Mateus 5
Hẽwandam Hiek (NOAH) vs VC
1 Mag hõor pöm hich hẽudee noodʌbaadëm hoobaawai hich Jesús warag durrsĩ gaai waaidʌ höbërwi hoo sĩsijim hanʌm. Magbaawai hi k'apeen hi dʌ̈i wënʌrraajerr k'ʌʌn hich bigaau hohood hap'öbaadeewai |src="CN01700B.TIF" size="span" copy="© 1978 David C. Cook Publishing Co." ref="MAT 5.1"
1 Vendo aquelas multidões, Jesus subiu à montanha. Sentou-se e seus discípulos aproximaram-se dele.
2 jãga chadcha Hẽwandam dʌ̈i hajap'a wënʌrraju haai nʌ ha jaaumamua magjim hanʌm, t'umaam k'ʌʌnag:
2 Então abriu a boca e lhes ensinava, dizendo:
3 —Pãar har pãach k'aigba nʌm k'ap Hẽwandamagta pãach heeg hoopim k'õsi durrum k'ʌʌn, honee habat hajim hanʌm, pãachta hi dʌ̈i hãba jooba wënʌrraju haawai.
3 Bem-aventurados os que têm um coração de pobre, porque deles é o Reino dos céus!
4 ’Pãar har pãach pekau pöm nʌm k'aug hauwi hök'ĩirjunaa Hẽwandamagta chugpaapi nʌm k'ʌʌn, honee habat hajim hanʌm, hich Hẽwandamauta pãar k'ĩir jãsenk'awi pãar k'ĩir honee hapiju haawai.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados!
5 ’Pãar har bʌ̃ʌr habarm gaaimua meeuk'aba k'ĩir t'ũu Hẽwandamagta pãach dʌ̈i hichdëu hampierr hapiejem k'ʌʌn, honee habat hajim hanʌm, pãach mag nʌm paar hirua durr hiiur deeju ha simjã pãachdëuta jʌ̃aju haawai.
5 Bem-aventurados os mansos, porque possuirão a terra!
6 ’Pãar har Hẽwandamau waupim k'õsim nem wawaagta jãsog t'ʌnʌmjönaa höbichag t'ʌnʌmjö nʌm k'ʌʌn, honee habat hajim hanʌm, mag nem wajap'a waum k'õchk'a nʌm k'ʌʌn juagta Hẽwandamau dʌ̈i hoojeewai.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão saciados!
7 ’Pãar har wir haig pãach k'apeendamjã dau haug k'aug paraa haajem k'ʌʌn, honee habat; pãachdëu ham dʌ̈i jãagjem paran Hẽwandamaujã hagjö pãar dau haug k'aug paraa hajugui hajim hanʌm.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia!
8 ’Pãar har t'ãar hajap'a nʌm gaaimua hãba Hẽwandam dawagaata nem waaujem k'ʌʌn, honee habat hajim hanʌm, pãrauta pãach mag nʌm gaaimua Hẽwandam k'ĩir hooju haawai.
8 Bem-aventurados os puros de coração, porque verão Deus!
9 ’Pãar har pãachdëu Hẽwandam hiek hʌ̈k'atarr gaaimua pãach k'õinaa nʌmjö k'õinaa hamk'ĩir hõrag jaau durrum k'ʌʌn, honee habat, pãachta Hẽwandamau hich chaaink'a hauju haawai.
9 Bem-aventurados os pacíficos, porque serão chamados filhos de Deus!
10 ’Har Hẽwandamau nem waupi sim hipierraa nem wau nʌm gaaimua jũrr hõrau pãach dʌ̈ita k'aigba haawai dau hap'ʌʌ durraajem k'ʌʌn, honee habat hajim hanʌm, pãachta mʌg hatagjã Hẽwandam dʌ̈i hãba jooba wënʌrraju haawai.
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o Reino dos céus!
11 ’Har mʌ gaaimua hõrau pãach k'ĩir hiek'anaa pãach gaaijã jua k'ʌaba nʌm dʌ̈i hĩchab sĩi pãach k'aibag waum k'õchgau pãach dʌ̈i chad k'abam hiekta chadam hiekjöo haadëp haawai, warag honee habat.
