Lucas 1
Ungbòta-Ɔwʉ́tá Tɔ́ Bhǔkù (NIY) vs NVT
1 Ádrʉ̀ngbǎlɛ Tòfilǒ, ábhɔ̌ alɛ nyʉ́ nómvù wà ɨ̀ ràndǐ dhu yà àlɛ̌ nzínzì ɔ̌ ndɨ̀ nɔ́nzɨ̀ dhu dɔ̌.
1 Muitos se propuseram a escrever uma narração dos acontecimentos que se cumpriram entre nós.
2 Abádhí nándǐ ɨ dhu àdhàdhɨ̀, yà ɨ dhu rɨ̌ ’ɔ̀pɛ̀ ’ɔ̀nzɨ̀ ɨ̀ dhu nala nyɨ̀kpɔ́ya nyʉ́ nɨ̌ alɛ náawɛ àlɛ̌ tɔ̀ dhu bhěyi. Ɨ alɛ nɨ́ ɨ adʉ̀ ’ɔ̀pɛ̀ ’ʉ̀nɔ̀ ndɨ ɔtɛ ìndrǔ tɔ̀.
2 Usaram os relatos que nos foram transmitidos por aqueles que, desde o princípio, foram testemunhas oculares e servos da palavra.
3 Nɨ́ ɨma mà átɔ̀, ma mádʉ̀ kɔ́rɔ́ ɨ dhu tɔ́ obhónga nɔ́nɛ̀ mʉnɨ mběyi nyʉ́, rɔ̀pɛ̀ ndɨ̀ yà ɨ dhu náapɛ̀ ɨ̀ rɔ́rɔ̀. Nɨ́ ádrʉ̀ngbǎlɛ Tòfilǒ, ndɨ dhu-okú dɔ̀ rɔ̀ nɨ́ ndɨ, ma mòzè mandǐ yà ma mɔ́nɛ̀ mʉnɨ fɨ̀ndá obhónga dhu ɨndʉ̀,
3 Depois de investigar tudo detalhadamente desde o início, também decidi escrever-lhe um relato preciso, excelentíssimo Teófilo,
4 ndɨ́nɨ̌ nyɨ nyʉnɨ tɨ́ dhu, yà ɨndʉ̀ ka kúdhe dhu ràrɨ̌ obhó dhu nyʉ́.
4 para que tenha plena certeza de tudo que lhe foi ensinado.
5 Hɛ̀rɔdɛ̀ nɨ́ɨ’ɨ̀ Yùdɛyà tɔ́ pbìrì ɔ̌ ádrʉ̀ngbǎ kamà tɨ́ ɔ̀ná kàsʉmɨ̀ ɔ̌, Zàkàrɨyà nɨ’ɨ̀ kùhanɨ̀. Ndɨ Zàkàrɨyà nɨ’ɨ̀ atdí kùhanɨ̀ yà Àbiyà bhà pbàdzʉkʉrʉ tɨ́ ɨ’ɨ̀ pbàkùhánɨ́ nzínzì ɔ̌. Kàbhà tsìbhálɛ-ɔvɔ̀ nɨ’ɨ̀ Èlìzàbetì, Àrɔ̌nɨ̀-dhú bvʉ̌ tsìbhíngba. Ndɨrɔ̀, ndɨ Àrɔ̌nɨ̀ nɨ’ɨ̀ pbàkùhánɨ́ tɔ́ ádrɔ̀drɔ̌ alɛ dɔ̌ kamà.
5 Quando Herodes era rei da Judeia, havia um sacerdote chamado Zacarias, que fazia parte do grupo sacerdotal de Abias. Sua esposa, Isabel, também pertencia à linhagem sacerdotal de Arão.
6 Nɨ́ Zàkàrɨyà mà Èlìzàbetì mànà ɔ́yɔ̌ kɔ́rɔ́ nɨ’ɨ̀ obhónángatálɛ Kàgàwà-ɔ̀nzɨ̌, ndɨrɔ̀ Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà bhà Ʉyátá nɨ́fʉ̌ arɨ́ atdídɔ̌ alɛ.
6 Zacarias e Isabel eram justos aos olhos de Deus e obedeciam cuidadosamente a todos os mandamentos e estatutos do Senhor.
7 Pbɛ́tʉ̀ abádhí nɨ́ɨ’ɨ̀ ɨ̀mbǎ atdí ngbángba nà màtɨ́, Èlìzàbetì nɨ’ɨ̀ ìngò-àyi nɨ́dhunɨ̌. Ndɨrɔ̀ abádhí ɔ́yɔ̌ kɔ́rɔ́ nɨ’ɨ̀ ɨwà óngò mʉ̀là tɨ́ alɛ.
7 Não tinham filhos, pois Isabel era estéril, e ambos já estavam bem velhos.
8 Nɨ́ atdíku, yà Zàkàrɨyà mà náarɨ́ kasʉ ɔ̀nzɨ mànà atdíkpá pbàkùhánɨ́ tɔ́ rʉ̀wʉ ɔ̌, Zàkàrɨyà adɨ̀ ndàmbɛ pbɨ̀ndà kasʉ nɔ́nzɨ̀ dɔ̌ Kàgàwà-ɔ̀nzɨ̌.
