Mateus 26
-YBHƐYBHƐTITELRE (NWB) vs NVT
1 Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii ꞌgwɛ-ɛ ꞌɔ -tɔtɔlɩ ꞌꞌyi. ꞌLe, *ꞌZuifʋ ꞌꞌweꞌa zʋn ꞌliꞌa gɔklagba ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *ꞌPaakɩ, ꞌɛ ꞌwɩ -nɩꞌe nyninamʋ.
1 Quando Jesus terminou de falar todas essas coisas, disse a seus discípulos:
2 Ɔ na *ꞌɔ -namʋ -bodɩ: ꞌPaakɩꞌa ꞌwɩ ꞌsɔn-ɔ -sieꞌe ꞌbho ꞌle ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu ꞌke nyʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ-ɛ ꞌɩn ꞌke ꞌbho nyʋyrilbhaatu ꞌꞌyri -kɔ-ɛ.
2 “Como vocês sabem, a Páscoa começa daqui a dois dias, e o Filho do Homem será entregue para ser crucificado”.
3 -Nɔɔ -ke ꞌli ɔ ꞌlɛ -nɩꞌa -kaa a, *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazayiklagba ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Kayifʋ, ꞌle ꞌɔ ꞌꞌbhlibudu ꞌli -Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ -ke ꞌbhoꞌa ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ ꞌgbʋʋꞌo ꞌꞌlru.
3 Naquela mesma hora, os principais sacerdotes e líderes do povo estavam reunidos na residência de Caifás, o sumo sacerdote,
4 ꞌWa ꞌwee ꞌpo-o wlu -dalue ʋn ꞌke ɔ ꞌsrɛ ꞌli -po ꞌle ʋn ꞌke ɔ kpʋn, ʋn ꞌke ɔ ꞌlbha ɔ ꞌke ꞌmɛ.
4 tramando uma forma de prender Jesus em segredo e matá-lo.
5 Nyʋ ꞌmnʋ na: -Aꞌba kpʋn ɔ ꞌbho gɔꞌɔ zɔ -le! ꞌBho ꞌmnɔ ɔ, nyunyu -dieꞌe-e ꞌꞌyi, ʋn -kaa -amʋ tʋ gbo -ya.
5 “Mas não durante a festa da Páscoa, para não haver tumulto entre o povo”, concordaram entre eles.
6 A -gblee, ɛ-bɛ -nɔɔ -lue ꞌmnɛ ꞌli, *Zezii -nɩꞌe-e ꞌbho Bɛtanii. Nyɔ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Simɔɔ, -ɔ ꞌpʋnꞌa *lalʋ wɔn ꞌmʋ, ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌbhlegbo ɔ -nɩꞌo.
6 Enquanto isso, Jesus estava em Betânia, na casa de Simão, o leproso.
7 Zezii -nɩ linamʋ ꞌle ꞌnynaakpʋ -lue nʋꞌa -kaa, ʋn ꞌnyni -ɔ li: ʋn ꞌbhle-e kpanatoope -lue -kwa. Sʋkpʋ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *alɩbaatɩ, ꞌɛ kpana moꞌo. ꞌCna -lue -gbɛ -nɩꞌe ꞌle ꞌɛ ꞌlimʋ. Ɛ-bɛ ꞌcna ꞌmnɛ, ɛ-ɛ ꞌpo-o ngnɛzɛgɛ ꞌle ꞌɛ ꞌpɛlʋ -kmuꞌo ꞌꞌyi tenyɩ. Kpana ꞌmnɛ, ꞌɩnnɛ ʋn ꞌbhleꞌe kwa ʋn ꞌye yi. Ʋn nyni ꞌɔ li, ꞌɛ ꞌlimʋꞌa ꞌcna -nɩꞌa ꞌle, ꞌɩnnɛ ʋn ꞌwlɔ ꞌɔ ꞌꞌlru.
7 Quando ele estava à mesa, uma mulher entrou com um frasco de alabastro contendo um perfume caro e derramou o perfume sobre a cabeça dele.
8 *ꞌƆ -namʋ ꞌyeꞌa ꞌna li, ɛ -see ʋ ꞌtʋ nʋ ꞌle ʋn-ʋ ꞌꞌwʋnwanꞌo ꞌle ʋn-ʋ ꞌlɛꞌɛ -kaa: -Ɔɔ! A -gblee, ꞌcna -ɛ -ke ꞌpɛlʋ-ʋ -kmuꞌa ꞌꞌyi, ꞌɩnnɛ ʋn lʋkwlaꞌa ti. ꞌKla se ꞌꞌyrili-nmɔ.
8 Ao ver isso, os discípulos ficaram indignados. “Que desperdício!”, disseram.
9 -Bho ɛ -po-ɛ ꞌkɩ ꞌpɛlʋ, ɛ ꞌbhɛɛꞌo ɛ ꞌke mɔni -dudu ꞌye ꞌle ɛ ꞌke ꞌꞌpʋanlbhamʋ ꞌꞌyitiꞌgble-ɛ.
9 “O perfume poderia ter sido vendido por um alto preço, e o dinheiro, dado aos pobres!”
10 Ɔ ꞌwɩn ꞌɩ ꞌbɔ ɔ, ɔ na: Leedɩ a sɩa nɩ nʋꞌa? Aꞌba nʋ -kaa -le! Lɛzɛgɛ ʋn nʋꞌo ꞌɩnmʋ ꞌꞌlruli.
10 Jesus, sabendo do que falavam, disse: “Por que criticam esta mulher por ter feito algo tão bom para mim?
11 -Yʋ ꞌma-a ꞌꞌpʋanmʋ a, a -ke ʋn -nɩꞌe-e ꞌnɔɔ ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ. -Bho a ꞌybha a ꞌbhɛɛꞌɛ a ꞌke ʋ -zɩgɩ ꞌꞌlrulinʋ. ꞌLe ꞌɩnmɔ -yɔɔ, ꞌɩn-ɩ ꞌye-e ꞌle aꞌba ꞌꞌklumʋ ꞌwlʋ -mʋ ꞌɩn ꞌke ꞌmɛ!
