Mateus 18
-YBHƐYBHƐTITELRE (NWB) vs NAA
1 A -gblee, zɔ -lue ꞌzɔ, *Zeziiꞌa -namʋ ꞌnyni -ɔ li, ʋn ꞌye ɔ tidede: -Bho -aꞌa nyʋꞌa -kɔkɔɔꞌɔ -nɔɔ nyni ꞌle, yɔɔ ꞌmo-o -klagbaꞌa?
1 Naquela hora, os discípulos se aproximaram de Jesus e perguntaram: — Quem é o maior no Reino dos Céus?
2 Ʋn poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ ꞌla-a ꞌꞌyuyigbɛ -lue ꞌle ɔ ꞌye ɔ ꞌbho ꞌwa ꞌꞌyigbeyi ti-nyna ꞌle ɔ na:
2 E Jesus, chamando uma criança, colocou-a no meio deles
3 -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, -ka a-a popoꞌa ꞌgwlʋti, -bho a se ꞌna ꞌꞌyizizia ꞌle a ꞌke ꞌyɔɔ -ka ꞌꞌyuyigbɛ, ꞌꞌlemnɩɩ ꞌmna se ꞌbhɛɛ ꞌɩn ꞌke aꞌba -kɔyi ꞌꞌdu.
3 e disse:
4 ꞌAn nyʋ ꞌɩn-ɩ ꞌyeꞌa -kɔ mʋꞌa ꞌꞌklumʋꞌa -klagba-a ꞌmo-o nyɔ-ɔ yaꞌa ꞌɔ ꞌꞌbhuo ꞌzɔ, -ɔꞌɔ ꞌnɛꞌɛ dɩ ꞌmʋti ꞌꞌdanaka.
4 Portanto, aquele que se humilhar como esta criança, esse é o maior no Reino dos Céus.
5 ꞌƆ nyɔtu, nyɔ -yɔ ꞌꞌduꞌa ꞌan dɩ -ɔ kpʋn ꞌɔ -gli, de ꞌꞌgwli ꞌɩnmɔ -ɩn kpʋnꞌo.
5 E quem receber uma criança, tal como esta, em meu nome, é a mim que recebe.
6 ꞌƖn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ-ɛ, nyɔ -yɔ deꞌa ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwli ꞌwa ꞌlaꞌa lɛ -ka ꞌꞌdana, -bho nyɔ -lrɔɔ ꞌbɔ ti ɔ ꞌke ɔ dɩ ꞌꞌyriliꞌꞌmaa ꞌle ʋn ꞌke ꞌan ꞌꞌgwlidedɩ ꞌbhɔ ɔ, -bhladɩ ɔ -see ꞌɛ nʋ ke, ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili, ꞌɔ nyunyɔtu, ʋn ꞌke ɔ sʋkpʋmua -bluu ꞌzɔ tisɩsan ꞌle ʋn ꞌke ɔ ꞌtɔnni kɔ po.
6 — E, se alguém fizer tropeçar um destes pequeninos que creem em mim, seria melhor para esse que uma grande pedra de moinho fosse pendurada ao seu pescoço e fosse afogado na profundeza do mar.
7 Ngazedɩꞌa ꞌyɛɛ ꞌkaaꞌa? Lɩꞌa -dadudu-u ꞌꞌtuuꞌo nyʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa nʋnamʋ, ɛ-ɛ ꞌmo-o ꞌkmʋ -yɛ -ke ꞌꞌkpi ꞌya lɩtuꞌa ꞌwlʋ-aꞌo! ꞌYa lɩtu -see ꞌnɔɔ -bɔ yi. -Yɔ ꞌꞌtuuꞌa nyʋ ꞌya lɛtuꞌa nʋnamʋ, ꞌɔ dɩ-ɩ ꞌye-e ngaze ꞌmʋꞌbhle -mʋ ꞌꞌsɛ!
7 — Ai do mundo por causa das pedras de tropeço! Porque é inevitável que elas existam, mas ai de quem é responsável por elas!
