Atos 17
Tjukurpa Palya (PJT) vs ARA
1 Munu palulanguṟu Paulanya pula ngura Ampi-palitjala pulala Apa-laniyalawanu anu ngura ini Tjitja-lanikalakutu. Ka ngura nyara palula Jew tjuṯaku waḻi inmatja ngaṟangi.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga de judeus.
2 Ka Paulanya ankula tjarpangu waḻi panya palula Godanya waḻkuntjikitja. Panya paluṟu tjakangku alatji palyalpai ngura kutjupangka wirkaṟa. Munu paluṟu wiki maṉkurpa nyinara tjiṉṯu Saturday-ngka rawa anangi waḻi panya palulakutu aṉangu tjuṯangka nyiringuṟu Godaku tjukurpa utiṟa wangkanytjikitja.
2 Paulo, segundo o seu costume, foi procurá-los e, por três sábados, arrazoou com eles acerca das Escrituras,
3 Munu wangkangi tjana nintiringkunytjaku alatji, “Panya Godaku tjukurtu alatji wangkanyi Godalu panya kalkuntjanya ngula pitjala pikatjararingkula iluku, ka ilunyangka Godalu palunya wankaṟa pakaltjingalku. Kaṉa kuwari nyurala tjakultjunanyi panya Godalu kalkuntjanya mungaṯu pitjangu ini panya Jesunya nganaṉanya wankaṟunkunytjikitja.”
3 expondo e demonstrando ter sido necessário que o Cristo padecesse e ressurgisse dentre os mortos; e este, dizia ele, é o Cristo, Jesus, que eu vos anuncio.
4 Kaya Jew kutjupa tjarangku tjukurpa nyanga palunya kulintjatjanu mulamularingu munuya Paulala pulala Tjaalatjala tjunguringu. Kaya wangka Kuṟiki wangkapai tjuṯa kuḻu kuliṟa mulamularingu, panya paluṟu tjanaya ngaṉmanypa Godanya waḻkulpai nyinangi munuya Paulalu tjukurpa Jesunyatjara wangkanyangka kuliṟa Jesuku mulamularingu. Kaya minyma kuranyitja tjuṯa kuḻu mulamularingu.
4 Alguns deles foram persuadidos e unidos a Paulo e Silas, bem como numerosa multidão de gregos piedosos e muitas distintas mulheres.
5 Palu wati Jew kutjupa tjuṯaya tjukurpa kulintjatjanu mulamularingkuwiyangku wantingi munuya nyaṟaringangi Paulaku pulampa. Munuya palulanguṟu wati kura iwarangka para-ngaṟapai tjuṯa aḻṯira uṯuḻuṉu munu tjanala wangkangu, “Araya munuya aṉangu kutjupa tjuṯa nyakula para-aḻṯira tjunguṟa tjuṯa ngalya-kati Paulaku tjanampa pikaringkunytjaku.” Kaya mulapaṯu anu munuya tjuṯa aḻṯira uṯuḻuṟa pika pitjangu wati ini Jasonku waḻikutu Paulanya pulanya Tjaalatjanya ngurintjikitja.
5 Os judeus, porém, movidos de inveja, trazendo consigo alguns homens maus dentre a malandragem, ajuntando a turba, alvoroçaram a cidade e, assaltando a casa de Jasom, procuravam trazê-los para o meio do povo.
6 Munuya puṯu ngurintjatjanungku Jasonnga tjananya Jesuku walytja kutjupa tjuṯa kuḻu witiṟa iṯarikatingu waḻinguṟu munuya tjananya katingu tawunu nyara palumpa mayatja tjuṯakutu munuya mirara wangkangi, “Kulilaya! Paulalu pula Tjaalatjalu kunyu aṉangu ngura winkitja kuraningi munu pula kuwari pitjangu nganampa ngura ngapartji kurantjikitja.