11 Vocês sempre terão os pobres em seu meio, mas nem sempre terão a mim.
12 -Bho ꞌɩn ꞌmɛ, -bho ʋn -ka ꞌɩnmʋ ti-inmaze, ꞌcna ʋn ꞌka ꞌɩnmʋ ꞌꞌlru ꞌwla, ꞌɩnnɛ ʋn ꞌwlaꞌa -laa ꞌɩnmʋ ꞌꞌlru -nalo.
12 Ela derramou este perfume em mim a fim de preparar meu corpo para o sepultamento.
13 -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, ʋ-bʋ ꞌnynaakpʋ ꞌmnʋ, lɛ ʋn nʋꞌa, nyʋ-ʋ ꞌye-e ꞌɛ ꞌꞌdɩ -za -mʋ ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ. ꞌNɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ, -da ꞌwee ʋn-ʋ ꞌyeꞌa -Lagɔꞌɔ ꞌꞌdɩzɩgɩ -kpa mʋ, ʋn-ʋ ꞌye-e ꞌwa ꞌꞌkpidɩ ꞌmʋ-za -mʋ.
13 Eu lhes garanto: onde quer que as boas-novas sejam anunciadas pelo mundo, o que esta mulher fez será contado, e dela se lembrarão”.
14 *Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, *ꞌɔ -namʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔnꞌɔ ꞌꞌklumʋꞌa -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Zidaa Isikaliyoo -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ɔ ꞌye mu, ɔ ꞌye *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ ꞌꞌwe -yɛ,
14 Então Judas Iscariotes, um dos Doze, foi aos principais sacerdotes
15 ꞌle ɔ na: -Bho ꞌɩn ꞌꞌnyɩ amʋ Zezii, leelɛ a ꞌke ꞌɩnmʋ ꞌꞌnyɩꞌa? Ʋn na: Mɔni moꞌo. ꞌLe ʋn ꞌye ɔ nɛtɛmɔniꞌa -gwlʋ -lue ꞌyɔ bue zrɛ, ʋn ꞌye ɔ ꞌꞌnyɩ ꞌle ɔ ꞌye mu.
15 e perguntou: “Quanto vocês me pagarão se eu lhes entregar Jesus?”. E eles lhe deram trinta moedas de prata.
16 -Ɛ ꞌwlʋꞌa ꞌbho ꞌmnɔ ɔ, -ka ɔ ꞌka -nyna ꞌle ɔ ꞌkʋ ʋ Zezii -jeyi ꞌꞌnyɩ, ꞌka-a ɔ-ɔ ꞌbɔꞌɔ ti!
16 Daquele momento em diante, Judas começou a procurar uma oportunidade para trair Jesus.
17 A -gblee, ꞌle, *ꞌZuifʋ ꞌꞌweꞌa zʋn ꞌliꞌa gɔklagba ꞌmnɛ, ꞌɛ ꞌwɩ ꞌye nyni. -Bho ꞌɛ -nɔɔ nyni a, *ꞌꞌflɔɔ seꞌa ꞌꞌflɔɔbuulɛ gboꞌbhle, ꞌɩnnɛ ʋn-ʋ liꞌo. ꞌWa li ꞌꞌflɔɔ -lrɛɛ. ꞌBho gɔ ꞌmnɛꞌɛ -antanyɩzɔ *Zeziiꞌa -namʋ dede ꞌnɔ-ɔ ti, ʋn na: -Aꞌba -Tɔyi, -bho -a -ka ꞌPaakɩꞌa gɔ-ɔ ꞌꞌdu, lililɩ -a ꞌka li, doo -ɩn ꞌybhaꞌa -a ꞌke mu -a ꞌke ɩ -pi -nɩꞌa?
17 No primeiro dia da Festa dos Pães sem Fermento, os discípulos vieram a Jesus e perguntaram: “Onde quer que preparemos a refeição da Páscoa?”.
18 ꞌLe ɔ na: A mu Zelizalɛɛmʋ, nyukpasu -lue-e -nɩꞌe ꞌbho, a ꞌlɔ ɔ -kaa ꞌꞌyi: -Aꞌba -tɔyi na ꞌɔ -nɔɔ nyni-oꞌo: -da -ɩn ꞌꞌbhli ɔ -ke ꞌɔ -namʋ ꞌke ꞌPaakɩ -po -nɩ!
18 Ele respondeu: “Assim que entrarem na cidade, verão determinado homem. Digam-lhe: ‘O Mestre diz: Meu tempo chegou e comerei em sua casa a refeição da Páscoa, com meus discípulos’”.
19 Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa, ꞌle ꞌɔ -namʋ ꞌye ꞌmʋ-sɔ, ʋn ꞌye mu. Ʋn muꞌa, -ka ɔ ꞌlʋ ꞌʋ ꞌꞌyi ꞌtɩn, ꞌka-a ʋn nʋꞌo ꞌle ʋn ꞌye ꞌbho gɔlilɩ -pi -nɩ.
19 Então os discípulos fizeram como Jesus os havia instruído e ali prepararam a refeição da Páscoa.
20 ꞌꞌJiazɔ nyniꞌa, ɔ -ke ꞌɔ -namʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔn ꞌye linamʋ mu!
20 Ao anoitecer, Jesus estava à mesa com os doze discípulos.
21 Ʋn -nɩ linamʋ ꞌle ɔ ꞌye ʋ -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, aꞌba ꞌꞌklumʋꞌa nyɔ -lue, ꞌɩnnɔ ꞌye ꞌɩnmʋ ꞌan tʋꞌa nyʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ mʋ.
