Atos 17
Tjukurpa Palya (PJT) vs NTLH
1 Munu palulanguṟu Paulanya pula ngura Ampi-palitjala pulala Apa-laniyalawanu anu ngura ini Tjitja-lanikalakutu. Ka ngura nyara palula Jew tjuṯaku waḻi inmatja ngaṟangi.
1 Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga .
2 Ka Paulanya ankula tjarpangu waḻi panya palula Godanya waḻkuntjikitja. Panya paluṟu tjakangku alatji palyalpai ngura kutjupangka wirkaṟa. Munu paluṟu wiki maṉkurpa nyinara tjiṉṯu Saturday-ngka rawa anangi waḻi panya palulakutu aṉangu tjuṯangka nyiringuṟu Godaku tjukurpa utiṟa wangkanytjikitja.
2 Conforme o seu costume, Paulo foi lá e nos três sábados seguintes falou sobre as Escrituras Sagradas com as pessoas que estavam ali na sinagoga.
3 Munu wangkangi tjana nintiringkunytjaku alatji, “Panya Godaku tjukurtu alatji wangkanyi Godalu panya kalkuntjanya ngula pitjala pikatjararingkula iluku, ka ilunyangka Godalu palunya wankaṟa pakaltjingalku. Kaṉa kuwari nyurala tjakultjunanyi panya Godalu kalkuntjanya mungaṯu pitjangu ini panya Jesunya nganaṉanya wankaṟunkunytjikitja.”
3 Paulo lhes explicava e provava que o Messias precisava sofrer e que, depois de morrer, tinha de ressuscitar. Ele dizia: — Este Jesus que estou anunciando a vocês é o Messias.
4 Kaya Jew kutjupa tjarangku tjukurpa nyanga palunya kulintjatjanu mulamularingu munuya Paulala pulala Tjaalatjala tjunguringu. Kaya wangka Kuṟiki wangkapai tjuṯa kuḻu kuliṟa mulamularingu, panya paluṟu tjanaya ngaṉmanypa Godanya waḻkulpai nyinangi munuya Paulalu tjukurpa Jesunyatjara wangkanyangka kuliṟa Jesuku mulamularingu. Kaya minyma kuranyitja tjuṯa kuḻu mulamularingu.
4 Paulo e Silas conseguiram convencer disso algumas daquelas pessoas, as quais se juntaram a eles. Um grande número de não judeus convertidos ao Judaísmo e muitas senhoras da alta sociedade também se juntaram ao grupo.
5 Palu wati Jew kutjupa tjuṯaya tjukurpa kulintjatjanu mulamularingkuwiyangku wantingi munuya nyaṟaringangi Paulaku pulampa. Munuya palulanguṟu wati kura iwarangka para-ngaṟapai tjuṯa aḻṯira uṯuḻuṉu munu tjanala wangkangu, “Araya munuya aṉangu kutjupa tjuṯa nyakula para-aḻṯira tjunguṟa tjuṯa ngalya-kati Paulaku tjanampa pikaringkunytjaku.” Kaya mulapaṯu anu munuya tjuṯa aḻṯira uṯuḻuṟa pika pitjangu wati ini Jasonku waḻikutu Paulanya pulanya Tjaalatjanya ngurintjikitja.
5 Mas os judeus ficaram com inveja. Eles foram buscar alguns homens maus entre os malandros das ruas e formaram um grupo de desordeiros. Estes fizeram muita confusão na cidade e atacaram a casa de Jasão, procurando Paulo e Silas a fim de os levar para o meio do povo.
6 Munuya puṯu ngurintjatjanungku Jasonnga tjananya Jesuku walytja kutjupa tjuṯa kuḻu witiṟa iṯarikatingu waḻinguṟu munuya tjananya katingu tawunu nyara palumpa mayatja tjuṯakutu munuya mirara wangkangi, “Kulilaya! Paulalu pula Tjaalatjalu kunyu aṉangu ngura winkitja kuraningi munu pula kuwari pitjangu nganampa ngura ngapartji kurantjikitja.
