Gênesis 31
Tjukurpa Palya (PJT) vs NTLH
1 Kaya palulanguṟu Laipanku katja tjuṯangku Jacobanya kampangkaṯu wangkangi alatji, “Ai! Jacobanya kuka tjuṯatjararingu nganampa mamanguṟu. Paluṟu uwankara katingu nganampa mamaku kuka tjuṯa.” Ka Jacobalu kulinu tjana kampangkaṯu wangkanyangka.
1 Jacó ficou sabendo que os filhos de Labão andavam dizendo o seguinte: — Jacó está tirando tudo o que é do nosso pai. É às custas do nosso pai que ele está ficando rico.
2 Ka Laipannga kuḻu Jacobaku kuraringangi nguwanpa. Ka Jacobalu kuliningi, “Ai! Nyangatja ngayuku maḻpa panya ma-wiyaringanyi. Ngali panya ngaṉmanypa mukulya nyinangi Kulypalnga ngali.”
2 Jacó também notou que Labão já não se mostrava tão amigo como antes.
3 Ka Mayatja Godalu wangkangu Jacobala, “Maḻaku ara nyuntumpa mamaku ngurakutu nyuntumpa walytja tjuṯakutu kuḻu, kaṉanta ngayulu nyuntunya katiṟinkuku.”
3 Então o Senhor Deus disse a Jacó: — Volte para a terra dos seus pais, onde estão os seus parentes. Eu estarei com você.
4 Ka Jacobalu wati kutjupa iyaṉu Raitjilnga pulanya Liyanya aḻṯira ngalya-katira nguṟurpa lurtjuringkunytjaku ngura nyara paluṟu kuka kanyintjala.
4 Aí Jacó mandou chamar Raquel e Leia para que viessem ao campo, onde ele estava com as suas ovelhas e cabras.
5 Munu pulala pitjanyangka wangkangu, “Ai! Nyuntumpa mama ngayuku maḻpa wiyaringu panya ngaṉmanypali mukulya nyinangi. Palu Godanya ngayula tjungu tiṯutjara nyinangi, god panya Mamalu Tjamulu tjana waḻkuntjanya.
5 Quando chegaram, ele disse: — Tenho reparado que o pai de vocês já não se mostra tão meu amigo como antes; mas o Deus do meu pai tem estado comigo.
6 Ka nyupali kutjaraṯu ninti panya ngayulu nyuntumpa mamaku puḻkaṟa mulapa waṟkaringi rawa mulapa.
6 Vocês sabem muito bem que tenho me esforçado muito, trabalhando para o pai de vocês.
7 Palu paluṟu ngayunya ngunti kuraningi munutju paluṟuṯu kalkuntjatjanungku rawangku kampa kutjupanangi. Palu Godalu ngayunya anga-kanyiningi kurantjaku-tawara.
7 Mas ele me tem enganado e já mudou o meu salário umas dez vezes. Porém Deus não deixou que ele me prejudicasse.
8 Panya wati panya paluṟu ngayunya kalkuṉu kuka walka nyintaṉ-nyintaṉtjara tjunkunyangka ungkunytjikitjangku, ka palulanguṟu kuka tjuṯangku tjunangi walka nyanga palu puṟunypa kutju. Kaṉi piṟuku kampa kutjupaṟa wangkangu walka waṟatjara tjuṯa kutju ungkunytjikitjangku. Ka palulanguṟu kuka tjuṯangku tjunangi walka waṟatjara tjuṯa kutju nyintaṉ-nyintaṉtjara wiyangku.
8 Quando ele dizia: “Os cabritos com manchas serão o seu salário”, aí as fêmeas tinham crias manchadas. E, quando ele dizia: “Os cabritos listados serão o seu salário”, aí as crias saíam todas listadas.
9 Ka nyanga alatji Godalu nyuntumpa mamaku kuka tjuṯanguṟu mantjiṟa ungangi ngayunya. Ka ngayuku tjuṯaringu, ka nyuntumpa mamaku ma-maṉkuraringu.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos do pai de vocês e os deu a mim.
10 “Panya mungaṯuṉa tjukurtjunangi nanikuta kuḻunypa tjuṯa tjunkunytja aṟangka, munuṉa tjukurpa nyangu nanikuta nyiṯayira nyintaṉ-nyintaṉpa munu walka waṟatjara paluṟu tjana kutju inkara tjitji walka palu puṟunypa tjuṯa utinnyangka.