21 Enquanto comiam, disse: “Eu lhes digo a verdade: um de vocês vai me trair”.
22 Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ꞌgwlʋ -nyniꞌe-e ꞌɔ -namʋꞌa ꞌwee li. ꞌLe ʋn-ʋ ꞌlɔ ꞌɔ -kaa ꞌꞌyi zikezikezike: -Aꞌba -Kɔyi, ꞌɩnmɔ ꞌmaae? -Aꞌba -Kɔyi, ꞌɩnmɔ ꞌmaae? -Aꞌba -Kɔyi, ꞌɩnmɔ ꞌmaae?
22 Muito aflitos, eles protestaram, um após o outro: “Certamente não serei eu, Senhor!”.
23 ꞌLe ɔ na: Nyɔ -ke ꞌɩn -nɩꞌa -laa -zapʋ -lue kɔ lililɛ ꞌsmanamʋ, ꞌɩnnɔ moꞌo.
23 Jesus respondeu: “Um de vocês que acabou de comer da mesma tigela comigo vai me trair.
24 Kɩn, -ziadɩ moꞌo, ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu-u ꞌye-e ꞌmɛ -mʋ. ꞌKa-a ꞌan ꞌꞌkpidɩ ꞌcnɩ-ɛꞌo ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli. -Yeee! Ngazedɩ! Nyɔ-ɔ ꞌyeꞌa ꞌɩnmʋ ꞌan tʋꞌa nyʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ mʋ, ꞌɔ ꞌkleyeɛɛ-ɛ ꞌye-e wɔn-ku -mʋ tenyɩ ꞌꞌsɛ! Ɔ-bɔ nyɔ ꞌmnɔ, -bho ɔ se ꞌkɩ ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ yi a, ɛ -nmɔ ꞌko-o ꞌꞌyrili! ꞌKa-a *Zezii ꞌlʋ ꞌʋ ꞌꞌyi!
24 O Filho do Homem deve morrer, como as Escrituras declararam há muito tempo. Mas que terrível será para aquele que o trair! Para esse homem seria melhor não ter nascido”.
25 Zidaa -ɔ ꞌye ꞌɔ ꞌɔ tʋꞌa nyʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ mʋ dede ꞌnɔ-ɔ ti: -Aꞌba -Tɔyi, ꞌɩnmɔ ꞌmaae? ꞌLe ɔ na: -Aꞌa ꞌꞌbhuo moꞌo ꞌtɩn!
25 Judas, aquele que o trairia, também disse: “Certamente não serei eu, Rabi!”. E Jesus respondeu: “É como você diz”.
26 Ʋn -nɩꞌa -bhla linamʋ Zezii ꞌꞌluoꞌo-o ꞌꞌflɔɔ ꞌmʋ, ɔ ꞌye ꞌɛ dɩ -Lagɔ ꞌsɛɛ po, ɔ ꞌye ɛ -jiɛ ꞌꞌyi ticɩcɛ -nɩ, ɔ ꞌye ɛ ꞌɔ -namʋ ꞌꞌnyɩ ꞌle ɔ na: A kpʋn a ꞌke li! Ɛ-bɛ ꞌꞌflɔɔ -nɛɛ, ꞌɩnmɔ moꞌo, ꞌan ku moꞌo.
26 Enquanto comiam, Jesus tomou o pão e o abençoou. Em seguida, partiu-o em pedaços e deu aos discípulos, dizendo: “Tomem e comam, porque este é o meu corpo”.
27 ꞌLe ɔ ꞌye duvɛɛnꞌɛ ꞌꞌkɔpʋ ꞌmʋꞌꞌluo, ɔ ꞌye ꞌɛ dɩ -Lagɔ ꞌsɛɛ po, ɔ ꞌye ʋ ɛ ꞌꞌnyɩ, ɔ na: A ꞌna ꞌwee!
27 Então tomou o cálice de vinho e agradeceu a Deus. Depois, entregou-o aos discípulos e disse: “Cada um beba dele,
28 A -gblee, duvɛɛn a-a ꞌnaꞌa -laa, ꞌan nymɔ moꞌo. ꞌAn nymɔ ꞌmnɛ, nyʋ ꞌweeꞌa -zɛgɛꞌɛ dɩ ɛ-ɛ ꞌye tiꞌwla mʋ ꞌle ʋn ꞌke ꞌpʋn ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. -Lagɔ -ke nyunyu ꞌke -ybhɛybhɛtite bhla ꞌle ɔ ꞌke ꞌwa ꞌꞌnyinynidɩꞌa dɩ ꞌbhɔ ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, ꞌɛ ꞌmʋyibolɛꞌɛ nmɔ moꞌo.
28 porque este é o meu sangue, que confirma a aliança. Ele é derramado como sacrifício para perdoar os pecados de muitos.
29 -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, -ɛ ꞌwlʋꞌa -laa -zɩan ꞌɩn -see ꞌtɔ ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ duvɛɛn ꞌna yi. -Da ꞌan -tɩta -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔꞌɔ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ-ɩ ꞌyeꞌa ꞌwlʋ -nɩ mʋ a, ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌtroli, ꞌbho-o ꞌɩn -ke a-a ꞌye duvɛɛn -lrɛɛ ꞌna -nɩ mʋ.
29 Prestem atenção ao que eu lhes digo: não voltarei a beber vinho até aquele dia em que, com vocês, beberei vinho novo no reino de meu Pai”.
30 Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa, ꞌPaakɩꞌa ꞌlʋɩ-ɩ ꞌbhɛɛꞌɛ -Lagɔꞌɔ ꞌnynɩ ꞌꞌyi, ꞌle ʋn ꞌye ɩ bhle. Ʋn gwɛꞌɛ bhlebhlea ꞌꞌyi ꞌle ʋn ꞌye ꞌle ꞌwlʋ, ʋn ꞌye ꞌle Olivieegɔgɔ ꞌꞌkpi -bhoga mu.
