Atos 19
Ra 'Ra'yo Testamento (OTENT) vs NVT
1 Nura cu Apolo mi ꞌbʉhni Corinto, ha nura cu Pablo mbi ꞌyo ra ꞌñu pa mri ma Efeso, bi ꞌranga ja ꞌraya tꞌøhø xi myá mboza, ne de gueꞌa̱ bi zønga Efeso habʉ mi ꞌbʉi ꞌraya gamfri.
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo viajou pelas regiões do interior até chegar a Éfeso, no litoral, onde encontrou alguns discípulos.
2 Nepʉ nuꞌá̱ bi ꞌyambabiꞌʉ ne bi ꞌñembabi:
2 Ele lhes perguntou: “Vocês receberam o Espírito Santo quando creram?”. “Não”, responderam eles. “Nem sequer ouvimos que existe o Espírito Santo.”
3 Hangue nura cu Pablo bi ꞌyambabi ne bi ꞌñembabi:
3 “Então que batismo vocês receberam?”, perguntou ele. “O batismo de João”, responderam.
4 Ra cu Pablo bi ꞌñembabiꞌʉ:
4 Paulo disse: “João batizava com o batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois, isto é, em Jesus”.
5 Ha nu mi ꞌyøde njabʉ bi nxisteheꞌʉ de rá thuhu ra Zidada Jesu.
5 Assim que ouviram isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Nepʉ ra cu Pablo bi hñuxa yá ꞌyɛ ja gatho ya gamfri pa bi hña̱nga ra Ma̱ca Nda̱hi. Y nura oraꞌa̱ bi ña̱ꞌʉ ꞌramaꞌnaꞌño ya hña̱qui ne bi ma̱ñꞌʉ ngu núꞌa̱ xqui xipabi Ajua̱ da ma̱.
6 Paulo lhes impôs as mãos e o Espírito Santo veio sobre eles, e falaram em línguas e profetizaram.
7 Ngu mi ꞌrɛtꞌamayoho por gatho núꞌʉ xqui hña̱nga ra Ma̱ca Nda̱hi.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Ngu hñu nza̱na̱ ra cu Pablo bi ma ja yá nija̱ ya xodyo habʉ mbi ma̱mba rá noya Ajua̱ co ndunthi ra tsꞌɛdi. Nuꞌá̱ mi ntsanoyaui ya ja̱ꞌi ne mi øtꞌa ꞌnara tsꞌɛdi pa da gamfriꞌʉ núꞌa̱ mi xipabi hanja go ri manda Ajua̱.
8 Em seguida, Paulo foi à sinagoga e ali pregou corajosamente durante três meses, argumentando de modo convincente sobre o reino de Deus.
9 Pe ꞌra de gueꞌʉ xi xmá me yá coraso hangue himbi ne bi gamfri, hønsɛ mi tsanba rá noya Ajua̱ ja yá thandi ya ja̱ꞌi. Hangue nura cu Pablo bi ꞌuegue de gueꞌʉ, ne bi zixa núꞌʉ xqui gamfri ja ꞌnara scuela, ne nura xahnate mi ꞌbʉhni rá thuhu ra Tiranno. Y ja guehni ra cu Pablo mbi ma̱mba rá noya Ajua̱ hyastho.
9 Mas alguns deles se mostraram endurecidos, rejeitaram a mensagem e falaram publicamente contra o Caminho. Paulo, então, deixou a sinagoga e levou consigo os discípulos, passando a realizar discussões diárias na escola de Tirano.
10 Njabʉ bi ꞌyøtꞌa yo njɛya pa bi ꞌyødebi rá noya ra Zidada Jesu gatho núꞌʉ mi ꞌbʉ ja ra hai Asia, ya xodyo ne núꞌʉ himyá xodyo.
10 Isso continuou durante os dois anos seguintes, e gente de toda a província da Ásia, tanto judeus como gregos, ouviu a palavra do Senhor.
11 Y Ajua̱ bi umba ra tsꞌɛdi ra cu Pablo pa bi ꞌyøtꞌa ya da̱nga ntꞌudi,
11 Deus concedeu a Paulo o poder de realizar milagres extraordinários.
12 asta mi tha̱ꞌtsua yá nthuꞌtaña̱xu ne maꞌra yá dutu nuya daꞌthi pa mi thaniꞌa̱ ne mi yopa tha̱ꞌtsuabi ya daꞌthi y nuꞌʉ́ mi ña̱ni, y nuꞌʉ tóꞌo mi pɛꞌtsa ya tsꞌonda̱hi nuꞌʉ́ mi pøni de gueꞌʉ.