10 — Um dia, quando os animais estavam no tempo do cruzamento, eu tive um sonho. Eu vi que os bodes que cobriam as fêmeas eram listados, malhados e manchados.
11 Ka ngayulu tjukurmankunyangka angeltu Godalanguṟu ngayunya ini wangkara wangkangu, ‘Jacob!’
11 O Anjo de Deus me chamou pelo nome, e eu respondi: “Aqui estou.”
12 “Ka wangkangu, ‘Nyawa! Nyanga nanikuta nyiṯayira nyintaṉ-nyintaṉpa walka waṟatjara tjuṯangku kutju inkara tjitji walka palu puṟunypa tjuṯa utini. Palu ngayuluṉa nyanga alatjirinytjaku palyaṉi nyuntunya ngunti kalkunnyangka Laipantu.
12 Então ele continuou: “Veja! Todos os bodes que estão cruzando são listados, malhados e manchados. Eu estou fazendo com que isso aconteça porque tenho visto o que Labão está fazendo com você.
13 Ngayulu panya God nyuntumpa, ngura panya Pitjulta utiringkunytjanya. Panya nyara palulan nyuntu puḻi muṟutjunkula uwilangka kurpiṟa miḻmiḻmanu, munu panyaṉin kalkuṉu. Ka kuwari nyanga nyuntu ngura nyangatja wantikati munu maḻaku ara ngura panya nyuntu iṯi ngarinytjitjakutu.’ Nyanga alatjiṉi tjukurmankunyangka angeltu tjakultjunangi.”
13 Eu sou o Deus que apareceu a você em Betel, onde você me dedicou uma pedra, derramando azeite sobre ela, e onde você me fez uma promessa. Agora prepare-se, saia desta terra e volte para a terra onde você nasceu.”
14 Ka Raitjiltu pula Liyalu nyanga palunya kuliṟa wangkangu Jacobala, “Nyangatja ngalimpa wiyaringu mama ilunyangka ngula ngali mantjintjaku.
14 Então Raquel e Leia responderam: — Não sobrou nada para herdarmos do nosso pai.
15 Mamangku ngalinya wiṟuṟa kanyintja wiya kutjupitja puṟunypa wantinyi. Munu nyangalinya nyuntunya ungu panya nyuntu palumpa waṟkarinytjaku. Kan palulanguṟu waṟkarira palumpa puḻkaningi mamaku, ka panya nyuntu waṟkarira palumpa puḻkantja paluṟu ma-ungkula wiyaṉu.
15 Ele nos trata como se fôssemos estrangeiras. Ele até nos vendeu e depois gastou todo o dinheiro que recebeu como pagamento.
16 Ka panya uwankara Godalu mamanguṟu mantjiṟa nyuntunya ungkunytja nyaratja ngalimpa, munu ngalimpa tjitji tjuṯaku kuḻu. Ka nyuntu nyanganguṟu Godalu wangkanyangka wangaṉarangku kulinma ankunytjikitjangku ngura walytjakutu.”
16 Toda a riqueza que Deus tirou do nosso pai é nossa e dos nossos filhos. Portanto, faça tudo o que Deus mandou.
19 — ausente —
19 Labão, o pai de Raquel, havia ido para outro lugar a fim de cortar a lã das suas ovelhas; e, enquanto ele estava fora, Raquel roubou as imagens dos deuses da casa dele.
20 — ausente —
20 Foi assim que Jacó, sem avisar que ia embora, enganou Labão, o arameu,
21 Munuya paluṟu tjana uwankara ulytja tjuṯa mantji-mantjiṟa warpungkula ma-pakaṉu munuya karu uṟutjara ini Yupuṟaitila ma-itipirira ma-pitjangi puḻi murpu tjuṯatjarakutu ngura ini Kiliyatalakutu. |src="hk00037c.tif" size="col" loc="p" ref="31:21"
21 fugindo com tudo o que tinha. Atravessou o rio Eufrates e foi na direção da região montanhosa de Gileade.