30 Então cantaram um hino e saíram para o monte das Oliveiras.
31 Ʋn -nɩ munamʋ ꞌle *Zezii ꞌye -kaa *ꞌɔ -namʋ ꞌꞌyiꞌlɛ: A -gblee, -zɩan ꞌꞌmatʋꞌa ꞌꞌbhuo, aꞌba ꞌwee, a-a ꞌye-e ꞌan dɩ -pɔlʋ ꞌꞌyi -za -mʋ ꞌle a ꞌke ꞌɩnmʋ kli ꞌwlʋ. -Kaa ɩ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ -kaa ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli, ɔ na:
31 No caminho, Jesus disse: “Esta noite todos vocês me abandonarão, pois as Escrituras dizem: ‘Deus ferirá e as ovelhas do rebanho serão dispersas’.
32 ꞌKa-a ɩ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli. ꞌƐ dɩ ꞌɩn na: -Bho ꞌɩn ꞌmɛ ꞌle -Lagɔ ꞌke ꞌɩnmʋ glu -za, ꞌle ꞌɩn ꞌke ti-nɩ -lrɛɛ ɛ, ꞌɩn-ɩ ꞌye-e ꞌle Galileebhlʋkpa ꞌꞌkpi -nyni -mʋ -tanyɩ ꞌle a ꞌke ꞌle ꞌɩnmʋ -yɛ.
32 Mas, depois de ressuscitar, irei adiante de vocês à Galileia”.
33 *ꞌPiɛlɩ na: -Bho ʋ-bee -yʋʋ -za -aꞌa dɩ -pɔlʋ ꞌꞌyi ꞌle ʋn ꞌke -ɩnmʋ kli ꞌwlʋ, ꞌɛ dɩ ꞌɩnmɔ -yɔɔ, ꞌɩn -see -aꞌa dɩ -pɔlʋ ꞌꞌyi -za yi ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ.
33 Pedro declarou: “Pode ser que todos os outros o abandonem, mas eu jamais o abandonarei”.
34 Zezii na: -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, -zɩan ꞌꞌmatʋꞌa ꞌꞌbhuo -bhladɩ zɔꞌɔ ꞌꞌyri -ka ꞌle-e yi, ꞌle -sʋʋn ꞌke zro, -ɩnmɔ ꞌPiɛlɩ, kpɛ tan -a ꞌye ꞌɩnmʋ ꞌꞌyidepo -nɩ mʋ -tanyɩ ꞌle -ɩn ꞌke -kaa ꞌlɛ: Zezii a-a ꞌꞌsiꞌa -laa ꞌnynɩ, ꞌɩn se ɔ yibo.
34 Jesus respondeu: “Eu lhe digo a verdade: esta mesma noite, antes que o galo cante, você me negará três vezes”.
35 Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa, ꞌPiɛlɩꞌa -pɔlʋ -see bhlu ꞌle ɔ na: -Ɩn na, leelɛ! -Aꞌa ꞌlɛ -kaa -le! ꞌƖn ꞌke -ɩnmʋ ꞌꞌyidepo ꞌle ꞌɩn ꞌke na ꞌɩn se -ɩnmʋ yibo, nʋ, -gba, ꞌɩn se ɛ ꞌbhɛɛ. -Bho ɛ ꞌꞌdu -aꞌa ꞌmɛnamʋ ꞌɩn -ke -ɩn -nɩ ꞌsɔn, -a ꞌke -dalue -pa -nɩ moꞌo. ꞌKa ꞌmnɔ ꞌka-a Zeziiꞌa -namʋ ꞌwee ꞌlɛꞌo.
35 Pedro, no entanto, insistiu: “Mesmo que eu tenha de morrer ao seu lado, jamais o negarei!”. E todos os outros discípulos disseram o mesmo.
36 A -gblee, *Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ nʋꞌa -kaa, ʋn ꞌnyni-e -da -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Gɛsɩmanee. Ʋn nyniꞌa ꞌbho ꞌle Zezii na: A -de -bhla -laa ti a ꞌke ꞌɩnmʋ -fuo. ꞌƖn-ɩ mu-oꞌo ꞌɩn ꞌke *-Lagɔ wɔn gbo po, ꞌɩn ꞌke le yi.
36 Então Jesus foi com eles a um lugar chamado Getsêmani e disse: “Sentem-se aqui enquanto vou ali orar”.
37 ꞌLe ɔ ꞌye ꞌle ꞌwa ꞌꞌklumʋ nyʋ tan -za. *ꞌPiɛlɩ -ke Zebedeeꞌa ꞌꞌyreetɩ ꞌsɔn, ꞌɩnnʋ -ke ɔ muꞌo. Ɔ -ke ʋn -nɩꞌa munamʋ, ꞌgwlʋꞌa linyniɛ gbutaꞌa-a ꞌɔ -pɔlʋ ꞌle ꞌɔ ꞌkpɩ-ɩ mɛꞌɛ li,
37 Levou consigo Pedro e os dois filhos de Zebedeu e começou a ficar triste e angustiado.
38 ꞌle ɔ ꞌye ʋ -kaa ꞌtmʋʋ: ꞌGwlʋꞌa linyniɛ gbutaꞌa-a ꞌan -pɔlʋ. A -fuo -laa ꞌɩnmʋ. ꞌƖn-ɩ mu-oꞌo ꞌɩn ꞌke -Lagɔ wɔn gbo po. A de yra, aꞌba ꞌmʋ -leꞌꞌa!
38 “Minha alma está profundamente triste, a ponto de morrer”, disse ele. “Fiquem aqui e vigiem comigo.”