6 Mas, como não os encontraram, levaram à força Jasão e alguns outros irmãos até a presença das autoridades da cidade, gritando: — Aqueles homens têm provocado desordens em todos os lugares! Agora chegaram até a nossa cidade,
7 Ka wati nyanga Jasontu palunya pulanya mantjiṟa palumpa waḻingka kanyiningi. Munuya paluṟu tjana uwankarangku tjunguringkula mayatja Tjiitjalu panya wangkanytjitjangka tungunpungkula alatji wangkapai, ‘Mayatja puḻka kutjupa nyinanyi ini Jesunya.’”
7 e Jasão os hospedou na casa dele. Eles estão desobedecendo às leis do Imperador romano, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Kaya aṉangu tjuṯangku munu tawunu nyara palumpa mayatja tjuṯangku kuḻu alatji wangkanyangka kuliṟa puḻkaṟa alatjiṯu palumpa tjanampa mirpaṉaringu Jesuku panya walytja tjuṯaku.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas quando ouviram essas palavras.
9 Kaya mayatja tjuṯangku Jasonnga tjananya wangkangu alatji, “Nyura nganaṉala maningka payamilannyangka kutjula nyuranya walatjunkuku. Walangkulanya uwa!” Kaya mulapaṯu paluṟu tjana payamilaṉu, ka tjananya walatjunu.
9 E as autoridades soltaram Jasão e os outros, depois que eles pagaram a quantia exigida para isso.
10 Ka munga nyara palulaṯu Jesuku panya walytja tjuṯangku Paulanya pulanya Tjaalatjanya tjakuṟiṟa ma-iyaṉu ka pula wiluṟara anu ngura ini Paṟiyalakutu. Munu pula ngura nyara palula wirkaṟa Jew tjuṯaku waḻi inmatjakutu anu munu tjanala tjunguringu.
10 Logo que anoiteceu, os irmãos enviaram Paulo e Silas para a cidade de Bereia. Quando chegaram lá, eles foram à sinagoga .
11 Kaya ngura nyara palunya nguraṟa tjuṯa aṉangu wiṟu tjuṯa nyinangi panya Tjitja-lanikala nyinanytja tjuṯa puṟunypa wiya. Panya paluṟu tjanaya pukuḻṯu alatjiṯu tjukurpa wangkanyangka wangaṉarangku kuliningi. Munuya tjiṉṯu kutjupa tjiṉṯu kutjupa nyiri Godaku tjukurpa aḻaṟa tjukurpa Paulalu wangkanytjitja nguriningi paluṟu tjukaṟuru wangkanyangka ngurkantankunytjikitjangku munuya kuliningi, “Mulapa nyangangku tjukaṟurungku tjakultjunanyi nyanga nyiringuṟu alatjiṯu.”
11 As pessoas dali eram mais bem-educadas do que as de Tessalônica e ouviam a mensagem com muito interesse. Todos os dias estudavam as Escrituras Sagradas para saber se o que Paulo dizia era mesmo verdade.
12 Kaya tjuṯa mulapa nyara palulanguṟu Jesuku mulamularingu, Jew tjuṯa munu Jew wiya tjuṯa panya minyma Kuṟiki kuranyitja tjuṯa munu wati Kuṟiki tjuṯa kuḻu.
12 Assim muitos judeus naquela cidade creram, e também não judeus, tanto mulheres da alta sociedade como também muitos homens.
13 Kaya ngura panya Tjitja-lanikalanguṟu wati panya Jew tjuṯangku kuliningi, “Ai! Paulalu pula kunyu ngura nyara Paṟiyala Godaku tjukurpa tjakultjunanyi piṟuku aṉangu tjuṯangka.” Munuya kulintjatjanu pitjangu Paṟiyalakutu, munuya panya palu puṟunypaṯu aṉangu panya nguratja tjuṯa wangkara wituwituningi, tjana tjunguringkula Paulaku tjanampa pikaringkunytjaku. Kaya mulapaṯu aṉangu tjuṯa uṯuḻu kutjuringkula tjuṯaringu, munuya Paulaku tjanampa mirpaṉarira pikaringangi.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo tinha anunciado a palavra de Deus também em Bereia, foram até lá e começaram a agitar e atiçar o povo contra eles.
14 Kaya Paṟiyanya nguraṟa tjuṯa Jesuku walytjaringkunytjatjanungku Paulanya tjananya palumpa maḻpa tjuṯa kuḻu mapalku wituṟa iyaṉu uṟu puḻkakutu, warpungkula pautangka tatiṟa ankunytjaku. Palu Tjaalatjanya pula Timitjinya ngura panya palulaṯu nyinangi, Paulala tjungu ankunytja wiya.
