Mateus 13
Tjukurpa Palya (PJT) vs VC
1 Munu tjiṉṯu panya palulaṯu Jesunya pakaṟa anu waḻinguṟu munu ankula uṟu kantilytja nyinakatingu aṉangu tjuṯangka tjukurpa wangkanytjikitja.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 Ka aṉangu winki mulapa palula kulintjikitja pitjangu munuya palunya utjuningi. Ka utjunnyangka paluṟu pauta uṟu tartjangka ngaṟanyangka nyakula tatiṟa nyinakatingu katunguṟu tjukurpa wangkanytjikitja. Kaya aṉangu tjuṯangku uṟu kantilynguṟu wati-ngaṟala waṉaṟa kuliningi pautanguṟu tjukurpa wangkanyangka. |src="WA03840b.tif" size="col" loc="p" ref="13:2"
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Ka Jesulu tjukurpa tjuṯa tjanala wangkangi aṟa kutjupa kutjupa tjuṯatjara, munu paluṟu ngaṉmanytju tjukurpa nyangatja wangkangu alatji, “Wati kutju ma-pitjangu uṉinypa mantangka waṉira waṉantjikitja palumpa kaanangka.
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 Ka uṉinypa waṉira waṉannyangka tjara iwarangka itingka punkaṉu, ka tjuḻpu tjuṯangku pitjala ngalkula wiyaṉu.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Ka uṉinypa kutjupatjara punkaṉu manta puḻitjarangka munu manta tartjangka mapalku pakaṉu. |src="DN00470b.tif" size="col" loc="p" ref="13:3-4"
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 Ka tjiṉṯungku pakaṟa kampangu, ka mapalku piḻṯiringkula wiyaringu iwiṟi wiyatjara.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Ka uṉinypa kutjupatjara punkaṉu manta tjilkatjarangka, ka tjilka tjuṯa pakaṟa puḻkaringu munu ukiṟi panya waṉinytjanya utjuṉu, ka puṯu puḻkaringangi.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Ka uṉinypa kutjupatjara punkaṉu manta palyangka munu pakaṟa puḻkaringu munu mai puḻkatjararingu, tjara kutjupa 100-tjararingu, tjara kutjupa 60-tjararingu, ka tjara kutjupa 30-tjararingu.
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 “Uwa, nyura nintiringkunytjikitja mukuringkulampa purkaṟangku kulinma ngayulu nyanga kuwari nyurala wangkanytja.”
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Kaya nintintja tjuṯangku pitjala Jesula tjapiningi, “Nyaakun tjukurpa nyanga palu puṟunypa tjuṯa aṉangu tjuṯangka wangkapai aṟa kutjupa kutjupa tjuṯatjara?”
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 Ka Jesulu tjanala wangkangu, “Wiya, ngayulu nyurala kutju Godaku tjukurpa kumpilitja utiṟa wangkanyi, tjukurpa panya Godalu aṉangu tjuṯa walytjanmaṟa mayatjangku kanyintjatjara. Palu aṉangu kutjupa tjuṯangkaṉa wangkapai wiya.
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Kulilaya! Tjinguṟu aṉangungku wangaṉarangku palula kulinnyangkampa, Godalu palunya puḻka mulapalta nintilku paluṟu kuliṟa ninti mulararinytjaku. Palu tjinguṟu aṉangungku kuliṟa wantinyangkampa, Godalu palunya kulintja kampa kutjupankuku palumpa watarkurinytjaku.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 Uwa, ngayulu aṉangu tjuṯangka tjukurpa tjuṯa wangkapai aṟa kutjupa kutjupa tjuṯatjara, ka paluṟu tjana ngayulu wangkanyangka nyakula ngayunya puṯu ngurkantankupai munuya rawangku kulintjatjanungku puṯu tjukaṟurungku kulilpai.
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 Panya tjukurpa nyanga aṉangu tjuṯangku ngayunya puṯu ngurkantankunytja Godalu ngaṉmanytju wangkangu wangkatjara ini Aitjayala, ka panya nyiringka iriti walkatjunu Godalu wangkanytja nyanga alatji,
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 Panya aṉangu nyanga paluṟu tjanaya kurunpa ngaṉmanypa wituwituringu tjukurpa tjukaṟuru kulintjaku-tawara.
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 Munu Jesulu palumpa nintintja tjuṯangka wangkangu, “Palu nyura panya ngayunya kuṟu walytjangku nyanganyi, munuṉi ngayulu wangkanyangka pina walytjangku kulini. Pala palulanguṟu nyura puḻkaṟa pukuḻarinyi.