8 *Zezii ꞌpo-o ꞌꞌyi ꞌle ɔ na: -Bho ɛ ꞌꞌdu -aꞌa sʋ ꞌle ɛ ꞌke -aꞌa bhʋ ꞌꞌdu, -bho ɛ ꞌꞌtuu -ɩnmʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa nʋnamʋ, -bhladɩ -ɩn -see ꞌɛ nʋ ke, cɛ ɛ ꞌbho, -ɩn ꞌke ɛ ꞌle nya ꞌꞌvuto, ɛ ꞌke -ɩnmʋ gbo-tɛ. Ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili -ɩn ꞌke sʋgbɔdie ꞌbhle ꞌle -ɩn ꞌke bhʋgbɔdie ꞌbhle ꞌle -ɩn ꞌke ꞌꞌkɔgwlɛtinɩɛ ꞌye. -Bho -ɩn se ɛ ꞌbho cɛ ɛ, -ɩn -ke -aꞌa sʋɩ -ke bhɩ ꞌsɔn-ɔ ꞌye-e ꞌle ꞌꞌkɔgwlɛnɛ ꞌmʋ -mu -mʋ.
8 — Se a sua mão ou o seu pé leva você a tropeçar, corte-o e jogue fora; pois é melhor você entrar na vida manco ou aleijado do que, tendo duas mãos ou dois pés, ser lançado no fogo eterno.
9 ꞌLe, -bho ɛ ꞌꞌdu -aꞌa ꞌꞌyri-i ꞌꞌtuu -ɩnmʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa nʋnamʋ -lrɛɛ, -bhladɩ -ɩn -see ꞌɛ nʋ ke, ꞌꞌtru ɛ ꞌle, ꞌꞌvuto nɛ ꞌle nya ɛ ꞌke -ɩnmʋ gbo-tɛ. Ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili -ɩn ꞌke ꞌꞌyriyʋɛ -lue ꞌbhle ꞌle -ɩn ꞌke ꞌꞌkɔgwlɛtinɩɛ ꞌye. -Bho -ɩn se ɛ ꞌle ꞌꞌtru a, -ɩn -ke -aꞌa ꞌꞌyriyɔ ꞌsɔn-ɔ ꞌye-e ꞌle nɛ ꞌmʋ -mu -mʋ, ꞌnɔɔ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Geɛɛnɩ.
9 E, se um dos seus olhos leva você a tropeçar, arranque-o e jogue fora; pois é melhor você entrar na vida com um só dos seus olhos do que, tendo os dois, ser lançado no inferno de fogo.
10 *Zezii poꞌa ɛ-bɛ wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ na: A ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhiꞌa dɩ gba ꞌmʋ, -klaabonyʋ -yʋ deꞌa ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwli, ꞌwa ꞌlaꞌa lɛ ꞌꞌdanaka, ꞌle a -kaa ꞌwa -lue ꞌꞌyiꞌꞌpli. ꞌƖn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ-ɛ -ziaka, -Lagɔ gboꞌa -dalbhomʋ ꞌꞌdu ꞌʋ ꞌꞌyrili. ꞌAn -tɩta -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌliꞌa ꞌꞌyri -nɩ ꞌnʋ-ʋ ꞌꞌkpi ꞌꞌkɔmʋ. [
10 — Fiquem atentos, para não desprezarem nenhum destes pequeninos! Porque eu afirmo a vocês que os anjos deles, lá nos céus, veem incessantemente a face de meu Pai celeste.
11 A -gblee, ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu yi-oꞌo ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ, nyʋ-ʋ ꞌmɛꞌɛ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, ꞌɩn ꞌke ʋ ꞌpʋʋn.]