8 Certo dia, Zacarias estava servindo diante de Deus no templo, pois seu grupo realizava o trabalho sacerdotal, conforme a escala.
9 Nɨ́, yà pbàkùhánɨ́ tɔ́ màndʉ nʉ́nɔ̀ dhu bhěyi, ɔdhɨ́na náavò Zàkàrɨyà ngàlà nɨ̌, ndɨ́nɨ̌ otsú tɨ́ yà pbàkùhánɨ́ kɛ̀lɛ̌ vǐyà dɔ̌ rɔ̀ nóotsúnà ɔ̀nà Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà bhà ɨdzá kàluga ɔ̀. Kǎhʉ̀ ndrùù arɔ́ngʉ alɨndra-tɨdɔ̀ nɔ́bɨ̀ pɛrɛ̀ tɨ́ màzàbahʉ̀ dɔ̌.
9 Foi escolhido por sorteio, como era costume dos sacerdotes, para entrar no santuário do Senhor e queimar incenso.
10 Wɔ̀ ndɨ kàsʉmɨ̀ ɔ̌, kɔ́rɔ́ ngʉ̌kpà alɛ náadʉ̀ òko àmbɛ ’ɨ̀tsɔ̀ dɔ̌ irinǎ rɔ̀.
10 Enquanto o incenso era queimado, uma grande multidão orava do lado de fora.
11 Nɨ́rɔ̀ nɨ́ ndɨ Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà bhà màlàyikà nɨ́ɨtɔ ndɨ̀ Zàkàrɨyà tɨ́, ndàdʉ̀ ìde alɨndra nʉ́bɨ kà rɨ̌ dɔ̀ná rɔ̀ màzàbahʉ̀ tɔ́ fangà dɔ̀nǎ rɔ̀.
11 Então um anjo do Senhor lhe apareceu, à direita do altar de incenso.
12 Nɨ́ wɔ̀ màlàyikà ndɨ̀ ndàla rɔ̀, Zàkàrɨyà-afí náabɛ̀ ndɨ̀ atdídɔ̌, ɔdɔ ràdʉ̀ ɨ̀sɨ̌ ɔ̀nà.
12 Ao vê-lo, Zacarias ficou muito abalado e assustado.
13 Pbɛ́tʉ̀ màlàyikà adʉ̀ àtɨ̀nà kà nɨ̌: «Zàkàrɨyǎ, nzɨ̌ ɔnzɨ ɔdɔ, Kàgàwà nɨ́rɨ̀ wà pbʉ̀kʉ̀ ɨtsɔ̀ta nɨ́dhunɨ̌. Pbʉ̀kʉ̀ tsìbhálɛ Èlìzàbetì rɨ̌ kpatsìbhá ngbángba nʉ́gʉ ɨndʉ̀, nyadʉ̀ ɔvɔ̀na nɔ́vɔ̀ Yùwanɨ̀ tɨ́.
13 O anjo, porém, lhe disse: “Não tenha medo, Zacarias! Sua oração foi ouvida. Isabel, sua esposa, lhe dará um filho, e você o chamará João.
14 Nɨ́ kǒkú dɔ̀ rɔ̀, ɨdhɛ̀nʉ nɨ́ɨkaya ndɨ̀, nyadʉ̀ àdɨ ádrʉ̀ngbǎ dhɛ̀dhɛ nyʉ́ ɔ̌. Ndɨrɔ̀, ibí alɛ nyʉ́ nóokoya dhɛ̀dhɛ ɔ̌, ka kʉ̀gʉ̀ ka dhu-okú dɔ̀ rɔ̀.»
14 Você terá grande satisfação e alegria, e muitos se alegrarão com o nascimento do menino,
15 Ndɨ ngbángba nɨ’ɨya ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà-nyɨ̀kpɔ́ ɔ̌. Kɔ̌mvʉ́ya nzɨ̌ dɨ̀vayì mà, ndɨrɔ̀ kɔ̌mvʉ́ya nzɨ̌ alɛ òrì rádʉ̀ atdí ɨwa-tɨdɔ̀ mà. Kàgàwà nɨɨráya ka pbɨ̀ndà Ɨ̀lɨ̌lǎ-Alafí nɨ̌, àdàdɨ̀ ɨ́yànà-fɨtsʉ̀ ɔ̀ rɔ́rɔ̀.
15 pois ele será grande aos olhos do Senhor. Nunca tomará vinho nem outra bebida forte. Será cheio do Espírito Santo, antes mesmo de nascer.
16 Ndɨrɔ̀, ka nɨ́ ndɨ Pbàìsràyélí nzínzì ɔ̌ ibí alɛ nabhʉ̀ya rìngò fɨ̀yɔ́ Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà-tɨ’ɔ̀.
16 Fará muitos israelitas voltarem ao Senhor, seu Deus.
17 Kàgàwà-ɔ̀nzɨ̌ kǔbhìya nà alɛ-afí-tɨdɔ̀, ndɨrɔ̀ ádrʉ̀ngbǎnga tɔ́ ɔbɨ-tɨdɔ̀ nɨ’ɨya yà Kàgàwà bhà nabì Ɛ̀lɨyà nɨ́ɨ’ɨ̀ nà alɛ-afí mà, ádrʉ̀ngbǎnga tɔ́ ɔbɨ mànà-tɨdɔ̀. Kǎbhʉ̀ya inzo mà rùngbò ɨ̀ abáya mànà, ndàdʉ̀ ɨ̀nzɨ̌ arɨ́ Kàgàwà ózè dhu ɔ̀nzɨ alɛ nábhʉ rʉ̀gɛ̀rɛ̀ ɨ̀, ’òngò obhónángatálɛ tɨ́. Ndɨ dhu bhěyi nɨ́ ndɨ, kɔ̌bhɔlɔya ìndrǔ angyangyɨ Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà tɔ̀.