11 Bem-aventurados sereis quando vos caluniarem, quando vos perseguirem e disserem falsamente todo o mal contra vós por causa de mim.
12 Pari pãach dʌ̈i maagwaijã, hoob hök'ĩirjuu hamiet hajim hanʌm. Magju k'ãai warag honee habat; pãar mag nʌm jũrran hʌ̃gt'arin pãar hat'ee nem wajap'am pöomata t'ʌnʌm. Hĩs jãg pãar dʌ̈i k'aibag t'ʌnʌmjö haba haajeejieb hajim hanʌm warrgarwejã ham jöoinau Hẽwandam hi jaaujerr k'ʌʌn dʌ̈i. Pari magtarr hĩs ham hʌ̃gt'ar Hẽwandam dʌ̈i honee naabahab ha jaaumajim haajem.
12 Alegrai-vos e exultai, porque será grande a vossa recompensa nos céus, pois assim perseguiram os profetas que vieram antes de vós.
13 Mag hiek'ak'agmamua hich Jesuupai, ’Pãrau k'ap'ʌ nʌmgui hajim hanʌm, t'ak'aar nak'a haadëk'iin, tag bʌ̃ʌrjã maadëu nem higba sĩsiju. Magbaawai sĩi hõrau hag hʌ̃r hërëu dich t'ʌnaawiajã, hausĩuba hich mag bʌ̈ hee sĩeju, tag higba sĩewai. Jãg nem hãrpimaaugau t'ak'aar hiigjemjö, pãrauta hõor hok'ooju harrjã hʌ̈u mʌ juapierr k'aigpër durraba haajeeb hajim hanʌm hok'oopimaaugau.
13 Vós sois o sal da terra. Se o sal perde o sabor, com que lhe será restituído o sabor? Para nada mais serve senão para ser lançado fora e calcado pelos homens.
14 ’Jãg durrsĩ gaai p'öbör sim pöd dau merju k'aba haajemjö, pãraujã pãachdëu mʌ hiek k'augtarr chan pöd meerju k'aba nʌmgui hajim hanaabá, pãach nem wajap'a wau nʌm gaaimua pãachta mʌig heegarm k'ʌʌn hat'ee k'ĩchag hee lámpara paa dʌnʌmjö naawai.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre uma montanha
15 Pãrau k'ap'ʌ nʌm, lamparaan paanaa sĩi nem bʌ̈ hee hausĩuba, dau garta hausĩiujem, dijã t'um hararaa hamk'ĩir.
15 nem se acende uma luz para colocá-la debaixo do alqueire, mas sim para colocá-la sobre o candeeiro, a fim de que brilhe a todos os que estão em casa.
16 Hich jãgta haju haai nʌmgui hajim hanʌm pãarjã. Magua pãachdëu nemdam wajap'a wau nʌm gaaimua pãachta hõtdau p'uu dʌnʌmjö habat hajim hanʌm, t'umaam k'ʌʌn na harar hamk'ĩir; mag pãach nem wajap'a wau nʌm gaaimua maach Haai hʌ̃gt'ar chirʌmta t'umaam k'ʌʌnau t'ömk'ĩir.
16 Assim, brilhe vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem vosso Pai que está nos céus.
17 ’Hoob pãrau mua mag Moiseeu ley p'ã pʌatarr warre hisegpäain wa sĩi warrgar Hẽwandam hi jaaujerr k'ʌʌnau nem jaaujerr k'ãijã hisegpäainta bëejim hamiet hajim hanʌm Jesuu. Magju k'ãai muan warag chadcha hag gaai jaau sim t'umaa wawaanta bëejim.
17 Não julgueis que vim abolir a lei ou os profetas. Não vim para os abolir, mas sim para levá-los à perfeição.
18 Cha mʌ hiek'a chirʌm hiek'au, mʌg durr jöoita hedaujã dʌ̈i Hẽwandamau hi hagk'abam haig chan, ley gaai jaau sĩsidʌm hiek bʌ̈dam hãbjã hok'oopibaju. Hichiita nem t'umaa hich jaautarrjö höbëbërg majugui hajim hanʌm.
