Mateus 5
Bepaŋ'Walaŋ Folofolok Kobuli (NOP) vs NAA
1 Jesudi metam fee hinek yabuŋa kweboboe foloŋ looŋ ilune mihiŋiye buŋa hebeŋneŋ ikiŋ
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 kaŋ Mede Momooŋ indiŋ yeniŋa yenindidimeguk.
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 “Me nehitok nadiune welehik gineŋ fiyewakahi tilak adi yadi Bepaŋdi kahaŋ tiyemulak. Hatihati Uŋgoniŋ kunum gineŋ hatak u metam undihidok gigit tilak. Wendoktiŋa aditok adi nadiwene utumba tilak.
3 — Bem-aventurados
4 “Me welehikdi makat kobulabulaye tiiŋ adi yadi Bepaŋdi kahaŋ tiyemiŋa welehik tubukulemawaak. Wendoktiŋa aditok adi nadiwene utumba tilak.
4 — Bem-aventurados
5 “Me nehitok nadiune fofoŋnit tubune Bepaŋ hebeŋ foloŋ kulemaŋgoŋ hatiiŋ, adi Bepaŋdi kahaŋ tiyembune kwet wapum i aditok gigit tilak. Wendoktiŋa aditok adi nadiwene utumba tilak.
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 “Me nediyeŋ Bepaŋ hebeŋ foloŋ metam didimehi mintaaŋ hatidok nanaŋe imedok map tiyam dabugoŋ tiiŋ, adi Bepaŋdi kahaŋ tiyemiŋa tuwot hinek yemtokiwaak. Wendoktiŋa aditok adi nadiwene utumba tilak.
6 — Bem-aventurados
7 “Me nediyeŋ menohiyedok welekulema tiyemiiŋ adi Bepaŋdi kahaŋ tiyemiŋa welekulema tiyembaak. Unduŋ doktiŋa aditok adi nadiwene utumba tilak.
7 — Bem-aventurados
8 “Me welehik walaniŋ adi Bepaŋdi kahaŋ tiyembune Bepaŋ kaneeŋ. Wendoktiŋa aditok adi nadiwene utumba tilak.
8 — Bem-aventurados
9 “Me kulemadok kwanai tiiŋ adi Bepaŋdi kahaŋ tiyemiŋa wapmihiŋiye yenimbaak. Wendoktiŋa aditok adi nadiwene utumba tilak.
9 — Bem-aventurados
10 “Me Bepaŋ’walaŋ nadinadi keleeŋ kwanai tubune me nolidi folofigita yemiiŋ adi Bepaŋdi kahaŋ tiyemiŋa ne’niŋ Hatihatiŋiŋ Uŋgoniŋ u aditok yembaak. Wendoktiŋa aditok adi nadiwene utumba tilak.
10 — Bem-aventurados
11 “Hidi nu nehikeleune me nolidi mede kadakaniŋ haniŋa fidihiŋa yalaŋ mede hanineeŋ wendok nadibedi mu tineeŋ. Bepaŋdi kahaŋ tihambaak doktiŋa habunadiwene utumba tilak.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 Tiŋa kougoŋ kunum foloŋ nemek tuwaŋiŋ loloŋnit moŋgotneeŋ wendok nadifo tineŋ. Koom Bepaŋ’walaŋ polofet hatigiŋ adi maaŋ undugoŋ tiyemgiŋ.”
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 “Hidi adi metam diniŋ feleŋ. Iŋgoŋ feleŋdi kadakaaŋ koba mokit tubune nemek nemu tibetiŋaŋ. Unduŋ doktiŋa talipmeŋ kwehekulune metamdi uŋgoŋ yaliŋa woŋambuŋat tinetiŋit.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 “Tiŋa undugoŋ hidi adi metam’walaŋ hauta. Yokwet niŋ binek kweboboe foloŋ itak adi hebihat tuwot mu tilak.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Tiŋa undugoŋ hidi kamaŋ galiŋa kufula mu tiiŋ, tobo galiŋa tiŋa foloniŋgoŋ kameune itak, ila metam yot maaneŋ deipilat tiiŋ u hauta yemilak.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Wendok tuwot hidi’walaŋ hautadi metam yehitubu-hautaluwaak. Kaŋ adi hidi titiŋhik kedem u kaŋ nadiu utumbaune Behik kunum gineŋ hatilak u niutumbayaneeŋ.”
