Mateus 12
Yɩɩ sʋywáŋʋ́ sagɩ (NNW) vs NAA
1 Dɩan təntə nii nə, Zwezi də ʋ karbɩa tə twá kárɩ́ wa, ba kɛ̀eń *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn nə. Ʋ karbɩa tə kén mɩna yun, ba dɩŋɩ, niən yà nə jə ba yɩrɩ.
1 Por aquele tempo, num sábado, Jesus passou pelas searas. Estando os seus discípulos com fome, começaram a colher espigas e a comer.
2 Kʋ máŋá tə wa, *Farɩzɩan-ba nə nɩ kʋ nətʋ, ba swɩ̀n Zwezi con, ba wʋ́: «Nə̀ń, n karbɩa tə nə fwa kʋ tə, kʋ nə wà mɛ, sə ba fwa sìə́ dɩɩn nə».
2 Os fariseus, vendo isso, disseram a Jesus: — Olhe! Os seus discípulos estão fazendo o que não é lícito fazer num sábado.
3 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á wà Yɩɩ sagɩ tə kàrɩ̀, á na kʋ tə, pɩ̀ʋ́ *Davidə tətə nə fwa dɩɩn don nə, də ʋ kwa lɩ̀à tə, də niən nə jɩn ba, naaa?
3 Mas Jesus lhes disse:
4 Ʋ zʋa Yɩɩ *dìə̀ tə wa. Yá ʋ mʋ̀ də ʋ kwa lɩ̀à tə dí dipɛn tə, kʋ nə wulə Yɩɩ dìə̀ tə wa, kʋ yà ga wà mɛ, sə ba də́ kʋ. Yá nə Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, yà ga pa cwəŋə Yɩɩ *joŋwana tə cɩcɩ nə, sə ba mʋ̀ nə də́ Yɩɩ dìə̀ dipɛn təntə.
4 Como entrou na Casa de Deus, e comeram os pães da proposição, os quais não era lícito comer, nem a ele nem aos que estavam com ele, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Nə à yə̀ə́, kʋ yɩ á wà Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, sagɩ tə kàrɩ̀, á na də, Yɩɩ joŋwana tə ba sìə́ dɩɩn tə nii zìlí, kʋ ga tà cʋna ba tʋn Yɩɩ yáá con, də tʋtʋnan tə, ba nə tʋŋa Yɩɩ dìə̀ tə wa, kʋ dɩɩn təntə nə, naaa?
5 Ou vocês não leram na Lei que, aos sábados, os sacerdotes no templo profanam o sábado e ficam sem culpa?
6 Yá à mʋ̀ dàń nə swɩ̀n kʋ á con də, won don wulə yəbə, kʋ nə dwə Yɩɩ dìə̀ tə.
6 Pois eu lhes digo que aqui está quem é maior do que o templo.
7 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹À ba á *joŋi pɩ̀à, à nə pɩ̀à, sə á yà lɩ̀à tə, á nə dəri yinəgə zənzən›. Də á yà nə nì sʋ̀ràn təntə də̀ń, á yà bá manwarɩ á bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à tə duən, ba nə wà cʋ̀gʋ̀, bʋ̀rà á zwɛ̀e.
7 Mas, se vocês soubessem o que significa: “Quero misericórdia, e não sacrifício”, não teriam condenado inocentes.
8 *Ləzwənə-Biu tə nə tɩ sìə́ dɩɩn tə».
8 Porque o Filho do Homem é senhor do sábado.
9 Zwezi kʋ́ʋ̀ nan lá, ʋ va *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ don wa.
9 Tendo Jesus saído dali, entrou na sinagoga deles.
10 Bɛɛ don yà wulə lá, ʋ jɩɩn nə tɩga. Lɩ̀à duən ma bwe Zwezi, ba wʋ́: «N jə cwəŋə, sə n zwɛ̀e yayɩgʋ *sìə́ dɩɩn nə, naaa?» Yá kʋ yà yɩ ba pɩ̀à, sə ba twá nətʋ, ba ma swɩ̀n ba zɩgɩ Zwezi nə.
10 Achava-se ali um homem que tinha uma das mãos ressequida. Então, a fim de o acusar, perguntaram a Jesus: — É lícito curar no sábado?
