Lucas 1
Ungbòta-Ɔwʉ́tá Tɔ́ Bhǔkù (NIY) vs ARA
1 Ádrʉ̀ngbǎlɛ Tòfilǒ, ábhɔ̌ alɛ nyʉ́ nómvù wà ɨ̀ ràndǐ dhu yà àlɛ̌ nzínzì ɔ̌ ndɨ̀ nɔ́nzɨ̀ dhu dɔ̌.
1 Visto que muitos houve que empreenderam uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 Abádhí nándǐ ɨ dhu àdhàdhɨ̀, yà ɨ dhu rɨ̌ ’ɔ̀pɛ̀ ’ɔ̀nzɨ̀ ɨ̀ dhu nala nyɨ̀kpɔ́ya nyʉ́ nɨ̌ alɛ náawɛ àlɛ̌ tɔ̀ dhu bhěyi. Ɨ alɛ nɨ́ ɨ adʉ̀ ’ɔ̀pɛ̀ ’ʉ̀nɔ̀ ndɨ ɔtɛ ìndrǔ tɔ̀.
2 conforme nos transmitiram os que desde o princípio foram deles testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 Nɨ́ ɨma mà átɔ̀, ma mádʉ̀ kɔ́rɔ́ ɨ dhu tɔ́ obhónga nɔ́nɛ̀ mʉnɨ mběyi nyʉ́, rɔ̀pɛ̀ ndɨ̀ yà ɨ dhu náapɛ̀ ɨ̀ rɔ́rɔ̀. Nɨ́ ádrʉ̀ngbǎlɛ Tòfilǒ, ndɨ dhu-okú dɔ̀ rɔ̀ nɨ́ ndɨ, ma mòzè mandǐ yà ma mɔ́nɛ̀ mʉnɨ fɨ̀ndá obhónga dhu ɨndʉ̀,
3 igualmente a mim me pareceu bem, depois de acurada investigação de tudo desde sua origem, dar-te por escrito, excelentíssimo Teófilo, uma exposição em ordem,
4 ndɨ́nɨ̌ nyɨ nyʉnɨ tɨ́ dhu, yà ɨndʉ̀ ka kúdhe dhu ràrɨ̌ obhó dhu nyʉ́.
4 para que tenhas plena certeza das verdades em que foste instruído.
5 Hɛ̀rɔdɛ̀ nɨ́ɨ’ɨ̀ Yùdɛyà tɔ́ pbìrì ɔ̌ ádrʉ̀ngbǎ kamà tɨ́ ɔ̀ná kàsʉmɨ̀ ɔ̌, Zàkàrɨyà nɨ’ɨ̀ kùhanɨ̀. Ndɨ Zàkàrɨyà nɨ’ɨ̀ atdí kùhanɨ̀ yà Àbiyà bhà pbàdzʉkʉrʉ tɨ́ ɨ’ɨ̀ pbàkùhánɨ́ nzínzì ɔ̌. Kàbhà tsìbhálɛ-ɔvɔ̀ nɨ’ɨ̀ Èlìzàbetì, Àrɔ̌nɨ̀-dhú bvʉ̌ tsìbhíngba. Ndɨrɔ̀, ndɨ Àrɔ̌nɨ̀ nɨ’ɨ̀ pbàkùhánɨ́ tɔ́ ádrɔ̀drɔ̌ alɛ dɔ̌ kamà.
5 Nos dias de Herodes, rei da Judeia, houve um sacerdote chamado Zacarias, do turno de Abias. Sua mulher era das filhas de Arão e se chamava Isabel.
6 Nɨ́ Zàkàrɨyà mà Èlìzàbetì mànà ɔ́yɔ̌ kɔ́rɔ́ nɨ’ɨ̀ obhónángatálɛ Kàgàwà-ɔ̀nzɨ̌, ndɨrɔ̀ Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà bhà Ʉyátá nɨ́fʉ̌ arɨ́ atdídɔ̌ alɛ.
6 Ambos eram justos diante de Deus, vivendo irrepreensivelmente em todos os preceitos e mandamentos do Senhor.
7 Pbɛ́tʉ̀ abádhí nɨ́ɨ’ɨ̀ ɨ̀mbǎ atdí ngbángba nà màtɨ́, Èlìzàbetì nɨ’ɨ̀ ìngò-àyi nɨ́dhunɨ̌. Ndɨrɔ̀ abádhí ɔ́yɔ̌ kɔ́rɔ́ nɨ’ɨ̀ ɨwà óngò mʉ̀là tɨ́ alɛ.
7 E não tinham filhos, porque Isabel era estéril, sendo eles avançados em dias.
8 Nɨ́ atdíku, yà Zàkàrɨyà mà náarɨ́ kasʉ ɔ̀nzɨ mànà atdíkpá pbàkùhánɨ́ tɔ́ rʉ̀wʉ ɔ̌, Zàkàrɨyà adɨ̀ ndàmbɛ pbɨ̀ndà kasʉ nɔ́nzɨ̀ dɔ̌ Kàgàwà-ɔ̀nzɨ̌.