14 Então os irmãos enviaram Paulo imediatamente para o litoral; porém Silas e Timóteo ficaram em Bereia.
15 Ka Paulaku maḻpa tjuṯangku palunya katingu uḻpaṟirakutu ngura ini Atjantjalakutu. Munuya ngura nyara palula wirkaṟa Paulalu palunya tjananya wangkara wituṉu alatji, “Maḻaku ankulampaya Timitjinya pulanya Tjaalatjanya witula ngayulakutu warpungkula pitjanytjaku.” Kaya mulapaṯu maḻaku anu wati panya Paulaku maḻpa tjuṯa.
15 Os irmãos que protegiam Paulo o levaram até a cidade de Atenas. Depois voltaram para Bereia, levando um recado de Paulo; ele pedia que Silas e Timóteo fossem encontrá-lo em Atenas o mais depressa possível.
16 Ka Paulanya ngura nyara Atjantjala Timitjiku pulampa Tjaalatjaku paṯaṟa nyinangi munu paluṟu para-ngaṟala nyangangi god ngalypa-ngalypa watingku palyantja tjuṯa ngaṟala waṉinyangka munu paluṟu puḻkaṟa alatjiṯu tjituṟu-tjituṟuringu.
16 Enquanto estava esperando Silas e Timóteo em Atenas, Paulo ficou revoltado ao ver a cidade tão cheia de ídolos.
17 Munu paluṟu anu Jew tjuṯaku waḻi inmatjakutu munu tjanala tjunguringu aṉangu Kuṟiki panya Godanya waḻkulpai tjuṯangka kuḻu munu paluṟu Tjukurpa Palya Jesunyatjara tjanala tjakultjunangi kaya ngaparku wangkara kuliningi. Ka paluṟu tjiṉṯu kutjupa tjiṉṯu kutjupa ankupai aṉangu panya tjuṯangku tjunguringkula tjalamilalpaikutu munu nyara palula ngaṟala aṉangu tjuṯangka palu puṟunypaṯu wangkapai.
17 Ele ia para a sinagoga e ali falava com os judeus e com os não judeus convertidos ao Judaísmo. E todos os dias, na praça pública, ele falava com as pessoas que se encontravam ali.
18 Kaya wati kutjupa tjuṯa ngura nyara palula nyinangi wati ini Ipi-kuṟatjanya kulilpai tjuṯa panya tjana tjakangku palumpa aṟa kuliṟa palunya mirawaṉipai. Kaya palu puṟunypaṯu wati ini Tjiinanya kulilpai tjuṯangku palunya ngapartji mirawaṉipai. Munuya wati nyanga paluṟu tjana Paulalu wangkanyangka kulintjatjanu palumpa pikaringangi munuya alatji wangkangi, “Nyaa nyangangku wangkanyi, wati nyanga ngunti nintingku-palku wangkapaingku?” Palu Paulalu tjakultjunangi alatjiṯu tjukurpa Jesunyatjara paluṟu ilunytjatjanu wankaringkula pakantja. Kaya kutjupa tjuṯangku wangkangi, “Paluṟulanya tjinguṟu wituwituṉi god kutjupa waḻkuntjaku ngura kutjupitja nganampa wantira.”
18 Alguns professores epicureus e alguns estoicos discutiam com ele e perguntavam: — O que é que esse ignorante está querendo dizer? Outros comentavam: — Parece que ele está falando de deuses estrangeiros. Diziam isso porque Paulo estava anunciando Jesus e a ressurreição .
19 Munuya paluṟu tjana Paulanya katingu puḻi panya ini Aṟi-yapakalakutu. Panya puḻi nyara palulaya aṉangu nintipuka tjuṯa tjunguringkupai tjukurpa tjuṯa wangkara kulintjikitja. Munuya puḻi nyara palula wirkaṟa Paulala wangkangu, “Nganaṉa mukuringanyi tjukurpa panya nyuntu kuwari wangkanytja nganaṉala uwankarangka utiṟa wangkanytjaku. Tjukurpa nyaan panyatja wangkangi?