6 Porém, não os encontrando, arrastaram Jasom e alguns irmãos perante as autoridades, clamando: Estes que têm transtornado o mundo chegaram também aqui,
7 Ka wati nyanga Jasontu palunya pulanya mantjiṟa palumpa waḻingka kanyiningi. Munuya paluṟu tjana uwankarangku tjunguringkula mayatja Tjiitjalu panya wangkanytjitjangka tungunpungkula alatji wangkapai, ‘Mayatja puḻka kutjupa nyinanyi ini Jesunya.’”
7 os quais Jasom hospedou. Todos estes procedem contra os decretos de César, afirmando ser Jesus outro rei.
8 Kaya aṉangu tjuṯangku munu tawunu nyara palumpa mayatja tjuṯangku kuḻu alatji wangkanyangka kuliṟa puḻkaṟa alatjiṯu palumpa tjanampa mirpaṉaringu Jesuku panya walytja tjuṯaku.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas ao ouvirem estas palavras;
9 Kaya mayatja tjuṯangku Jasonnga tjananya wangkangu alatji, “Nyura nganaṉala maningka payamilannyangka kutjula nyuranya walatjunkuku. Walangkulanya uwa!” Kaya mulapaṯu paluṟu tjana payamilaṉu, ka tjananya walatjunu.
9 contudo, soltaram Jasom e os mais, após terem recebido deles a fiança estipulada.
10 Ka munga nyara palulaṯu Jesuku panya walytja tjuṯangku Paulanya pulanya Tjaalatjanya tjakuṟiṟa ma-iyaṉu ka pula wiluṟara anu ngura ini Paṟiyalakutu. Munu pula ngura nyara palula wirkaṟa Jew tjuṯaku waḻi inmatjakutu anu munu tjanala tjunguringu.
10 E logo, durante a noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Bereia; ali chegados, dirigiram-se à sinagoga dos judeus.
11 Kaya ngura nyara palunya nguraṟa tjuṯa aṉangu wiṟu tjuṯa nyinangi panya Tjitja-lanikala nyinanytja tjuṯa puṟunypa wiya. Panya paluṟu tjanaya pukuḻṯu alatjiṯu tjukurpa wangkanyangka wangaṉarangku kuliningi. Munuya tjiṉṯu kutjupa tjiṉṯu kutjupa nyiri Godaku tjukurpa aḻaṟa tjukurpa Paulalu wangkanytjitja nguriningi paluṟu tjukaṟuru wangkanyangka ngurkantankunytjikitjangku munuya kuliningi, “Mulapa nyangangku tjukaṟurungku tjakultjunanyi nyanga nyiringuṟu alatjiṯu.”
11 Ora, estes de Bereia eram mais nobres que os de Tessalônica; pois receberam a palavra com toda a avidez, examinando as Escrituras todos os dias para ver se as coisas eram, de fato, assim.
12 Kaya tjuṯa mulapa nyara palulanguṟu Jesuku mulamularingu, Jew tjuṯa munu Jew wiya tjuṯa panya minyma Kuṟiki kuranyitja tjuṯa munu wati Kuṟiki tjuṯa kuḻu.
12 Com isso, muitos deles creram, mulheres gregas de alta posição e não poucos homens.
13 Kaya ngura panya Tjitja-lanikalanguṟu wati panya Jew tjuṯangku kuliningi, “Ai! Paulalu pula kunyu ngura nyara Paṟiyala Godaku tjukurpa tjakultjunanyi piṟuku aṉangu tjuṯangka.” Munuya kulintjatjanu pitjangu Paṟiyalakutu, munuya panya palu puṟunypaṯu aṉangu panya nguratja tjuṯa wangkara wituwituningi, tjana tjunguringkula Paulaku tjanampa pikaringkunytjaku. Kaya mulapaṯu aṉangu tjuṯa uṯuḻu kutjuringkula tjuṯaringu, munuya Paulaku tjanampa mirpaṉarira pikaringangi.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que a palavra de Deus era anunciada por Paulo também em Bereia, foram lá excitar e perturbar o povo.
14 Kaya Paṟiyanya nguraṟa tjuṯa Jesuku walytjaringkunytjatjanungku Paulanya tjananya palumpa maḻpa tjuṯa kuḻu mapalku wituṟa iyaṉu uṟu puḻkakutu, warpungkula pautangka tatiṟa ankunytjaku. Palu Tjaalatjanya pula Timitjinya ngura panya palulaṯu nyinangi, Paulala tjungu ankunytja wiya.