17 Será um homem com o espírito e o poder de Elias, e preparará o povo para a vinda do Senhor. Fará o coração dos pais voltar para seus filhos e levará os rebeldes a aceitarem a sabedoria dos justos”.
18 Zàkàrɨyà níivú dhu màlàyikà-tsʉ̌, ndàtɨ: «Wɔ̀ nyɨ nyʉ̀nɔ̀ dhu tɔ́ obhónga nʉ́nɨ̌ ma mɨ́ àdhu rɔ̌? Obhó tɨ́, ɨma nɨ́ mʉ̀là-akpà nyʉ́, ndɨrɔ̀ pbàkà tsìbhálɛ bhà atɔ mà nárà wà ádzǐ nyʉ́ átɔ̀.»
18 Zacarias disse ao anjo: “Como posso ter certeza de que isso acontecerá? Já sou velho, e minha mulher também é de idade avançada”.
19 Nɨ́ wɔ̀ màlàyikà adʉ̀ dhu àdu kà tɔ̀ ndàtɨ: «Ɨma nɨ́ Gàbrìyelì, yà bìlǐ ma marɨ́ ìde Kàgàwà-ɔ̀nzɨ̌, mambɛ kàbhà kasʉ ɔ̀nzɨ̀ dɔ̌ alɛ. Nɨ́ Kàgàwà ìvì ma tɨnʉ ɔ̀, mɨrà wɔ̀rɨ́ ídzì màkʉ̌rʉ̀ nɔ́vɔ̀ ɨndʉ̀.
19 O anjo respondeu: “Sou Gabriel, e estou sempre na presença de Deus. Foi ele quem me enviou para lhe trazer estas boas-novas.
20 Pbɛ́tʉ̀ yà ɨnzá nyɨ nyà’ù yà ma mʉ̀nɔ̀ ɨndʉ̀ dhu rɨ̌ ’ɔ̀nzɨ fɨ̀yɔ́ kàsʉmɨ̀ ɔ̌ dhu dhu-okú dɔ̀ rɔ̀, nyɨ nyóngo ìwǐ tɨ́, ɨ̀nzɨ̌ nyongò ɔ̀tɛ, ràrà àhʉ ɨ dhu nóowuya ’ɔ̀nzɨ̀ ɔ̀yá ɨdhɔ ɔ̀.»
20 Agora, porém, você ficará mudo até os dias em que essas coisas acontecerão, pois não acreditou em minhas palavras, que se cumprirão no devido tempo”.
21 Wɔ̀ Zàkàrɨyà mà rɔ̌tɛ màlàyikà mànà ɔ̀ná kàsʉmɨ̀ ɔ̌, ihé-yà náadʉ̀ òko ’àmbɛ Zàkàrɨyà nɔ́dɔ̀ dɔ̌ irí rɔ̀. Nɨ́, ɨ̀nzɨ̌ kà rǎhʉ sɛsɛ Kàgàwà bhà ɨdzá kàluga ɔ̀ rɔ̀ rɔ̀, ɨdhɔ nʉ́ʉkɔ abádhí atdídɔ̌.
21 Enquanto isso, o povo esperava Zacarias sair do santuário e se perguntava por que ele demorava tanto.
22 Nɨ́ Zàkàrɨyà níitdègu àrà àhʉ ányɨ̀ rɔ̀, nɨ́ kǎdʉ̀ nzá ɔ̀tɛ ìndrǔ mànà. Pbɛ́tʉ̀ kǎdʉ̀ àdɨ ndàmbɛ ɨnga nʉ́dhɔ̀ dɔ̌ ɔtsʉ́na-kpɔ̀ nɨ̌, ɨ̀nzɨ̌ ndɨ̀ ndɔ́tɛ rɔ́rɔ̀. Nɨ́ ìndrǔ adʉ̀ dhu ɔ̀sʉ̀, ɨwà Kàgàwà ràvi ndɨ̀ Zàkàrɨyà tɔ̀ ɔnyʉ rɔ̌dzɨ̀ kà-dɔ̀ dhu bhěyi dhu tɔ́ ɔ́fɔ̀ ɔ̌ ndɨ kàluga ɔ̌.
22 Quando finalmente saiu, não conseguia falar com eles, e perceberam por seus gestos e seu silêncio que ele havia tido uma visão no santuário.