22 Ka tjiṉṯu maṉkurpa wiyaringkunyangka aṉangu kutjupangku Laipanta wirkaṟa wangkangu Jacobanya nguḻu-nguḻu ankunytja.
22 Três dias depois Labão ficou sabendo que Jacó havia fugido.
23 Ka Laipantu nyangatja kuliṟa wati palumpa walytja tjuṯa aḻṯira kutju-kutjungkaṟa tjunguringkula ma-waṉaṉu. Munuya waṉaṟa waṉaṟa tjiṉṯu 7-arira wirkaṟa nyangu tjananya ngura puḻi murpu tjuṯatjarangka ini Kiliyatala nyinanyangka.
23 Ele reuniu os seus parentes e foi atrás de Jacó. Sete dias depois, Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade.
24 — ausente —
24 Naquela noite Deus apareceu num sonho a Labão, o arameu, e disse: — Cuidado! Não faça nada a Jacó.
25 — ausente —
25 Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade, onde ele estava acampado. E Labão e os seus parentes acamparam no mesmo lugar.
26 Ka mungawinkilta Laipantu ankula Jacobanya wangkangu, “Ai, nyaaringun? Nyaakuṉin panyatja ngunti kuraṉu, munutjun ngayuku uṉṯalpa kutjara warmaḻa puṟunytju katingu?
26 Aí Labão disse a Jacó: — Por que foi que você me enganou, levando as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Nyaakuṉin wangkanytja wiyangku wantikatira kampangkaṯu kumpiṟa anu? Utiṉin tjakultjunama nyuntu ankunytjikitjangku, kaṉa nyuntunya pukuḻmaṟa inma inkara iyanma.
27 Por que você me enganou, fugindo desse jeito, sem me dizer nada? Se você tivesse falado comigo, eu teria preparado uma festa alegre de despedida, com canções acompanhadas de pandeiros e de liras .
28 Palu nyuntun warpungkula anu, ka ngayulu kami tjamu tjuṯa uṉṯalpa kutjara kuḻu nyunytjuṟa wangkara iyantja wiyaṯu. Alatji kura nguwanpa, utin nyuntu alatjingantja wiyangku wantima.
28 Você nem me deixou beijar os meus netos e as minhas filhas. O que você fez foi coisa de gente sem juízo.
29 Palu tjinguṟuṉanta ngayulu pungama nyuntunya wati tjuṯatjarangku, palu mungangkaṉi nyuntumpa mamaku Godalu anga-wangkangu nyuntunya wangkanytja wiyangku wantinytjaku.
29 Eu poderia ter feito muito mal a vocês, mas na noite passada o Deus do seu pai me disse assim: “Cuidado! Não faça nada a Jacó.”
30 Uwa, ngayulu kuliningi nyuntu watjilarira ankunyangka nyuntumpa mamaku ngurakutu, palu nyaakun ngayuku panya god tjuṯa kutitjuṟa katingu?”
30 Eu sei que você foi embora porque tinha saudades de casa. Mas por que foi que você roubou as imagens dos deuses da minha casa?
31 Ka Jacobalu wangkangu, “Wiya, ngayuluṉa nguḻuringkula kulinu nyuntu ngayulanguṟu nyuntumpa uṉṯalpa kutjara mantjintjaku-tawara. Palulanguṟuṉa kampangkaṯu anu wangkanytja wiya.
31 Jacó respondeu: — Eu fiquei com medo, pois pensei que o senhor ia me tirar as suas filhas à força.
32 Palu nguriṟanku nyawa nyanga ngayuku aṉangu tjuṯangka. Tjinguṟu kutjupangku mantjinu nyuntumpa god puṉunguṟu palyantja tjuṯa. Ka nyuntu nguriṟa mantjinnyangkampa ngayulu aṉangu nyara kutitjuṟa katinytjanya nyakuku munuṉa palunya pungkula iluntankuku. Nganaṉa nyanganyi, nyuntumpa wati tjuṯangku kuḻu nyanganyi. Ka nyanga nganaṉala miṟangka nyuntu para-nguriṟa nyawa munu nyuntunku nyakulampa mantjiṟa kati.” Alatji Jacobalu rapangku alatjiṯu wangkangu, panya paluṟu nyakunytja wiya Raitjiltu palumpa mamaku god tjuṯa kutitjunkunyangka.
32 Mas, se o senhor achar as suas imagens com alguém aqui, essa pessoa será morta. Os nossos parentes são testemunhas: se o senhor encontrar aqui qualquer coisa que seja sua, pode levar. Acontece que Jacó não sabia que Raquel havia roubado as imagens.