39 ꞌLe ɔ ꞌye ꞌbho nya tinyni -sɛ, ɔ ꞌye ꞌɔ ꞌꞌbhuo ꞌbhlʋgbɔ tisro, ɔ ꞌye ꞌbho ꞌbhlʋkpa ꞌꞌyi ꞌꞌkwla ꞌꞌjri ꞌle ɔ ꞌye -Lagɔ wɔn gbo po, ɔ na: ꞌAn -tɩta -Lagɔ, -bho -ɩn ꞌybha ꞌle -ɩn ꞌke ꞌɩnmʋ ꞌkleyeɛɛ gbo-tɛ, -yɛ ꞌma-a -aꞌa ꞌgwlʋdɩ, ꞌɩnnɛ ꞌke -nʋ-ɛ, ɛ se ꞌan nɛ -ko.
39 Ele avançou um pouco, curvou-se com o rosto no chão e orou: “Meu Pai! Se for possível, afasta de mim este cálice. Contudo, que seja feita a tua vontade, e não a minha”.
40 Ɔ bhadeꞌa -kaa a, ɔ ꞌmu-o ꞌle ꞌɔ -namʋ tanꞌa ꞌꞌtroli le. Ɔ -ka nyni, ʋn-ʋ ꞌmʋ-oꞌo ꞌle ɔ ꞌye ʋ ꞌꞌnynɔɔ ꞌmʋ -za ꞌle ɔ ꞌye -kaa ꞌPiɛlɩ ꞌꞌyiꞌlɛ: -Ɩɩn! A -see -dagbɛ -gwle ke -a ꞌmʋ ꞌko-aꞌa?
40 Depois, voltou aos discípulos e os encontrou dormindo. “Vocês não puderam vigiar comigo nem por uma hora?”, disse ele a Pedro.
41 ꞌƐ dɩ a de yra, aꞌba ꞌmʋ -le, a ꞌke -Lagɔ libhade. -Bho ꞌꞌnyinynidɩꞌa tiyayi *Sataan ꞌdɩn amʋ ti, -yɛ ꞌma-a ꞌꞌnyinynidɩ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, a -kɩɩ ɩ nʋ, -ɛkedɩmaa, nyunyɔpɔlʋ -mnɛɛ, ɛ ꞌbhɛɛꞌɛ ɛ ꞌke -zɩgɩ nʋ, nyunyɔ -mnɔɔꞌɔ ꞌꞌbhuo-o ꞌfɩɩnꞌe ꞌmʋꞌa dɩ moꞌo.
41 “Vigiem e orem para que não cedam à tentação, pois o espírito está disposto, mas a carne é fraca.”
42 ꞌLe ɔ ꞌye ʋ le po -lrɛɛ ɔ ꞌye -Lagɔ libhade, ꞌle ɔ na: ꞌAn -tɩta -Lagɔ, -bho -ɩn ꞌbɔ ti ꞌɩn ꞌke ꞌkleyeɛɛ ꞌmʋ -zi -nɩ, -aꞌa ꞌgwlʋdɩ -nʋ-ɛ!
42 Então os deixou pela segunda vez e orou: “Meu Pai! Se não for possível afastar de mim este cálice sem que eu o beba, faça-se a tua vontade”.
43 ꞌLe ɔ ꞌye ꞌꞌyitiꞌꞌbhiti ɔ ꞌye ꞌbho ꞌɔ -namʋ ꞌꞌtroli le mu. Ɔ -ka le-e nyni, ʋn-ʋ ꞌmʋ-oꞌo -lrɛɛ, ʋn se yradeɛ ꞌbhɛɛ, ꞌwa ꞌꞌyri ꞌku-o -kwa ꞌꞌnynɔɔꞌɔ dɩ.
43 Quando voltou pela segunda vez, encontrou-os dormindo de novo, pois não conseguiam manter os olhos abertos.
44 ꞌƐ kpɛ tannɛ ɔ ꞌpo -ʋ le. -Ka ɔ bhade ꞌka ꞌtraamʋ, ɔ ꞌye ꞌna -Lagɔ libhade,
44 Foi orar pela terceira vez, dizendo novamente as mesmas coisas.
45 ꞌle ɔ ꞌye ꞌɔ -namʋ ꞌꞌtroli le mu, ɔ ꞌye ʋ ꞌꞌnynɔɔ ꞌmʋ -za, ɔ ꞌye ʋ -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: ꞌMʋmʋaꞌa ꞌꞌsɛꞌɛ lbhʋ a ꞌbhleꞌo ꞌle a -deꞌe ti bhubhuyitiꞌa? Ɛ -gwɛꞌɛ-ɛ ꞌꞌyi, ꞌan -nɔɔ nyni-oꞌo. A -gblee, ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu, ꞌtraamʋꞌa ꞌꞌbhuo ʋn-ʋ ꞌye-e ꞌɩnmʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa nʋmʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ -mʋ.
45 Em seguida, voltou aos discípulos e lhes disse: “Como é que vocês ainda dormem e descansam? Vejam, chegou a hora. O Filho do Homem está para ser entregue nas mãos de pecadores.
46 ꞌƐ dɩ, a -sɔ ꞌmʋ -a ꞌke ʋ -jeyi mu. A -gblee, nyɔ-ɔ ꞌye ꞌʋ ꞌɩnmʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ mʋ, ɔ -nɩꞌe-e yinamʋ.
46 Levantem-se e vamos. Meu traidor chegou”.
47 Wlu ꞌꞌsri ꞌle *Zeziiꞌa wɔn ꞌmʋ, *ꞌɔ -namʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔnꞌɔ -lue, Zidaa nʋꞌa -kaa, ɔ -yɛ ꞌnʋ ꞌbho-ɛ. Nyʋꞌa -dadudu -ke ɔ -naꞌo, ʋbʋ ꞌmnʋ, ʋn ꞌbhle-e -blajrɩɩ -ke gbatui. *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ -ke ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ, ꞌɩnnʋ lbho ʋꞌo.
