Mateus 25
-YBHƐYBHƐTITELRE (NWB) vs NTLH
1 *Zezii ꞌpo-o ꞌnynɔkpayi -lueꞌa ꞌꞌyi, ɔ na: Lɛ -ke -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔ gʋgɔꞌɔ ꞌꞌyiti, ꞌɩnnɛ ꞌmo-o: Nyukpasu -lue ꞌnynʋkpakpɩyreetɩ bueꞌa bha-a ꞌyeꞌa -kpa mʋ, ꞌɩnnɔ ʋn muꞌo -jeyi. Ʋn ꞌka mu, ꞌꞌjiazɔ ka, -ka ʋn -dieꞌa ꞌmʋ ʋn ꞌbhle-e ꞌꞌnapɩ.
1 Jesus disse:
2 ꞌLe ꞌwa ꞌꞌklumʋ -muu ꞌbhleꞌe -tɔɔ, -muu se -tɔɔ ꞌbhle.
2 Cinco eram sem juízo, e cinco eram ajuizadas.
3 -Muu -yʋ seꞌa -tɔɔ ꞌbhle, ʋn poꞌa ꞌwa ꞌꞌnapɛ ꞌli ꞌꞌni, ʋn -see -lrɛɛ ꞌle kpanɩ ꞌli po.
3 As moças sem juízo pegaram as suas lamparinas, mas não levaram óleo de reserva.
4 -Tɔɔbhlemʋ -mnʋʋ-ʋ ꞌꞌyiꞌa ꞌwa ꞌꞌnapɩ, ʋn ꞌpo-o ꞌꞌnapɛꞌɛ ꞌꞌni ꞌle kpanɩ ꞌli ꞌle ʋn -ke ɩ ꞌye mu.
4 As ajuizadas levaram vasilhas com óleo para as suas lamparinas.
5 Nyukpasu ꞌmnɔ -see yi -susueyi. Glu gwɛꞌɛ ɛ, ꞌꞌnynɔɔ kpʋn -ʋꞌo, ʋn ꞌye ꞌmʋ ꞌwee ꞌle ꞌwa ꞌꞌnapɩ-ɩ wanꞌo ꞌbho ꞌwa ꞌꞌtroli -lue -lue.
5 Como o noivo estava demorando, as dez moças começaram a cochilar e pegaram no sono.
6 Dodogwia, ʋn ꞌwɔn-ɔ wezewlu ꞌbɔ: Nyɔ a-a fuoꞌa wɔn-ɔ yi-oꞌo o! A ꞌda a ꞌke ɔ -jeyi mu!
6 — À meia-noite se ouviu este grito: “O noivo está chegando! Venham se encontrar com ele!”
7 ꞌNynʋkpakpɩyreetɩ bue ꞌmnʋ gbugbluoꞌo-o ꞌꞌnynɔɔ ꞌmʋ ti, ʋn ꞌye ꞌwa ꞌꞌnapɩ nmaze.
7 — Então as dez moças acordaram e acenderam as suas lamparinas.
8 -Yʋ seꞌa ꞌꞌnapɛꞌɛ ꞌꞌni kuklo, ʋn na -yʋ ꞌbhleꞌa -tɔɔ, ʋn kukloꞌa -bodɩ: -Aꞌba ꞌꞌnapɩ -nɩꞌe-e ꞌmʋnamʋ. A ꞌꞌnyɩ -amʋ ꞌꞌni gbɛ!
8 Aí as moças sem juízo disseram às outras: “Deem um pouco de óleo para nós, pois as nossas lamparinas estão se apagando.”
9 Ʋ-bee ꞌmnʋ na: A mu a ꞌke -lrɛɛ de, -yɛɛ -mnɛɛ se ꞌmʋgbleɛɛ ꞌbhɛɛ.
9 — “De jeito nenhum”, responderam as moças ajuizadas. “O óleo que nós temos não dá para nós e para vocês. Se vocês querem óleo, vão comprar!”