33 Ka Laipantu Jacobaku tiintangka-waraṟa tjarpara puṯu nyangu, munu palulanguṟu Liyaku tiintangka tjarpara piṟuku puṯu nyangu, munu palulanguṟu Liyaku pulampa Raitjilku minyma waṟkaripai kutjaraku tiintangka tjarpara puṯuṯu nyangu. Munu palulanguṟu Raitjilku tiintangkalta tjarpangu.
33 Labão entrou na barraca de Jacó, depois na de Leia e depois na das duas escravas, porém não encontrou as suas imagens. Então foi para a barraca de Raquel.
34 Palu Raitjiltu panya god nyara palunya tjananya kutitjuṟa kamulaku tjatalangka unngu yakutjangka tjunu ngaṉmanytjulpi. Munu paluṟu kuwari nyanga tjatala palula katu tatiṟa puuntaṟa nyinangi tiinta unngu. Ka palumpa mamangku tiinta unngu puṯu para-nyangu.
34 Aí ele procurou em toda parte, porém não achou nada, pois Raquel havia posto as imagens numa sela de camelo e estava sentada em cima.
35 Ka alatji Raitjiltu wangkangu palula tjaalymaṟa, “Mama! Nyuntu ngayuku mirpaṉ-mirpaṉarira wangkanytja wiyangku wantima, panya minymaku tjaka ngaṟanyi, kaṉa palunyatjara pakantja wiya nyinanyi. Palya?” Ka panya puṯu mulapa ngurinu wati panya Laipantu.
35 Ela disse ao pai: — O senhor não fique zangado comigo por eu não me levantar, mas é que estou menstruada. Foi assim que Labão procurou as suas imagens, sem as encontrar.
36 Ka palulanguṟu Jacobanya puḻkaṟa mirpaṉaringu Laipanku munu palula wangkangu, “Nyaaṉanku katingu? Kura yaaltji-yaaltjiṉa nyuntumpa palyaṉu kaṉin mirpaṉarira waṯaparaṉu ngayunya?
36 Aí Jacó ficou zangado. Ele disse a Labão: — O que foi que eu fiz de errado? Qual foi a
37 Nyuntu wanyu tiinta ngayukungka tjarpara kutjupa kutjupa nyuntumpa nyangu? Wiya alatjiṯu. Nyuntu puṯu mantjiṟa uṟilta tjunanyi nyuntu nganaṉa uwankarangku uti nyakunytjaku, panya wiya alatjiṯu ngaṟanyi. Ala! Nyuntu nganaṉanya kura puṯu alatjiṯu ngurkantananyi.
37 Agora que mexeu em todas as minhas coisas, será que encontrou alguns objetos que são seus? Pois ponha esses objetos aqui, na frente dos meus parentes e dos seus, para que eles julguem qual de nós dois está com a razão.
38 Palu ngayulu rawa mulapa nyuntula nyinara waṟkaringi 20 yiya. Ka tjiipi, nanikuta nyuntumpa tjuṯangku rawangku tjunangi kuḻunypa tjuṯa, kaṉa kuka rama nyuntumpa kuka tjuṯanguṟu pungkula ngalkuwiyangku wantingi.
38 Durante os vinte anos que trabalhei para o senhor, as suas ovelhas e as suas cabras nunca tiveram abortos, e eu não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Ka panya kuka inuṟangku tjiipi patjannyangka ngayulu nyuntulakutu katira miṟi nintilwiyangku wantingu nyuntu nyakula papangku patjantja kulintjaku ngayunya ngunti ngukantjaku-tawara. Palu ngayulu ankula tjiipi kutjupa mantjiningi ngayuku maningka munuṉa katira tjunangi tjiipi panya palula aṟangka. Panya ngayunyaṉin wangkangu mungangka kaḻaḻa kuḻu tjiipi nanikuta kutitjunkunyangka ngayulu payamilaṟa tjunkunytjaku panya palumpa aṟangka, tjiipiṯu munu nanikuta kuḻu.
39 Nunca lhe trouxe os animais que as feras mataram, mas eu mesmo pagava o prejuízo. O senhor me cobrava qualquer animal que fosse roubado de dia ou de noite.