11 Porque o Filho do Homem veio salvar o que estava perdido.
12 Zeziiꞌa ꞌꞌgwlidemʋ ꞌmnʋꞌa dɩ ɔ poꞌo ꞌbhlabhlɛꞌɛ ꞌꞌyi, ꞌle ɔ na: Koo a-a popoꞌo ꞌgwlʋtiꞌa? -Bho nyɔ ꞌbhle ꞌbhlabhlɩꞌa -gwlɩ -muu ꞌle ꞌya ꞌꞌklumʋꞌa -lue ꞌke ꞌꞌma ꞌle, ɔ -see -mu yi ɔ ꞌke ꞌbhlabhlɩꞌa -gwlɩ nyiɛ ꞌbhlabhlɩ -bue ꞌyɔ -mɛɛnyiɛ ꞌbho ꞌꞌko ꞌꞌkpi sie ꞌle ɔ ꞌke ɛ tiꞌbɔꞌɔ?
12 — O que vocês acham? Se um homem tiver cem ovelhas, e uma delas se desgarrar, não deixará ele nos montes as noventa e nove, indo procurar a que se desgarrou?
13 -Bho ɔ ꞌye ɛ, ꞌɩn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ-ɛ, ɛbɛ-ɛꞌɛ ꞌꞌkpiꞌa ꞌbʋbʋa-a ꞌye-e ꞌꞌyi-die -mʋ ꞌle ɛ ꞌke -gwlɩ nyiɛ ꞌbhlabhlɩ -bue ꞌyɔ -mɛɛnyiɛ -yɩ -seeꞌa ꞌꞌma ꞌmʋ-zi.
13 E, se consegue encontrá-la, em verdade lhes digo que ficará mais alegre por causa desta do que pelas noventa e nove que não se desgarraram.
14 -Ka -lue ꞌmnɔ ꞌka-a, aꞌba -tɩta -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli -see ꞌybha ꞌle nyʋ-ʋ deꞌa ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwliꞌa -lue ꞌtɩn ꞌke ꞌan dɩ ꞌꞌyriliꞌꞌmaa ꞌle ɔ ꞌke ꞌɔ ꞌꞌnyinynidɩ ꞌmʋ ꞌmɛ -nɩ.
14 Assim, não é da vontade do Pai de vocês, que está nos céus, que se perca um só destes pequeninos.
15 A -gblee, *Zezii ꞌꞌdu-o *ꞌɔ -namʋ ꞌꞌsrɩn ꞌmʋ, ɔ na: -Bho -aꞌa ꞌlotʋꞌa ꞌꞌyu nʋ ꞌꞌnyinynidɩ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, mu, -ɩn ꞌke ɔ ꞌbho -yɛ, ꞌle -ɩn -ke ɔ ꞌke li-cɛ. Lɛ ɔ nʋꞌa, -ɩn ꞌke ɔ ꞌꞌyi-tɔ ꞌle ɔ ꞌke ɛ ꞌꞌyiꞌwɔɔn ɔ, ꞌꞌlemnɩɩ -ɩn -yɔ ꞌɔ-ɔ ꞌbho -Lagɔꞌɔ -jolʋzɛgɛ ꞌꞌyi le.
15 — Se o seu irmão pecar contra você, vá e repreenda-o em particular. Se ele ouvir, você ganhou o seu irmão.
16 Lɛ ɔ nʋꞌa ꞌbho, -bho ɔ -see ɛ ꞌꞌyiyibo, mu, ꞌla nyɔ -lue -ke ꞌsɔn ꞌle a ꞌke ꞌsɔn -nɩ, ꞌle a ꞌke tan -nɩ, ꞌbho aꞌba ꞌꞌyigbeyi ꞌle a ꞌke ɔ tidede -lrɛɛ, ꞌle a ꞌke ɔ ꞌkpa ꞌꞌyi po ꞌle ɔ ꞌke ɛ ꞌꞌyiyibo. -Bho a nʋ -kaa a, ꞌꞌlemnɩɩ, -ka ɛ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ ꞌle -Lagɔwlu ꞌli, ꞌka-a a-a nʋꞌo, ꞌle, lɛꞌꞌo lɛ a-a ꞌyeꞌa ꞌmʋ-za mʋ, a-bʋ ꞌke ɛ ꞌꞌkpi ꞌꞌdu, a-bʋ ꞌmo-o ꞌɛ ꞌꞌdɩꞌa -dayemʋ.