10 Ʋ-bʋ -muu ꞌmnʋ ꞌye ꞌꞌnapɛꞌɛ ꞌꞌni tibɔnamʋ mu. Ʋn -ma ꞌle nyɔ ꞌmnɔ ꞌye nyni, ꞌle, -budu -ke ꞌli ʋn-ʋ ꞌꞌdu nɩꞌa ꞌnynɔkpagɔ, ꞌle -yʋ -ke ꞌꞌnapɩ ꞌbhleꞌa ꞌꞌni ꞌli, ɔ -ke ʋn ꞌye ꞌle pa ꞌle nyʋ ꞌye ꞌbho ꞌꞌsapɛ po.
10 — Então as moças sem juízo saíram para comprar óleo, e, enquanto estavam fora, o noivo chegou. As cinco moças que estavam com as lamparinas prontas entraram com ele para a festa do casamento, e a porta foi trancada.
11 Ʋn -ka ꞌle-e gbʋ, -yrɔzaa, -muu -yʋ mu ꞌka ꞌꞌnapɛꞌɛ ꞌꞌni denamʋ yi-oꞌo. Ʋn ꞌbhla-a ꞌbho -buduwɔn ꞌꞌyi, ʋn na: -Aꞌba -Kɔyi, -aꞌba -Kɔyi, kati ꞌbho!
11 — Mais tarde as outras chegaram e começaram a gritar: “Senhor, senhor, nos deixe entrar!”
12 ꞌLe ɔ-bɔ ꞌnynɔkpayi ꞌmnɔ ꞌye ʋ ꞌꞌyrili-gbʋ na: -ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, ꞌɩn se amʋ yibo.
12 — O noivo respondeu: “Eu afirmo a vocês que isto é verdade: eu não sei quem são vocês!”
13 ꞌƐ dɩ ꞌɩn-ɩ nʋꞌo: A yaa ꞌmʋti ꞌle a ꞌke ꞌɩnmʋ wɔn-fuo, -ɛkedɩmaa, -nɔɔ -ke ti ꞌɩn ꞌka yi, a se ꞌbho yibo.
13 E Jesus terminou, dizendo:
14 A -gblee, *Zezii ꞌkɔ-ɔ ꞌbho ꞌꞌyi -lrɛɛ, ɔ na: -Ka nyukpasu -lue ꞌka ꞌlɩkpa ꞌmʋ mu, ɔ ꞌye ꞌɔ lbhʋnʋmʋ mɔni ꞌꞌyitiꞌgblee, ꞌka-a -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔ -nɩꞌo.
14 Jesus continuou:
15 ꞌƆ lbhʋnʋmʋ -nɩ tan, ɔ ꞌꞌnyɩ -lue nɛtɛmɔniꞌa -gwlɩ -muu, ɔ ꞌꞌnyɩ -yɔ kɔꞌɔ ꞌꞌyi nɛtɛmɔniꞌa -gwlɩ ꞌsɔn, ɔ ꞌꞌnyɩ tannɔ nɛtɛmɔniꞌa -gwlʋ -lue. -Ka nyɔꞌꞌo nyɔ ꞌbhɛɛꞌɛ, ꞌka-a ɔ ꞌꞌnyɩ ʋꞌo, ꞌle ɔ ꞌye mu.
15 E lhes deu dinheiro de acordo com a capacidade de cada um: ao primeiro deu quinhentas moedas de ouro; ao segundo deu duzentas; e ao terceiro deu cem. Então foi viajar.
16 -Yɔ ꞌyeꞌa nɛtɛmɔniꞌa -gwlɩ -muu, ɔ -nʋ ꞌnɩ-ɩ lbhʋ ꞌle ɔ ꞌye ꞌbho -gwlɩ -muu -lrɩɩ ꞌꞌkpi ꞌyee.
16 O empregado que tinha recebido quinhentas moedas saiu logo, fez negócios com o dinheiro e conseguiu outras quinhentas.
17 -Yɔ kɔꞌɔ ꞌꞌyi, -ka -lue ꞌmnɔ ꞌka-a ɔ nʋꞌo ꞌle ɔbɔ ꞌye ꞌbho ꞌsɔn -lrɩɩ ꞌꞌkpi ꞌyee.