40 Panya tjuṯa-aṟaṉa ngayulu nyuntumpa waṟkaringi kuḻi puḻkangka munu munga wari puḻkangka kuḻu munuṉa puṯu kunkunaripai.
40 A minha vida era assim: de dia o calor me castigava, e de noite eu morria de frio. E quantas noites eu passei sem dormir!
41 “Panya alatji rawa ngayulu nyuntumpa waṟkaringi kuḻingka waringka yiya panya 20. Ngayulu nyuntumpa uṉṯalpa kutjarakitja waṟkaringi yiya panya 14, yiya 7 Liyanyakitja, yiya 7 Raitjilngakitja. Munuṉa palulanguṟu piṟuku yiya nampa 6 waṟkaringi nyuntumpa tjiipi nanikuta tjuṯanguṟu ngayulu mantjintjikitja. Ka panyan nyuntuṯu kalkuntjatjanungku rawangku kampa kutjupanangi.
41 Fiquei vinte anos na sua casa. Trabalhei catorze anos para conseguir as suas duas filhas e seis anos para conseguir os seus animais. E, ainda por cima, o senhor mudou o meu salário umas dez vezes.
42 Palu Godanya ngayula tjungu ngaṟangi God panya ngayuku tjamuku munu mamaku, Aipuṟamaku pulampa Isaacaku. Tjinguṟu Godanya ngayula ngaṟanytja wiyangkampaṉin ngura iriti maṟalpa iyanma. Palu Godaluṉi nyangangi ngayulu puḻkaṟa nyuntula waṟkarinyangka pakuringkunytja wiya, munu palulanguṟu nyuntunya mungangka painu ngayunya wangkanytja wiyangku wantinytjaku.” Alatji Jacobalu palumpa kulypalta wangkangu wati panya Laipanta.
42 Se o Deus dos meus antepassados — o Deus de Abraão, o Deus a quem Isaque temia — não tivesse estado comigo, o senhor teria me mandado embora com as mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho que tive e ontem à noite ele resolveu a questão.
43 Ka Laipantu Jacobala wangkangu, “Minyma nyanga kutjara ngayuku uṉṯalpa, ka palumpa pulampa tjitji tjuṯa ngayuku pakaḻi tjuṯa. Ka nyanga tjiipi nanikuta tjuṯa nyuntu katinytja kuḻu ngayuku. Ala! Nyanga uwankara nyuntu para-nyakula nyanganyi ngayuku uwankara. Kaṉa ngayuku uṉṯalpa kutjara kanyintjikitja mukuringanyi, ngayuku pakaḻipiti kuḻu, palu Godalu panya ngayunya painu nyuranya markuntja wiyangku wantinytjaku. Kaṉa yaaltjiriku? Puṯuṉa kulini.
43 Labão respondeu a Jacó assim: — Estas filhas são minhas, os netos são meus, estes animais são meus, e tudo o que você está vendo é meu. Agora, como não posso fazer nada para ficar com as minhas filhas e com os filhos que elas tiveram,
44 Palu wanyuli nyinakatira piṟuku wangkara kalkula, munuli ngura nyanga palula pitjilpa palyala kalkuṟa rawangku kulintjikitjangku.”
44 estou disposto a fazer um trato com você. Vamos fazer aqui um montão de pedras para que lembremos desse trato.
45 Ka Jacobalu palya kulinu ngaparku kalkuntjikitjangku munu apu kutju mantjiṟa muṟutjunu kalkuntja rawangku kulintjikitjangku.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a pôs de pé como se fosse um pilar.
46 Munu palumpa walytja tjuṯangka wangkangu apu kutjupa tjuṯa mantjiṟa pitjilpa tjunkunytjaku. Ka pitjilpa tjunkula wiyannyangka Jacobalu pula Laipantu pala palula itingka nyinakatira mai kuka ngalkula wangkara kalkuningi.
46 Depois disse aos seus parentes que ajuntassem e amontoassem pedras. Eles fizeram um montão de pedras e depois tomaram uma refeição ali do lado dele.
47 Ka pitjilpa panya palunya Laipantu wangka palumpangku ininu nyanga alatji, “Tjika Tjaatutjanya”. Palu Jacobalu ini tjunu palumpa wangkangku nyanga alatji, “Kalitanya”.