18 Pois em verdade vos digo: passará o céu e a terra, antes que desapareça um jota, um traço da lei.
19 Magua, hãbmua k'ãijã leidam bʌt'ʌ k'itawiajã hag gaai jaau sim hiek bʌ̈ hãb k'ãijã hʌʌrk'aba, ni hag gaai jaau simjö hamk'ĩir hich paarmua deeum k'ʌʌnagjã jaauba sim chan, Hẽwandam maach Pörk'a sim durr paauk'aimaawaijã hichta t'umaam k'ʌʌn k'ãaijã jua heegpai sĩerraju. Pari magba, har hichdëujã mag ley gaai jaau simjö hipierraanaa warm k'ʌʌnagjã hagjö hag gaai jaau simjö hipierraa hamk'ĩir jaau simʌn chadau, mag Hẽwandam durr paimaawaijã hĩchab hichta warm k'ʌʌn hʌ̃rpai sĩsijugui hajim hanaabá.
19 Aquele que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e ensinar assim aos homens, será declarado o menor no Reino dos céus. Mas aquele que os guardar e os ensinar será declarado grande no Reino dos céus.
20 Magnaa hichdëupai, Pãrauta hich Hẽwandamau nem waupi jaau simjö nem wauba, sĩi jãg Hẽwandam hiek jawaag chi machnaan haajem k'ʌʌnjöpai nem waunaa Moiseeu ley p'ã pʌatarr hʌʌrk'aajem k'ʌʌn dënjöpaita nem wau nʌm chan, pãar hʌ̃gt'ar höbërbamgui hajim hanʌm.
20 Digo-vos, pois, se vossa justiça não for maior que a dos escribas e fariseus, não entrareis no Reino dos céus.
21 Maimua hich Jesuu magjim haajem: ’Pãrau k'ap'ʌ nʌmgui hajim hanʌm, warrgarwejã pãar jöoinau, “Hoob hõor t'õom; chi hõor t'õo simʌn hich hagjö t'õopʌ̈iju haai sim” ha jaaujeejim.
21 Ouvistes o que foi dito aos antigos: Não matarás, mas quem matar será castigado pelo juízo do tribunal.
22 Pari mua mag chirʌmgui hajim hanʌm: Hõor t'õoba hawiajã sĩi dich k'apeendam dʌ̈i meeuk'a nʌmpaijã hich hagjö pekauk'a höbër sim. Sĩi dich k'apeer meeuk'amk'ĩir hi k'ĩir hiek'a nʌmjã pekauu; chi mag hiek'a sim k'ʌʌn, t'et'emnaanau k'aibag waupi jaauju. Maimua har sĩi chik'am t'õp hiek'a simjã ya sĩi k'ĩmie durr barpʌ̈ijuuta sim; hõor t'õoba hab mamʌ hich hagjö sĩebahab hajim hanʌm, pekauta wau sĩewai.
22 Mas eu vos digo: todo aquele que se irar contra seu irmão será castigado pelos juízes. Aquele que disser a seu irmão: Raca, será castigado pelo Grande Conselho. Aquele que lhe disser: Louco, será condenado ao fogo da geena.
23 ’Maguata mag chirʌm: Pʌ, Hẽwandamag nemchaaita ofrendak'a deenaa jëwaan mam; pari mag mam hee pʌ k'ĩir hee dʌhnʌisim, hãbmua pʌch dʌ̈i hiekk'õrdam paraa sim.
23 Se estás, portanto, para fazer a tua oferta diante do altar e te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 Magbaawai pʌch ofrenda chi nemchaain p'aajem haig pʌawi, mag pʌch dʌ̈i k'aigba sim haar mawi, hit'ũu hi dʌ̈i hiyʌ̈ʌ hawi, k'õinaa nʌisit ha jaaumajim hanaabá. Maimuan chadau deeu mawia pʌch ofrendadamau Hẽwandamag jëeubamí hajim hanʌm.
24 deixa lá a tua oferta diante do altar e vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; só então vem fazer a tua oferta.