11 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Lìù tə̀lə́ á wa, ʋ nə jə piə nədʋ cɩcɩ, ka ga tʋ gwàlʋ́ wa, kʋ nə lù, sìə́ dɩɩn nə, yá ʋ ga yá ka, ʋ bá lɩ.
11 Ao que lhes respondeu:
12 Sə ləzwənə ba piə kʋkwa zənzən, naaa? Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə jə cwəŋə, sə nə fwa kʋ tə nə ziən, sìə́ dɩɩn nə».
12 Ora, quanto mais vale um homem do que uma ovelha! Logo, é lícito nos sábados fazer o bem.
13 Zwezi dàń ma swɩ̀n bɛɛ tə con, ʋ wʋ́: «Làrɩ́ n jɩɩn tə à con!» Bɛɛ tə ma làrɩ̀ kʋ, kʋ ga jì nəzəŋu ndə kʋ don tə nə.
13 Então Jesus disse ao homem: O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada e ficou sã como a outra.
14 *Farɩzɩan-ba nə nɩ kʋ nətʋ, ba nan ba vìí. Ba dàń vəli ba kə duən nə, ba vʋrʋ ba jə́n, ba nə wá twá nətʋ, ba ma gʋ Zwezi.
14 Mas os fariseus, saindo dali, conspiravam contra ele, procurando ver como o matariam.
15 Máŋá tə, Zwezi nə lwarɩ kʋ nətʋ, ʋ kɛ̀eń kʋ bwálɩ́ təntə wa. Yá lalʋʋ púə́ ʋ kwa. Ʋ pɩn yazurə yayɩŋa tə mama nə.
15 Mas Jesus, sabendo disto, afastou-se dali. Muitos o seguiram, e a todos ele curou,
16 Yá ʋ dàń ga dù sú ba nii nə, sə ba dàn ká swɩ̀n kʋ tə, ʋ nə yɩ ba bɩrɩ lɩ̀à.
16 advertindo-lhes, porém, que não o expusessem à publicidade.
17 Mə kʋ twá nətʋ, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ *Ezayi nii sʋ̀ràn tə ma sú:
17 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta Isaías:
18 «Nə̀ń, à tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə nə, à nə kúrí, ʋ mʋ̀ nə yɩ lìù tə, à nə swə, ʋ nə poli à pùə́. À wá pa à *Siŋu tə wá. Yá ʋ ga wá bɩrɩ à cɩ́gá tə lʋʋ dwíə́ tə mama nə.
18 “Eis aqui o meu servo, que escolhi, o meu amado, em quem a minha alma se agrada. Farei repousar sobre ele o meu Espírito, e ele anunciará juízo aos gentios.
19 Ʋ də lìù bá tʋ́tʋ̀nɩ́ duən, ʋ ga bà zɩ̀n ʋ kori, ʋ kə yɩɩ nə. Ba bá na wá də ʋ zɩga coŋi yuu, ʋ swɩ̀n sʋ̀ràn.
19 Não entrará em discussões, nem gritará, nem fará ouvir nas praças a sua voz.
20 Ʋ bá cʋ̀gʋ̀ lìù tə, ʋ nə ba dɩ̀àn jə, ʋ nə nyɩn ndə mɩʋ nə, kʋ nə kén kʋ zìə̀. Yá ʋ bá sɛ̀e ʋ cʋ̀gʋ̀ lìù tə, ʋ nə nyɩn ndə cànʋ́ nə, ʋ mən nə ba dáá. Mə nətʋ nə, ʋ wá tʋn wuuu, kʋ ja vələ, lɩ̀à tə nə wá sɛ̀e Yɩɩ cɩ́gá tə.
20 Não esmagará a cana quebrada, nem apagará o pavio que fumega, até que faça vencedor o juízo.
21 Yá lʋʋ dwíə́ tə də mama wá kə ba yala ʋ yuu wa».
21 E no seu nome os gentios colocarão a sua esperança.”
22 Kʋ kwa nə, ba jɩn bɛɛ don, ba bà Zwezi con. Bɛɛ təntə yà yɩ *zinə nə ja, ʋ ga yɩ liliu də bəru. Zwezi pɩn wá yazurə, yá ʋ súrí ʋ nii ʋ wulə ʋ swɩ̀n, ʋ ga na wiən.