47 Labão pôs naquele lugar o nome de Jegar-Saaduta , e Jacó o chamou de Galeede .
48 Ka Laipantu Jacobala wangkangu, “Pitjilpa nyanga paluṟu ngaṟanyi ngali nyakula watarkurinytjaku-tawara ngalinku panya kalkuntja.” Ka pala palulanguṟu Jacobalu ngura palunya ininu “Kalitanya”.
48 Depois Labão disse: — Este montão de pedras servirá para que nós dois lembremos desse trato. Foi por isso que aquele lugar recebeu o nome de Galeede.
49 Munu Laipantu wangkangu, “Kaṉa Mayatja Godala tjapini ngalinya aṯunymaṟa kanyintjaku ngura nyanganguṟu tjararingkula paṯupaṯu nyinanyangka.” Kaya palulanguṟulta ini kutjupa tjunu “Mitjapanya”.
49 E também teve o nome de Mispa porque Labão disse: — Que o
50 Munu Laipantu Jacobala wangkangu nyanga alatji, “Tjinguṟu nyuntu ngayuku uṉṯalpa pungkuku, munta tjinguṟun minyma kutjupa aḻṯiku, kaṉa paṯu nyinara kulintja wiya nyinaku. Palu kulinma panya Godalulinya nyanganyi. Palulanguṟu alatjiriwiyangku wantima munu ngayuku uṉṯalpa kutjara wiṟuṟa kanyinma.
50 Se você maltratar as minhas filhas ou se você casar com outras mulheres, mesmo que eu não saiba o que está acontecendo, lembre que Deus está nos vigiando.
51 Nyanganpa nyawa, nyanga pitjilpa tjunkunytja munu apu panya muṟutjunkunytja.
51 Aqui estão as pedras e o pilar que coloquei entre nós dois.
52 Nyanga paluṟu pula ngaṟanyi ngalinku nyakula kulintjaku. Ka nyanga palulanguṟu nyuntu apu nyanga kutjarangka ngalya-waintarira ngayunya pikangku waṯaparantja wiyangku wantima, ka ngayulu palu puṟunypaṯu ma-waintarira nyuntunya pikangku waṯaparantja wiyangkuṯu wantiku. Palya?
52 O montão de pedras e o pilar são para lembrarmos desse trato. Eu nunca passarei para lá deste pilar para atacá-lo, e você não passará para cá deste montão de pedras e deste pilar para me atacar.
53 Ka Godalu ngalinya kalkunnyangka nyanganyi, God panya ngalimpa tjamu Aipuṟamaku munu ngayuku mama Nayuku kuḻu, munu paluṟu kalkuntja panya palunya wiyantjaku-tawara ngalinya nyanganyiṯu kalkuntjatjanungku wangaṉarangku kuliṟa palyantjaku.” Alatji Laipantu Jacobala wangkara kalkuṉu. Ka Jacobalu palu puṟunypaṯu wangkara Laipannga ngapartji kalkuṉu mulamulangku Mayatja Godala miṟangka, panya palumpa mama Isaacalu God panya palunya waḻkulpai Mayatja witulya puḻkanya.
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor será juiz entre nós. Então Jacó fez um juramento em nome do Deus a quem Isaque, o seu pai,
54 Munu palulanguṟu Jacobalu kuka mantjiṟa pungu munu puḻi murpu pala palula waṟungka tiliwakaṟa Godanya ungu palunya waḻkuntjikitjangku, munu palulanguṟu palumpa walytja tjuṯa aḻṯingu palula tjunguringkula ngalkuntjaku mai kuka. Munuya ngalkula wiyaringkula munga kutju ngaringu puḻi pala palula katu.|src="CO00688B.TIF" size="col" loc="p" ref="31:54"
54 Ele ofereceu um animal em sacrifício ali na montanha e convidou os seus parentes para uma refeição. Naquela noite eles comeram e dormiram ali na montanha.
55 Ka mungawinki mulapa Laipantu pakaṟa palumpa puḻiri, pakaḻi tjuṯa, uṉṯalpa kutjara kuḻu nyunytjuṟa wangkara wantikatira ma-pakaṉu maḻaku palumpa ngurakutu.
55 Na manhã seguinte Labão se levantou bem cedo, beijou as suas filhas e os seus netos e os abençoou. E depois foi embora, voltando para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.