47 Enquanto Jesus ainda falava, Judas, um dos Doze, chegou com uma grande multidão armada de espadas e pedaços de pau. Tinham sido enviados pelos principais sacerdotes e líderes do povo.
48 Zidaa -yʋ ꞌʋ -jeyi ʋn ꞌke Zezii kpʋn, ɔ -ke ʋn ꞌka yi, -kaa ɔ ꞌlʋ ꞌʋ -kaa ꞌꞌyi: -Bho -a mu, nyɔ ꞌɩn-ɩ ꞌyeꞌa -gble mʋ, ꞌɩnnɔ moꞌo. A kpʋn ɔ, a -ke ɔ ꞌke mu.
48 O traidor havia combinado com eles um sinal: “Vocês saberão a quem devem prender quando eu o cumprimentar com um beijo”.
49 Ʋn nyniꞌa ꞌbho -nalo, ɔ ꞌnyni-e Zezii li, ɔ ꞌye ɔ -gble ꞌle ɔ na: -Ɩɩɩn! -Aꞌba -Tɔyi, -a gbɩgble, -a -tuu!
49 Então Judas veio diretamente a Jesus. “Saudações, Rabi!”, exclamou ele, e o beijou.
50 ꞌLe Zezii na: ꞌƖn bha, lɛ -mnɔɔɔ yiꞌa nʋnamʋ, nʋ ɛ! ꞌBho -gbaa -lue ꞌmʋ, nyʋ ꞌmnʋ ꞌnyni-e Zezii li, ʋn ꞌye ɔ kwa ꞌmʋ tikpʋn.
50 Jesus disse: “Amigo, faça de uma vez o que veio fazer”. Então os outros agarraram Jesus e o prenderam.
51 Ʋn kpʋn ꞌɔ, ꞌɔ -nayi -lue-e -nɩꞌa ꞌbho jriꞌe ꞌle-e -blajrɛɛ ɔ ꞌye -Lagɔꞌɔ ꞌsragazayiklagbaꞌa lbhʋnʋyi -loku ꞌꞌlru cɛ.
51 Um dos que estavam com Jesus puxou a espada e feriu o servo do sumo sacerdote, cortando-lhe a orelha.
52 Zezii na: ꞌꞌDuu -aꞌa -jrɛɛ ꞌle ꞌɛ kpla ꞌli le! Nyɔ-ɔ -kmaꞌa -gbaaꞌa dɩ, ɔ -ke ɛ-ɛ ꞌnɛ-oꞌo.
52 “Guarde sua espada”, disse Jesus. “Os que usam a espada morrerão pela espada.
53 -Ɩn se yibo -bho ꞌɩn nʋ ꞌan -tɩta -Lagɔ: Yi -ɩn ꞌke ꞌɩnmʋ -kpa, ꞌbho -gbaa -lue ꞌmʋ ɔ ꞌpo-o ꞌɩnmʋ ꞌɔ ꞌꞌsrojaꞌa -dadudu -jeyi?
53 Você não percebe que eu poderia pedir a meu Pai milhares de anjos para me proteger, e ele os enviaria no mesmo instante?
54 -Bho ɛ -nɩ -kaa ꞌmʋ ꞌle, koo ꞌan dɩ ꞌke ꞌmʋ-nɩꞌa? Ɩ ꞌka -kaa ꞌmʋ-nɩ, ɛ -se bhubhuyiti -ko. ꞌAn ꞌꞌkpidɩ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli, ꞌya ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ ꞌke ꞌwlʋꞌa dɩ moꞌo.
54 Se eu o fizesse, porém, como se cumpririam as Escrituras, que descrevem o que é necessário que agora aconteça?”
55 ꞌLe Zezii na nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho -bodɩ: -Blajrɩɩ -ke gbatui a ꞌbhleꞌo a-a yiꞌe ꞌɩnmʋ kpʋnnamʋ -ka nyɔ-ɔ yiꞌa ka ꞌgbokobhleyi kpʋnnamʋꞌa! ꞌLe *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegbo ꞌɩn -gwleꞌe-e ꞌle aꞌba ꞌꞌklumʋ nyʋ -tɔnamʋ, a -see ꞌle ꞌɩnmʋ -kpʋn -nɩ.
55 Em seguida, Jesus disse à multidão: “Por acaso sou um revolucionário perigoso para que venham me prender com espadas e pedaços de pau? Por que não me prenderam no templo? Ali estive todos os dias, ensinando.
56 ꞌYa ꞌwee -nɩꞌe -kaa ꞌmʋ-ɛ ꞌle ꞌan ꞌꞌkpidɩ -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋ ꞌcnɩꞌa see, ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli, wlu ꞌmnɩꞌa ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ ꞌke ꞌwlʋ. Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa -nalo, ꞌɔ -namʋꞌa klɛ ꞌwlʋ -ɔ kli, ʋn ꞌye ple.
56 Mas tudo isto está acontecendo para que se cumpram as palavras dos profetas registradas nas Escrituras”. Nesse momento, todos os discípulos o abandonaram e fugiram.
57 Ɛ-bɛ -nɔɔ ꞌmnɛ ti, yɔ ꞌma-a *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazayiklagba Kayifʋ, ꞌle ɔ ꞌꞌbhli, nyʋ-ʋ kpʋnꞌa *Zezii, ꞌle-e ʋn kpɔ ɔꞌo, ꞌle, -Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ-e *ꞌɔ gbaꞌa yibomʋ -ke ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho, ꞌwa klɛ ꞌye ꞌle ꞌꞌlruꞌgbʋʋ.
57 Então os que haviam prendido Jesus o levaram para a casa de Caifás, o sumo sacerdote, onde estavam reunidos os mestres da lei e os líderes do povo.