12 Quando lenços ou aventais usados por ele eram colocados sobre enfermos, estes eram curados de suas doenças e deles saíam espíritos malignos.
13 Pe nu ꞌraya xodyo myá ꞌñete mi ꞌyoꞌʉ mi japa ya tsꞌonda̱hi da bøni de ja ya ja̱ꞌi, nepʉ nuꞌʉ́ bi beni gue da zapi da ꞌyɛnga ya tsꞌonda̱hi de rá thuhu ra Zidada Jesu nehe ngu mi øtꞌa ra cu Pablo. Ne mi embabi ya tsꞌonda̱hi:
13 Alguns judeus viajavam pelas cidades expulsando espíritos malignos. Tentavam usar o nome do Senhor Jesus, dizendo: “Ordeno que saia em nome de Jesus, a quem Paulo anuncia!”.
14 Guehna bi ꞌyøtꞌa núꞌʉ yoto yá tꞌʉ ra Seva núꞌa̱ ꞌnamrá nda̱ gá macja̱ gá xodyo.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de Ceva, um dos principais sacerdotes.
15 Pe nu mi ꞌyøꞌtua njaua ꞌnara tsꞌonda̱hi, nuꞌá̱ bi da̱di ne bi ꞌñemba núꞌʉ ya ꞌñøhø:
15 Certa ocasião, o espírito maligno respondeu: “Eu conheço Jesus e conheço Paulo, mas quem são vocês?”.
16 Ha núꞌa̱ ra ꞌñøhø toꞌo mi pɛꞌtsa ra tsꞌonda̱hi bi ma bá jʉ núꞌʉ ya ꞌñete co rá tsꞌɛdi ra tsꞌonda̱hi ne xi bi naꞌmbi ntsꞌɛdi. Ha nuꞌʉ́ bi nestꞌihi bi bøni de guehni myá thɛlo ngueꞌa̱ bi thʉmba gatho yá dutu, ne bi hña̱xa ndunthi ya ntsꞌɛni.
16 O homem possuído pelo espírito maligno saltou em cima deles e os atacou com tanta violência que fugiram da casa, despidos e feridos.
17 Y gatho ya xodyo mi ꞌbʉhni Efeso ne núꞌʉ himyá xodyo bi ꞌyødeꞌʉ núꞌa̱ xqui nja, nuꞌbʉ́ nuꞌʉ́ xi bi ntsu. Ne maꞌna xi mri tꞌeꞌtsua rá nsu rá thuhu ra Zidada Jesu.
17 A notícia do ocorrido se espalhou rapidamente por toda a cidade de Éfeso, tanto entre judeus como entre gregos, e sobre eles veio um temor reverente, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Ne ndunthi de núꞌʉ xqui gamfri mi pa mri njua̱ni de yá tsꞌoqui.
18 Muitos dos que creram confessaram suas obras pecaminosas.
19 Y ndunthi ya ꞌñete bi hña̱xa yá tꞌofo pa bi tsa̱tꞌa ja yá thandi ya ja̱ꞌi, ha nuya libroꞌʉ nu mi tꞌøtꞌa ra uɛnda, mri muui ngu made nthebe ꞌmo ya tꞌaxaboja̱.
19 Vários deles, que haviam praticado feitiçaria, trouxeram seus livros de encantamentos e os queimaram publicamente. O valor dos livros totalizou cinquenta mil moedas de prata.
20 Njabʉ maꞌna mri ntʉnga rá noya Ajua̱ co ndunthi ra tsꞌɛdi.
20 Assim, a mensagem a respeito do Senhor se espalhou amplamente e teve efeito poderoso.
21 Nepʉ de gueꞌa̱ ra cu Pablo bi hñutsꞌi gue da ma da cꞌa̱ꞌtsa ya cu asta ja ra hai Macedonia ne Acaya, nepʉ rí ꞌñehe Jerusale, nepʉ de guehni mahyoni rí ma Nroma.
21 Depois disso, Paulo se sentiu impelido pelo Espírito a passar pela Macedônia e a Acaia antes de ir a Jerusalém. “E, de lá, devo prosseguir para Roma!”, disse ele.
