Mateus 26
Zacatlán-Ahuacatlán-Tepetzintla Nahuatl NT (NHI_WBT) vs BKJ
1 Satepan ihcuac Jesús oquintlaminonotz nochi nin tlahtol, oquimiluih nitlasalohcauan:
1 E aconteceu que, quando Jesus concluiu todas estas palavras, ele disse aos seus discípulos:
2 —Ya nanconmatih, sa ome tonal poliui uan peuas in pascuahiluitl, uan ihcuacon niConeu in Tlacatl ictemactisqueh macsohsacan.
2 Sabeis que daqui a dois dias é a festa da Páscoa, e o Filho do homem será traído para ser crucificado.
3 Ic ihcuacon in teopixcatlayacanqueh, [in teotlamachtanih] uan in tiquiuahqueh judíos omonichicohqueh itich niquiyau in ueyiteopixcatlayacanqui Caifás,
3 Então se reuniram os principais sacerdotes, e os escribas, e os anciãos do povo, no palácio do sumo sacerdote, o qual se chamava Caifás,
4 uan omotlahtolmacaqueh quenih uilis ictzitzquisqueh Jesús ica itlah istlacatilis, uan ohcon icmictisqueh.
4 e consultaram-se entre eles para que pudessem prender Jesus com astúcia para matá-lo.
5 Octouayah: —Tla ohcon itchiuasqueh, amo ohcon itchiuasqueh yehyeh itich in iluitl, amo yeh ualmahcocui nochi in altipetl.
5 Mas eles disseram: Não durante o dia da festa, para que não haja alvoroço entre o povo.
6 Ihcuac Jesús ocatca Betania, ichan Simón naquin octoocaayotayah Palax,
6 Ora, estando Jesus em Betânia, na casa de Simão, o leproso,
7 se siuatzintli omotoquih inauac Jesús. In siuatzintli ocuicaya se cuacualtzin cocontzin tentoc ica ahuiyactli simi patioh, uan ocnoquih itich nitzonticon Jesús ihcuac ocatca icah mesa.
7 aproximou-se dele uma mulher com um vaso de alabastro com unguento muito precioso, e derramou-o sobre a sua cabeça, estando ele reclinado à mesa.
8 Ihcuac ohcon oquitaqueh nitlasalohcauan, ocualanqueh uan oquihtohqueh: —¿Tleca sannencah motlacauiloua nin?
8 Mas, vendo isto, os seus discípulos indignaram-se, dizendo: Qual o propósito deste desperdício?
9 Nin ahuiyactli ouilisquia secnamacas ica mic tomin uan ica osequinmatlanisquia naquin amitlah icpiah.
9 Pois este unguento podia ter sido vendido por muito, e dado aos pobres.
10 Jesús oquicac nochi non, uan oquimiluih: —¿Tleca nanconmohsiuiah nin siuatzintli? Ixconmatican, yeh oquichiu se cuali chiualis nonauac.
10 Entendendo isto, Jesus lhes disse: Por que afligis esta mulher? Pois ela fez uma boa obra para mim.
11 Tlamilauca, in tocniuan tlen amitlah icpiah nochipa nican nanquimonpiasqueh namouantzin, pero neh amo nochipa nannechonpiasqueh namouan.
11 Porquanto tendes os pobres sempre convosco; mas a mim nem sempre tendes.
12 Nin siuatzintli ihcuac onechtlalilih nin ahuiyactli, quisa queh icchihchiutoc notlalnacayo ihcuac yas itich in ticochtli.
12 Pois derramando ela este unguento sobre o meu corpo, ela o fez para o meu sepultamento.
13 Tlamilauca innamechoniluia, ic cansaso campa ictenonotzasqueh nin tlahtol tlen cualica temaquixtilistli, ic nouiyan itich nochi in tlalticpactli, noiuqui momatis tlen oquichiu nin siuatzintli, uan ica non moilnamictos.
13 Na verdade eu vos digo que, onde quer que este evangelho for pregado em todo o mundo, também será contado o que esta mulher fez, para memória sua.
14 Ihcuacon semeh nimahtlactlamome itlasalohcauan, naquin itoocaa Judas Iscariote, oyah innauac in teopixcatlayacanqueh
14 Então um dos doze, chamado Judas Iscariotes, foi até os principais sacerdotes,
15 uan oquimiluih: —¿Quexquich nannechonmactiah uan neh innamechonmactis Jesús? Yehuan oquiluihqueh icmactisqueh simpoual uan mahtlactli platahtomin.