17 Do mesmo modo, o que havia recebido duzentas moedas conseguiu outras duzentas.
18 -Yɔ ꞌyeꞌa -gwlʋ -lue mu-oꞌo, ɔ ꞌye ꞌꞌbhie ꞌꞌbhlu, ɔ ꞌye ꞌle mɔni ꞌmnɩ tiꞌꞌdu.
18 Mas o que tinha recebido cem moedas saiu, fez um buraco na terra e escondeu o dinheiro do patrão.
19 Ɛ -gwleꞌa ꞌmʋ kplokplokplo, lbhʋnʋmʋ tan ꞌmnʋꞌa -klagba ꞌyi-e le, ꞌle ɔ na: A yi, -a ꞌke mɔni ꞌɩn -sieꞌa amʋ liꞌa sɩkpɩ ꞌtɛ, ꞌle ʋn ꞌye yi.
19 — Depois de muito tempo, o patrão voltou e fez um acerto de contas com eles.
20 Lbhʋnʋyi ꞌyeꞌa -gwlɩ -muu na: ꞌAn -Kɔyi, -ɩn ꞌꞌnyɩꞌa ꞌɩnmʋ, ꞌbho ꞌya ꞌꞌkpi ꞌɩn ꞌye-e ꞌbho -gwlɩ -muu -lrɩɩ. ꞌɩnnɩ ꞌka-a!
20 O empregado que havia recebido quinhentas moedas chegou e entregou mais quinhentas, dizendo: “O senhor me deu quinhentas moedas. Veja! Aqui estão mais quinhentas que consegui ganhar.”
21 ꞌƆ -klagba na: -Aꞌa -sɛ! Lbhʋzeyiꞌa -zɛgɛnɔ, ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili. ꞌBho lɛtoopeꞌa damʋ -ɩn ꞌsrɛɛꞌɛ-ɛ ꞌꞌyi. ꞌƐ dɩ lɩ-ɩ ꞌbhleꞌa ꞌnynɩ, ꞌɩnnɩ ꞌɩn-ɩ ꞌye -ɩnmʋ ꞌꞌnyɩ mʋ. Yi, -a ꞌke ꞌbʋbʋa li!
21 — “Muito bem, empregado bom e fiel”, disse o patrão. “Você foi fiel negociando com pouco dinheiro, e por isso vou pôr você para negociar com muito. Venha festejar comigo!”
22 ꞌƆ lbhʋnʋyi -yɔ ꞌyeꞌa nɛtɛmɔniꞌa -gwlɩ ꞌsɔn na: ꞌAn -Kɔyi, mɔni -ɩn ꞌꞌnyɩꞌa ꞌɩnmʋ, ꞌbho ꞌya ꞌꞌkpi, ꞌɩn ꞌye-e ꞌbho -gwlɩ ꞌsɔn -lrɩɩ. ꞌƖnnɩ ꞌka-a!
22 — Então o empregado que havia recebido duzentas moedas chegou e disse: “O senhor me deu duzentas moedas. Veja! Aqui estão mais duzentas que consegui ganhar.”
23 ꞌƆ -klagba na: -Aꞌa -sɛ! Lbhʋzeyiꞌa -zɛgɛnɔ, ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili. ꞌBho lɛtoopeꞌa damʋ -ɩn ꞌsrɛɛꞌɛ-ɛ ꞌꞌyi. ꞌƐ dɩ lɩ-ɩ ꞌbhleꞌa ꞌnynɩ, ꞌɩnnɩ ꞌɩn-ɩ ꞌye -ɩnmʋ ꞌꞌnyɩ mʋ. Yi, -a ꞌke ꞌbʋbʋa li!
23 — “Muito bem, empregado bom e fiel”, disse o patrão. “Você foi fiel negociando com pouco dinheiro, e por isso vou pôr você para negociar com muito. Venha festejar comigo!”
24 ꞌBho -lebhɔɔnamʋ ꞌɔ lbhʋnʋyi -yɔ ꞌyeꞌa nɛtɛmɔniꞌa -gwlʋ -lue na: ꞌAn -Kɔyi, ꞌɩn yiboꞌo-o -aꞌa dɩ, -a ꞌnɛ-ɛ dɩ ꞌmʋti ꞌle -ɩn ꞌbhleꞌe satɛ;
24 — Aí o empregado que havia recebido cem moedas chegou e disse: “Eu sei que o senhor é um homem duro, que colhe onde não plantou e junta onde não semeou.