23 Zàkàrɨyà mà tɔ́ rʉ̀wʉ níitdègu ìku, nɨ́ kǎdù ndɨ̀ ndàrà àhʉ pbɨ̀ndà.
23 Ao fim de seus dias de serviço no templo, Zacarias voltou para casa.
24 Nɨ́ ngúfe ɨdhɔ dzidɔ̌, Èlìzàbetì, kàbhà tsìbhálɛ náangò ɔ̀na tɨ́. Kǎdʉ̀ ndòrù, ràrà àhʉ imbò àbǐ tɨ́. Kǒngónà àtɨ̀nà afína ɔ̀:
24 Pouco tempo depois, sua esposa, Isabel, engravidou e não saiu de casa por cinco meses.
25 «Kànɨ̌ Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà ɔ́nzɨ̀ idù dhu. Àbadhi nípfo wà ma yà nyɨ̀du àbhʉ̌ arɨ́ ràmbɛ ɨ̀wʉ dɔ̌ ìndrǔ nzínzì ɔ̌ dhu-ɨ́yà ɔ̌ rɔ̀.»
25 “Como o Senhor foi bom para mim em minha velhice!”, exclamou ela. “Tirou de mim a humilhação pública de não ter filhos!”
26 Atdíku, azà àbǐ tɔ́ ɔ̀na nà Èlìzàbetì rɨ̌’ɨ̀ rɔ́rɔ̀, Kàgàwà náavì pbɨ̀ndà màlàyikà Gàbrìyelì ràrà Gàlìlayà tɔ́ pbìrì ɔ̀, Nàzàretì tɨ́ kátɨna atdí pbanga ɔ̀.
26 No sexto mês da gestação de Isabel, Deus enviou o anjo Gabriel a Nazaré, uma cidade da Galileia,
27 Ányɨ̀ kǎrà atdí tsìbhíngba, ɨnzá àpɛ̀ kpatsìbhálɛ nʉ́nɨ̌ tɨ’ɔ̀. Ndɨ tsìbhíngba nɨ’ɨ̀ ɨwà Dàwudì-dhú bvʉ̌ alɛ, Yɔ̀zɛfʉ̀ órì. Kɔ̌vɔ̀ nɨ’ɨ̀ Màrɨyà.
27 a uma virgem de nome Maria. Ela estava prometida em casamento a um homem chamado José, descendente do rei Davi.
28 Màrɨyà tɨ́ ndɨ̀ ndàrà àhʉ rɔ̀, wɔ̀ màlàyikà náatsɛ ka, ndàtɨ: «Ílè nyɨ Màrɨyǎ, ɨwà nyɨ nyàbà Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà bhà ídzìnga, ndɨrɔ̀ ìnè Kàgàwà rɨ̌’ɨ̀ nyɨ nà.»
28 Gabriel apareceu a ela e lhe disse: “Alegre-se, mulher favorecida! O Senhor está com você!”.
29 Wɔ̀ ɔtɛ ndɨ̀ ndɨ̀rɨ̀ rɔ̀, Màrɨyà-afí náabɛ̀ ndɨ̀ atdídɔ̌. Kɨ̌rɛ̀ nga afína ɔ̀ ndàtɨ: «Yàrɨ́ mʉ̀lɛ̀mbɛ̀-tɨ̀ nyʉ́ nɨ́ àdhu?»
29 Confusa, Maria tentou imaginar o que o anjo quis dizer.
30 Nɨ́ màlàyikà adʉ̀ àtɨ̀nà kà nɨ̌: «Ɨ̀nzɨ̌ ɔnzɨ ɔdɔ Màrɨyǎ, Kàgàwà bhà ídzìnga nyɨ nyàbà wà nɨ́dhunɨ̌.
30 “Não tenha medo, Maria”, disse o anjo, “pois você encontrou favor diante de Deus.
31 Kɔ̀nɨ̌ nyɨ nyóngo ʉ̀nʉ tɨ́, ndɨrɔ̀ nyɨ nyʉgʉya kpatsìbhá ngbángba, nyadʉ̀ ɔvɔ̀na nɔ́vɔ̀ Yěsù tɨ́.
31 Ficará grávida e dará à luz um filho, e o chamará Jesus.
32 Ka nɨ’ɨya ádrʉ̀ngbǎlɛ, ndɨrɔ̀ ka kanziya ka kɔ́rɔ́ dhu dɔ̌ arɨ́’ɨ̀ Kàgàwà t’ídhùnà tɨ́. Ndɨrɔ̀, Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà náadʉ̀ya kɨ̀lɨ ràdɨ abhunà, kamà Dàwudì bhà tombi dɔ̌.
32 Ele será grande, e será chamado Filho do Altíssimo. O Senhor Deus lhe dará o trono de seu antepassado Davi,
33 Kɔ̌nyʉya idzi Yàkɔbhɔ̀-dhú dɔ̌, ndɨrɔ̀ kàbhà idzi nɨ’ɨya dhòdhódhónga tɔ́.»
33 e ele reinará sobre Israel para sempre; seu reino jamais terá fim!”
34 Nɨ́, Màrɨyà níivú dhu màlàyikà-tsʉ̌, ndàtɨ: «Wɔ̀ dhu rǎkǎ ɨ̀ngbǎ dhu bhěyi idù, yà ɨnzá ma màpɛ̀ kpatsìbhálɛ nʉ́nɨ̌ rɔ̀?»