15 e disse-lhes: O que me dareis, e eu lho entregarei? E eles concordaram em trinta moedas de prata.
16 Uan itich non tonal Judas opeu sa ictemoua quenih ictemactis Jesús.
16 E desde esse momento, ele buscou oportunidade para traí-lo.
17 Itich in tonal ihcuac peua in iluitl ihcuac quicuah in pan tlen amo icpia levadura, nitlasalohcauan Jesús omotoquihqueh inauac uan octlahtlanihqueh: —¿Canih itconniqui matyectlalitin nochi uan ohcon itconcuas in pascuahtlacual?
17 E, no primeiro dia da festa dos pães ázimos, os discípulos vieram até Jesus, dizendo: Onde queres que preparemos para comeres a Páscoa?
18 Yeh oquimiluih: —Xonyacan itich in altipetl, ichan non se tlacatl, uan ixconiluican: “In toTemachtihcau ictoua: Nohora ya ehcotoc, uan itich mochantzin nicuas in pascuahtlacual iuan notlasalohcauan.”
18 E ele disse: Ide à cidade, ao tal homem, e dizei-lhe: O Mestre diz: O meu tempo está próximo; em tua casa celebrarei a Páscoa com os meus discípulos.
19 Nitlasalohcauan occhiuqueh quemeh Jesús oquintiquitih, uan occhihchiuqueh in pascuahtlacual.
19 E os discípulos fizeram como Jesus lhes ordenara, e prepararam a Páscoa.
20 Ihcuac yotlayouac, Jesús omotlalih icah in mesa iuan nimahtlactlamome itlasalohcauan.
20 Ao anoitecer, ele assentou-se com os doze.
21 Uan ihcuac yotlacuahtoyah, oquimiluih: —Tlamilauca innamechoniluia, semeh namehuantzitzin nechtemactis.
21 E enquanto eles comiam, disse: Na verdade eu vos digo que um de vós me trairá.
22 Yehuan tlailiuis otlaocoxqueh, uan sehse opeu ictlahtlani: —¿Max yen neh, noTecotzin?
22 E eles, demasiadamente tristes, começaram cada um a perguntar-lhe: Senhor, sou eu?
23 Jesús oquinnanquilih: —Naquin tlapaloua nouan itich in caxitl, yehua nechtemactis.
23 E ele, respondendo, disse: O que põe sua mão comigo no prato, esse me trairá.
24 Tlamilauca, niConeu in Tlacatl yas itich in miquilistli, ohcon quemeh ihcuiliutoc itich in Teotlahtolamatl icpanos yeh.¡Tlen quemah, ay tlasohtzintli necah naquin ictemactis niConeu in Tlacatl! Ocachi cuali oisquia para non tlacatl amo otlacatini.
24 O Filho do homem vai, conforme está escrito a seu respeito; mas ai daquele homem por quem o Filho do homem é traído! Bom seria para esse homem se não tivesse nascido.
25 Judas, naquin octemactisquia, octlahtlanih: —Tlamachtani, ¿max yen neh? Jesús oquiluih: —Touatzin ohcon yotconihtoh.
25 Então Judas, que o traía, respondeu e disse: Mestre, sou eu? Ele disse: Tu o disseste.
26 Ihcuac otlacuahtoyah, Jesús oquian in pan, octeochiu, occocoton uan oquinmactih nitlasalohcauan, uan oquimiluih: —Ixconanacan, ixconcuacan, nin yeh notlalnacayo.
26 E, enquanto comiam, Jesus tomou o pão, e abençoando-o, o partiu, e o deu aos discípulos, e disse: Tomai, comei, isto é o meu corpo.
27 Satepan Jesús oquian in vino, uan ihcuac yomotlasohcamat inauactzinco Dios, oquinmactih, uan oquimiluih: —Ixconsepanonican nin vino namonochtin,
27 E tomando o cálice, deu graças e deu-lho, dizendo: Bebei todos dele;
28 nicancah yeh noeso tlen ica cana chicaualis in yancuic tlahtolsintilil tlen Dios icchiua iuan in tlacameh. Nin noeso xauanis inpampa miqueh, uan ica cahsisqueh tetlapohpoluilis de nintlahtlacol.
