcunata masc'asharkancu.
59 Lá dentro, os principais sacerdotes e todo o conselho dos líderes do povo tentavam encontrar testemunhas que mentissem a respeito de Jesus, para que pudessem condená-lo à morte.
60 Ashqha runas jamorkancu llullacuspa willanancupaj. Willaskancurí manataj quiquinpunichu carka. Khepallantaña iscay willajcuna jamorkancu.
60 Embora muitos estivessem dispostos a dar falso testemunho, não puderam usar o depoimento de ninguém. Por fim, apresentaram-se dois homens,
61 Nerkancutaj: —Cay runa nerka: “Atiyniyoj cani yupaychana-wasita urmachinaypaj, quinsa p'unchaypitaj watejmanta wasichanaypaj”, —nispa.
61 que declararam: “Este homem disse: ‘Sou capaz de destruir o templo de Deus e reconstruí-lo em três dias’”.
62 Yupaychana-wasimanta curaj runataj sayarimuspa Jesusta nerka: —Cay runas nisuskancumanta ¿manachu cutichicunqui?
62 Então o sumo sacerdote se levantou e disse a Jesus: “Você não vai responder a essas acusações? O que tem a dizer em sua defesa?”.
63 Jesusri ch'inlla cacorka. Curajtaj payta nerka: —Causaj Diospa sutinpi camachiyqui: “Sichus kanka Diospa ajllaska Wawan, Cristo, canqui chayka, willawaycu, ari, —nispa.
63 Jesus, porém, permaneceu calado. O sumo sacerdote lhe disse: “Exijo em nome do Deus vivo que nos diga se é o Cristo, o Filho de Deus”.
64 Jesustaj payta nerka: —Arí, niskayquimanjina, Diospa cachaska Runan cani. Cunanmantapachataj curaj atiyniyoj Dioswan cusca camachishajta ricuwanquichej, phuyus chaupipi atiyniywan janaj pachamanta jamushajtapis.
64 Jesus respondeu: “É como você diz. Eu lhes digo que, no futuro, verão o Filho do Homem sentado à direita do Deus Poderoso e vindo sobre as nuvens do céu”.
65 Chanta curajka may phiñacuskanta ricuchinanpaj p'achasninta lliq'icorka. Nerkataj: —Cay runaka Diosta cayjinata phiñachiskanta uyarerkanquichejña. Manaña waj willajcuna paymanta willanancuta munanchejchu.
65 Então o sumo sacerdote rasgou as vestes e disse: “Blasfêmia! Que necessidade temos de outras testemunhas? Todos ouviram a blasfêmia.
66 Curajcunatataj tapurerka: —Kancunaman ¿imaynataj rijch'asunquichej? Paycunataj cutichispa nerkancu: —Cay runaka wañuchiska cananpajjina cashan.
66 Qual é o veredicto?”. “Culpado!”, responderam. “Ele merece morrer!”
67 Chanta Jesusta uyanpi thokaycorkancu. Tacaspataj payta apaycachasharkancu. Waquinrí uyanpi sajmasharkancu.
67 Então começaram a cuspir no rosto de Jesus e a dar-lhe socos. Alguns lhe davam tapas
68 Nisharkancutaj: —Diospa ajllaskan Cristo canqui chayka, sut'inchaspa willawaycu ¿pitaj sajmasorka?
68 e zombavam: “Profetize para nós, Cristo! Quem foi que lhe bateu desta vez?”.
69 Pedrori chaycamaka jawa patiopi tiyacusharka. Ajinapitaj uj wasi camachi imilla payman kayllaycuspa nerka: —Kanpis chay Galilea llajtayoj Jesuspa masin canqui.
69 Enquanto isso, Pedro estava sentado do lado de fora, no pátio. Uma criada foi até ele e disse: “Você é um dos que estavam com Jesus, o galileu”.
70 Pedrorí tucuy chay runaspa ñaupakencupi mananchacuspa nerka: —Mana yachanichu imatachus parlashanqui, —nispa.
70 Mas Pedro o negou diante de todos. “Não sei do que você está falando”, disse.
71 Pedro puncunejman rishajtin waj camachi imilla payta ricorka. Chaymantataj chaypi caj runasman nerka: —Cay runaka chay Nazaret llajtayoj Jesuswan purejmin, —nispa.
71 Mais tarde, junto ao portão, outra criada o viu e disse aos que estavam ali: “Este homem estava com Jesus de Nazaré”.
72 Pedrori watejmanta mananchacorka. Diospa sutinta okharicuspataj: —Mana rejsinichu chay runataka, —nerka.
72 Novamente, Pedro o negou, dessa vez com juramento. “Nem mesmo conheço esse homem!”, disse ele.
73 Uj chhicamantawan chaypi cajcuna Pedroman kayllaycorkancu. Nerkancutaj: —Chekamanta kanka Jesuswan purejcunamanta canqui. Parlaynillayquipi sut'i cashanqui.
73 Pouco depois, alguns dos outros ali presentes vieram a Pedro e disseram: “Você deve ser um deles; percebemos pelo seu sotaque galileu”.
74 Chanta Pedroka kallarerka niyta: —¡Mana chekata parlani chayka, Dios wañuchiwachun! Chay runataka manapuni rejsinichu. Chay quiquinpachataj gallo wakarka.
74 Pedro jurou: “Que eu seja amaldiçoado se estiver mentindo. Não conheço esse homem!”. Imediatamente, o galo cantou.
75 Chaymanta payka Jesuspa niskanta yuyaricorka: “Manaraj gallo wakashajtin quinsa cutita khesachawanqui nokata mana rejsiwaskayquita”. Ajinataj jawaman llojsispa sonko nanajta wakaycorka.
75 Então Pedro se lembrou das palavras de Jesus: “Antes que o galo cante, você me negará três vezes”. E saiu dali, chorando amargamente.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.