8 Ora, aconteceu que, exercendo ele diante de Deus o sacerdócio na ordem do seu turno, coube-lhe por sorte,
9 Nɨ́, yà pbàkùhánɨ́ tɔ́ màndʉ nʉ́nɔ̀ dhu bhěyi, ɔdhɨ́na náavò Zàkàrɨyà ngàlà nɨ̌, ndɨ́nɨ̌ otsú tɨ́ yà pbàkùhánɨ́ kɛ̀lɛ̌ vǐyà dɔ̌ rɔ̀ nóotsúnà ɔ̀nà Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà bhà ɨdzá kàluga ɔ̀. Kǎhʉ̀ ndrùù arɔ́ngʉ alɨndra-tɨdɔ̀ nɔ́bɨ̀ pɛrɛ̀ tɨ́ màzàbahʉ̀ dɔ̌.
9 segundo o costume sacerdotal, entrar no santuário do Senhor para queimar o incenso;
10 Wɔ̀ ndɨ kàsʉmɨ̀ ɔ̌, kɔ́rɔ́ ngʉ̌kpà alɛ náadʉ̀ òko àmbɛ ’ɨ̀tsɔ̀ dɔ̌ irinǎ rɔ̀.
10 e, durante esse tempo, toda a multidão do povo permanecia da parte de fora, orando.
11 Nɨ́rɔ̀ nɨ́ ndɨ Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà bhà màlàyikà nɨ́ɨtɔ ndɨ̀ Zàkàrɨyà tɨ́, ndàdʉ̀ ìde alɨndra nʉ́bɨ kà rɨ̌ dɔ̀ná rɔ̀ màzàbahʉ̀ tɔ́ fangà dɔ̀nǎ rɔ̀.
11 E eis que lhe apareceu um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do incenso.
12 Nɨ́ wɔ̀ màlàyikà ndɨ̀ ndàla rɔ̀, Zàkàrɨyà-afí náabɛ̀ ndɨ̀ atdídɔ̌, ɔdɔ ràdʉ̀ ɨ̀sɨ̌ ɔ̀nà.
12 Vendo-o, Zacarias turbou-se, e apoderou-se dele o temor.
13 Pbɛ́tʉ̀ màlàyikà adʉ̀ àtɨ̀nà kà nɨ̌: «Zàkàrɨyǎ, nzɨ̌ ɔnzɨ ɔdɔ, Kàgàwà nɨ́rɨ̀ wà pbʉ̀kʉ̀ ɨtsɔ̀ta nɨ́dhunɨ̌. Pbʉ̀kʉ̀ tsìbhálɛ Èlìzàbetì rɨ̌ kpatsìbhá ngbángba nʉ́gʉ ɨndʉ̀, nyadʉ̀ ɔvɔ̀na nɔ́vɔ̀ Yùwanɨ̀ tɨ́.
13 Disse-lhe, porém, o anjo: Zacarias, não temas, porque a tua oração foi ouvida; e Isabel, tua mulher, te dará à luz um filho, a quem darás o nome de João.
14 Nɨ́ kǒkú dɔ̀ rɔ̀, ɨdhɛ̀nʉ nɨ́ɨkaya ndɨ̀, nyadʉ̀ àdɨ ádrʉ̀ngbǎ dhɛ̀dhɛ nyʉ́ ɔ̌. Ndɨrɔ̀, ibí alɛ nyʉ́ nóokoya dhɛ̀dhɛ ɔ̌, ka kʉ̀gʉ̀ ka dhu-okú dɔ̀ rɔ̀.»
14 Em ti haverá prazer e alegria, e muitos se regozijarão com o seu nascimento.
15 Ndɨ ngbángba nɨ’ɨya ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà-nyɨ̀kpɔ́ ɔ̌. Kɔ̌mvʉ́ya nzɨ̌ dɨ̀vayì mà, ndɨrɔ̀ kɔ̌mvʉ́ya nzɨ̌ alɛ òrì rádʉ̀ atdí ɨwa-tɨdɔ̀ mà. Kàgàwà nɨɨráya ka pbɨ̀ndà Ɨ̀lɨ̌lǎ-Alafí nɨ̌, àdàdɨ̀ ɨ́yànà-fɨtsʉ̀ ɔ̀ rɔ́rɔ̀.
15 Pois ele será grande diante do Senhor, não beberá vinho nem bebida forte e será cheio do Espírito Santo, já do ventre materno.
16 Ndɨrɔ̀, ka nɨ́ ndɨ Pbàìsràyélí nzínzì ɔ̌ ibí alɛ nabhʉ̀ya rìngò fɨ̀yɔ́ Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà-tɨ’ɔ̀.
16 E converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor, seu Deus.
17 Kàgàwà-ɔ̀nzɨ̌ kǔbhìya nà alɛ-afí-tɨdɔ̀, ndɨrɔ̀ ádrʉ̀ngbǎnga tɔ́ ɔbɨ-tɨdɔ̀ nɨ’ɨya yà Kàgàwà bhà nabì Ɛ̀lɨyà nɨ́ɨ’ɨ̀ nà alɛ-afí mà, ádrʉ̀ngbǎnga tɔ́ ɔbɨ mànà-tɨdɔ̀. Kǎbhʉ̀ya inzo mà rùngbò ɨ̀ abáya mànà, ndàdʉ̀ ɨ̀nzɨ̌ arɨ́ Kàgàwà ózè dhu ɔ̀nzɨ alɛ nábhʉ rʉ̀gɛ̀rɛ̀ ɨ̀, ’òngò obhónángatálɛ tɨ́. Ndɨ dhu bhěyi nɨ́ ndɨ, kɔ̌bhɔlɔya ìndrǔ angyangyɨ Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà tɔ̀.