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 “Hidi tiyaugene nu Yodoko Mede tiŋa polofet heki’walaŋ mede yotubufit tibene fogut mu yoyaneeŋ. Nu adi toboniŋ tagimnewene folooŋ mintadok fogut.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Nu biyagoŋ hinek hanimbit, kunumkwetdi haliulune Yodoko Mededi undugoŋ haliwaak. Tiŋa undugoŋ Yodoko Mede faki-kabe nemu filaak be diki-kabe nemu bikabuneeŋ, mokoŋ. Yodoko Mede adi undugoŋ hali uune nemenemek mintadok yoŋit wendi folooŋ mintadapmawaak.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Unduŋ doktiŋa nebek niŋdi Yodoko Mede faki-kabe niŋ yotubufila noliŋiye maaŋ undugoŋ titiŋdok yenindidimewaak adi Bepaŋ’walaŋ hebeŋ foloŋ Hatihati Uŋgoniŋ gineŋ me wounit mokit hatibaak. Eŋ nebek niŋdi tagimneeŋ noli maaŋ undugoŋ titiŋdok yeniŋgigine tibaak adi Bepaŋ’walaŋ hebeŋ foloŋ Hatihati Uŋgoniŋ gineŋ me loloŋnit hatibaak.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 Unduŋ doktiŋa hanimbene nadineŋ. Hidi Yodoko Mede henale eŋ Falisi heki’walaŋ titiŋhik u kalakapme tiŋa titiŋ fofooŋ tineeŋ wendok Bepaŋ’walaŋ hebeŋ gineŋ Hatihati Uŋgoniŋ kahileneeŋ, eŋ unduŋ mu tineeŋ adi Hatihati Uŋgoniŋ tuwot mu kahileneeŋ.”
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 “Hidi mamahi-papahiyedok mede indiŋ yeniŋgiŋ u agaŋ nadiiŋ, ‘Du me widihikumuŋ mu tuluwaaŋ. Nebek niŋdi unduŋ tubune kaŋ nagila mede gineŋ kameŋdok.’
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Iŋgoŋ oŋ, nu adi indiŋ hanilat, nebek niŋdi me noliŋiŋdok nadikwihita tilak adi mededok gigit. Be me niŋ noliŋiŋ nimpekit be nisuwambat tilak adi talitimeŋ bopdok gigit. Eŋ me niŋdi noliŋiŋdok me kauleŋ nimbaak woŋ adi me u kudupdok gigit.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 “Unduŋ doktiŋa du bomboŋ siloŋ titiŋdok u alta foloŋ boidok binek tiŋa me noke dut lekiŋgoŋhik foloŋ nadikadaka hatak,
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 u nadiŋa siloŋdok bomboŋ alta tubudulaaŋ boiŋa wooŋ me noke dut mede tubudidimeluwaaŋ. Tubudidimedapmaaŋ buŋa mindaŋkade kedem siloŋdok bomboŋ u alta foloŋ boiluwaaŋ.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 “Tiŋa undugoŋ nebek niŋdi mede gineŋ gapmewene ganagila uune hide hogok talipmeŋ uŋila mede yotubudidime tidemeek. Eŋ moŋ adi ganagila me mede yodapmandapmaŋ’walaŋ uune adibo ganindapmaune me kumondulum heki’walaŋ kohohik foloŋ gapmeune kumondulum hekidi ganagila yot fafaŋeniŋneŋ gapmeneeŋ.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Nu biyagoŋ hinek ganilat, du uŋoŋ hatiŋa hogok mu fooŋ baaŋ, me noke’walaŋ kibikoŋ wobudapmahinakaaŋ kedem fooŋ baaŋ.”
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 “Mamahi-papahiyedok mede indiŋ yeniŋgiŋ, ‘Memalam hidi kikabi mu tidemeek.’
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Nu adi indiŋ hanilat, Me niŋdi tam niŋ kanadigalika tilak adi ne’walaŋ tamŋiŋ agaŋ weleŋdi bikabuŋak yodok.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Unduŋ doktiŋa dauge didimeniŋdi kadakaniŋ gineŋ ganagilune kaŋ kidila tikukut tiluwaaŋ. Dauge lufomnikoŋ kunilit boihatigene kudupdok gigit tibaaneŋ, doktiŋa dauge fukuniŋ kedem kiditdok.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 Be kohoge didimeŋdi kadakaniŋ tubune kaŋ kohoge u fidokooŋ tukukut tiluwaaŋ. Folooge kunilit boihatigene kudup gineŋ fowaaŋneŋ doktiŋa kohoge fukuniŋ fidoko tukula hatiluwaaŋ.”
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 “Mede komi indiŋ maaŋ hatak, ‘Me nediyeŋ tamŋiŋ bikabe nadiŋa tam u kudi youla miŋa kelekutuwaak.’
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Iŋgoŋ nu adi indiŋ hanilat, nebek niŋdi tamŋiŋ kefifile nemu tubune hogok kelekufit tibaak, adi yadi tam u malabumuŋ wapum hekimimfit tibaak. Unduŋ tubune hatigene tam u me gitipmuŋ niŋ tibaak woŋ adi tam u hekimalam hatihati diniŋ yodoko u lahula kefifile tilak tibaak. Kaaŋ me niŋ adi tam agaŋ yohoidi kelekut tuguk u nagilaak, me woŋ adi hekimalam hatihati diniŋ yodoko u lahula kefifile tilak tibaak.”