16 Mas, se não ouvir, leve ainda com você uma ou duas pessoas, para que, pelo depoimento de duas ou três testemunhas, toda questão seja decidida.
17 ꞌꞌNyinynidɩ ɔ nʋꞌa, -bho ɔ -see ɛ ꞌꞌyiyibo, ꞌan -glɩgbawɔnyi -ɩn -nɩꞌa a, mu -ɩn ꞌke ꞌbhoꞌa nyʋ -lrʋʋ wlu kpa. -Bho ɔ -see ɛ ꞌtɔ ꞌꞌyiyibo ꞌbho ꞌwa ꞌweeꞌa ꞌꞌyigbeyi, ꞌꞌlemnɩɩ ꞌan -glɩgbawɔnyiꞌa nyʋ -zɔ ɔ ꞌle ꞌwa ꞌꞌklumʋ, ꞌle, ꞌꞌsesinyɔ -ke ʋn seꞌa lɛ -lue ꞌmʋ-plɛ, ʋn ꞌke ɔ ꞌꞌyi-zrɛ -nɩ.
17 E, se ele se recusar a ouvir essas pessoas, exponha o assunto à igreja; e, se ele se recusar a ouvir também a igreja, considere-o como gentio e publicano.
18 A po -lokui, -ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, ꞌan wɔnkuɛ ꞌɩn ꞌꞌnyɩꞌa amʋ, ꞌle ɛ ꞌmʋ lɛꞌꞌo lɛ a-a ꞌyeꞌa ꞌmʋꞌkaa mʋ ꞌnɔɔ ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi, -Lagɔ-ɔ ꞌye -ɛ ꞌmʋꞌkaa -mʋ ꞌle yaku ꞌli -lrɛɛ, lɛꞌꞌo lɛ a-a ꞌyeꞌa wɔn ꞌꞌkpiti-cɛ mʋ ꞌnɔɔ ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi, -Lagɔ-ɔ ꞌye -ɛ wɔn ꞌꞌkpiti-cɛ -mʋ ꞌle yaku ꞌli -lrɛɛ.
18 — Em verdade lhes digo que tudo o que ligarem na terra terá sido ligado nos céus, e tudo o que desligarem na terra terá sido desligado nos céus.
19 ꞌBho ꞌɛ lemʋ -lrɛɛ, ꞌnɔɔgbɛ ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi, -bho aꞌba ꞌꞌklumʋꞌa ꞌsɔn bhete gbo ꞌle -pɔlʋ -lue ꞌmʋ, ꞌle ʋn ꞌke lɛ ꞌybha a, ꞌan -tɩta -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku li-i ꞌꞌnyɩ ꞌɛ amʋ-ɛ.
19 Em verdade também lhes digo que, se dois de vocês, sobre a terra, concordarem a respeito de qualquer coisa que vierem a pedir, isso lhes será concedido por meu Pai, que está nos céus.
20 A -gblee, -bho ɛ ꞌꞌdu nyʋ ꞌsɔn, nyʋ tan, -da ʋn ꞌgbʋʋꞌa ꞌꞌlru ꞌan ꞌnynɩ ꞌmʋ, ꞌɩn -nɩꞌe-e ꞌbho ꞌwa ꞌꞌklumʋ.
20 Porque, onde estiverem dois ou três reunidos em meu nome, ali estou no meio deles.
21 *Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti, *ꞌPiɛlɩ ꞌnyni -ɔ li ꞌle ɔ ꞌye ɔ tidede: ꞌAn -Kɔyi, -bho ꞌan -bonyunyɔ -ka ꞌɩnmʋ ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌlruli-inʋ -zɔɔ, ꞌɩn ꞌke ꞌya dɩ ꞌbhɔ ꞌle ɔ ꞌke mu ɛ ꞌke kpɛ -mɛɛsɔn ꞌꞌkpi bhla maꞌa?