58 ꞌKa-a *ꞌPiɛlɩ-ɩ na ꞌnʋ ꞌbɩ -wɔɔ! ꞌle ɔ ꞌye ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌsragazayiklagba ꞌmnɔꞌɔ ꞌꞌbhlegbo pa. Nyʋ-ʋ fuoꞌa ꞌꞌbhlegbo liꞌa ꞌꞌklumʋ ɔ paꞌo, ꞌle, -ka Zeziiꞌa dɩ ꞌmnɩ-ɩ ꞌyeꞌa ꞌmʋtizizi mʋ, ɔ ꞌke ꞌna ꞌye.
58 Enquanto isso, Pedro seguia Jesus de longe, até chegar ao pátio do sumo sacerdote. Entrou ali, sentou-se com os guardas e esperou para ver o que aconteceria.
59 ꞌBho -da -lue ꞌmnɔ, ʋn -nɩꞌe-e Zezii -zigle -tunamʋ. ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋꞌa klɛ -nɩꞌe ꞌbho-ɛ. Wlu -ɩ ꞌkɔ ɔ kpʋn, ꞌɩnnɛ -Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ -ke ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ-ʋ ꞌbɔꞌɔ ti ꞌle ʋn ꞌke ɔ wɔn ꞌꞌkpiticɛ nyʋ ꞌke ɔ ꞌlbha ɔ ꞌke ꞌmɛ.
59 Lá dentro, os principais sacerdotes e todo o conselho dos líderes do povo tentavam encontrar testemunhas que mentissem a respeito de Jesus, para que pudessem condená-lo à morte.
60 ꞌƐ dɩ nyʋꞌa -dadudu ꞌꞌduu ꞌnɔ dɩ ꞌꞌkpi. Ʋn nʋꞌa -kaa, wlu -ɩ ꞌkɔ ɔ kpʋn, ʋn -see ɩ ꞌye. ꞌLe ꞌɛ ꞌꞌlruyijranamʋ, nyukpasi ꞌsɔn-ɔ ꞌkɔ ɔ dɩ ꞌꞌkpi ꞌꞌduu, ʋn -sɔꞌɔ ꞌmʋ, -kaa ʋn ꞌlɛꞌɛ -kaa:
60 Embora muitos estivessem dispostos a dar falso testemunho, não puderam usar o depoimento de ninguém. Por fim, apresentaram-se dois homens,
61 Ɔ-bɔ Zezii -nɔɔ, ɔ na ɔ ꞌbhɛɛꞌo ɔ ꞌke *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegboꞌa lisaabudu wa. -Bho ɔ wɛ ɛ, ꞌle ɔ ꞌke -lreenɛ ꞌwɩ tan ti -po -nɩ. ꞌKa-a ɔ ꞌlɛꞌo.
61 que declararam: “Este homem disse: ‘Sou capaz de destruir o templo de Deus e reconstruí-lo em três dias’”.
62 ꞌLe -Lagɔꞌɔ ꞌsragazayiklagba ꞌye ꞌmʋ-sɔ, ꞌle ɔ na: Zezii, -aꞌa ꞌꞌkpidɩ nyʋ -nʋʋ-ʋ zaꞌa -laa ꞌmʋ, -ɩn se ꞌbhɛɛ -ɩn ꞌke -aꞌa nɩ lizɩza?
62 Então o sumo sacerdote se levantou e disse a Jesus: “Você não vai responder a essas acusações? O que tem a dizer em sua defesa?”.
63 Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, Zezii ꞌꞌmu-o wɔn blenyi! ꞌLe ɔ na: ꞌLe Tinɩlagɔꞌɔ ꞌnynɩ ꞌmʋ ꞌɩn-ɩ dede ꞌnɩ-e -ɩnmʋ ti: -Za -ziadɩ ꞌmʋ! -Ɩnmɔ ꞌmo-o *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋꞌa? -Ɩnmɔ ꞌmo-o -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyuꞌa?
63 Jesus, porém, permaneceu calado. O sumo sacerdote lhe disse: “Exijo em nome do Deus vivo que nos diga se é o Cristo, o Filho de Deus”.
64 ꞌLe Zezii na: Kɩn, ꞌɩnnɔ ꞌɩn ꞌꞌduꞌo. ꞌTraamʋ ꞌtɔ ɔ, ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu, ꞌɩn-ɩ ꞌye-e ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌtroli ti-de -mʋ ꞌle ꞌɩn -ke ɔ ꞌke lɩꞌa klɛ -kɔ. ꞌƖn-ɩ ꞌye-e le -yi -mʋ. -Bho ꞌɩn -ka le-e yi, ꞌle yakuꞌa -druku ꞌmʋ ꞌɩn-ɩ ꞌye -yi -nɩ mʋ ꞌle a ꞌke ꞌɩnmʋ liꞌye!
64 Jesus respondeu: “É como você diz. Eu lhes digo que, no futuro, verão o Filho do Homem sentado à direita do Deus Poderoso e vindo sobre as nuvens do céu”.
65 Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, -Lagɔꞌɔ ꞌsragazayiklagba -cnaꞌa-a ꞌɔ ꞌꞌbhuoꞌa -banɩ. Ɛ-ɛ ꞌtɔ-ɔ nyʋ -ka Zezii nʋꞌa ꞌꞌnyinynidɩ ꞌbho -Lagɔꞌɔ damʋ, ꞌle ɔ ꞌye -kaa nyʋ ꞌꞌyiꞌlɛ: -Ka ɔ -nyniꞌa -Lagɔꞌɔ ꞌnynɩ wɔn ꞌtraamʋ, a ꞌwɔnꞌɔ ꞌna-a ꞌbɔ. Wlu -ɛ ꞌkɔ ɔ kpʋn, -aꞌba ꞌbɛ ɛ ꞌtɔ ti -le!