34 Maria perguntou ao anjo: “Como isso acontecerá? Eu sou virgem!”.
35 Nɨ́, màlàyikà náadʉ̀ dhu àdu kà tɔ̀ ndàtɨ: «Ɨ̀lɨ̌lǎ-Alafí rǐfo dʉ̀nʉ́, ndɨrɔ̀ kɔ́rɔ́ dhu dɔ̌ arɨ́ Kàgàwà rɨ̌ nyatsì pbɨ̀ndà ádrʉ̀ngbǎnga tɔ́ ɔbɨ nɨ̌ sɨ́sɨ́ bhěyi. Nɨ́ ndɨ dhu-okú dɔ̀ rɔ̀, nyɨ nyʉ́gʉna ngbángba nɨ’ɨya Kàgàwà ɔ́pɨ̀ fɨ̌ndà, ndɨrɔ̀ ka kanziya ka Kàgàwà t’ídhùnà tɨ́.
35 O anjo respondeu: “O Espírito Santo virá sobre você, e o poder do Altíssimo a cobrirá com sua sombra. Portanto, o bebê que vai nascer será santo, e será chamado Filho de Deus.
36 Kɔ̀nɨ̌, a’ɛ̀nʉ Èlìzàbetì rɨ̌’ɨ̀ azà àbǐ tɔ́ ɔ̀na nà, àzèmbè ɨwà ka katɨ ndɨ̀ ìngò-àyi tɨ́ rɔ́rɔ̀. Kà rɨ̌ kpatsìbhíngba nʉ́gʉ mʉ̀là dɔ̌ rɔ̀,
36 Além disso, sua parenta, Isabel, ficou grávida em idade avançada. As pessoas diziam que ela era estéril, mas ela concebeu um filho e está no sexto mês de gestação.
37 ɨ̀mbǎ Kàgàwà lɛ̀mà nɔ́nzɨ rɨ́ dhu náarɨ́’ɨ̀ nɨ́dhunɨ̌.»
37 Pois nada é impossível para Deus”.
38 Nɨ́rɔ̀ nɨ́ ndɨ Màrɨyà náadʉ̀ àtɨ̀nà màlàyikà nɨ̌: «Ma nɨ́ Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà bhà ɨnɔ-àyi. Nɨ́, ítsè ndɨ dhu rɔnzɨ ndɨ̀ yà nyɨ nyʉ̀nɔ̀ ka dhu bhěyi.» Wɔ̀ dhu-dzidɔ̌, màlàyikà náadʉ̀ ndɨ̀và ndàrà kà-tɨ́ rɔ̀.
38 Maria disse: “Sou serva do Senhor. Que aconteça comigo tudo que foi dito a meu respeito”. E o anjo a deixou.
39 Wɔ̀ ndɨ kàsʉmɨ̀ ɔ̌ tɨ́, Màrɨyà náadʉ̀ ndɨ̀và ndàrà kòmbómbí, yà Yùdhà bhà pbìrì ɔ̌ arɨ́ pbìrì-akpá nzínzì ɔ̌ atdí kɨgɔ̀ ɔ̀.
39 Alguns dias depois, Maria dirigiu-se apressadamente à região montanhosa da Judeia, à cidade
40 Nɨ́ ányɨ̀, kǎtsù Zàkàrɨyà bhà ɨdza, ndàdʉ̀ kàbhà tsìbhálɛ Èlìzàbetì nátsɛ̀.
40 onde Zacarias morava. Ela entrou na casa e saudou Isabel.
41 Èlìzàbetì níitdègu Màrɨyà nátsɛ̀ ndɨ̀ dhu nɨ́rɨ, nɨ́ kà-fitsʉ̀ ɔ̀ rɨ́’ɨ̀ ngbángba náadʉ̀ ndɔ̀pɛ̀ ndʉ̀bɛ̌ nga kà’ɔ̀. Ndɨrɔ̀, Kàgàwà náadʉ̀ Èlìzàbetì nɨ́ra Ɨ̀lɨ̌lǎ-Afína nɨ̌.
41 Ao ouvir a saudação de Maria, o bebê de Isabel se agitou dentro dela, e Isabel ficou cheia do Espírito Santo.
42 Nɨ́, Èlìzàbetì náadʉ̀ ndɔ̀pɛ̀ ndɔ̀tɛ̀ ɔrʉ́ tǔna nyʉ́ nà, ndàtɨ Màrɨyà nɨ̌: «Kàgàwà náso wà nyɨ atdídɔ̌ ròsè kɔ́rɔ́ vèbhálɛ dɔ̀nǎ. Ndɨrɔ̀, kàso wà finʉ-tsʉ̀ ɔ̀ rɨ́’ɨ̀ ngbángba átɔ̀.
42 Em alta voz, Isabel exclamou: “Você é abençoada entre as mulheres, e abençoada é a criança em seu ventre!
43 Ɨ́ngbà dhu-bvʉ̀tɨ́ dhu yà, pbàkà Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà-tsánà nyʉ́ náarɨ́rà mandà nɨ̌?
43 Por que tenho a grande honra de receber a visita da mãe do meu Senhor?
44 Ándà, nyɨ nyàtsɛ̀ ma dhu nítdègu ɨ̀sɨ̌ bɨ̌du ɔ̀, nɨ́ ányɨ̀rɔ̌ rɔ̀ tɨ́, yà fidu-tsʉ̀ ɔ̀ rɨ́’ɨ̀ ngbángba nádʉ̀ ndɔ̀pɛ̀ ndʉ̀bɛ̌ nga fidu-tsʉ̀ ɔ̀, ádrʉ̀ngbǎ dhɛ̀dhɛ-okú dɔ̀ rɔ̀.