14 Então, os irmãos promoveram, sem detença, a partida de Paulo para os lados do mar. Porém Silas e Timóteo continuaram ali.
15 Ka Paulaku maḻpa tjuṯangku palunya katingu uḻpaṟirakutu ngura ini Atjantjalakutu. Munuya ngura nyara palula wirkaṟa Paulalu palunya tjananya wangkara wituṉu alatji, “Maḻaku ankulampaya Timitjinya pulanya Tjaalatjanya witula ngayulakutu warpungkula pitjanytjaku.” Kaya mulapaṯu maḻaku anu wati panya Paulaku maḻpa tjuṯa.
15 Os responsáveis por Paulo levaram-no até Atenas e regressaram trazendo ordem a Silas e Timóteo para que, o mais depressa possível, fossem ter com ele.
16 Ka Paulanya ngura nyara Atjantjala Timitjiku pulampa Tjaalatjaku paṯaṟa nyinangi munu paluṟu para-ngaṟala nyangangi god ngalypa-ngalypa watingku palyantja tjuṯa ngaṟala waṉinyangka munu paluṟu puḻkaṟa alatjiṯu tjituṟu-tjituṟuringu.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, o seu espírito se revoltava em face da idolatria dominante na cidade.
17 Munu paluṟu anu Jew tjuṯaku waḻi inmatjakutu munu tjanala tjunguringu aṉangu Kuṟiki panya Godanya waḻkulpai tjuṯangka kuḻu munu paluṟu Tjukurpa Palya Jesunyatjara tjanala tjakultjunangi kaya ngaparku wangkara kuliningi. Ka paluṟu tjiṉṯu kutjupa tjiṉṯu kutjupa ankupai aṉangu panya tjuṯangku tjunguringkula tjalamilalpaikutu munu nyara palula ngaṟala aṉangu tjuṯangka palu puṟunypaṯu wangkapai.
17 Por isso, dissertava na sinagoga entre os judeus e os gentios piedosos; também na praça, todos os dias, entre os que se encontravam ali.
18 Kaya wati kutjupa tjuṯa ngura nyara palula nyinangi wati ini Ipi-kuṟatjanya kulilpai tjuṯa panya tjana tjakangku palumpa aṟa kuliṟa palunya mirawaṉipai. Kaya palu puṟunypaṯu wati ini Tjiinanya kulilpai tjuṯangku palunya ngapartji mirawaṉipai. Munuya wati nyanga paluṟu tjana Paulalu wangkanyangka kulintjatjanu palumpa pikaringangi munuya alatji wangkangi, “Nyaa nyangangku wangkanyi, wati nyanga ngunti nintingku-palku wangkapaingku?” Palu Paulalu tjakultjunangi alatjiṯu tjukurpa Jesunyatjara paluṟu ilunytjatjanu wankaringkula pakantja. Kaya kutjupa tjuṯangku wangkangi, “Paluṟulanya tjinguṟu wituwituṉi god kutjupa waḻkuntjaku ngura kutjupitja nganampa wantira.”
18 E alguns dos filósofos epicureus e estoicos contendiam com ele, havendo quem perguntasse: Que quer dizer esse tagarela? E outros: Parece pregador de estranhos deuses; pois pregava a Jesus e a ressurreição.
19 Munuya paluṟu tjana Paulanya katingu puḻi panya ini Aṟi-yapakalakutu. Panya puḻi nyara palulaya aṉangu nintipuka tjuṯa tjunguringkupai tjukurpa tjuṯa wangkara kulintjikitja. Munuya puḻi nyara palula wirkaṟa Paulala wangkangu, “Nganaṉa mukuringanyi tjukurpa panya nyuntu kuwari wangkanytja nganaṉala uwankarangka utiṟa wangkanytjaku. Tjukurpa nyaan panyatja wangkangi?