25 -bho ꞌɩn -nʋ -nɩ mɔni ꞌmnɛ lbhʋ, ꞌɩn -see lɛ ꞌye yi, ꞌɛ -sɩanyɩ ꞌlbhaꞌa ꞌɩnmʋ. ꞌƐ dɩ, ꞌɩn ꞌꞌbhluꞌo glu ꞌɩn ꞌye ɛ ꞌle tiꞌꞌdu. -Aꞌa lɛ ꞌmnɛ, ꞌɩnnɛ ꞌka-a!
25 Fiquei com medo e por isso escondi o seu dinheiro na terra. Veja! Aqui está o seu dinheiro.”
26 ꞌLe ꞌɔ -klagba na: Nyanɩ-e vlanvlanlbhʋzeyi, -mnɔɔɔ na ꞌɩn ꞌbhle-e satɛ ꞌle ꞌɩn-ɩ ꞌnɛꞌɛ dɩ ꞌmʋti.
26 — “Empregado mau e preguiçoso!”, disse o patrão. “Você sabia que colho onde não plantei e junto onde não semeei.
27 ꞌƐ dɩ -ɩn ꞌbhɛɛ ꞌko-oꞌo, -budu -ke ꞌli nyʋ-ʋ deꞌa mɔni ti, -ɩn ꞌke ɛ ꞌle kpa, ꞌle, -bho ꞌɩn -ka yi, ɛ ꞌke ꞌꞌkpiꞌkpa.
27 Por isso você devia ter depositado o meu dinheiro no banco, e, quando eu voltasse, o receberia com juros.”
28 ꞌLe -ɩn -see ꞌtɔ ꞌna nʋꞌa dɩ a -za ɔ ꞌbhleꞌa kwa ꞌmʋ, a ꞌke ɛ -yɔ ꞌbhleꞌa -gwlɩ -muu ꞌꞌnyɩ.
28 “Tirem dele o dinheiro e deem ao que tem mil moedas.
29 ꞌƐ dɩꞌa kpɛ Zezii deꞌo ꞌle ɔ na: -Yɔ ꞌbhleꞌa lɛ, -ɔ nʋ ꞌnɛ lbhʋ, ʋn-ʋ ꞌꞌnyɩ -ɔ -lrɛɛ, ꞌle ꞌɔ lɩ-ɩ ꞌpɩpleꞌe ti. -Yɔ ꞌbhleꞌa -toope, -ɔ de ꞌɛ ti, ʋn-ʋ ꞌzɛ -ɛ ɔ kwa ꞌmʋ ꞌwee ꞌle ɔ-ɔ bɔꞌo.
29 Porque aquele que tem muito receberá mais e assim terá mais ainda; mas quem não tem, até o pouco que tem será tirado dele.
30 Nyɔ -yɔ nʋꞌa bhebhetiꞌa lbhʋnʋyi ꞌmnɔ ka a, ʋn-ʋ ꞌye -ɔ -kpʋn -mʋ ʋn ꞌke ɔ ꞌle ꞌꞌkɔgwlɛkuyre ꞌmʋ ꞌꞌvuto, ꞌnɔɔ ꞌkleyeɛɛ -ke ꞌꞌvivia -nɩꞌa.
30 E joguem fora, na escuridão, o empregado inútil. Ali ele vai chorar e ranger os dentes de desespero.”
31 A -gblee, -nɔɔ -ke ti ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu -ke -Lagɔ gboꞌa -dalbhomʋ ꞌwee-e ꞌyeꞌa ꞌnɔɔ ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi -yi mʋ, ꞌle ꞌan ꞌnynɩꞌa ꞌꞌyibhɛɛɛ ꞌmʋ ꞌɩn-ɩ ꞌye -yi -nɩ mʋ. ꞌBho ꞌmnɔ, ꞌbho-o ꞌɩn-ɩ ꞌye lɩꞌa klɛ -kɔ mʋ ꞌle ꞌan ꞌnynɩ ꞌke ꞌꞌyiꞌbhɛ.