44 Quando ouvi sua saudação, o bebê em meu ventre se agitou de alegria.
45 Ɨnyɨ, nyɨ nyɔ̀nzɨ̀ wà hirò, yà Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà nʉ́nɔ̀ ɨndʉ̀ dhu rɨ̌ ndɔ̀nzɨ ɔ̀nzɨ dhu nyɨ nyà’ù dhu-okú dɔ̀ rɔ̀.»
45 Você é abençoada, pois creu no que o Senhor disse que faria!”.
46 Nɨ́rɔ̀ nɨ́ ndɨ Màrɨyà atɨ: «Ma mɨ́ Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà nílè atdyúdu nyʉ́ nà,
46 Maria respondeu: “Minha alma exalta ao Senhor!
47 ndɨrɔ̀ afídu rɨ̌’ɨ̀ ádrʉ̀ngbǎ dhɛ̀dhɛ nyʉ́ ɔ̌, Kàgàwà pbàkà Ɔ̀gʉ̀ba ɔ̀.
47 Como meu espírito se alegra em Deus, meu Salvador!
48 Kàgàwà nɨ́rɛ̀ ma, yà ɨ̀nzɨ̌ ìndrǔ rǎdʉ̀ ɔ̀zʉ̀nà dhu tɨ́ pbɨ̀ndà ɨnɔ-àyi. Obhó tɨ́, rɔ̀pɛ̀ ndɨ̀ kombí, kɔ́rɔ́ alɛ rǒngo matɨ̀ hirò nɔ́nzɨ̀ tsìbhíngba tɨ́.
48 Pois ele observou sua humilde serva, e, de agora em diante, todas as gerações me chamarão abençoada.
49 Kɔ́rɔ́ dhu dɔ̌ arɨ́’ɨ̀ ɔbɨ nà Kàgàwà nɔ́nzɨ̀ ádrɔ̀drɔ̌ dhu nyʉ́ idù. Kɔ̌vɔ̀ nɨ́ ɨ̀lɨ̌lǎ ɔvɔ.
49 Pois o Poderoso é santo, e fez grandes coisas por mim.
50 Ndɨrɔ̀, yà ɔdɔ̀na ɔ̀nzɨ arɨ́ alɛ dɔ̌ kǎrɨ́ ɨzʉ nábà bìlǐnganà.
50 Demonstra misericórdia a todos que o temem, geração após geração.
51 Kǎvi ɔbɨ̀na nyʉ́, ndòpfòlò yà ɨdzɨ́tá tɔ́ afíya nà arɨ́’ɨ̀ alɛ-ɔ̌nga.
51 Seu braço poderoso fez coisas tremendas! Dispersou os orgulhosos e os arrogantes.
52 Kǐfo ádrɔ̀drɔ̌ kámá fɨ̀yɔ́ ádrɔ̀drɔ̌nga tɔ́ tombi dɔ̌ rɔ̀, ndàdʉ̀ yà ɨ̀nzɨ̌ ka karɔ́zʉ̀na dhu tɨ́ alɛ nɨ́dzɨ, ndʉ̀lɨ ádrɔ̀drɔ̌ ngari ɔ̌.
52 Derrubou príncipes de seus tronos e exaltou os humildes.
53 Kǎbhʉ ɨ̀mbǎ dhu arɨ́’ɨ̀ fɔyá alɛ rònzì atdídɔ̌, ndàdʉ̀ ònzǒnzì alɛ nítu, ndòdì ròwù ɔtsʉ́ya-kpa nà.
53 Encheu de coisas boas os famintos e despediu de mãos vazias os ricos.
54 Kɔ̀nzɨ̀ pbɨ̀ndà ɨnɔ, Pbàìsràyélí dzʉ̀nà, ndàdʉ̀ pbɨ̀ndà ɨzʉ nɨ́rɛ̀ dɔ̀yá,
54 Ajudou seu servo Israel e lembrou-se de ser misericordioso.
55 àdhàdhɨ̀ yà angyangyɨ ndɨ̀ ndavɔ̀ àlɛ̌ t’ábána, Àbràhamʉ̀ mà, pbɨ̀ndà pbàdzʉkʉrʉ mànà tɔ̀, bìlǐnganà ndɨ̀ ndongó tɨ́ ɔ̀nzɨ̀nà dhu bhěyi.»
55 Pois assim prometeu a nossos antepassados, a Abraão e a seus descendentes para sempre”.
56 Nɨ́ Màrɨyà mà náadʉ̀ òko atdíkpá Èlìzàbetì mànà, ràrà àhʉ mbɛ̀mbɛ̀ ɨ̀bhʉ àbǐ tɨ́. Wɔ̀ dhu-dzidɔ̌, kǎdʉ̀ ndɨ̀và, ndàdu ndɨ̀ pbɨ̀ndà.
56 Maria ficou com Isabel cerca de três meses, e então voltou para casa.
57 Èlìzàbetì rɨ̌ ndʉ̀gʉ ɔ̀ná kàsʉmɨ̀ níitdègu àkǎ, nɨ́ kǎdʉ̀ kpatsìbhá ngbángba nʉ́gʉ̀.