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 “Mamahi-papahiye mede niŋ indiŋ yeniŋgiŋ, ‘Du mede yalaŋ yofafaŋedok Bepaŋ dawi foloŋ mu yoluwaaŋ.’ Be ‘du nemek u biyagoŋ nobu tibene yofafaŋeeŋ kaŋ Wapum namanda foloŋ tubune dapmaluwaak.’
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 Iŋgoŋ nu adi indiŋ hanilat, Bepaŋ dawi foloŋ mede yofafaŋe u wabidapmaŋ tineeŋ. Tiŋa undugoŋ kunum gineŋkade kohodidim tiŋa mede yofafaŋe titiŋ u maaŋ wabi iŋgoŋ tineeŋ, maŋgoŋde kunum woŋ adi Bepaŋ’walaŋ kumopopŋiŋ.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Be kwet honeeŋ mede yofafaŋe maaŋ mu taneeŋ, maŋgoŋde kwet woŋ adi Bepaŋdi kayoŋ uŋgoŋ kameeŋ ikula tilak. Be Jelusalem yokwet wou yoŋa mede yofafaŋe mu taneeŋ, maŋgoŋde woŋ adi Mapme Wapum’walaŋ yokwet.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Tiŋa undugoŋ kihik foloŋ uŋoŋ kamekaaŋ mede yofafaŋe mu titiŋdok, maŋgoŋde hidi yobune kihik hapmuŋ faufaudi gouyeniŋ tuwot mu mintawek, be gouyeniŋdi fafau tuwot mu mintawek.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 Unduŋ doktiŋa mede biyagoŋ yoŋa kaŋ agaŋ biyagoŋ hogok yoyaneeŋ, eŋ yalaŋ yoŋa kaŋ yalaŋ didimeŋgoŋ yoyaneeŋ. Eŋ mede mindaŋ tomboyoula yoiŋ woŋ adi yalaŋ-me’walaaniŋ bulak.”
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 “Mede niŋ indiŋ yogiŋ u agaŋ nadigiŋ, ‘Nebek niŋdi dauge yousupmakaune kaŋ kibi maaŋ dawi yousupmaka timiluwaaŋ, be nebek niŋdi mage kitili yougoloune kaŋ kibi maaŋ maŋiŋ kitili yougolomiluwaaŋ.’
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Iŋgoŋ nu adi indiŋ hanilat, Me nolidi nemek niŋ tihambune kaŋ kibikoŋ mu tubu-udaneyaneeŋ. Unduŋ doktiŋa nebek niŋdi fauge foloŋ ulune kaŋ fambekeneeŋ kotigoŋ fauge fukuniŋ maaŋ mimbune utuwaak.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Be nebek niŋdi mede gineŋ gapmeeŋ dahidahi wahiniŋ mimiŋdok yobune kaŋ dahidahi noli kainiŋ tuluwaaŋ u maaŋ miluwaaŋ.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Be nebek niŋdi adut talik muniniŋ uuŋdok ganimbune kaŋ du tomboyoula kabe-kweheyeniŋgoŋ uluwaaŋ.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Be nebek niŋdi nemek niŋdok ganinadiune kaŋ miluwaaŋ, tiŋa nemek du’walaŋ muniniŋ behatidok yobune kamehep mu timiluwaaŋ.”
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 “Mede niŋ indiŋ yogiŋ u agaŋ nadigiŋ, ‘Me nokeye not tiyemiŋa memikgeye memik tiyemiluwaaŋ.’
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Iŋgoŋ nu adi indiŋ hanilat. Memikhiye yabukahileeŋ menot tiyemaneeŋ eŋ me kadakaniŋ tihamiiŋ hekidok Bepaŋ ninadiyaneeŋ.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Unduŋ tiŋa Behik kunum gineŋ hatilak adi’walaŋ wapmihi folooŋ hinek mintaaŋ hatineeŋ. Adi kuyendi yobune meleŋiŋdi me hogohi be fofohidok wanakaŋ labu hautalak, tiŋa undugoŋ yobune me didimehi be me kadakaniŋ titiŋ hekidok gwi utak.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Hidi metam kibi momooŋ tihamiiŋ aditok hogok kibibo momooŋ nobu tiyemineeŋ adi wendok tuwaŋiŋ deti moŋgotneeŋ? Unduŋ adi me takis moŋgomoŋgot heki adi undugoŋ tiiŋ.
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Be hidi menohiye hogok nobu yeniutumbaiŋ woŋ adi hidi me biyagoŋ mu hatiiŋ. Me Bepaŋ mu nadisukilitimiiŋ adi undugoŋ tiiŋ.
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Unduŋ doktiŋa hidi adi Behik kunum gineŋ didimeniŋ hatilak undugoŋ hidi maaŋ didimeŋ hatiyaneeŋ.”
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.