17 E irá adiante do Senhor no espírito e poder de Elias, para converter o coração dos pais aos filhos, converter os desobedientes à prudência dos justos e habilitar para o Senhor um povo preparado.
18 Zàkàrɨyà níivú dhu màlàyikà-tsʉ̌, ndàtɨ: «Wɔ̀ nyɨ nyʉ̀nɔ̀ dhu tɔ́ obhónga nʉ́nɨ̌ ma mɨ́ àdhu rɔ̌? Obhó tɨ́, ɨma nɨ́ mʉ̀là-akpà nyʉ́, ndɨrɔ̀ pbàkà tsìbhálɛ bhà atɔ mà nárà wà ádzǐ nyʉ́ átɔ̀.»
18 Então, perguntou Zacarias ao anjo: Como saberei isto? Pois eu sou velho, e minha mulher, avançada em dias.
19 Nɨ́ wɔ̀ màlàyikà adʉ̀ dhu àdu kà tɔ̀ ndàtɨ: «Ɨma nɨ́ Gàbrìyelì, yà bìlǐ ma marɨ́ ìde Kàgàwà-ɔ̀nzɨ̌, mambɛ kàbhà kasʉ ɔ̀nzɨ̀ dɔ̌ alɛ. Nɨ́ Kàgàwà ìvì ma tɨnʉ ɔ̀, mɨrà wɔ̀rɨ́ ídzì màkʉ̌rʉ̀ nɔ́vɔ̀ ɨndʉ̀.
19 Respondeu-lhe o anjo: Eu sou Gabriel, que assisto diante de Deus, e fui enviado para falar-te e trazer-te estas boas-novas.
20 Pbɛ́tʉ̀ yà ɨnzá nyɨ nyà’ù yà ma mʉ̀nɔ̀ ɨndʉ̀ dhu rɨ̌ ’ɔ̀nzɨ fɨ̀yɔ́ kàsʉmɨ̀ ɔ̌ dhu dhu-okú dɔ̀ rɔ̀, nyɨ nyóngo ìwǐ tɨ́, ɨ̀nzɨ̌ nyongò ɔ̀tɛ, ràrà àhʉ ɨ dhu nóowuya ’ɔ̀nzɨ̀ ɔ̀yá ɨdhɔ ɔ̀.»
20 Todavia, ficarás mudo e não poderás falar até ao dia em que estas coisas venham a realizar-se; porquanto não acreditaste nas minhas palavras, as quais, a seu tempo, se cumprirão.
21 Wɔ̀ Zàkàrɨyà mà rɔ̌tɛ màlàyikà mànà ɔ̀ná kàsʉmɨ̀ ɔ̌, ihé-yà náadʉ̀ òko ’àmbɛ Zàkàrɨyà nɔ́dɔ̀ dɔ̌ irí rɔ̀. Nɨ́, ɨ̀nzɨ̌ kà rǎhʉ sɛsɛ Kàgàwà bhà ɨdzá kàluga ɔ̀ rɔ̀ rɔ̀, ɨdhɔ nʉ́ʉkɔ abádhí atdídɔ̌.
21 O povo estava esperando a Zacarias e admirava-se de que tanto se demorasse no santuário.
22 Nɨ́ Zàkàrɨyà níitdègu àrà àhʉ ányɨ̀ rɔ̀, nɨ́ kǎdʉ̀ nzá ɔ̀tɛ ìndrǔ mànà. Pbɛ́tʉ̀ kǎdʉ̀ àdɨ ndàmbɛ ɨnga nʉ́dhɔ̀ dɔ̌ ɔtsʉ́na-kpɔ̀ nɨ̌, ɨ̀nzɨ̌ ndɨ̀ ndɔ́tɛ rɔ́rɔ̀. Nɨ́ ìndrǔ adʉ̀ dhu ɔ̀sʉ̀, ɨwà Kàgàwà ràvi ndɨ̀ Zàkàrɨyà tɔ̀ ɔnyʉ rɔ̌dzɨ̀ kà-dɔ̀ dhu bhěyi dhu tɔ́ ɔ́fɔ̀ ɔ̌ ndɨ kàluga ɔ̌.
22 Mas, saindo ele, não lhes podia falar; então, entenderam que tivera uma visão no santuário. E expressava-se por acenos e permanecia mudo.
23 Zàkàrɨyà mà tɔ́ rʉ̀wʉ níitdègu ìku, nɨ́ kǎdù ndɨ̀ ndàrà àhʉ pbɨ̀ndà.
23 Sucedeu que, terminados os dias de seu ministério, voltou para casa.
24 Nɨ́ ngúfe ɨdhɔ dzidɔ̌, Èlìzàbetì, kàbhà tsìbhálɛ náangò ɔ̀na tɨ́. Kǎdʉ̀ ndòrù, ràrà àhʉ imbò àbǐ tɨ́. Kǒngónà àtɨ̀nà afína ɔ̀:
24 Passados esses dias, Isabel, sua mulher, concebeu e ocultou-se por cinco meses, dizendo:
25 «Kànɨ̌ Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà ɔ́nzɨ̀ idù dhu. Àbadhi nípfo wà ma yà nyɨ̀du àbhʉ̌ arɨ́ ràmbɛ ɨ̀wʉ dɔ̌ ìndrǔ nzínzì ɔ̌ dhu-ɨ́yà ɔ̌ rɔ̀.»