57 Chegado o tempo de seu bebê nascer, Isabel deu à luz um filho.
58 Nɨ́, Èlìzàbetì mà aróko mànà atdíkpá pbanga ɔ̌ alɛ mà, kà mà t’ɨ́dzá-bhà mànà níitdègu Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà nábà ɨzʉ Èlìzàbetì dɔ̌, rʉ̀gʉ̀ ngbángba dhu tɔ́ màkʉ̌rʉ̀ nɨ́rɨ, nɨ́ abádhí-ɨdhɛ̀ nɨ́ɨka ndɨ̀ atdíkpá Èlìzàbetì mànà.
58 Vizinhos e parentes se alegraram ao tomar conhecimento de que o Senhor havia sido tão misericordioso com ela.
59 Nɨ́, wɔ̀ ngbángba nɔ́nzɨ̀ atdí yɛngɛ̀ rɔ̀, abádhí iwú, kadʉ̀ kɔ̀nzɨ̌nga nɔ́bhɔ̀lɔ̀. Ndɨrɔ̀, abádhí azè kɨlɨ àbanà Zàkàrɨyà-ɔvɔ̀ kà-dɔ̌.
59 Quando o bebê estava com oito dias, eles vieram para a cerimônia de circuncisão. Queriam chamar o menino de Zacarias, como o pai,
60 Pbɛ́tʉ̀, wɔ̀ ngbángba-tsánà Èlìzàbetì náadʉ̀ àtɨ̀nà: «Ɨ̀nzɨ̌ nɨ́ wɔ̀ dhu bhěyi. Kàkǎ kɔvɔ̀ ɔvɔ̀na Yùwanɨ̀ tɨ́.»
60 mas Isabel disse: “Não! Seu nome é João!”.
61 Nɨ́, kɔ̌kɔ̀ Èlìzàbetì mà rɨ̌’ɨ̀ mànà alɛ náadʉ̀ àtɨ̀nà kà nɨ̌: «Ɨ̀mbǎ Yùwanɨ̀ tɨ́ kátɨna ɔvɔ náarɨ́ ɨ̀’ɨ̀ pbʉ̀kʉ̀ ɨdzá-bhà nzínzì ɔ̌ alɛ dɔ̌.»
61 Então eles lhe disseram: “Não há ninguém em sua família com esse nome”,
62 Nɨ́, abádhí adʉ̀ dhu ìvu kà t’ábanà-tsʉ̌ ɔtsʉ́ya nɨ̌, ndɨ́nɨ̌ ɨ̀ ʉnɨ tɨ́ kà ròzè kɔvɔ̀ pbɨ̀ndà ɨngba-ɔvɔ̀ àdhɨ tɨ́.
62 e com gestos perguntaram ao pai como queria chamar o bebê.
63 Nɨ́, Zàkàrɨyà adʉ̀ dhu àndǐ karɨ́ dɔ̀ná odu-afǎ-ngba nónzì ɔtsʉ́na nɨ̌ kiwǔ nà, ndàdʉ̀ yàrɨ́ dhu àndi dɔ̀ná: «Kɔ̌vɔ̀ nɨ́ Yùwanɨ̀.» Nɨ́ ɨdhɔ adʉ̀ kɔ̀rɨ́ alɛ nʉ́kɔ kɔ́rɔ́.
63 Ele pediu que lhe dessem uma tabuinha e, para surpresa de todos, escreveu: “Seu nome é João”.
64 Nɨ́ ányɨ̀rɔ̌ rɔ̀ tɨ́ Zàkàrɨyà-tsʉ̀ náadʉ̀ ndàngbɛ, Zàkàrɨyà ràdʉ̀ ndɔ̀pɛ̀ ndɔ̀tɛ̀, ndàmbɛ Kàgàwà nílè dɔ̌ ɔrʉ́ tǔna nyʉ́ nà.
64 No mesmo instante, Zacarias voltou a falar e começou a louvar a Deus.
65 Ɔdɔ nɨ́ɨsɨ́ kɔ́rɔ́ ányɨ̀rɔ̌ arɨ́’ɨ̀ kyɛ̀rɔ̀kyɛ̀rɔ̀ pbanga ɔ̌ alɛ ɔ̀. Ndɨrɔ̀, Yùdɛyà tɔ́ pbìrì ɔ̌ arɨ́’ɨ̀ pbìrì-akpá nzínzì ɔ̌ pbanga ɔ̌, ìndrǔ nóowúnà wɔ̀ ndɨ̀ nɔ̀nzɨ̀ kɔ́rɔ́ dhu tɔ́ màkʉ̌rʉ̀ kɛ̀lɛ̌ náwɛ rɔ̌.
65 Toda a vizinhança se encheu de temor, e a notícia do que havia acontecido se espalhou por toda a região montanhosa da Judeia.
66 Nɨ́, kɔ̌kɔ̀ ɨ̀ nɔ̀nzɨ̀ kɔ́rɔ́ dhu dɔ̌ ka kʉ́nɔna dhu nɨ̀rɨ̀ alɛ náadɔ̀ ɨ dhu afíya ɔ̀, ’àdʉ̀ àmbɛ àtɨ̀nà dɔ̌: «Yàrɨ́ ngbángba nɨ’ɨya ɨ̀ngbà dhu bhěyi ngbángba-tɨdɔ̀?» Obhó tɨ́, Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà bhà ádrʉ̀ngbǎnga tɔ́ ɔbɨ nɨ́ɨ’ɨ̀ ndɨ ngbángba nà.