19 Então eles o levaram a uma reunião da Câmara Municipal e disseram: — Gostaríamos de saber que novo ensinamento é esse que você está trazendo para nós.
20 Panya tjukurpa nyuntu wangkanytjanya nganaṉa kuwari kutju kulinu munula puṯu nguwanpa nintiringanyi. Wanyu nganaṉala utinma nganaṉa kuliṟa nintiringkunytjaku.”
20 Pois você diz algumas coisas que nos parecem esquisitas, e nós gostaríamos de saber o que elas querem dizer.
21 (Atjantjala panya nyinanytja tjuṯaya rawa mukuringkupai tjukurpa kuwaritja tjuṯa nyinara wangkara kulintjikitja, kaya malikitja tjuṯa pitjapai ngura kutjupa tjuṯanguṟu munuya tjanala tjunguringkula tjukurpa palunya tjananya wangkara kulilpai.)
21 É que todos os moradores de Atenas e os estrangeiros que viviam ali gostavam de passar o tempo contando e ouvindo as últimas novidades.
22 Ka puḻi nyara Aṟi-yapakala aṉangu tjuṯa tjunguringkunyangka Paulanya pakaṉu tjanala wangkanytjikitja munu wangkangu, |src="Preach symbol GT.tif" size="col" loc="p" ref="17:22" “Wati Atjantjanya nguraṟa tjuṯa! Ngayulu nyuranya nyakula kuwari kuliningi, ‘Nyanga tjana mulapa kutjupa kutjupa waḻkuntjikitja mukuringanyi alatjiṯu.’
22 Então Paulo ficou de pé diante deles, na reunião da Câmara Municipal, e disse: — Atenienses! Vejo que em todas as coisas vocês são muito religiosos.
23 Panya ngayulu nyurampa nyanga tawunungka para-ngaṟala nyangangi kutjupa kutjupa nyura panya waḻkuntja tjuṯa ngaṟala waṉinyangka tjuwa tjuṯangka munu uṟilta kuḻu. Munuṉa pitjilpa kuḻu nyangu, ka nyara palula walka ngaṟangi alatji, ‘God nganaṉala ngurpatja waḻkuntjaku.’ Munuṉa palunya nyakula ngayulu kuliningi, ‘Mulapaya nyangantu palunya ngurpangku pupakatira waḻkulpai.’ Kaṉa ngayulu kuwari God pala palunya nyurala tjakultjunkunytjikitja mukuringanyi. |src="cn01993b.tif" size="col" loc="p" ref="17:23"
23 De fato, quando eu estava andando pela cidade e olhava os lugares onde vocês adoram os seus deuses, encontrei um altar em que está escrito: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse Deus que vocês adoram sem conhecer é justamente aquele que eu estou anunciando a vocês.
24 “Panya God nyanga paluṟu manta winki munu mantangka nyinanytja uwankara kuḻu paluṉu. Munu paluṟu uwankaraku Mayatja puḻka nyinanyi mantaku ilkaṟiku kuḻu. Munu paluṟu waḻi aṉangungku maṟangku palyantjitjangka nyinapai wiya timpula mantatjangka.
24 — Deus, que fez o mundo e tudo o que nele existe, é o Senhor do céu e da terra e não mora em templos feitos por seres humanos.
25 Paluṟu nyinara paṯalpai wiya aṉangu tjuṯangku palunya alpamilantjaku, panya paluṟu alatjiṯu aṉangu uwankara ngaalypa ungkupai wanka nyinanytjaku munu kutjupa kutjupa uwankara kuḻu aṉangu tjuṯaku palyalpai.
25 E também não precisa que façam nada por ele, pois é ele mesmo quem dá a todos vida, respiração e tudo mais.
26 God nyanga paluṟu panya wati kutju kuranyitja kuwaripatjara palyaṉu, munu wati kutju nyara palulanguṟu aṉangu tjuṯaringkunytjaku paluṉu manta winkingka tjiwariwari nyinanytjaku. Wangka kutjupa kutjupa miṟi kutjupa kutjupa paluṟu palyaṉu. Munu paluṟu alatjiṯu ngaṉmanytju ngurkantanu aṉangu uwankara miṟi kutjupa kutjupa manta walytjangka walytjangka nyinanytjaku munu paluṟu ngurkantanu kuḻi yaaltjiṯu-aṟa mantangka nyanga paluṟu tjana nyinanytjaku.
