Lucas 12
Itájto̱l toTe̱ko ipan melaꞌtájto̱l (NHX) vs NVT
1 Iwá̱n monechkojkej miles de gente este moto̱tope̱wayaj. Iwá̱n Jesús achto pe̱waꞌ kijlij idisci̱polojmej:
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ateyi nisé̱ yej mochi̱wa ichtákasan yej ayá̱ꞌ mamomati, iwá̱n ateyi nisé̱ yej i̱ya̱ntoꞌ yej amo mamomati.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Nimitzijliáj iga inewi yej ankijtowaj ka̱n takomichka̱n, yawi mokakiti ka̱n tachalpan iwá̱n siga amo‑ichtakata̱tapo̱wiáj ankaltzaktókejpa, yawi motzajtzitipowati ka̱n no̱ya̱n mokaki.
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 ’Nokni̱wa̱n, nimitzijliáj iga amo xikmajmawili̱ka̱n yej tamiktiáj, eꞌ má̱j má̱j awel te̱ kichi̱waj.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 Eꞌ nia nimitzijli̱tij a̱ꞌyéj xikmajmawili̱ka̱n; xikmajmawili̱ka̱n Dios yej wel mitzmiktiáj iwá̱n wel mitzmo̱taj ka̱n tawewelkatoꞌ, ino̱nwaꞌ in yej xikmajmawili̱ka̱n.
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 ’Ankimatij iga monamaka cinco to̱to̱tzitzi̱n iga o̱me tomi̱ntzitzi̱n, eꞌ Dios ayá̱ꞌ ke̱lka̱wa nisé̱ de inó̱n.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Dios kimati ke̱ꞌ amotzonkalmej ankipiáj ipan amotzontekon. Amo ximajmawika̱n, amejemej má̱j anvale̱rowaj que miaꞌ to̱to̱tzitzi̱n.
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 ’Nimitzijliáj iga inewi yej kinojma‑ijtowa iyi̱xtaj la gente iga ne̱toka, nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ, no̱ nia nikijto̱ti iyi̱xtaj iya̱ngelejmej Dios iga ne̱toka.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Eꞌ yej makijto iyi̱xtaj la gente iga ayá̱ꞌ ne̱toka, no̱ nia nikijto̱ti iyi̱xtaj iya̱ngelejmej Dios iga ayá̱ꞌ ne̱toka.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 ’Siga agaj makijto yej aye̱kti iga iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ, Dios weljoꞌ ke̱lka̱wili̱j yej kijtoj, eꞌ yej mama̱ltajto iga iyEspí̱ritoj Dios, inó̱n Dios ayoꞌ ke̱lka̱wili̱j.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 ’Kua̱ꞌ mitzwi̱gaskej tio̱pan o iyi̱xtaj jue̱zmej o iyi̱xtaj yej manda̱rowaj; amo xitayo̱koyaka̱n iga ayá̱ꞌ ankimatij te̱ anyawij ankijto̱tij.
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 IyEspí̱ritoj Dios yawi mitzne̱xtili̱tij te̱ anyawij ankijto̱tij.
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Se̱ tokni̱n itza̱la̱n gente kijlij Jesús:
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Eꞌ Jesús kijlij:
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Kijtoj no̱:
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 Iwá̱n kipowilijkej se̱ ka̱n wel mi̱xkui̱tilo:
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 Inó̱n ta̱gaꞌ ijkí̱n kijtowa̱ya ipan iya̱lmaj: “¿Té̱ iná̱n nia nikchi̱wati? Ayá̱ꞌ nikpiá ka̱n nika̱na yej niki̱xtij ipan nómi̱l.”
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 Iwá̱n kijtoj: “Nikmátiya te̱ nia nikchi̱wati, nia nikxijxiti̱nati ka̱n nika̱na nokose̱chaj iga manikchi̱wa yej má̱j wejweyi, iwá̱n ompa nia nika̱nati inewi nokose̱chaj, iwá̱n inewi yej nikpiá.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 Iwá̱n nia nikijli̱ti noa̱lmaj: Noa̱lmaj, paré̱j timotae̱nilijtoꞌ iga miaꞌ año; ximose̱wi, xitakua, xi‑a̱ti, xipa̱ki.”
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 Eꞌ Dios kijlij: “Ta̱gaꞌ yej ken atitajla̱ntoꞌ, ini̱nsan yówal tia timikiti, iwá̱n yej tika̱ntoꞌ, ¿a̱ꞌyéj tika̱wili̱j?”