25 Assim me fez o Senhor, contemplando-me, para anular o meu opróbrio perante os homens.
26 Atdíku, azà àbǐ tɔ́ ɔ̀na nà Èlìzàbetì rɨ̌’ɨ̀ rɔ́rɔ̀, Kàgàwà náavì pbɨ̀ndà màlàyikà Gàbrìyelì ràrà Gàlìlayà tɔ́ pbìrì ɔ̀, Nàzàretì tɨ́ kátɨna atdí pbanga ɔ̀.
26 No sexto mês, foi o anjo Gabriel enviado, da parte de Deus, para uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 Ányɨ̀ kǎrà atdí tsìbhíngba, ɨnzá àpɛ̀ kpatsìbhálɛ nʉ́nɨ̌ tɨ’ɔ̀. Ndɨ tsìbhíngba nɨ’ɨ̀ ɨwà Dàwudì-dhú bvʉ̌ alɛ, Yɔ̀zɛfʉ̀ órì. Kɔ̌vɔ̀ nɨ’ɨ̀ Màrɨyà.
27 a uma virgem desposada com certo homem da casa de Davi, cujo nome era José; a virgem chamava-se Maria.
28 Màrɨyà tɨ́ ndɨ̀ ndàrà àhʉ rɔ̀, wɔ̀ màlàyikà náatsɛ ka, ndàtɨ: «Ílè nyɨ Màrɨyǎ, ɨwà nyɨ nyàbà Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà bhà ídzìnga, ndɨrɔ̀ ìnè Kàgàwà rɨ̌’ɨ̀ nyɨ nà.»
28 E, entrando o anjo aonde ela estava, disse: Alegra-te, muito favorecida! O Senhor é contigo.
29 Wɔ̀ ɔtɛ ndɨ̀ ndɨ̀rɨ̀ rɔ̀, Màrɨyà-afí náabɛ̀ ndɨ̀ atdídɔ̌. Kɨ̌rɛ̀ nga afína ɔ̀ ndàtɨ: «Yàrɨ́ mʉ̀lɛ̀mbɛ̀-tɨ̀ nyʉ́ nɨ́ àdhu?»
29 Ela, porém, ao ouvir esta palavra, perturbou-se muito e pôs-se a pensar no que significaria esta saudação.
30 Nɨ́ màlàyikà adʉ̀ àtɨ̀nà kà nɨ̌: «Ɨ̀nzɨ̌ ɔnzɨ ɔdɔ Màrɨyǎ, Kàgàwà bhà ídzìnga nyɨ nyàbà wà nɨ́dhunɨ̌.
30 Mas o anjo lhe disse: Maria, não temas; porque achaste graça diante de Deus.
31 Kɔ̀nɨ̌ nyɨ nyóngo ʉ̀nʉ tɨ́, ndɨrɔ̀ nyɨ nyʉgʉya kpatsìbhá ngbángba, nyadʉ̀ ɔvɔ̀na nɔ́vɔ̀ Yěsù tɨ́.
31 Eis que conceberás e darás à luz um filho, a quem chamarás pelo nome de Jesus.
32 Ka nɨ’ɨya ádrʉ̀ngbǎlɛ, ndɨrɔ̀ ka kanziya ka kɔ́rɔ́ dhu dɔ̌ arɨ́’ɨ̀ Kàgàwà t’ídhùnà tɨ́. Ndɨrɔ̀, Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà náadʉ̀ya kɨ̀lɨ ràdɨ abhunà, kamà Dàwudì bhà tombi dɔ̌.
32 Este será grande e será chamado Filho do Altíssimo; Deus, o Senhor, lhe dará o trono de Davi, seu pai;
33 Kɔ̌nyʉya idzi Yàkɔbhɔ̀-dhú dɔ̌, ndɨrɔ̀ kàbhà idzi nɨ’ɨya dhòdhódhónga tɔ́.»
33 ele reinará para sempre sobre a casa de Jacó, e o seu reinado não terá fim.
34 Nɨ́, Màrɨyà níivú dhu màlàyikà-tsʉ̌, ndàtɨ: «Wɔ̀ dhu rǎkǎ ɨ̀ngbǎ dhu bhěyi idù, yà ɨnzá ma màpɛ̀ kpatsìbhálɛ nʉ́nɨ̌ rɔ̀?»