21 Então Pedro, aproximando-se, perguntou a Jesus: — Senhor, até quantas vezes meu irmão pecará contra mim, que eu lhe perdoe? Até sete vezes?
22 Ɔ na: -Gbaan! Kpɛ -dadudu moꞌo, ɛ -see ꞌꞌtiinamʋ ꞌbhle yi.
22 Jesus respondeu:
23 A -gblee, lɛ -ke -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔ gʋgɔꞌɔ ꞌꞌyiti, ꞌɩnnɛ ꞌka-a: ꞌBhlʋkpayowliklagba -lue ꞌbɔ-ɔ ti ɔ -ke ꞌɔ lbhʋzemʋ ꞌke ꞌɔ ꞌꞌwlilɩꞌa sɩkpɩ ꞌtɛ.
23 — Por isso, o Reino dos Céus é semelhante a um rei que resolveu ajustar contas com os seus servos.
24 Ɔ ꞌꞌdu-o ꞌya zrɛzrɛɛ wɔn, ꞌle, nyɔ -lue mɔni -dudududududu -bhlu -nɩꞌa ꞌꞌkpi, ɔ ꞌye ɔ ꞌla ꞌle ʋn ꞌye ɔ -ya.
24 E, passando a fazê-lo, trouxeram-lhe um que lhe devia dez mil talentos.
25 -Da ɔ ꞌka mɔni ꞌmnɩ -za ꞌle ɔ ꞌke ɩ ꞌkwla-za, ɔ se ꞌbho ꞌbhle. ꞌLe ꞌɔ -kɔyi na: ꞌƖn-ɩ ꞌye-e -ɩnmʋ ꞌdʋdɔ ꞌmʋ -sie -mʋ, -ɩn -ke -aꞌa ꞌnynɔ-e ꞌꞌyreetɩ-e -kɔkɔlɩꞌa klɛ ꞌle ꞌan kpa ꞌke -ɩnmʋ ꞌꞌkpi ti-gwɛ.
25 Não tendo ele, porém, com que pagar, o senhor desse servo ordenou que fossem vendidos ele, a mulher, os filhos e tudo o que possuía e que, assim, a dívida fosse paga.
26 Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ꞌɔ lbhʋzeyi-i ꞌna-a ꞌkoji ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, ɔ ꞌye ɔ libhade, ɔ na: -Ku ꞌlimʋ ti ꞌɩn -bodɩ, -ɩn ꞌke ꞌan ngaze ꞌye, ꞌya ꞌwee ꞌɩn-ɩ ꞌye ꞌkwla-za mʋ.
26 Então o servo, caindo aos pés dele, implorava: “Tenha paciência comigo, e pagarei tudo ao senhor.”
27 ꞌƆ -kɔyi nʋꞌa -kaa, ɔ ꞌye-e ꞌɔ ngaze ꞌle ɔ ꞌye kpa-a -nɩ ꞌnɔ ꞌꞌkpiꞌa dɩ ꞌbhɔ ꞌle ɔ ꞌye ɔ ꞌꞌyitiꞌꞌtayi ɔ ꞌye mu.
27 E o senhor daquele servo, compadecendo-se, mandou-o embora e perdoou-lhe a dívida.
28 Ɔ-bɔ lbhʋzeyi ꞌmnɔ ꞌdaꞌa ꞌbho ꞌꞌpiemʋ, ꞌɔ -bonyunyɔ -ke ɔ -nɩꞌa lbhʋ -lue ꞌmʋ -ɔ ꞌbhleꞌa ꞌɔ mɔniyɔɔsɩꞌa kpa, ꞌɩnnɔ ɔ ꞌyeꞌo ꞌle ɔ ꞌye ɔ -bluu ꞌzɔ kpʋn ꞌle -fukafuka ꞌye ɔ wɔn ꞌꞌsuu, ɔ na: ꞌAn mɔni -ɩn ꞌbhleꞌa, -zɛ ɛ ꞌkwla!