22 Hangue bi mɛhna yoho yá mfatsꞌi da ꞌmɛtꞌo pa rí ma Macedonia, bi mɛhna ra cu Timoteo ne ra cu Erasto. Ha nura cu Pablo bi gohnitho maꞌra ya pa de guehni ja ra hai Asia.
22 Então, enviou adiante dele à Macedônia dois assistentes, Timóteo e Erasto, e permaneceu um pouco mais na província da Ásia.
23 Núꞌʉ ya paꞌʉ bi ñʉntsꞌa gatho ya me Efeso ngueꞌa̱ bi zønini rá noya Ajua̱.
23 Por essa época, houve enorme tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Mi ꞌbʉhni ꞌnara ꞌñøhø mrá thuhu ra Demetrio. Nura ꞌbɛfi mi pa̱diꞌa̱ mi pøe ya boja̱ dega tꞌaxi. Ne mi ꞌbʉ yá mfatsꞌi mi hoca ya cꞌoi de ꞌnara zina̱na̱ rá thuhu Diana pa mi papa ya ja̱ꞌi. Y xi mi ta̱ha̱ ndunthi ra boja̱.
24 Começou com Demétrio, ourives que fabricava modelos de prata do templo da deusa grega Ártemis e que empregava muitos artífices.
25 Nepʉ ꞌnara pa ra Demetrio bi muntsꞌa gatho núꞌʉ yá mfatsꞌi ne maꞌra núꞌʉ toꞌo mi hoca ya cꞌoi nehe, ne bi ꞌñembabi:
25 Ele os reuniu a outros que trabalhavam em ofícios semelhantes e disse: “Senhores, vocês sabem que nossa prosperidade vem deste empreendimento.
26 Pe ngu xcá ꞌyøhʉ ne xcá hyanthʉ gue nura Pablo ri ꞌyo ne ma̱ gue núꞌʉ ya zidada nthoqui, hingyá zidada. Y njabʉ xa hña̱cua ndunthi ya ja̱ꞌi gue hinda nsunda ya zidada, hingue hønsɛua Efeso, nehe maxøgue gatho ma haihʉ Asia.
26 Mas, como vocês viram e ouviram, esse sujeito, Paulo, convenceu muita gente de que deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. Fez isso não apenas aqui em Éfeso, mas em toda a província.
27 Nuna guehna maꞌna xá ntsꞌobyana̱, ha go guehna ma ꞌbɛfihʉ dí hanthma̱hʉna̱. Nubyá da ne ma ga ꞌbɛdihʉ za̱i, asta ne ra nija̱ de ma zina̱na̱hʉ Diana núꞌa̱ xi rá nsunda, ma da ꞌmɛdi núꞌa̱ ra nsu pɛꞌtsi. Ha ne gue numa zina̱na̱hʉ Diana ri nsunda gatho ya ja̱ꞌi de guecua ja ma haihʉ Asia ne gatho maxøgue ra ximhai.
27 Claro que não me refiro apenas à perda do respeito público por nossa atividade. Também me preocupa que o templo da grande deusa Ártemis perca sua influência e que esta deusa magnífica, adorada em toda a província da Ásia e ao redor do mundo, seja destituída de seu grande prestígio!”.
28 Nu mi ꞌyøde njabʉ gatho nuyá mfatsꞌi ne gatho núꞌʉ maꞌra toꞌo mi hoca ya cꞌoi xi bi bø yá cuɛꞌʉ, ne mi mafi mi ena:
28 Ao ouvir isso, ficaram furiosos e começaram a gritar: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
29 Ne bi nja ngu ra mpumfri gatho ja ra hnini, ne bri mihi ra cu Gayo ne ra cu Aristarco myá me Macedonia núꞌʉ xqui ꞌñoui ra cu Pablo. Ne bri jʉtꞌi ne bri tsꞌitsꞌi asta habʉ mi øtꞌa yá hmuntsꞌi.
29 Em pouco tempo, a cidade toda estava uma confusão. O povo correu para o anfiteatro, arrastando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de viagem de Paulo.
30 Ha nura cu Pablo mi ne xa yʉtꞌini pa xa zofo ya ja̱ꞌi, pe nuya gamfri himbi hyopi bi yʉtꞌi.
30 Ele também quis entrar, mas os discípulos não permitiram.
31 Nehe ꞌraya nda̱ de Asia núꞌʉ mi ntsixui ra cu Pablo, bi mɛmpa ra noya gue hinda yʉtꞌa de guehni.
31 Alguns amigos de Paulo, oficiais da província, também lhe enviaram um recado no qual suplicaram que não arriscasse a vida entrando no anfiteatro.