34 Então, disse Maria ao anjo: Como será isto, pois não tenho relação com homem algum?
35 Nɨ́, màlàyikà náadʉ̀ dhu àdu kà tɔ̀ ndàtɨ: «Ɨ̀lɨ̌lǎ-Alafí rǐfo dʉ̀nʉ́, ndɨrɔ̀ kɔ́rɔ́ dhu dɔ̌ arɨ́ Kàgàwà rɨ̌ nyatsì pbɨ̀ndà ádrʉ̀ngbǎnga tɔ́ ɔbɨ nɨ̌ sɨ́sɨ́ bhěyi. Nɨ́ ndɨ dhu-okú dɔ̀ rɔ̀, nyɨ nyʉ́gʉna ngbángba nɨ’ɨya Kàgàwà ɔ́pɨ̀ fɨ̌ndà, ndɨrɔ̀ ka kanziya ka Kàgàwà t’ídhùnà tɨ́.
35 Respondeu-lhe o anjo: Descerá sobre ti o Espírito Santo, e o poder do Altíssimo te envolverá com a sua sombra; por isso, também o ente santo que há de nascer será chamado Filho de Deus.
36 Kɔ̀nɨ̌, a’ɛ̀nʉ Èlìzàbetì rɨ̌’ɨ̀ azà àbǐ tɔ́ ɔ̀na nà, àzèmbè ɨwà ka katɨ ndɨ̀ ìngò-àyi tɨ́ rɔ́rɔ̀. Kà rɨ̌ kpatsìbhíngba nʉ́gʉ mʉ̀là dɔ̌ rɔ̀,
36 E Isabel, tua parenta, igualmente concebeu um filho na sua velhice, sendo este já o sexto mês para aquela que diziam ser estéril.
37 ɨ̀mbǎ Kàgàwà lɛ̀mà nɔ́nzɨ rɨ́ dhu náarɨ́’ɨ̀ nɨ́dhunɨ̌.»
37 Porque para Deus não haverá impossíveis em todas as suas promessas.
38 Nɨ́rɔ̀ nɨ́ ndɨ Màrɨyà náadʉ̀ àtɨ̀nà màlàyikà nɨ̌: «Ma nɨ́ Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà bhà ɨnɔ-àyi. Nɨ́, ítsè ndɨ dhu rɔnzɨ ndɨ̀ yà nyɨ nyʉ̀nɔ̀ ka dhu bhěyi.» Wɔ̀ dhu-dzidɔ̌, màlàyikà náadʉ̀ ndɨ̀và ndàrà kà-tɨ́ rɔ̀.
38 Então, disse Maria: Aqui está a serva do Senhor; que se cumpra em mim conforme a tua palavra. E o anjo se ausentou dela.
39 Wɔ̀ ndɨ kàsʉmɨ̀ ɔ̌ tɨ́, Màrɨyà náadʉ̀ ndɨ̀và ndàrà kòmbómbí, yà Yùdhà bhà pbìrì ɔ̌ arɨ́ pbìrì-akpá nzínzì ɔ̌ atdí kɨgɔ̀ ɔ̀.
39 Naqueles dias, dispondo-se Maria, foi apressadamente à região montanhosa, a uma cidade de Judá,
40 Nɨ́ ányɨ̀, kǎtsù Zàkàrɨyà bhà ɨdza, ndàdʉ̀ kàbhà tsìbhálɛ Èlìzàbetì nátsɛ̀.
40 entrou na casa de Zacarias e saudou Isabel.
41 Èlìzàbetì níitdègu Màrɨyà nátsɛ̀ ndɨ̀ dhu nɨ́rɨ, nɨ́ kà-fitsʉ̀ ɔ̀ rɨ́’ɨ̀ ngbángba náadʉ̀ ndɔ̀pɛ̀ ndʉ̀bɛ̌ nga kà’ɔ̀. Ndɨrɔ̀, Kàgàwà náadʉ̀ Èlìzàbetì nɨ́ra Ɨ̀lɨ̌lǎ-Afína nɨ̌.
41 Ouvindo esta a saudação de Maria, a criança lhe estremeceu no ventre; então, Isabel ficou possuída do Espírito Santo.
42 Nɨ́, Èlìzàbetì náadʉ̀ ndɔ̀pɛ̀ ndɔ̀tɛ̀ ɔrʉ́ tǔna nyʉ́ nà, ndàtɨ Màrɨyà nɨ̌: «Kàgàwà náso wà nyɨ atdídɔ̌ ròsè kɔ́rɔ́ vèbhálɛ dɔ̀nǎ. Ndɨrɔ̀, kàso wà finʉ-tsʉ̀ ɔ̀ rɨ́’ɨ̀ ngbángba átɔ̀.
42 E exclamou em alta voz: Bendita és tu entre as mulheres, e bendito o fruto do teu ventre!
43 Ɨ́ngbà dhu-bvʉ̀tɨ́ dhu yà, pbàkà Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà-tsánà nyʉ́ náarɨ́rà mandà nɨ̌?
43 E de onde me provém que me venha visitar a mãe do meu Senhor?
44 Ándà, nyɨ nyàtsɛ̀ ma dhu nítdègu ɨ̀sɨ̌ bɨ̌du ɔ̀, nɨ́ ányɨ̀rɔ̌ rɔ̀ tɨ́, yà fidu-tsʉ̀ ɔ̀ rɨ́’ɨ̀ ngbángba nádʉ̀ ndɔ̀pɛ̀ ndʉ̀bɛ̌ nga fidu-tsʉ̀ ɔ̀, ádrʉ̀ngbǎ dhɛ̀dhɛ-okú dɔ̀ rɔ̀.