26 De um só homem ele criou todas as raças humanas para viverem na terra. Antes de criar os povos, Deus marcou para eles os lugares onde iriam morar e quanto tempo ficariam lá.
27 Panya nyanganpa uwankara Godalu kuliṟa palyaṉu tjana ngapartji mukuringkula palunya tjukaṟurungku ngurkantaṟa waḻkuntjaku. Panya paluṟu parari wiya nganaṉala alatjiṯu tiṯutjara ila ngaṟanyi.
27 Ele fez isso para que todos pudessem procurá-lo e talvez encontrá-lo, embora ele não esteja longe de cada um de nós.
28 Panya kutjupangku iriti nyiringka walkatjunkunytja alatji ngaṟanyi,
28 Porque, como alguém disse: “Nele vivemos, nos movemos e existimos.” E alguns dos poetas de vocês disseram: “Nós também somos filhos dele.”
29 “Uwa, mulapa aṉangu uwankara manta winkingka Godalanguṟu nyinanyi Godalu palyantja. Ka nyara palulanguṟula uti ngunti kulilwiyangku wantima, panya Godanya wati nintipukangku gold-nguṟu tjiilpanguṟu apunguṟu palyantja wiyaṯu, Godanya alatjiṯu.
29 E, já que somos filhos dele, não devemos pensar que Deus é parecido com um ídolo de ouro, de prata ou de pedra, feito pela arte e habilidade das pessoas.
30 Panya kuwaripatjaranguṟu aṉangu tjuṯa Godaku ngurpa nyinangi palunya kulilwiya alatjiṯu, ka Godalu tjananya ngurkantaṟa pungkunytja wiyangku wantingi. Palu kuwari nyanga Godalu aṉangu uwankara wangkara wituwituṉi kura wantira piiwiyaringkula kampa kutjuparinytjaku.
30 No passado Deus não levou em conta essa ignorância. Mas agora ele manda que todas as pessoas, em todos os lugares, se arrependam dos seus pecados.
31 Panya paluṟu tjiṉṯu kutju ngurkantanu munu wati kutju ngurkantaṟa tjunu tjiṉṯu pala palula aṉangu uwankara tjukaṟurungku ngurkantaṟa tjarantjaku. Munu paluṟu wati nyanga palunya ilunyangka pakaltjingaṉu aṉangu tjuṯangku kulintjaku, ‘Munta-uwa! Wati nyanga paluṟu waintaringu aṉangu uwankara ngurkantaṟa tjarantjikitja.’”
31 Pois ele marcou o dia em que vai julgar o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu prova disso a todos quando ressuscitou esse homem.
32 Kaya Paulalu tjukurpa nyanga aṉangu ilunytjitja pakantja wangkanyangka kutjupa tjuṯangku kuliṟa palunya wiyanmanangi. Kaya kutjupa tjarangku wangkangi, “Uwa palya! Nganaṉa piṟuku ngula kulintjikitja mukuringanyi tjukurpa nyanga nyuntu kuwari wangkanytja.”
32 Quando ouviram Paulo falar a respeito de ressurreição, alguns zombaram dele, mas outros disseram: — Em outra ocasião queremos ouvir você falar sobre este assunto.
33 Ka nyara palulanguṟu Paulalu tjukurpa tjanala wangkara wiyaringkula tjananya wantikatira anu.
33 Então Paulo foi embora dali.
34 Kaya aṉangu kutjupatjara mulamularingu tjukurpa wangkanyangka kulintjatjanu munuya palula tjunguringu. Ka wati ini Tayani-tjiyatjanya kuḻu Jesuku mulamularingu munu minyma ini Tamaṟitjanya munu kutjupa tjuṯa kuḻukuḻu mulamularingu munuya aṉangu nyanga paluṟu tjana Paulala tjunguringu. Palu wati nyanga Tayani-tjiyatjanya wati nintipuka nyinangi munu panya puḻi nyara Aṟi-yapakala mitingi ngaṟanyangka paluṟu tjanala tjunguringkula wangkara kulilpai.
34 Mas algumas pessoas creram e se juntaram a ele. Entre essas estavam Dionísio, que era membro da Câmara Municipal, uma mulher chamada Dâmaris e mais outras pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.