19 Então, tomando-o consigo, o levaram ao Areópago, dizendo: Poderemos saber que nova doutrina é essa que ensinas?
20 Panya tjukurpa nyuntu wangkanytjanya nganaṉa kuwari kutju kulinu munula puṯu nguwanpa nintiringanyi. Wanyu nganaṉala utinma nganaṉa kuliṟa nintiringkunytjaku.”
20 Posto que nos trazes aos ouvidos coisas estranhas, queremos saber o que vem a ser isso.
21 (Atjantjala panya nyinanytja tjuṯaya rawa mukuringkupai tjukurpa kuwaritja tjuṯa nyinara wangkara kulintjikitja, kaya malikitja tjuṯa pitjapai ngura kutjupa tjuṯanguṟu munuya tjanala tjunguringkula tjukurpa palunya tjananya wangkara kulilpai.)
21 Pois todos os de Atenas e os estrangeiros residentes de outra coisa não cuidavam senão dizer ou ouvir as últimas novidades.
22 Ka puḻi nyara Aṟi-yapakala aṉangu tjuṯa tjunguringkunyangka Paulanya pakaṉu tjanala wangkanytjikitja munu wangkangu, |src="Preach symbol GT.tif" size="col" loc="p" ref="17:22" “Wati Atjantjanya nguraṟa tjuṯa! Ngayulu nyuranya nyakula kuwari kuliningi, ‘Nyanga tjana mulapa kutjupa kutjupa waḻkuntjikitja mukuringanyi alatjiṯu.’
22 Então, Paulo, levantando-se no meio do Areópago, disse: Senhores atenienses! Em tudo vos vejo acentuadamente religiosos;
23 Panya ngayulu nyurampa nyanga tawunungka para-ngaṟala nyangangi kutjupa kutjupa nyura panya waḻkuntja tjuṯa ngaṟala waṉinyangka tjuwa tjuṯangka munu uṟilta kuḻu. Munuṉa pitjilpa kuḻu nyangu, ka nyara palula walka ngaṟangi alatji, ‘God nganaṉala ngurpatja waḻkuntjaku.’ Munuṉa palunya nyakula ngayulu kuliningi, ‘Mulapaya nyangantu palunya ngurpangku pupakatira waḻkulpai.’ Kaṉa ngayulu kuwari God pala palunya nyurala tjakultjunkunytjikitja mukuringanyi. |src="cn01993b.tif" size="col" loc="p" ref="17:23"
23 porque, passando e observando os objetos de vosso culto, encontrei também um altar no qual está inscrito: Ao Deus Desconhecido . Pois esse que adorais sem conhecer é precisamente aquele que eu vos anuncio.
24 “Panya God nyanga paluṟu manta winki munu mantangka nyinanytja uwankara kuḻu paluṉu. Munu paluṟu uwankaraku Mayatja puḻka nyinanyi mantaku ilkaṟiku kuḻu. Munu paluṟu waḻi aṉangungku maṟangku palyantjitjangka nyinapai wiya timpula mantatjangka.
24 O Deus que fez o mundo e tudo o que nele existe, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em santuários feitos por mãos humanas.
25 Paluṟu nyinara paṯalpai wiya aṉangu tjuṯangku palunya alpamilantjaku, panya paluṟu alatjiṯu aṉangu uwankara ngaalypa ungkupai wanka nyinanytjaku munu kutjupa kutjupa uwankara kuḻu aṉangu tjuṯaku palyalpai.
25 Nem é servido por mãos humanas, como se de alguma coisa precisasse; pois ele mesmo é quem a todos dá vida, respiração e tudo mais;
26 God nyanga paluṟu panya wati kutju kuranyitja kuwaripatjara palyaṉu, munu wati kutju nyara palulanguṟu aṉangu tjuṯaringkunytjaku paluṉu manta winkingka tjiwariwari nyinanytjaku. Wangka kutjupa kutjupa miṟi kutjupa kutjupa paluṟu palyaṉu. Munu paluṟu alatjiṯu ngaṉmanytju ngurkantanu aṉangu uwankara miṟi kutjupa kutjupa manta walytjangka walytjangka nyinanytjaku munu paluṟu ngurkantanu kuḻi yaaltjiṯu-aṟa mantangka nyanga paluṟu tjana nyinanytjaku.