28 porque isto é o meu sangue do novo testamento, que é derramado por muitos, para remissão dos pecados.
29 Tlamilauca innamechoniluia, ipeuyan axan acmo ocsipa inconis niayo in uva, tlamo hasta necah tonal ihcuac inconis namouantzin niyancuic ayo in uva ompa campa motlanauatilia noTahtzin.
29 Mas eu vos digo que, daqui em diante não mais beberei deste fruto da videira até aquele dia em que o beber, novo, convosco no reino de meu Pai.
30 Satepan ihcuac yomocuicatihqueh ica salmos, oyahqueh itich in tipetl Olivos.
30 E, tendo cantado um hino, eles saíram para o monte das Oliveiras.
31 Ihcuacon Jesús oquimiluih: —Nochtin namehuantzitzin nannechoncauteuasqueh nin youal, pues ohcon ihcuiliutoc itich in Teotlahtolamatl: “Incohcocos in tlahpixqui, uan nichcauan tlen quinpia xixinisqueh.”
31 Então Jesus lhes disse: Todos vós vos escandalizareis por minha causa esta noite; pois está escrito: Eu ferirei o pastor, e as ovelhas do rebanho serão espalhadas.
32 Pero satepan ihcuac yonyancuicayol, intlayacanas nias Galilea.
32 Mas, depois de ser eu ressuscitado, irei adiante de vós para a Galileia.
33 Pedro oquiluih: —Masqui nochtin mamitzoncauacan, neh ayic inmitzoncauas.
33 Pedro, respondendo, disse-lhe: Ainda que todos os homens se escandalizem em ti, eu nunca me escandalizarei.
34 Jesús ocnanquilih: —Tlamilauca inmitzoniluia, itich nin youal, achtoh ihcuac tzahtzis in gallo, yexpa itconihtos amo itnechonixmati.
34 Disse-lhe Jesus: Na verdade eu te digo que, nesta noite, antes do galo cantar, tu me negarás três vezes.
35 Pedro oquiluih: —Masqui mouantzin manechmictican, neh amo queman inquihtos amo inmitzonixmati. Uan nochtin nitlasalohcauan ohcon oquihtouayah.
35 Disse-lhe Pedro: Ainda que me seja necessário morrer contigo, eu não te negarei. E o mesmo disseram todos os discípulos.
36 Satepan Jesús oyah inuan nitlasalohcauan campa itoocaayan Getsemaní, uan oquimiluih: —Nican xonmotlalican, neh manioh nepa manmonochilih Dios.
36 Então chegou Jesus com eles a um lugar chamado Getsêmani, e disse a seus discípulos: Sentai-vos aqui, enquanto eu vou ali orar.
37 Oquinuicac in Pedro uan non omen iconeuan in Zebedeo. Jesús opeu simi tlaocoya uan oyolnemiquia.
37 E, levando consigo Pedro e os dois filhos de Zebedeu, começou a entristecer-se e a angustiar-se muito.
38 Ihcuacon oquimiluih: —Tlailiuis mic tlaocol inpia itich noyolo, inmachilia nechmictia. Xonmocauacan nican uan nouan xontlachixtocan.
38 Então lhes disse: A minha alma está demasiadamente triste, até a morte; ficai aqui e vigiai comigo.
39 Jesús oyah ocachi nepa tlaixpan, omotlancuaquitz uan omixcuatocac itich in tlali, uan ihquin octlatlautih Dios: —Notahtzin, tla itcomoniquiltia, amo ixconcaua manconi nin xaloh de tlahyouilistli. Tlen quemah, amo mamochiua quen neh inniqui, yehyeh mamochiua tlen Tehuatzin motlaniquilitzin.
39 E ele indo um pouco mais adiante, prostrou-se sobre a sua face, orando e dizendo: Ó meu Pai, se é possível, passe de mim este cálice; todavia, não seja como eu quero, mas como tu queres.
40 Jesús oualmocuip campa ocatcah nitlasalohcauan, uan oquimahsico cohcochtoqueh; uan oquiluih in Pedro: —¿Queutoc, amo onanconxicohqueh dion se hora nouan namontlachixtosqueh?