44 Pois, logo que me chegou aos ouvidos a voz da tua saudação, a criança estremeceu de alegria dentro de mim.
45 Ɨnyɨ, nyɨ nyɔ̀nzɨ̀ wà hirò, yà Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà nʉ́nɔ̀ ɨndʉ̀ dhu rɨ̌ ndɔ̀nzɨ ɔ̀nzɨ dhu nyɨ nyà’ù dhu-okú dɔ̀ rɔ̀.»
45 Bem-aventurada a que creu, porque serão cumpridas as palavras que lhe foram ditas da parte do Senhor.
46 Nɨ́rɔ̀ nɨ́ ndɨ Màrɨyà atɨ: «Ma mɨ́ Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà nílè atdyúdu nyʉ́ nà,
46 Então, disse Maria: A minha alma engrandece ao Senhor,
47 ndɨrɔ̀ afídu rɨ̌’ɨ̀ ádrʉ̀ngbǎ dhɛ̀dhɛ nyʉ́ ɔ̌, Kàgàwà pbàkà Ɔ̀gʉ̀ba ɔ̀.
47 e o meu espírito se alegrou em Deus, meu Salvador,
48 Kàgàwà nɨ́rɛ̀ ma, yà ɨ̀nzɨ̌ ìndrǔ rǎdʉ̀ ɔ̀zʉ̀nà dhu tɨ́ pbɨ̀ndà ɨnɔ-àyi. Obhó tɨ́, rɔ̀pɛ̀ ndɨ̀ kombí, kɔ́rɔ́ alɛ rǒngo matɨ̀ hirò nɔ́nzɨ̀ tsìbhíngba tɨ́.
48 porque contemplou na humildade da sua serva. Pois, desde agora, todas as gerações me considerarão bem-aventurada,
49 Kɔ́rɔ́ dhu dɔ̌ arɨ́’ɨ̀ ɔbɨ nà Kàgàwà nɔ́nzɨ̀ ádrɔ̀drɔ̌ dhu nyʉ́ idù. Kɔ̌vɔ̀ nɨ́ ɨ̀lɨ̌lǎ ɔvɔ.
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas. Santo é o seu nome.
50 Ndɨrɔ̀, yà ɔdɔ̀na ɔ̀nzɨ arɨ́ alɛ dɔ̌ kǎrɨ́ ɨzʉ nábà bìlǐnganà.
50 A sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 Kǎvi ɔbɨ̀na nyʉ́, ndòpfòlò yà ɨdzɨ́tá tɔ́ afíya nà arɨ́’ɨ̀ alɛ-ɔ̌nga.
51 Agiu com o seu braço valorosamente; dispersou os que, no coração, alimentavam pensamentos soberbos.
52 Kǐfo ádrɔ̀drɔ̌ kámá fɨ̀yɔ́ ádrɔ̀drɔ̌nga tɔ́ tombi dɔ̌ rɔ̀, ndàdʉ̀ yà ɨ̀nzɨ̌ ka karɔ́zʉ̀na dhu tɨ́ alɛ nɨ́dzɨ, ndʉ̀lɨ ádrɔ̀drɔ̌ ngari ɔ̌.
52 Derribou do seu trono os poderosos e exaltou os humildes.
53 Kǎbhʉ ɨ̀mbǎ dhu arɨ́’ɨ̀ fɔyá alɛ rònzì atdídɔ̌, ndàdʉ̀ ònzǒnzì alɛ nítu, ndòdì ròwù ɔtsʉ́ya-kpa nà.
53 Encheu de bens os famintos e despediu vazios os ricos.
54 Kɔ̀nzɨ̀ pbɨ̀ndà ɨnɔ, Pbàìsràyélí dzʉ̀nà, ndàdʉ̀ pbɨ̀ndà ɨzʉ nɨ́rɛ̀ dɔ̀yá,
54 Amparou a Israel, seu servo, a fim de lembrar-se da sua misericórdia
55 àdhàdhɨ̀ yà angyangyɨ ndɨ̀ ndavɔ̀ àlɛ̌ t’ábána, Àbràhamʉ̀ mà, pbɨ̀ndà pbàdzʉkʉrʉ mànà tɔ̀, bìlǐnganà ndɨ̀ ndongó tɨ́ ɔ̀nzɨ̀nà dhu bhěyi.»
55 a favor de Abraão e de sua descendência, para sempre, como prometera aos nossos pais.
56 Nɨ́ Màrɨyà mà náadʉ̀ òko atdíkpá Èlìzàbetì mànà, ràrà àhʉ mbɛ̀mbɛ̀ ɨ̀bhʉ àbǐ tɨ́. Wɔ̀ dhu-dzidɔ̌, kǎdʉ̀ ndɨ̀và, ndàdu ndɨ̀ pbɨ̀ndà.
56 Maria permaneceu cerca de três meses com Isabel e voltou para casa.
57 Èlìzàbetì rɨ̌ ndʉ̀gʉ ɔ̀ná kàsʉmɨ̀ níitdègu àkǎ, nɨ́ kǎdʉ̀ kpatsìbhá ngbángba nʉ́gʉ̀.