28 — Saindo, porém, aquele servo, encontrou um dos seus conservos que lhe devia cem denários. Agarrando-o, começou a sufocá-lo, dizendo: “Pague-me o que você me deve.”
29 ꞌLe kpabhleyi ꞌye ɔ bhɩ gbɔ -gble, ɔ ꞌye ɔ libhade: -Ku ꞌꞌgwli, -ɩn ꞌke ꞌan ngaze ꞌye, ꞌɩn-ɩ ꞌye -ɩ ꞌkwla-za -mʋ.
29 Então o seu conservo, caindo aos pés dele, pedia: “Tenha paciência comigo, e pagarei tudo a você.”
30 Ɔ -see ꞌwɔn, ɔ ꞌye ɔ -jie ꞌmʋ po ꞌle nyukpasu ꞌmnɔ ꞌye ɔ kpa -za -kpayɩ-ɔ, ꞌle ɔ ꞌye ɔ ꞌꞌyitiꞌꞌtayi.
30 Ele, porém, não quis. Pelo contrário, foi e o lançou na prisão, até que saldasse a dívida.
31 nyʋ -ke ɔ-ɔ nʋꞌa lbhʋ -lue, ʋn ꞌye ꞌɔ zagbɩꞌa da, ɩ -see ʋ ꞌtʋ nʋ, ʋn mu-oꞌo ʋn ꞌye ꞌwa -klagba wlu kpa. -Ka ꞌya ꞌwee ziꞌa, ʋn ꞌye ɔ -kaa ꞌtmʋʋ,
31 — Vendo os seus companheiros o que havia acontecido, ficaram muito tristes e foram relatar ao seu senhor tudo o que havia acontecido.
32 ꞌle ꞌwa -kɔyi ꞌye ɔ ꞌla, ɔ na: Nyanɩbhleyi! -Ɩn ꞌbhleꞌa ꞌan kpa ꞌle -ɩn ꞌye ꞌɩnmʋ libhade. ꞌƐ dɩ ꞌɩn ꞌbhɔꞌɔ -aꞌa kpa ꞌweeꞌa dɩ.
32 Então o senhor, chamando aquele servo, lhe disse: “Servo malvado, eu lhe perdoei aquela dívida toda porque você me implorou.
33 -Ka ꞌmna ꞌyeꞌa -aꞌa ngaze, ꞌka ꞌmnɔ, ꞌka-a -ɩn ꞌke ꞌkɩ -ɩn -bonyunyɔꞌɔ ngaze ꞌye.
33 Será que você também não devia ter compaixão do seu conservo, assim como eu tive compaixão de você?”
34 ꞌWa -kɔyi ꞌye ɩ ꞌcɛ ꞌꞌyi -po -nɩ ꞌle ɔ ꞌye ɔ -jie ꞌmʋ po ꞌle ʋn ꞌke ɔ nyanɩ ꞌmʋ kla ꞌle ɔ ꞌke mɔni ꞌmnɩ ꞌkwla-za. -Bho ɩ -gwɛ nɔ ꞌꞌkpi ti ꞌle ɔ ꞌke ꞌda.
34 E, indignando-se, o senhor entregou aquele servo aos carrascos, até que lhe pagasse toda a dívida.
35 ꞌLe Zezii ꞌye ɩ wlu ꞌꞌkpi ꞌꞌdu, ɔ na: -Ka -lue ꞌmnɔ ɔ, aꞌba nyɔ -yɔ -seeꞌa ꞌɔ -bonyunyɔꞌɔ ꞌꞌnyinynidɩꞌa dɩ ꞌbhɔ ꞌɔ -pɔlʋꞌa klɛ ti, ꞌan -tɩta -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli, ꞌka-a ɔ-ɔ ꞌye ɩ amʋ ꞌꞌlruli-nʋ mʋ -lrɛɛ.
35 Assim também o meu Pai, que está no céu, fará com vocês, se do íntimo não perdoarem cada um a seu irmão.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.