26 de um só fez toda a raça humana para habitar sobre toda a face da terra, havendo fixado os tempos previamente estabelecidos e os limites da sua habitação;
27 Panya nyanganpa uwankara Godalu kuliṟa palyaṉu tjana ngapartji mukuringkula palunya tjukaṟurungku ngurkantaṟa waḻkuntjaku. Panya paluṟu parari wiya nganaṉala alatjiṯu tiṯutjara ila ngaṟanyi.
27 para buscarem a Deus se, porventura, tateando, o possam achar, bem que não está longe de cada um de nós;
28 Panya kutjupangku iriti nyiringka walkatjunkunytja alatji ngaṟanyi,
28 pois nele vivemos, e nos movemos, e existimos, como alguns dos vossos poetas têm dito: Porque dele também somos geração.
29 “Uwa, mulapa aṉangu uwankara manta winkingka Godalanguṟu nyinanyi Godalu palyantja. Ka nyara palulanguṟula uti ngunti kulilwiyangku wantima, panya Godanya wati nintipukangku gold-nguṟu tjiilpanguṟu apunguṟu palyantja wiyaṯu, Godanya alatjiṯu.
29 Sendo, pois, geração de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra, trabalhados pela arte e imaginação do homem.
30 Panya kuwaripatjaranguṟu aṉangu tjuṯa Godaku ngurpa nyinangi palunya kulilwiya alatjiṯu, ka Godalu tjananya ngurkantaṟa pungkunytja wiyangku wantingi. Palu kuwari nyanga Godalu aṉangu uwankara wangkara wituwituṉi kura wantira piiwiyaringkula kampa kutjuparinytjaku.
30 Ora, não levou Deus em conta os tempos da ignorância; agora, porém, notifica aos homens que todos, em toda parte, se arrependam;
31 Panya paluṟu tjiṉṯu kutju ngurkantanu munu wati kutju ngurkantaṟa tjunu tjiṉṯu pala palula aṉangu uwankara tjukaṟurungku ngurkantaṟa tjarantjaku. Munu paluṟu wati nyanga palunya ilunyangka pakaltjingaṉu aṉangu tjuṯangku kulintjaku, ‘Munta-uwa! Wati nyanga paluṟu waintaringu aṉangu uwankara ngurkantaṟa tjarantjikitja.’”
31 porquanto estabeleceu um dia em que há de julgar o mundo com justiça, por meio de um varão que destinou e acreditou diante de todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Kaya Paulalu tjukurpa nyanga aṉangu ilunytjitja pakantja wangkanyangka kutjupa tjuṯangku kuliṟa palunya wiyanmanangi. Kaya kutjupa tjarangku wangkangi, “Uwa palya! Nganaṉa piṟuku ngula kulintjikitja mukuringanyi tjukurpa nyanga nyuntu kuwari wangkanytja.”
32 Quando ouviram falar de ressurreição de mortos, uns escarneceram, e outros disseram: A respeito disso te ouviremos noutra ocasião.
33 Ka nyara palulanguṟu Paulalu tjukurpa tjanala wangkara wiyaringkula tjananya wantikatira anu.
33 A essa altura, Paulo se retirou do meio deles.
34 Kaya aṉangu kutjupatjara mulamularingu tjukurpa wangkanyangka kulintjatjanu munuya palula tjunguringu. Ka wati ini Tayani-tjiyatjanya kuḻu Jesuku mulamularingu munu minyma ini Tamaṟitjanya munu kutjupa tjuṯa kuḻukuḻu mulamularingu munuya aṉangu nyanga paluṟu tjana Paulala tjunguringu. Palu wati nyanga Tayani-tjiyatjanya wati nintipuka nyinangi munu panya puḻi nyara Aṟi-yapakala mitingi ngaṟanyangka paluṟu tjanala tjunguringkula wangkara kulilpai.
34 Houve, porém, alguns homens que se agregaram a ele e creram; entre eles estava Dionísio, o areopagita, uma mulher chamada Dâmaris e, com eles, outros mais.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.