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 Panya wati wangkatjara tjuṯa munu tjukaṟuru nyinapai tjuṯa kuḻuya puḻkaṟa mukuringangi nyura nyanga nyakunytjanya nyakunytjikitja, palu nyakunytja wiyaṯuya ngaṉmanypa wiyaringu. Munuya nyura puṟunytju kulintjikitja mukuringangi palu kulintja wiyaṯuya wiyaringu.”
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Munu paluṟu tjanala wangkangu, “Kulinmaya, kaṉa tjukurpa panya uṉinypatjara nyurala utiṟa tjakultjura!
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Aṉangu kutjupa tjaraya nyinanyi uṉinypa panya iwarangka punkantja puṟunypa. Nyara paluṟu tjana panya tjukurpa kulilpai Godalu mayatjangku kanyintjatjara palu puṯuya kulini, panya mamu Satantu tjananya pina kuralpai tjukurpa kulintjaku-tawara.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 Kaya aṉangu kutjupatjara nyinanyi uṉinypa panya manta puḻitjarangka punkantja puṟunypa. Panya tjana tjukurpa kulilpai munuya puḻkaṟa pukuḻaringu.
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 Palu tjana mulamulangku kuruntu tjukurpa mantjintja wiya unytju kutju mulamularingkupai. Panya kutjupa tjuṯangku palunya tjananya ngayuku tjukurnguṟu kuraṟa pungkunyangkaya mapalku paṯuringkula Godaku watarkuripai.
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Kaya aṉangu kutjupa tjuṯa nyinanyi uṉinypa panya tjilkangka punkantja puṟunypa, panya tjana tjukurpa kuliṟa mulamularingkupai. Munuya mantatja kutjupa kutjupa tjuṯa puḻkaṟa kuliṟa wiṟu tjuṯa kanyintjikitja mukuringkupai munuya nyanga palula tjanalanguṟu Godaku tjukurku watarkuripai munuya wiṟu tjuṯa Godaku puṯu palyalpai.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 Kaya aṉangu kutjupatjara nyinanyi uṉinypa panya manta palyangka punkantja puṟunypa, panya tjana tjukurpa wangaṉarangku kuliṟa puḻkaṟa mulamularingkupai. Munuya kulintjatjanungku wiṟu tjuṯa Godaku palyalpai tjarangku tjukutjuku nguwanpa palyalpai, ka tjara kutjupangku puḻka nguwanpa palyalpai, ka tjara kutjupangku puḻka mulapalta palyalpai Godanya pukuḻarinytjaku.”
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 Munu Jesulu piṟuku tjukurpa aṟa kutjupatjara tjanala wangkangu nyanga alatji, “Godalu aṉangu tjuṯa mayatjangku walytjanmaṟa kanyintja aṟa nyanga palu puṟunypa ngaṟanyi, panya wati kaana kanyilpaingku manta runyuntjatjanungku uṉinypa wiita tjuṯa para-waṉira waṉaṉu.
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Ka mungangka aṉangu tjuṯa kunkunpa ngarinyangka wati mirpaṉtju pitjangu munu manta panya palulaṯu kampangkaṯu uṉinypa kura para-waṉira waṉaṉu.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 Ka ngula uṉinypa panya wiita tjuṯa pakaṟa maitjararingu, ka uṉinypa panya kura palula tjunguṯu pakaṟa puḻkaringu.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 Kaya waṟkaripai tjuṯangku nyakula wangkangu tjanampa mayatjangka, ‘Mayatja! Yaaltjinguṟu ukiṟi nyanga kura pakaṉu? Nyuntu panyan uṉinypa palya tjuṯa kutju waṉingu.’ |src="GT00029.tif" size="col" loc="p" ref="13:27"
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 “Ka wangkangu, ‘Wiya, tjinguṟu wati ngayuku mirpaṉtjungku pitjala kampangkaṯu waṉingu.’
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 Ka wangkangu, ‘Wiya, warpulwiyangkuya wantima! Tjinguṟu nyura ukiṟi kurakura tjuṯa warpuṟampa ukiṟi palya tjuṯa kuḻu warpulku.