31 Jesus terminou, dizendo:
32 — ausente —
32 Todos os povos da terra se reunirão diante dele, e ele separará as pessoas umas das outras, assim como o pastor separa as ovelhas das cabras.
33 — ausente —
33 Ele porá os bons à sua direita e os outros, à esquerda.
34 ꞌle ꞌɩn ꞌke -kaa -yʋ -nɩꞌa ꞌle ꞌan -linasʋ gbo ꞌꞌyiꞌlɛ: A-bʋ ꞌan -tɩta -Lagɔ -wʋnnaꞌa ꞌꞌniti, a yi a ꞌke ꞌle ꞌɔ -kɔmʋꞌa ꞌꞌklumʋ ꞌkpa. Ɔ ꞌka ꞌbhlʋkpa ti-ya, ɔ ꞌtɛ-ɛ aꞌba -kɔkɔɔꞌɔ -gɔlɩ see.
34 Então o Rei dirá aos que estiverem à sua direita: “Venham, vocês que são abençoados pelo meu Pai! Venham e recebam o
35 A -gblee, ꞌmʋ -nɩꞌa ꞌɩnmʋ ꞌlbhanamʋ, a ꞌꞌnyɩ-e ꞌɩnmʋ lilia; ꞌꞌnitʋ-ʋ ꞌlbhaꞌa ꞌɩnmʋ, a ꞌꞌnyɩ-e ꞌɩnmʋ ꞌꞌni ꞌɩn ꞌye ꞌna; ꞌɩn ꞌꞌduꞌa ꞌlɩkpayi ꞌɩn yiꞌa amʋ ꞌꞌbhli, a kpʋnꞌo ꞌɩnmʋ-ɛ -gli:
35 Pois eu estava com fome, e vocês me deram comida; estava com sede, e me deram água. Era estrangeiro, e me receberam na sua casa.
36 ꞌɩn seꞌa lɛ ku li ꞌbhle, a -paꞌa ꞌɩnmʋ -bana ꞌmʋ: ꞌan ꞌꞌlru -nɩꞌa ꞌbhatinamʋ, a ꞌꞌgipoꞌo ꞌɩnmʋ-ɛ: ꞌɩn -nɩꞌa -jie ꞌmʋ, a dedeꞌe-e ꞌɩnmʋ ꞌꞌyi.
36 Estava sem roupa, e me vestiram; estava doente, e cuidaram de mim. Estava na cadeia, e foram me visitar.”
37 ꞌBho-o nyʋ-ʋ ꞌsrɛɛꞌɛ ꞌꞌyi ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ꞌmnʋ-ʋ ꞌye ꞌɩnmʋ tidede -nɩ mʋ: -Aꞌba -Kɔyi, -bhlaaka ꞌmʋ -ke ꞌꞌnitʋ-ʋ ꞌlbhaꞌa -ɩnmʋ, ꞌle a-bʋ ꞌye -ɩnmʋ ꞌꞌni -ke lilia ꞌꞌnyɩꞌa?
37 — Então os bons perguntarão: “Senhor, quando foi que o vimos com fome e lhe demos comida ou com sede e lhe demos água?
38 -Bhlaaka -ɩn se lɛ ꞌmʋꞌbhle -a ꞌye -ɩnmʋ -bana ꞌmʋ -paꞌa? -Bhlaaka -ɩn yiꞌe ꞌlɩkpa ꞌmʋ, ꞌle -a ꞌye -ɩnmʋ kpʋn -gliꞌa?
38 Quando foi que vimos o senhor como estrangeiro e o recebemos na nossa casa ou sem roupa e o vestimos?
39 -Bhlaaka -aꞌa ꞌꞌlru ꞌbhatiꞌo ꞌle -ɩn -nɩꞌe -jie ꞌmʋ ꞌle -a ꞌye -aꞌa dɩ ziꞌa?