57 A Isabel cumpriu-se o tempo de dar à luz, e teve um filho.
58 Nɨ́, Èlìzàbetì mà aróko mànà atdíkpá pbanga ɔ̌ alɛ mà, kà mà t’ɨ́dzá-bhà mànà níitdègu Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà nábà ɨzʉ Èlìzàbetì dɔ̌, rʉ̀gʉ̀ ngbángba dhu tɔ́ màkʉ̌rʉ̀ nɨ́rɨ, nɨ́ abádhí-ɨdhɛ̀ nɨ́ɨka ndɨ̀ atdíkpá Èlìzàbetì mànà.
58 Ouviram os seus vizinhos e parentes que o Senhor usara de grande misericórdia para com ela e participaram do seu regozijo.
59 Nɨ́, wɔ̀ ngbángba nɔ́nzɨ̀ atdí yɛngɛ̀ rɔ̀, abádhí iwú, kadʉ̀ kɔ̀nzɨ̌nga nɔ́bhɔ̀lɔ̀. Ndɨrɔ̀, abádhí azè kɨlɨ àbanà Zàkàrɨyà-ɔvɔ̀ kà-dɔ̌.
59 Sucedeu que, no oitavo dia, foram circuncidar o menino e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 Pbɛ́tʉ̀, wɔ̀ ngbángba-tsánà Èlìzàbetì náadʉ̀ àtɨ̀nà: «Ɨ̀nzɨ̌ nɨ́ wɔ̀ dhu bhěyi. Kàkǎ kɔvɔ̀ ɔvɔ̀na Yùwanɨ̀ tɨ́.»
60 De modo nenhum! Respondeu sua mãe. Pelo contrário, ele deve ser chamado João.
61 Nɨ́, kɔ̌kɔ̀ Èlìzàbetì mà rɨ̌’ɨ̀ mànà alɛ náadʉ̀ àtɨ̀nà kà nɨ̌: «Ɨ̀mbǎ Yùwanɨ̀ tɨ́ kátɨna ɔvɔ náarɨ́ ɨ̀’ɨ̀ pbʉ̀kʉ̀ ɨdzá-bhà nzínzì ɔ̌ alɛ dɔ̌.»
61 Disseram-lhe: Ninguém há na tua parentela que tenha este nome.
62 Nɨ́, abádhí adʉ̀ dhu ìvu kà t’ábanà-tsʉ̌ ɔtsʉ́ya nɨ̌, ndɨ́nɨ̌ ɨ̀ ʉnɨ tɨ́ kà ròzè kɔvɔ̀ pbɨ̀ndà ɨngba-ɔvɔ̀ àdhɨ tɨ́.
62 E perguntaram, por acenos, ao pai do menino que nome queria que lhe dessem.
63 Nɨ́, Zàkàrɨyà adʉ̀ dhu àndǐ karɨ́ dɔ̀ná odu-afǎ-ngba nónzì ɔtsʉ́na nɨ̌ kiwǔ nà, ndàdʉ̀ yàrɨ́ dhu àndi dɔ̀ná: «Kɔ̌vɔ̀ nɨ́ Yùwanɨ̀.» Nɨ́ ɨdhɔ adʉ̀ kɔ̀rɨ́ alɛ nʉ́kɔ kɔ́rɔ́.
63 Então, pedindo ele uma tabuinha, escreveu: João é o seu nome. E todos se admiraram.
64 Nɨ́ ányɨ̀rɔ̌ rɔ̀ tɨ́ Zàkàrɨyà-tsʉ̀ náadʉ̀ ndàngbɛ, Zàkàrɨyà ràdʉ̀ ndɔ̀pɛ̀ ndɔ̀tɛ̀, ndàmbɛ Kàgàwà nílè dɔ̌ ɔrʉ́ tǔna nyʉ́ nà.
64 Imediatamente, a boca se lhe abriu, e, desimpedida a língua, falava louvando a Deus.
65 Ɔdɔ nɨ́ɨsɨ́ kɔ́rɔ́ ányɨ̀rɔ̌ arɨ́’ɨ̀ kyɛ̀rɔ̀kyɛ̀rɔ̀ pbanga ɔ̌ alɛ ɔ̀. Ndɨrɔ̀, Yùdɛyà tɔ́ pbìrì ɔ̌ arɨ́’ɨ̀ pbìrì-akpá nzínzì ɔ̌ pbanga ɔ̌, ìndrǔ nóowúnà wɔ̀ ndɨ̀ nɔ̀nzɨ̀ kɔ́rɔ́ dhu tɔ́ màkʉ̌rʉ̀ kɛ̀lɛ̌ náwɛ rɔ̌.
65 Sucedeu que todos os seus vizinhos ficaram possuídos de temor, e por toda a região montanhosa da Judeia foram divulgadas estas coisas.
66 Nɨ́, kɔ̌kɔ̀ ɨ̀ nɔ̀nzɨ̀ kɔ́rɔ́ dhu dɔ̌ ka kʉ́nɔna dhu nɨ̀rɨ̀ alɛ náadɔ̀ ɨ dhu afíya ɔ̀, ’àdʉ̀ àmbɛ àtɨ̀nà dɔ̌: «Yàrɨ́ ngbángba nɨ’ɨya ɨ̀ngbà dhu bhěyi ngbángba-tɨdɔ̀?» Obhó tɨ́, Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà bhà ádrʉ̀ngbǎnga tɔ́ ɔbɨ nɨ́ɨ’ɨ̀ ndɨ ngbángba nà.