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 Palula-tawaraya warpulwiyangku wantima tjungu pakaṟa puḻkaringkunytjaku, ka ngula mai wiita kuṟuringkunyangka ngayulu mai uralpai tjuṯa wangkaku uwankara tjungu kaṯaṟa urantjaku munu ukiṟi kura tjuṯa uṯuḻura waṟungka tilintjaku munu mai wiita tjuṯa mantjiṟa tjunkunytjaku waḻi mai tjunkupaingka.’ Nyanga alatjiriku ngula tjiṉṯu maḻatjangka.” Alatji Jesulu tjanala wangkangi.
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Munu paluṟu piṟuku tjukurpa aṟa kutjupatjara tjanala wangkangu alatji, “Godalu aṉangu tjuṯa mayatjangku walytjanmaṟa kanyintja aṟa nyanga palu puṟunypa ngaṟanyi, panya wati kaana kanyilpaingku uṉinypa ini matjata kutju katira mantangka tjunkula tjutuṉu.
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Uṉinypa nyara paluṟu tjuku mulapa palu paluṟu pakaṟa puḻkaringkula puḻkuṉpa mulapa ngaṟapai. Kaya puṉu palula tjuḻpu tjuṯangku pitjala maṉngu palyaṟa nyinapai.”
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Munu Jesulu piṟukuṯu tjukurpa aṟa kutjupatjara tjanala wangkangu alatji, “Godalu aṉangu tjuṯa mayatjangku walytjanmaṟa kanyintja aṟa nyanga palu puṟunypa ngaṟanyi, panya minymangku yiitja tjukutjuku mai uḻungka tjunguṟa uritjingalpai, ka panya yiitja tjuku mulatu mai taḻṯulpai waṟungka pauntjaku. Nyara palu puṟunypa Godaku walytja tjuṯaringkupai.”
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 Uwa, Jesulu tjukurpa nyanganpa aṉangu tjuṯangka kampa kutjupaṟa wangkangi utiṟa wangkanytja wiyangku.
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 Palu nyanga alatji tjukurpa tjuṯa aṟa kutjupa kutjupa tjuṯatjara wangkanytjaku Godalu ngaṉmanytju tjakultjunu wati wangkatjara kutjupangka ka panya nyiringka iriti walkatjunu nyanga alatji,
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 Munu palulanguṟu Jesulu aṉangu tjuṯa wantikatira anu munu waḻingka tjarpangu. Kaya nintintja tjuṯangku pitjala wangkangu, “Wanyu tjukurpa panya uṉinypa kutjaratjara nganaṉala utiṟa tjakultjura.”
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 Ka Jesulu wangkangu, “Wati panya uṉinypa palya waṉira waṉalpainya, nyara paluṟu Watiku Katjanya.
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 Ka palumpa panya kaanangku nintini ngura manta winkitja. Ka panya uṉinypa palya tjuṯa, nyara paluṟu tjana aṉangu Godaku walytjapiti. Ka panya uṉinypa kura tjuṯa, nyara paluṟu tjana aṉangu panya mamuku walytja tjuṯa.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 — ausente —
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 — ausente —
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Panya nyara palula aṟa Watiku Katjangku palumpa angelpa tjuṯa witulku, kaya ankula aṉangu kura palyalpai tjuṯa mantjilku. Panya manta winkingka Godaku walytja tjuṯa nyinanyi, ka palula tjanala tjungu nyinanyi aṉangu kura tjuṯa kuḻu panya tjana rawangku kura palyalpai munuya kutjupa tjuṯa kuḻu wituwitulpai kura palyantjaku. Kaṉa palunya tjananya mantjintjaku ngayulu angelpa tjuṯa witulku.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 Kaya mantjiṟa tjananya waṟu puḻkangka waṉiku, kaya pika puḻkatjara nyinara tiṯutjara ulaku.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Ka palulanguṟu Mama Godalu palumpa walytja tjuṯa ngura wiṟungka kanyilku, kaya tjiṉṯu puṟunypa irnyaṟa uti alatjiṯu ngaṟaku. Uwa, nyura nintiringkunytjikitja mukuringkulampa purkaṟangku kulinma ngayulu nyanga kuwari nyurala wangkanytja.”