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 Ijkó̱n mochi̱wa se̱ yej kinejnechkowa itomi̱n iga yéjsan; eꞌ iyi̱xtaj Dios ayá̱ꞌ kipiá nité̱.
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 Jesús kijlij idisci̱polojmej:
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Tejemej má̱j tivale̱rowaj que tákual iwá̱n tocue̱rpoj má̱j sej que tzótzol.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Taꞌ xikitaka̱n to̱to̱mej ayá̱ꞌ mi̱lchi̱waj iwá̱n niga tapixkaj iwá̱n akipiáj kajli ka̱n ka̱naj yej kipixkaj, iwá̱n Dios kitamakaj. ¡Puej amejeme̱n má̱j anvale̱rowaj que to̱to̱mej!
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 ¿Iwá̱n a̱ꞌ de amejemej iga san matayo̱koya iga chapatiꞌ, wel weyás seꞌ alí̱n?
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Siga awel ankichi̱waj iní̱n yej alí̱n, ¿te iga anmoyo̱lmiktiáj ipan sewoꞌ?
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 ’Taꞌ xikitaka̱n ken iga weyáj xo̱chimej, ayá̱ꞌ tekipanowaj iwá̱n niga tajtzomaj. Eꞌ nimitzijliáj niga el rey Salomón malej iga moye̱ꞌtaajakia̱ya; ayá̱ꞌ kaxilij ken ino̱mej xo̱chimej yej mojmo̱nsajtikej.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 Iwá̱n siga Dios ijkó̱n kimo̱nsajchi̱wa kuaxiwiyoj yej a̱man onoꞌ ipan a̱ka̱walyoj iwá̱n mo̱sta tatas ipan tiꞌti, ¿kén iga ayá̱ꞌ mitztzotzolyo̱ti̱skej, amejeme̱n yej alí̱n anmoconfia̱rowaj ipan Dios?
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 Amejeme̱n amo xitayo̱koyaka̱n iga ayoꞌ te̱ ankikua̱skej o té̱ anyawij ankoni̱tij.
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij iyojwi Dios, tayo̱koyaj iga nochi iní̱n, eꞌ amoTaj yej onoꞌ ajko kimátiya te̱ mitzpolowaj amocha̱n.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 Eꞌ ximote̱makaka̱n iga Dios marreina̱ro ipan amejeme̱n, iwá̱n nochi ini̱mej yej mitzpolowaj anyawij ankipiatij.
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 Jesús kijtoj:
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Xiknamakaka̱n yej ankipiáj iwá̱n xikmakaka̱n yej akipiáj. Ijkó̱n ken anke̱naj amotomi̱n ipan yej ayí̱ꞌ tamis, iwá̱n ipan cielo ken ankipiáj amotomi̱n yej ayi̱ꞌpa tami, ka̱n ayagaj tachteki, iwá̱n ka̱n we̱chi ayá̱ꞌ taxi̱xiti̱na.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Ka̱n onoꞌ yej mitzyo̱ltila̱na ompa nochipa tikejla̱ntos.
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 —Xine̱chi̱xtoka̱n iga niwi̱ꞌ, xitaajakijtóka̱nya iwá̱n maxo̱tátoya amomecho̱mej.
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 Xonoka̱n ken inó̱n tekipanowa̱nimej yej kichi̱xtokej ite̱komej iga maasi, iga yajki ka̱n mona̱miktilo, iga kua̱ꞌ asis, kikaltapowili̱skej kua̱ꞌ kaltzotzonas.
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 Pa̱ktokej tekipanowa̱nimej iga kua̱ꞌ asis ite̱ko makasikij isatokej; nimitznojma‑ijliáj iga ite̱ko yawi ki̱xna̱nti̱tij ipan mesa iwá̱n yéjsan ima̱tika kita̱li̱j tákual.
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 Pa̱ktokej yejemej siga kasitij isatokej, malej iga asis tajkoyówal o kua̱ꞌ isájpasan.
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 Iwá̱n iní̱n xikmatika̱n, siga se̱ ite̱ko kajli kimatiá katka ke̱man yawi asiti yej tachteki, ayá̱ꞌ mokochkui̱li̱j iwá̱n ayá̱ꞌ mote̱makas iga makikaltapo̱ka̱n iga makitachtekika̱n.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 Inó̱n iga amejeme̱n xisatoka̱n iga xine̱chi̱xtoka̱n; nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ niwi̱ꞌ kua̱ꞌ ayá̱ꞌ ankimatitokej.