66 Todos que ficavam sabendo meditavam sobre esses acontecimentos e perguntavam: “O que vai ser esse menino?”. Pois a mão do Senhor estava sobre ele.
67 Wɔ̀ dhu-dzidɔ̌, Kàgàwà nɨ́ɨrá Zàkàrɨyà, wɔ̀rɨ́ ngbángba t’ábanà, Ɨ̀lɨ̌lǎ-Alafí nɨ̌. Nɨ́, Zàkàrɨyà adʉ̀ ndɔ̀pɛ̀ ndɔ̀tɛ̀ Kàgàwà bhà nabì bhěyi, ndàtɨ:
67 Então seu pai, Zacarias, ficou cheio do Espírito Santo e profetizou:
68 «Ilèta nákǎ kabhʉ Ádrʉ̀ngbǎlɛ, Pbàìsràyélí tɔ́ Kàgàwà tɔ̀,
68 “Seja bendito o Senhor, o Deus de Israel, pois visitou e resgatou seu povo.
69 Kǎdʉ̀ obhónánga tɔ́ ʉwʉta níbhò àlɛ̌ tɔ̀,
69 Ele nos enviou poderosa salvação da linhagem real de seu servo Davi,
70 Kàgàwà náavɔ̀ dhu angyí nyʉ́ pbɨ̀ndà ɨ̀lɨ̌lǎ pbànábí-otù ɔ̌, ndàtɨ:
70 como havia prometido muito tempo atrás por meio de seus santos profetas.
71 Ndɨ̀ rɨgʉ́ya àlɛ̌ àlɛ̌ tɔ́ òmvǔ-fɔ́ rɔ̀,
71 Agora seremos salvos de nossos inimigos e de todos que nos odeiam.
72 Ndɨ dhu bhěyi nɨ́ ndɨ kɨ̌tɛ̀ pbɨ̀ndà ɨzʉ àlɛ̌ t’ábána tɔ̀,
72 Ele foi misericordioso com nossos antepassados ao lembrar-se de sua santa aliança,
73 Kǎnzɨ̀ ndɨ dhu àdhàdhɨ̀ yà àlɛ̌ t’ábanà Àbràhamʉ̀ tɔ̀ ndɨ̀ ndatsɔ̀ dhu bhěyi.
73 o juramento solene que fez com nosso antepassado Abraão.
74 Kǎtɨ, ndɨ̀ rɨgʉ́ya àlɛ̌ àlɛ̌ tɔ́ òmvǔ-fɔ́ rɔ̀,
74 Prometeu livrar-nos de nossos inimigos para o servirmos sem medo,
75 Ndɨ dhu bhěyi nɨ́ ndɨ, àlɛ̌ kokoya ɨ̀lɨ̌lǎ alɛ tɨ́ Kàgàwà-nyɨ̀kpɔ́ ɔ̌, ndɨrɔ̀ obhónángatálɛ tɨ́,
75 em santidade e justiça, enquanto vivermos.
76 Ndɨrɔ̀ ɨnyɨ pbànɨ̌ngbá, ɨnyɨ nɨ’ɨya kɔ́rɔ́ dhu dɔ̌ arɨ́’ɨ̀ Kàgàwà bhà nabì.
76 “E você, meu filhinho, será chamado profeta do Altíssimo, pois preparará o caminho para o Senhor.
77 Ndɨrɔ̀, nyɨ nyadʉ̀ya dhu ɔ̀vɔ̀ kàbhà alɛ tɔ̀, ndɨ́nɨ̌ abádhí ʉnɨ tɨ́ dhu, kà ràrɨ̌ ɨ̀rà ɨ̀ nɨ́gʉ,
77 Dirá a seu povo como encontrar salvação por meio do perdão de seus pecados.
78 Obhó tɨ́, àlɛ̌ tɔ́ Kàgàwà nɨ́ atdídɔ̌ arɨ́ ìndrǔ-ɨzʉ̀ nálǎ Kàgàwà:
78 Graças à terna misericórdia de nosso Deus, a luz da manhã, vinda do céu, está prestes a raiar sobre nós,
79 Kǎbhʉ̀ya yà ɨ́nɔ̀ ɔ̌ aróko, yà ɔvɛ-sɨsɨ̀ níibvú ndɨ̀ dɔ̀yá alɛ-nyɨ̌nga ràwʉ̀.
79 para iluminar aqueles que estão na escuridão e na sombra da morte e nos guiar ao caminho da paz”.
80 Wɔ̀rɨ́ ngbángba náambɛ́nà òvi dɔ̌, afína ràdʉ̀ àmbɛ ɔbɨ òtsì dɔ̌. Kǒngónà àdɨ rʉ̀ngʉ̀ ɔ̀, ràrà àhʉ Pbàìsràyélí-ɔ̀nzɨ̌ ndɨ̀ ndaraya ndàvi kpangba ɔ̀ná ɨdhɔ ɔ̀.
80 João cresceu e se fortaleceu em espírito. E viveu no deserto até chegar o tempo de se apresentar ao povo de Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.