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 Ka Jesulu piṟuku tjukurpa aṟa kutjupatjara wangkangu alatji, “Godalu aṉangu tjuṯa mayatjangku walytjanmaṟa kanyintja wiṟu mulapa ngaṟanyi aṟa nyanga palu puṟunypa, panya kutjupa kutjupa wiṟu tjuṯa mani puḻkatja ngaringi manta unngu. Ka wati kutjupangku ngurpangku pitjala tjawaṟa nyangu ngarinyangka, munu nyakunytjatjanungku puḻkaṟa pukuḻarira tjutuṟa wantikatingu munu palulanguṟu ankula paluṟu kanyintja uwankara manikitjangku tjalamilaṟa wiyaṟa mani puḻka mantjiṟa manta panya palunyalta payamilaṉu wiṟu panya tjuṯatjara.”
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 Munu piṟuku tjukurpa kutjupa kampa kutjupaṟa wangkangu alatji, “Godalu aṉangu tjuṯa mayatjangku walytjanmaṟa kanyintja wiṟu mulapa ngaṟanyi aṟa nyanga palu puṟunypa, panya wati upula payamilalpaingku ngura winkingka upula wiṟu tjuṯa ankula para-nguriningi payamilantjikitjangku.
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Munu kutjupa-aṟa paluṟu upula wiṟu mulapa nyangu kutjupa tjuṯangka waintaṟa mulapa. Munu paluṟu nyakula pukuḻarira ankula paluṟu kanyintja uwankara manikitjangku tjalamilaṉu munu mani panya palula upala panyalta payamilaṉu munu mantjintjatjanu puḻkaṟa pukuḻaringu.”
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 Munu paluṟu piṟuku tjukurpa kutjupa kampa kutjupaṟa tjanala wangkangu alatji, “Godalu aṉangu tjuṯa mayatjangku walytjanmaṟa kanyintja aṟa nyanga puṟunypa ngaṟanyi, panya wati tjuṯangku net uṟu ngaṯi puḻkangka waṉira antipina kutjupa kutjupa tjuṯa witilpai. |src="lb00212c.tif" size="col" loc="p" ref="13:47"
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Munu tjana uṟunguṟu ilaṟa katira uṟu kantilytja nyinakatira wiṟu tjuṯa tjaraṟa tjunkupai pitingka munuya kurakura tjuṯa waṉipai.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Nyanga palu puṟunypa ngula ngaṟaku manta ilkaṟi wiyaringkunyangka, panya nyara palula aṟa angelpa tjuṯangku ankula aṉangu kura palyalpai tjuṯa mantjilku tjukaṟuru nyinapai tjuṯangka tjungu nyinanyangka.
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 Munuya palunya tjananya waṟu puḻkangka waṉiku panya waṟu tiṯutjara kampapaingka, kaya nyara palula pika puḻkatjara nyinara tiṯutjara ulaku.”
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Munu palulanguṟu Jesulu nintintja panya tjuṯangka tjapinu, “Nyura tjukurpa nyanga palunya tjananya tjukaṟurungku kulini?”
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 Ka wangkangu, “Uwa, ngayulu nintinnyangka nyura tjukurpa Godalu aṉangu tjuṯa mayatjangku walytjanmaṟa kanyintjitjaku tjukaṟuru nintiringangi. Munu nyura tjukurpa kutjaraku mukuringkupai, kuwaritjaku munu irititjaku kuḻu, panya ngayulu nyurala wangkanytjitjaku munu Godalu iriti Mosela tjanala wangkanytjitjaku kuḻu. Panya wati mani puḻkatjarangku wiṟu tjuṯa pakutjangka kanyilpai palumpa waḻingka, irititja munu kuwaritja kuḻu tjungu. Munu paluṟu irititjaku munu kuwaritjaku kuḻu puḻkaṟa mukuringkupai. Ka nyanga palu puṟunypaṯu nyura ngayula nintiringkunytjatjanu nyura tjukurpa kutjarakuṯu mukuringkupai irititjaku munu kuwaritjaku kuḻu.”
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 — ausente —
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 — ausente —
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 Wiyampal panyatja, nyangatja wati waḻi palyalpaiku katja, ka panya ngunytju Mary-nya, ka maḻanypa tjuṯa ini nyanganpa Jamesanya, Josephanya, Simonnga, Judasanya tjana nyinanyi nyangangka.
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Kaya palumpa nyarumpa tjuṯa kuḻu nyangatja nyinanyi.”
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 Alatji wangkaraya palumpa kuraringangi munuya paluṟu wangkanyangka kuliṟa wantingi.
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 Munu ngura pala palula Jesulu miracle tjuṯa palyantja wiyangku wantingi tjana palumpa mulamularingkuwiyangku wantinyangka, palu maṉkurpa kutju palyaṉu.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.