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Pedro kitajtan:
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Kijtoj toTe̱ko:
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 Pa̱ktoꞌ inó̱n tekipanowa̱ni iga kua̱ꞌ asis ite̱ko makasiki kichijtoꞌ ken kitekimakakej.
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Nimitzijliáj iga inó̱n tekipanowa̱ni yawij kita̱li̱tij iga makimanda̱ro inochi yej itátkipa ite̱ko.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 Eꞌ siga inó̱n tekipanowa̱ni makijto ipan iya̱lmaj: “Note̱ko wejká̱wasoꞌ iga asis”, iwá̱n pe̱was iga kikno̱chi̱was sekin tekipanowa̱nimej, tajta̱gaꞌ iwá̱n siwa̱tkej. Iwá̱n pe̱was iga takua iwá̱n a̱ti este ta̱wa̱na.
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 Yawi asiti ite̱ko inó̱n tekipanowa̱ni kua̱ꞌ ayá̱ꞌ kichi̱xtoꞌ, iwá̱n kua̱ꞌ ayá̱ꞌ kimatitoꞌ, iwá̱n yawi kicastiga̱ro̱ti, kiti̱tanis ka̱nsan yawij yej ayá̱ꞌ tacre̱dowaj.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 ’Tekipanowa̱ni yej kimajmati te̱ kineki ite̱ko iwá̱n ayá̱ꞌ kejla̱mikis iga makichi̱wa, yawij kimagatij poxsan.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 Eꞌ yej ayá̱ꞌ kimatitoꞌ iga kichi̱wa yej kajasi iga makicastiga̱ro̱ka̱n, inó̱n ayá̱ꞌ poxsan yawij kimagatij. Siga agaj Dios kimaka komati, no̱ kitajtanili̱j komati; siga agaj Dios poxsan kipialiá confianza, poxsan maye̱ꞌnemi.
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 ’Nej niwa̱laj niktikuilti̱ko tiꞌti ipan iní̱n ta̱jli, ¡iwá̱n nejwaꞌ niknekiá iga mawe̱weló̱ntoya!
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Nia nipano̱ti ken ipan se̱ bautismo iga yawij ne̱poxikno̱chi̱watij, ¡poxsan nimoyo̱lmiktijtoꞌ malej ga aya asi inó̱n día iga mamochi̱wa!
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 ¿Ankijtowaj a̱n niwa̱laj iga xonoka̱n tamelá̱ ipan iní̱n ta̱jli? Nimitzijliáj iga ayá̱ꞌ; niwa̱laj iga ximoyojyokati̱ka̱n.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Desde iná̱n, cinco ipan se̱ kajli yawij yojyokatitotij, e̱yi kijiyaskej yej o̱memej, iwá̱n o̱me̱n kijiyaskej e̱yi.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Te̱taj yawi kijiyati ipiltzi̱n iwá̱n te̱piltzi̱n yawi kijiyati itaj; te̱ye̱ꞌ yawi kijiyati isiwa̱piltzi̱n, isiwa̱piltzi̱n yawi kijiyati iye̱ꞌ; móna̱nti yawi kijiyati isiwa̱mon iwá̱n siwa̱mon yawi kijiyati imona̱n.
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 Jesús kijlij no̱ la gente:
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 Iwá̱n kua̱ꞌ tejkawi ejekaꞌ, ankijtowaj iga yawi tadoto̱nitiati, iwá̱n ijkó̱n mochi̱wa.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 ¡Amejeme̱n antakajkaya̱waj iga ankitokaj Dios! Amejemej ankimatij yej kijto̱jneki mixti iwá̱n yej mochi̱was ipan ta̱jli, ¿iwá̱n te íga awel ankentende̱rowaj yej nejpa nemi nikchi̱wa yej Dios nemi mitzne̱xtiliáj?
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 ’¿Te iga ayá̱ꞌ amogá̱najsan anmo‑ijliáj iga ankichijtokej yej aye̱kti?
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 Siga agaj mitzdemanda̱rowa iwá̱n mitzwi̱ga ka̱n manda̱ro̱lo, ximoyo̱lta̱lí̱ka̱nsan ipan ojti. Porque siga mitzwi̱ga iyi̱xtaj juez, juez kitekimakas policiyajmej iga mitzaki̱skej kuákalko.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 Nimitzijliá iga atiki̱sas ompa este que xikixta̱wa inewi ke̱ꞌ mitztajtaniliáj.
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.