32 Nura oraꞌa̱ xi mbi ja ꞌnara hmahni ja yá hmuntsꞌiꞌʉ, ꞌramaꞌnaꞌño mi ma̱ñꞌʉ, ngueꞌa̱ gatho xi xqui mpumfri, ne xi ndunthi de gueꞌʉ nixi mi pa̱di hanja xqui muntsꞌi.
32 Lá dentro, em polvorosa, o povo todo gritava, e cada um dizia uma coisa. Na verdade, a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Pe nu ꞌra de gueꞌʉ bi xipabi ra Jandro hanja xqui muntsꞌi. Nuya xodyo xqui umba ya ntꞌentꞌi ra Jandro pa da ꞌmai da ña̱ ja yá thandi ya ja̱ꞌi. Nepʉ nuꞌá̱ bi ꞌñutua ra seña ya ja̱ꞌi co rá ꞌyɛ pa da goꞌta yá ne. Nuꞌá̱ mi ne da ña̱nga yá mixodyoui núꞌʉ xcrí jʉ.
33 Entre a multidão, os judeus empurraram Alexandre para a frente e ordenaram que explicasse a situação. Ele fez sinal pedindo silêncio e tentou falar.
34 Pe nu mi ba̱di ya ja̱ꞌi gue mrá xodyoꞌa̱, nuꞌʉ́ bi mafi ntsꞌɛdi ngu yo ora, ne mi ena:
34 No entanto, quando a multidão percebeu que ele era judeu, começou a gritar novamente e continuou por cerca de duas horas: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
35 Nepʉ ꞌnara nda̱ de ra hnini bi goꞌtua yá ne ya ja̱ꞌi ne bi ꞌñembi:
35 Por fim, o escrivão da cidade conseguiu acalmar a multidão e disse: “Cidadãos de Éfeso, todos sabem que Éfeso é a guardiã do templo da grande Ártemis, cuja imagem caiu do céu para nós.
36 Guí pa̱hʉ gue xa fa̱di habʉraza, oguí tu ri mʉihʉ, ne ote guí øthʉ ꞌbʉ hinxcá beñhʉ xá hño ꞌmɛtꞌo núꞌa̱ guí ne gui øthʉ.
36 Portanto, sendo este um fato inegável, acalmem-se e não façam nada precipitadamente.
37 Nuyʉ ya ꞌñøhø xcuá tsihʉ hinte xa ꞌyøꞌtꞌahʉ, ha nixi xa ña̱maꞌñʉ de ma zina̱na̱hʉ drí nsundahʉ.
37 Vocês trouxeram estes homens aqui, mas eles não roubaram nada do templo nem disseram coisa alguma contra nossa deusa.
38 Y nura Demetrio ne núꞌʉ maꞌra to hoca ya cꞌoi, ꞌbʉ ja te da ña̱pabi, dá ña̱pabi ja ra tsꞌʉtbi, ne dá nhyanthya̱ui ja ra nzaya.
38 “Se Demétrio e seus artífices têm alguma queixa contra eles, os tribunais estão abertos e há oficiais disponíveis para ouvir o caso. Que façam acusações formais.
39 Nuꞌbʉ ja maꞌna te gui ma̱ñhʉ, da za gui maha ja ra tsꞌʉtbi gui ma̱ñhʉ ja ma hmuntsꞌihʉ ngu ma̱nga ra ley.
39 E, se há outras queixas que desejam apresentar, elas podem ser resolvidas em assembleia, conforme a lei.
40 Ngueꞌa̱ pa guecjʉ xá ntsꞌuni. Da za da hña̱pcahʉ da tꞌena gue xi dyá necatuhnihʉ por nuna ra ñʉntsꞌi stá øthʉbya, ne hindí pa̱hʉ te ga tha̱dihʉ nu sta tꞌangahʉ.
40 Corremos o perigo de ser acusados de provocar desordem, pois não há motivo para este tumulto. E, se exigirem de nós uma explicação, não teremos o que dizer”.
41 Nepʉ mi ma̱nga njaua ra nda̱, bi ꞌñehui ya ja̱ꞌi ne bi ua ra hmuntsꞌi.
41 Então os despediu, e a multidão se dispersou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.