22 Então trouxeram a Jesus um endemoniado, cego e mudo. Jesus o curou, e o homem passou a falar e a ver.
23 Kʋ gwárɩ́ lalʋʋ tə. Yá lɩ̀à tə mama dàń ga swɩ̀n Zwezi yoo, ba wʋ́: «Ʋ yɩ pɩ̀ʋ́ *Davidə nàʋ́ tə naaa?»
23 E toda a multidão se admirava e dizia: — Não seria este, por acaso, o Filho de Davi?
24 Yá *Farɩzɩan-ba tə nə nɩ kʋ nətʋ, ba swɩ̀n, ba wʋ́: «Ʋ wàá *zinə ʋ lɩ lɩ̀à yuu wa, kʋ nə yɩ Beləzebilə, ʋ nə yɩ zinə tə mama pɩ̀ʋ́, nə pɩn wá tə dɩ̀àn təntə yɩrɩ».
24 Mas os fariseus, ouvindo isto, diziam: — Este não expulsa demônios senão pelo poder de Belzebu, o maioral dos demônios.
25 Zwezi nə yə̀ə́ ba pubʋŋɩ təntə, ʋ dàń le ba, ʋ wʋ́: «Payuu lɩ̀à nə zɩga duən nə, kʋ payuu tə wá cʋ̀gʋ̀. Tɩʋ, nə à yə̀ə́ dìə̀ tɩ̀án nə zɩga duən nə, tə tʋrɩ nə ga.
25 Mas Jesus, sabendo o que eles pensavam, disse-lhes:
26 Də *Sɩtana nə dɩŋɩ Sɩtana, ʋ yɩ ʋ zɩga ʋ tətə nə. Yá ʋ ga yɩ ʋ tətə payuu nə ʋ cʋ̀gà.
26 Se Satanás expulsa Satanás, está dividido contra si mesmo; como, então, o seu reino subsistirá?
27 Á wʋ́, də kʋ yɩ Beləzebilə, zinə pɩ̀ʋ́ tə nə pɩn nə dɩ̀àn tə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à wàá zinə à lɩ lɩ̀à yuu wa. Sə á bɩa tə də yɩ wàà dɩ̀àn nə, ba ma lɩ zinə tə? Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, á bɩa tə tətə nə wá bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà.
27 E, se eu expulso os demônios por Belzebu, por quem os filhos de vocês os expulsam? Por isso, eles mesmos serão os juízes de vocês.
28 Yá kʋ cɩ́gá nə yɩ kʋ twá Yɩɩ-*Siŋu tə dɩ̀àn, à ma lɩ zinə tə, kʋ nətʋ tə bɩrɩ də, Yɩɩ də́ ʋ pàrɩ̀ lɩ̀à yuu wa á tətəŋi wa.
28 Se, porém, eu expulso os demônios pelo Espírito de Deus, certamente é chegado o Reino de Deus sobre vocês.
29 Lìù tə̀lə́, ʋ nə wá zʋ ladɩa dìə̀, ʋ ŋʋ ʋ wiən, kʋ nə tà ʋ dí yáá, ʋ vwa ladɩa tə ʋ tún. Kʋ kwa nə, ʋ dàń wá wànɩ́ ʋ pɛ̀e kʋ tíú tə dìə̀ wiən tə mama.
29 Ou como pode alguém entrar na casa do valente e roubar-lhe os bens sem primeiro amarrá-lo? E só então saqueará a casa dele.
30 Lìù tə, ʋ nə tə̀lə́ à kwa, zɩga à nə. Yá lìù tə, ʋ nə ba à nə saŋa, ʋ kəni duən nə, kʋ tíú yɩ ʋ làgà.
30 — Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
31 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, à swɩ̀n kʋ á con: Yɩɩ wá kwɛn ləzoni cʋna yiri mama, də ba tʋran yiri mama, ba nə twɩn ʋ mʋ̀ Yɩɩ, ʋ lɩ ʋ mʋ̀ də ba pwərə wa. Yá lìù tə, ʋ nə twɩn Yɩɩ-Siŋu tə, ʋ cʋna ba kwɛn tə nan, abada.