25 ’Wa hãbmua k'ãijã leinaanag pʌ k'aibag waumk'ĩir pʌch jawaan harrwai, chi t'et'emnaan haar barwi jaauju nawe, hi dʌ̈i wajap'a hiyʌ̈ʌ hawi k'õinaa nʌisit hajim hanʌm. Magbamʌn chi t'et'emnaanau guardianaanag pʌ pʌr deebaawai jũrr mak'ʌʌnau pʌ cárcel deg pʌ̈ijugui hajim hanaabá.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás em caminho com ele, para que não suceda que te entregue ao juiz, e o juiz te entregue ao seu ministro e sejas posto em prisão.
26 Cha mʌ hiek'a chirʌm hiek'au, ya pʌʌta hamau mag p'ãar hat'amʌn, p'atk'on gaaimua hatarr k'ai, hãbmiecharam centaaudam p'agpʌ̈ibam haigjã hamau pʌ höbeerpʌ̈ibajugui hajim hanʌm. Mua mag chirʌmʌn, pãach k'aibag Hẽwandamag chugpaapiju haai nʌwe chugpaapiwi hi dʌ̈i k'õinaa hajuuta hẽk'abat ha chirʌm.
26 Em verdade te digo: dali não sairás antes de teres pago o último centavo.
27 Mag hiek'amamua hich Jesuupai hamag magjim haajem: ’Pãrau k'ap'ʌ nʌmgui hajim hanʌm hĩchab, warrgarwejã pãar jöoinau, “Hoob pãach hõor k'abam dʌ̈i k'apes hamiet” ha jaaujeejim.
27 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não cometerás adultério.
28 Pari hĩs mua mag chirʌm: Warre k'apes haba hawiajã, hãbmuata hʌʌi hoowi hich hödegpai k'ãijã, “Jãg hʌʌita magju haai k'itaba” ha k'ĩirju simʌn, mag k'ĩirjubarmuapai ya hich t'ãar hee pekau waubarm mag hʌʌi dʌ̈i.
28 Eu, porém, vos digo: todo aquele que lançar um olhar de cobiça para uma mulher, já adulterou com ela em seu coração.
29 ’Magam huguata, pʌ juachaar garm daúa k'ãijã pʌ pekau waupi sim k'ai, jẽunaa warre warp barbapʌ̈i. Mag dau hãbpaim gaaimua pʌch mor t'um k'ĩmie durr maju k'ãai, dau happaita hok'oobarmʌn, hʌ̈u simgui hajim hanʌm.
29 Se teu olho direito é para ti causa de queda, arranca-o e lança-o longe de ti, porque te é preferível perder-se um só dos teus membros, a que o teu corpo todo seja lançado na geena.
30 Wa pʌ juachaar garm juau k'ãijã pʌ pekau waupi sim k'ai, warre t'ʌapnaa warp barbapʌ̈i. Jua hãbpaim gaaimua pʌch mor t'um k'ĩmie durr maju k'ãai, mag jua happaita hok'oobarmʌn hʌ̈u simgui hajim haajem. Wajapcharan magʌm pekau waumaaugau dau chuk'umjö hoobamjönaa magʌm nem k'aigbam wawaagjã jua chuk'umjö habá, bʌ̃ʌrjã wauba. Magju k'ãai Hẽwandam dau na pʌch morta sʌrk'abá ha chirʌmgui hajim hanʌm.
30 E se tua mão direita é para ti causa de queda, corta-a e lança-a longe de ti, porque te é preferível perder-se um só dos teus membros, a que o teu corpo inteiro seja atirado na geena.
31 ’Pãrau k'ap'ʌ nʌmgui hajim hanʌm hĩchab, pãar jöoinau jaauwai, “Hãbmua k'ãijã hich hʌʌi pʌagpam k'ai, warre hẽsap gaai ‘Mua pʌ pʌa chirʌm’ ha p'ãnaata hirig deeju haai sim” ha jaaujeejim.