65 Então o sumo sacerdote rasgou as vestes e disse: “Blasfêmia! Que necessidade temos de outras testemunhas? Todos ouviram a blasfêmia.
66 ꞌƐ dɩ koo a-a ꞌlɛꞌɛ? Lee -a ꞌke ꞌtɔ nʋꞌa? ꞌLe ꞌwa ꞌwee na: Wlu -nɛɛ, ɛ kpʋn -ɔꞌo. Ɔ ꞌke ꞌlbhɛ-ɛ ɔ ꞌke ꞌmɛ moꞌo.
66 Qual é o veredicto?”. “Culpado!”, responderam. “Ele merece morrer!”
67 Ʋn nʋꞌa kaa, ꞌle ʋn ꞌye ɔ ꞌꞌyigbeyi san, ʋn ꞌye ɔ -tʋtrɔ ꞌꞌyriwʋnna ꞌle ʋn-ʋ po ꞌnɔ -kpikpiin, ʋn-ʋ po ꞌɔ ꞌkpɩ wɔn ꞌmʋ, ʋn-ʋ nʋꞌo:
67 Então começaram a cuspir no rosto de Jesus e a dar-lhe socos. Alguns lhe davam tapas
68 -Ɩnmɔ *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, nyɔ-ɔ -poꞌa -aꞌa da a, ꞌꞌsi ɔ ꞌnynɩ!
68 e zombavam: “Profetize para nós, Cristo! Quem foi que lhe bateu desta vez?”.
69 Ʋn -nɩꞌa *Zezii -zigle -tunamʋ, *ꞌPiɛlɩ -nɩꞌe-e -bhla ꞌbho ꞌꞌbhlegbo ꞌle lbhʋnʋnynaakpʋ -lue ꞌye yi. Ʋbʋ ꞌmnʋ yiꞌa, ʋn ꞌye-e ꞌPiɛlɩ li, ʋn ꞌnyni -ɔ li ꞌle ʋn na: -Ɩnmɔ -naa, -ɩnmɔ -ke Galileeyi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Zezii, -ɩnmɔ -ke ɔ-ɔ naꞌo.
69 Enquanto isso, Pedro estava sentado do lado de fora, no pátio. Uma criada foi até ele e disse: “Você é um dos que estavam com Jesus, o galileu”.
70 ꞌLe ɔ ꞌye ꞌbho nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbhoꞌa ꞌꞌyigbeyi depo -nɩ, ɔ na: -Gbaa! ꞌƖn se ɔ yibo. Dɩ a-a zaꞌa -laa ꞌmʋꞌa ꞌꞌbhuo, ꞌɩn se ꞌɛ -lue komu yibo.
70 Mas Pedro o negou diante de todos. “Não sei do que você está falando”, disse.
71 Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ꞌle ɔ ꞌye ꞌbho ꞌwlʋ, ɔ ꞌye ꞌbho ꞌgbewɔn ꞌꞌyi mu. ꞌNynaakpʋ -lrʋʋ nʋꞌa -kaa, ʋn -yɛ ꞌnɔ ꞌbho-ɛ, ʋn ꞌye nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: Nyɔ -nɔɔ -ke Nazalɛɛtɩyi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Zezii-i na-oꞌo.
71 Mais tarde, junto ao portão, outra criada o viu e disse aos que estavam ali: “Este homem estava com Jesus de Nazaré”.
72 ꞌLe ɔ ꞌye depo -lrɛɛ, ɔ na: ꞌƖn-ɩ zrɛ-oꞌo, nyɔ a-a ꞌꞌsiꞌa -laa ꞌnynɩ, ꞌɩn se ɔ yibo.
72 Novamente, Pedro o negou, dessa vez com juramento. “Nem mesmo conheço esse homem!”, disse ele.
73 Ɔ -fɔꞌɔ -daan, nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho, ʋn ꞌnyni -ɔ li, ʋn na: -Ziadɩ moꞌo, Zeziiꞌa -nayi -ɩn ꞌꞌduꞌo. Galileekɔyi -ɩn ꞌꞌduꞌo -lrɛɛ. -Aꞌa -wluwlu ꞌtmʋʋꞌo -amʋ.
73 Pouco depois, alguns dos outros ali presentes vieram a Pedro e disseram: “Você deve ser um deles; percebemos pelo seu sotaque galileu”.
74 ꞌLe ɔ na: -Bho ꞌɩn cɛ sɩn, -Lagɔ ꞌlbha ꞌɩnmʋ! ꞌƖn-ɩ zrɛ-oꞌo. Nyɔ a-a ꞌꞌsiꞌa -laa ꞌnynɩ, ꞌɩn se ɔ yibo.
74 Pedro jurou: “Que eu seja amaldiçoado se estiver mentindo. Não conheço esse homem!”. Imediatamente, o galo cantou.
75 -Yrɔzaa! ꞌle ꞌPiɛlɩ ꞌye ꞌgwlʋtipopo ɔ na: ꞌꞌWii! Wlu Zezii -za ꞌka ꞌmʋ, ɔ ꞌyeꞌa na: -Bhladɩ -sʋʋn -ka zro, kpɛ tan -a ꞌye ꞌɩnmʋ ꞌꞌyidepo -nɩ mʋ -tanyɩ ꞌle -ɩn ꞌke -kaa ꞌlɛ: Zezii a-a ꞌꞌsiꞌa -laa ꞌnynɩ, ꞌɩn se ɔ yibo, wlu ꞌmnɛ, ꞌɛ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ-ɩ ꞌwlʋꞌo -laaꞌa! Ɔ popoꞌa wlu ꞌmnɛ ꞌgwlʋti ꞌle ɔ ꞌye ꞌda, ɔ ꞌye ꞌꞌvi ngazeka.
75 Então Pedro se lembrou das palavras de Jesus: “Antes que o galo cante, você me negará três vezes”. E saiu dali, chorando amargamente.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.