31 Por isso, digo a vocês que todo pecado e blasfêmia serão perdoados aos homens; mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 Lìù tə mɛ, ʋ nə wá swɩ̀n sʋgʋ, kʋ nə zɩga *Ləzwənə-Biu tə nə, kʋ tíú wàá ʋ cʋna kwɩʋn ʋ nɩ. Yá lìù tə, ʋ nə swɩ̀n sʋgʋ ʋ zɩgɩ Yɩɩ-Siŋu tə nə, kʋ tíú wàrɩ̀ ʋ cʋna kwɩʋn ʋ nɩ, zə̀n də jwɩan, abada».
32 Se alguém disser alguma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, se alguém falar contra o Espírito Santo, isso não lhe será perdoado, nem neste mundo nem no porvir.
33 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Tɩ̀ʋ́ yɩ ba twá kʋ bɩa nə, ba ma lwarɩ kʋ tɩyiri. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, tɩ̀ʋ́ nə ziən, kʋ bɩa də ziən, tɩ̀ʋ́ nə ba ziən, kʋ bɩa də ba ziən.
33 — Tornem a árvore boa e o seu fruto será bom, ou tornem a árvore má e o seu fruto será mau; porque pelo fruto se conhece a árvore.
34 Á nyɩn ndə dəkwaa dwíí nə! Á wʋlʋŋʋ tə nə pɩn, á wàrɩ̀ yozəŋu á swɩ̀n á nii wa. Á tətə yə̀ə́ də, nii sʋgʋ nə yàá bɩrɩ kʋ tə, kʋ nə wulə waa nə.
34 Raça de víboras! Como vocês podem falar coisas boas, sendo maus? Porque a boca fala do que está cheio o coração.
35 Ləzwənzəŋu yàá pɩn yozəŋə naŋa ʋ waa con. Yá ləzwənkʋkwɩʋn də yɩ yokʋkwɩnan nə, ʋ yàá pɩn tə naŋa ʋ waa con.
35 A pessoa boa tira do tesouro bom coisas boas; mas a pessoa má do mau tesouro tira coisas más.
36 À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Bʋ̀rà tə bʋ̀rʋ̀ dɩɩn nə, Yɩɩ wá bʋ̀rɩ̀ ləzoni bʋ̀rà ba sʋ̀ràn tə mama yɩrɩ, ba nə swɩ̀n, tə nə yɩ tʋtʋ.
36 — Digo a vocês que, no Dia do Juízo, as pessoas darão conta de toda palavra inútil que proferirem;
37 Kʋ dàń yɩ kʋ wá twá n nii sʋ̀ràn nə, ba ma yəni də, n yɩ cɩ́gá tíú Yɩɩ yáá con. Yá n nii sʋ̀ràn nə wá pa, ba lwarɩ də, Yɩɩ wá bʋ̀rɩ̀ n bʋ̀rà, sə ʋ cʋ̀gʋ̀ mʋ́».
37 porque, pelas suas palavras, você será justificado e, pelas suas palavras, você será condenado.
38 *Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə duən də *Farɩzɩan-ba tə duən twi, ba yí Zwezi, ba swɩ̀n, ba wʋ́: «Karnyɩna, fwa Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ, sə nə yɩ́á na kʋ!»
38 Então alguns escribas e fariseus disseram a Jesus: — Mestre, queremos ver algum sinal feito pelo senhor.
39 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ zə̀n lɩ̀à tə! Á yɩ lakʋkwɩnan, á ba Yɩɩ cɩcɩ nə twá. Yá á mʋ̀ nə pɩ̀à, sə á na Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ. Á bá na mɩmɩnʋ nədʋ də tətə, də kʋ nə tà yoo tə, kʋ nə yí Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Zwʋnasə.
39 Mas ele respondeu:
40 Kʋ Zwʋnasə təntə nə fwa dɩan batwa, tɩtɩn də yɩcaʋ, fəli pùə́ wa. Mə nətʋ nə, *Ləzwənə-Biu tə də wá fwa ləbəri wa.
40 Porque assim como Jonas esteve três dias e três noites no ventre do grande peixe, assim o Filho do Homem estará três dias e três noites no coração da terra.