39 Quando foi que vimos o senhor doente ou na cadeia e fomos visitá-lo?”
40 ꞌLe ꞌɩn ꞌke na: -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, ꞌan ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu ꞌꞌsriiꞌa ꞌɩnmʋꞌa ꞌꞌklumʋꞌa -lue -ke ꞌꞌbhuo ꞌwa ꞌlaꞌa lɛ, -bho a nʋ ɛ ɔ ꞌꞌlruli, ꞌɩnmɔ a nʋ ꞌɛ -bodɩ.
40 — Aí o Rei responderá: “Eu afirmo a vocês que isto é verdade: quando vocês fizeram isso ao mais humilde dos meus irmãos, foi a mim que fizeram.”
41 ꞌLe ꞌɩn ꞌke nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌle ꞌan kɩmna gbo -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: A-bʋ -Lagɔ -bhlaꞌa tu ti, a po ꞌɩnmʋ le! ꞌꞌKɔgwlɛnɛ -nʋ-ɛꞌɛ lɛ ꞌꞌnyinynidɩꞌa tiyayi -ke ꞌɛ -dalbhomʋꞌa dɩ, a mu ꞌle ɛ ꞌmʋ!
41 — Depois ele dirá aos que estiverem à sua esquerda: “Afastem-se de mim, vocês que estão debaixo da maldição de Deus! Vão para o fogo eterno, preparado para o Diabo e os seus anjos!
42 A -gblee, ꞌmʋ -nɩꞌa ꞌɩnmʋ ꞌlbhanamʋ, a -see ꞌɩnmʋ lilia ꞌꞌnyɩ; ꞌꞌnitʋ -nɩꞌa ꞌɩnmʋ ꞌlbhanamʋ, a -bhleꞌe-e ꞌɩnmʋ ꞌꞌni.
42 Pois eu estava com fome, e vocês não me deram comida; estava com sede, e não me deram água.
43 ꞌƖn yiꞌa amʋ ꞌꞌbhli ꞌlɩkpa ꞌmʋ, a -see ꞌɩnmʋ -gli kpʋn; ꞌɩn seꞌa lɛ ꞌmʋꞌbhle, a -bhleꞌe-e ꞌɩnmʋ -bana. ꞌAn ꞌꞌlru ꞌbhatiꞌo ꞌle ꞌɩn -nɩꞌe -jie ꞌmʋ ꞌle a -see ꞌan dɩ zi.
43 Era estrangeiro, e não me receberam na sua casa; estava sem roupa, e não me vestiram. Estava doente e na cadeia, e vocês não cuidaram de mim.”
44 ꞌBho-o nyʋ ꞌmnʋ-ʋ ꞌye ꞌɩnmʋ tidede -nɩ mʋ: -Aꞌba -Kɔyi, -bhlaaka -a ꞌyeꞌe ꞌɩnmʋ ꞌle -ɩn ꞌye kpli -yɩɩ ti-nɩ ꞌle -a -see -aꞌa dɩ zi, -a -see -ɩnmʋ -kpaꞌa?
44 — Então eles perguntarão: “Senhor, quando foi que vimos o senhor com fome, ou com sede, ou como estrangeiro, ou sem roupa, ou doente, ou na cadeia e não o ajudamos?”
45 ꞌLe ꞌɩn ꞌke na: -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, ꞌan ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu ꞌꞌsriiꞌa ꞌɩnmʋꞌa ꞌꞌklumʋꞌa -lue -ke ꞌꞌbhuo ꞌwa ꞌlaꞌa lɛ, -bho a -see ꞌɛ lɛtu ɔ ꞌꞌlrulinʋ, ꞌɩnmɔ a -see ɛ ꞌꞌlrulinʋ -lrɛɛke.
45 — O Rei responderá: “Eu afirmo a vocês que isto é verdade: todas as vezes que vocês deixaram de ajudar uma destas pessoas mais humildes, foi a mim que deixaram de ajudar.”
46 ꞌWa nyʋtu ꞌke ꞌꞌkɔgwlɛkle ꞌye ꞌle nyʋ-ʋ ꞌsrɛɛꞌɛ ꞌꞌyi ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ꞌke ꞌꞌkɔgwlɛtinɩɛ ꞌye.
46 E Jesus terminou assim:
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 25, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.