66 Todos os que as ouviram guardavam-nas no coração, dizendo: Que virá a ser, pois, este menino? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Wɔ̀ dhu-dzidɔ̌, Kàgàwà nɨ́ɨrá Zàkàrɨyà, wɔ̀rɨ́ ngbángba t’ábanà, Ɨ̀lɨ̌lǎ-Alafí nɨ̌. Nɨ́, Zàkàrɨyà adʉ̀ ndɔ̀pɛ̀ ndɔ̀tɛ̀ Kàgàwà bhà nabì bhěyi, ndàtɨ:
67 Zacarias, seu pai, cheio do Espírito Santo, profetizou, dizendo:
68 «Ilèta nákǎ kabhʉ Ádrʉ̀ngbǎlɛ, Pbàìsràyélí tɔ́ Kàgàwà tɔ̀,
68 Bendito seja o Senhor, Deus de Israel, porque visitou e redimiu o seu povo,
69 Kǎdʉ̀ obhónánga tɔ́ ʉwʉta níbhò àlɛ̌ tɔ̀,
69 e nos suscitou plena e poderosa salvação na casa de Davi, seu servo,
70 Kàgàwà náavɔ̀ dhu angyí nyʉ́ pbɨ̀ndà ɨ̀lɨ̌lǎ pbànábí-otù ɔ̌, ndàtɨ:
70 como prometera, desde a antiguidade, por boca dos seus santos profetas,
71 Ndɨ̀ rɨgʉ́ya àlɛ̌ àlɛ̌ tɔ́ òmvǔ-fɔ́ rɔ̀,
71 para nos libertar dos nossos inimigos e das mãos de todos os que nos odeiam;
72 Ndɨ dhu bhěyi nɨ́ ndɨ kɨ̌tɛ̀ pbɨ̀ndà ɨzʉ àlɛ̌ t’ábána tɔ̀,
72 para usar de misericórdia com os nossos pais e lembrar-se da sua santa aliança
73 Kǎnzɨ̀ ndɨ dhu àdhàdhɨ̀ yà àlɛ̌ t’ábanà Àbràhamʉ̀ tɔ̀ ndɨ̀ ndatsɔ̀ dhu bhěyi.
73 e do juramento que fez a Abraão, o nosso pai,
74 Kǎtɨ, ndɨ̀ rɨgʉ́ya àlɛ̌ àlɛ̌ tɔ́ òmvǔ-fɔ́ rɔ̀,
74 de conceder-nos que, livres das mãos de inimigos, o adorássemos sem temor,
75 Ndɨ dhu bhěyi nɨ́ ndɨ, àlɛ̌ kokoya ɨ̀lɨ̌lǎ alɛ tɨ́ Kàgàwà-nyɨ̀kpɔ́ ɔ̌, ndɨrɔ̀ obhónángatálɛ tɨ́,
75 em santidade e justiça perante ele, todos os nossos dias.
76 Ndɨrɔ̀ ɨnyɨ pbànɨ̌ngbá, ɨnyɨ nɨ’ɨya kɔ́rɔ́ dhu dɔ̌ arɨ́’ɨ̀ Kàgàwà bhà nabì.
76 Tu, menino, serás chamado profeta do Altíssimo, porque precederás o Senhor, preparando-lhe os caminhos,
77 Ndɨrɔ̀, nyɨ nyadʉ̀ya dhu ɔ̀vɔ̀ kàbhà alɛ tɔ̀, ndɨ́nɨ̌ abádhí ʉnɨ tɨ́ dhu, kà ràrɨ̌ ɨ̀rà ɨ̀ nɨ́gʉ,
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, no redimi-lo dos seus pecados,
78 Obhó tɨ́, àlɛ̌ tɔ́ Kàgàwà nɨ́ atdídɔ̌ arɨ́ ìndrǔ-ɨzʉ̀ nálǎ Kàgàwà:
78 graças à entranhável misericórdia de nosso Deus, pela qual nos visitará o sol nascente das alturas,
79 Kǎbhʉ̀ya yà ɨ́nɔ̀ ɔ̌ aróko, yà ɔvɛ-sɨsɨ̀ níibvú ndɨ̀ dɔ̀yá alɛ-nyɨ̌nga ràwʉ̀.
79 para alumiar os que jazem nas trevas e na sombra da morte, e dirigir os nossos pés pelo caminho da paz.
80 Wɔ̀rɨ́ ngbángba náambɛ́nà òvi dɔ̌, afína ràdʉ̀ àmbɛ ɔbɨ òtsì dɔ̌. Kǒngónà àdɨ rʉ̀ngʉ̀ ɔ̀, ràrà àhʉ Pbàìsràyélí-ɔ̀nzɨ̌ ndɨ̀ ndaraya ndàvi kpangba ɔ̀ná ɨdhɔ ɔ̀.
80 O menino crescia e se fortalecia em espírito. E viveu nos desertos até ao dia em que havia de manifestar-se a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.