31 Foi também dito: Todo aquele que rejeitar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Pari hĩs jũrr mua mag chirʌmgui hajim hanʌm: Hãbmua k'ãijã hich hʌʌi deeum dʌ̈i chadcha magba simta pʌa simʌn magan warag juau deeum dʌ̈i magamk'ĩirjöta pʌa simgui hajim nʌm, magʌm gaaimua warag pekau waumk'ĩir. Mag hich hap sim hawi chik'amnau pʌatarr hʌʌita hau sim wounjã pekauta wau simgui hajim hanʌm, hagt'a chik'am hʌʌik'a simta hau sĩewai.
32 Eu, porém, vos digo: todo aquele que rejeita sua mulher, a faz tornar-se adúltera, a não ser que se trate de matrimônio falso; e todo aquele que desposa uma mulher rejeitada comete um adultério.
33 ’Hĩchab pãrau k'ap'ʌ nʌm, warrgarwejã pãar jöoinau jaauwain, sĩi parhoobam nem higwiata dichdëu nem waum k'õsim wauju ha hiek'aawain, naspawiajã deeu waubam haju haai sim ha jaaujeejim. Magarrau “Maach Pör Hẽwandam higwiata mua mag nem wauju ha hiek'abarmʌn chadau pöd naspawiajã dich hiek'atarr chaaur haju k'aba sim” ha jaaujeejim.
33 Ouvistes ainda o que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Pari hĩs mua pãrag mag chirʌmgui hajim hanʌm hich Jesuu: Hoob bʌ̃ʌrjã nem hinagdam higwia k'ãijã mag gaaimuata nem wauju ha hiek'amiet. Hedjã Hẽwandam k'u juupjem haawai hoob hedjã higwiajã mag gaaimuata nem wauju hamiet.
34 Eu, porém, vos digo: não jureis de modo algum, nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Mʌg durrjã sĩi Hẽwandam bʌ̈ dʌnʌʌujem haawai ni mʌg durr higwiajã hoob mag gaaimuata nem wauju ha hiek'amiet ha jaaumajim hanʌm. Wa Jerusalén p'öbör higwia k'ãijã, jãg p'öbör t'umaam k'ʌʌn k'ãaijã chi hʌ̃rʌʌcharam Rey sĩejem p'öbör haawai, hoob mag gaaimuajã nem wauju ha hiek'amiet hajim hanʌm.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Wa dich pör higwia k'ãijã hoob mag hiek'amiet; magʌmjã pekauu. Pãach hip'it'ur mag hiek'awiajã pãrau pãach pörbʌ̈ hãbjã bäp'ä paa hauba ni p'ʌisijã paa haubamgui hajim hanʌm, hich Hẽwandamaupaita magpiejeewai. Mag nem parhooba higwiata hiek'a nʌm haig, Hẽwandam higwiata pãar mag hiek'a nʌm k'abahab, nem t'um hichdëuta homparr haawai.
36 Nem jurarás pela tua cabeça, porque não podes fazer um cabelo tornar-se branco ou negro.
37 Magju k'ãai chadcha nem wauju k'ai, warre wauju habat. Wa wauba k'ãijã haju k'ai, warre hich hagjö waubam habat, mag nem hinag higwia magʌm gaaimuata wauju ha hiek'aba.
37 Dizei somente: Sim, se é sim; não, se é não. Tudo o que passa além disto vem do Maligno.
38 ’Pãrau k'ap'ʌ nʌm hĩchab, warrgarin pãar jöoinau jaauwai, “Chik'amnau pʌch dau suawai puajã hagjö hi dën suju haai sim” ha jaaujeejim; wa “Chik'amnau pʌ k'ierr hãb k'ãijã buat'ẽupäaiwai pʌchdëujã hi dën hagjö haju haai sim” ha jaaujeejim.
38 Tendes ouvido o que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Pari hĩs mua mag chirʌmgui hajim hanʌm deeu hich Jesuu: Hãbmua k'ãijã pãach dʌ̈i k'aigba haawai hoob ham dʌ̈i hagjö k'aigba hamiet. Magʌmjã hagjö pekauu. Magju k'ãai pʌ k'ĩidadcha deetarr k'ai, t'oom garjã hagjö deemk'ĩir hirig k'ĩir hʌabá hajim hanaabá warag.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao mau. Se alguém te ferir a face direita, oferece-lhe também a outra.