41 Bʋ̀rà tə bʋ̀rʋ̀ dɩɩn nə, Ninivə tɩ̀án wá zàn ba zɩgɩ zə̀n lɩ̀à ba tə nə. Ba wá bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà, sə ba cʋ̀gʋ̀ aba, ba mʋ̀ nə sɛ̀e, ba vəvərə ba kwa ba ma sá ba cʋna, Zwʋnasə nə bɩrɩ ba Yɩɩ sʋgʋ tə yɩrɩ. Yá lìù ga wulə yəbə, ʋ nə dwə Zwʋnasə.
41 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão, porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E aqui está quem é maior do que Jonas.
42 Etiyopi pakan tə wà ja zɩgɩ ʋ dàn, sə ʋ ma nan yɩŋʋnɩ, ʋ bà ʋ cʋgʋ pɩ̀ʋ́ *Salʋmʋn yənu sʋ̀ràn tə. Bʋ̀rà tə bʋ̀rʋ̀ dɩɩn nə, kʋ mʋ̀ kan təntə wá zɩgɩ á mʋ̀, zə̀n lɩ̀à ba tə nə, ʋ wá bɩrɩ aba də, á tə̀lə́ cɩ́gá wa. Yá lìù ga wulə yəbə, ʋ nə dwə Salʋmʋn».
42 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com esta geração e a condenará, porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E aqui está quem é maior do que Salomão.
43 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Máŋá tə wa, *zini nə nan kʋ yá lìù, kʋ yàá jijiri kasɔɔ lanworu wa, kʋ ma pɩ̀à bwálɩ́, sə kʋ kə kʋ yuu lá, yá kʋ bá yizwɩa bwálɩ́ na.
43 — Quando o espírito imundo sai de uma pessoa, anda por lugares áridos procurando repouso, porém não encontra.
44 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, kʋ yàá swɩ̀n, kʋ wʋ́: ‹À wá pìí, à va à dìə̀ tə wa, à nə nan à yá.› Kʋ pìí kʋ bɩ̀àn, də dìə̀ tə zwarɩ, kʋ kwɛn zəni zəni kʋ tún lá. Yá lìù ga tə̀lə́ kʋ wa.
44 Por isso, diz: “Voltarei para a minha casa, de onde saí.” E, voltando, ele a encontra vazia, varrida e arrumada.
45 Kʋ dàń wá va, kʋ ja zinə barpɛ duən, tə waa nə lɩŋa tə doni kʋ, kʋ súrí kʋ tɩ̀àn nə. Tə dàń wá zʋ tə jə̀ə́, yá ʋ mʋ̀ lìù təntə dí yáá wá kʋkwanɩ ʋ sɩ́ʋ́n. Mə kʋ wá yà nətʋ, kʋ pa zə̀n lakʋkwɩnan tə nə».
45 Então vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali. E o último estado daquela pessoa se torna pior do que o primeiro. Assim também acontecerá a esta geração perversa.
46 Kʋ kwa nə, Zwezi zʋa dìə̀ wa. Máŋá tə wa, ʋ nə wulə ʋ swɩ̀n də lɩ̀à tə, ʋ nubɩa də ʋ nuu twi, ba zɩga kàrá wa, sə ba na wá.
46 Enquanto Jesus ainda falava ao povo, eis que a mãe e os irmãos dele estavam do lado de fora, procurando falar com ele.
47 Lìù don ma swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «Cʋgʋ zəni, n nuu də n nubɩa wulə kàrá wa, ba pɩ̀à, sə ba swɩ̀n n con».
47 E alguém lhe disse: — A sua mãe e os seus irmãos estão lá fora e querem falar com o senhor.
48 Zwezi ma le kʋ tíú tə, ʋ wʋ́: «Wàà nə yɩ à nuu, bə̀rə́ ga nə yɩ à nubɩa?»
48 Porém Jesus respondeu ao que lhe trouxe o aviso:
49 Zwezi ma zɩ̀n ʋ jɩɩn, ʋ làrɩ̀ ʋ karbɩa tə con, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á ywàŋá, à nuu də à nubɩa nə, ba wulə yəbə.
49 E, estendendo a mão para os discípulos, disse:
50 Kʋ yɩ lìù tə mɛ, ʋ nə fwa kʋ tə, à nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə pɩ̀à, kʋ tíú nə yɩ à nubiu, də à nakʋa, də à nuu».
50 Portanto, aquele que fizer a vontade de meu Pai celeste, esse é meu irmão, minha irmã e minha mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.