40 Hãbmua k'ãijã leinaanag pʌ jaauwia pʌ camis k'ãijã k'echt'ʌg haum hig sim k'ai, warag tagam k'ajũajã hʌdʌraa hirig harrpibá.
40 Se alguém te citar em justiça para tirar-te a túnica, cede-lhe também a capa.
41 Nem chʌk'ʌm k'ãijã hajués pʌchig kilómetro hãb harrpi sim k'ai, magʌm haba warag kilómetro numí hat'aad hajim hanaabá.
41 Se alguém vem obrigar-te a andar mil passos com ele, anda dois mil.
42 Hõrau pʌchig nem jëeuwai hö hajap'a magʌm haba deebá. Maimua sĩi pʌchig nem prestaa k'ãijã jëeuwai deeb k'aba deebapʌ̈i hajim hanʌm.
42 Dá a quem te pede e não te desvies daquele que te quer pedir emprestado.
43 ’Hĩchab pãrau k'ap'ʌ nʌm, warrgar pãar jöoinau jaauwain, “Pãach k'apk'ʌʌnta k'a k'õsinaa pãach k'a huk'urm k'ʌʌn hoomap'a habat” ha jaaujeejim.
43 Tendes ouvido o que foi dito: Amarás o teu próximo e poderás odiar teu inimigo.
44 Pari hĩs mua mag chirʌmgui hajim hanʌm hich Jesuu: Pãach k'a huk'urm k'ʌʌnjã daupii habat; maimua hagjö mʌ hiek gaaimua pãach k'aibag wauju hẽk'aajem k'ʌʌn kõitjã warag Hẽwandamagta jëeubat.
44 Eu, porém, vos digo: amai vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam, orai pelos que vos {maltratam e} perseguem.
45 Pãrau magta hamʌn magan chadcha pãar hʌ̃gt'ar Hẽwandam chiraajem chaainau. Hich hag Hẽwandamauta hõor wajap'am k'ʌʌn hat'eejã hedau wʌʌpinaa k'aigbam k'ʌʌn hat'eejã wʌʌpiejem. Hichdëuta hĩchab hich daar hagpierraa haajem k'ʌʌn hat'eejã noseg chëpinaa sĩi parhoob hamach k'õchagpierr nem waaujem k'ʌʌn hat'eejã noseg chëpiejemgui hajim hanʌm. Magua pãraujã hagjö t'um pãach dʌ̈i k'aigba haajem k'ʌʌnpata daupii haju haai nʌmgui hajim haajem, hichdëu haajemjö.
45 Deste modo sereis os filhos de vosso Pai do céu, pois ele faz nascer o sol tanto sobre os maus como sobre os bons, e faz chover sobre os justos e sobre os injustos.
46 Pãrau sĩi pãach daupiim k'ʌʌnpaita hagjö daupii hamʌn, ¿maig k'an wajaug sĩ? ¿Sĩi Romaam gobierno hat'ee dëbpaar jëeujem k'ʌʌn chi k'aigbam k'ʌʌnaujã hich hagjö haba haajẽ? hajim hanʌm.
46 Se amais somente os que vos amam, que recompensa tereis? Não fazem assim os próprios publicanos?
47 Wa sĩi pãrau pãachjö judionaank'a t'ʌnʌm k'ʌʌnagpai k'ãijã saludaak'iin, ¿maigjã k'an wajaug sĩ? ¿Hich hagjö haba haajẽ judionaan k'abam k'ʌʌnaujã? Pãach meeun k'abam k'ʌʌn hawiajã hoob hamag saludaamap'a hamiet hajim hanʌm.
47 Se saudais apenas vossos irmãos, que fazeis de extraordinário? Não fazem isto também os pagãos?
48 Pãach Haai hʌ̃gt'ar chiraajemjã chi wajap'am haawai pãach chi chaainaujã hĩchab pãach Haaijö hö wajap'a habat pãach k'apeen dʌ̈i ha jaaumajim hanaabá.
48 Portanto, sede perfeitos, assim como vosso Pai celeste é perfeito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.