40 E, ele voltando para os seus discípulos, achou-os adormecidos, e disse a Pedro: O que, não pudeste vigiar comigo nem uma hora?
41 Xontlachixtocan uan xonmotlatlautican inauactzinco Dios manamechonmatlani amo xonuitzican ihcuac namechonyoltilanas in tlahtlacol. Tlamilauca, namoespíritu icpia non cuali tlaniquilis, pero namotlalnacayo amo chicauac.
41 Vigiai e orai, para que não entreis em tentação; na verdade, o espírito está pronto, mas a carne é fraca.
42 Uan ocsipa oyah ocmonochilito Dios, uan ic opa ihquin oquihtoh: —Notahtzin, tla amo uili itnechonihcuanilia nin xaloh de tlahyouilis uan uilica inconis, mamochiua motlaniquilitzin.
42 Ele se afastou novamente pela segunda vez, e orou, dizendo: Ó meu Pai, se este cálice não pode passar de mim sem eu o beber, faça-se a tua vontade.
43 Ocsipa oualmocuip uan oquimahsico cohcochtoqueh, nic nimixtololouan sa omotzacuayah quen simi ocochmiquiah.
43 E, voltando, achou-os outra vez adormecidos; porque os seus olhos estavam pesados.
44 Oquincauteu uan oyah, uan ic yexpatica ocmonochilito Dios, uan ocsipa oquihtoh quemeh achtoh.
44 E, ele deixando-os de novo, foi orar pela terceira vez, dizendo as mesmas palavras.
45 Satepan oualah innauac nitlasalohcauan uan oquimiluih: —¿Oc namoncochisqueh, oc namonmoseuisqueh? Ixconitacan, yoehcoc in hora ihcuac niConeu in Tlacatl ictemactisqueh inmac in tlahtlacouanih.
45 Então veio ele aos discípulos, e disse-lhes: Dormi agora, e descansai; eis que é chegada a hora, e o Filho do homem está sendo traído pelas mãos dos pecadores.
46 ¡Xonmoquitzteuacan uan chouehqueh! Ixconitacan, ya ualahtoc naquin nechtemactis.
46 Levantai-vos, vamo-nos; eis que é chegado aquele que me trai.
47 Oc otlahtohtoya Jesús, ihcuac oehcoc in Judas, semeh nimahtlactlamome itlasalohcauan. Iuan oualayah miqueh tlacameh ica espadas, uan ocsiquin ica sehse inpoh. Yehuan intlatitlancauan in teopixcatlayacanqueh uan in tiquiuahqueh judíos.
47 E, enquanto ele ainda falava, eis que veio Judas, um dos doze, e com ele uma grande multidão com espadas e bastões, da parte dos principais sacerdotes e dos anciãos do povo.
48 Judas, naquin octemactih, yoquimiluihca: —Naquin neh inquixtenamiquis, yeh yehua, uan yehua ixcontzitzquican.
48 Então, o que o traía lhes deu um sinal, dizendo: Aquele que eu beijar é ele; segure-o rapidamente.
49 Ihcuacon omotoquih inauac Jesús uan oquiluih: —¡Manmitzmotlahpaluilihtzino, tlamachtani! Uan oquixtenamic.
49 E logo, aproximando-se de Jesus, disse: Salve, mestre; e o beijou.
50 Jesús oquiluih: —Nocnitzin, ¿tlenoh ic otoualah? Ihcuacon nocsiqui tlacameh omotoquihqueh inauac Jesús, uan octzitzquihqueh, uan ocuicaqueh ictzacuasqueh.
50 E Jesus lhe disse: Amigo, porque tu vieste? Então, aproximando-se eles, lançaram mão de Jesus, e o prenderam.
51 Pero semeh tlen iuan ocatcah Jesús ocquixtih niespada uan occohcocoh nitlaqueual in ueyiteopixcatlayacanqui, octiquilih ninacas.
51 E eis que um dos que estavam com Jesus, estendendo sua mão, puxou sua espada e, ferindo um servo do sumo sacerdote, cortou-lhe sua orelha.
52 Jesús oquiluih: —Ixconcalticho moespada campa ocatca, pues nochtin naquin quicuih in espada, noiuqui ica espada miquisqueh.
52 Então Jesus disse-lhe: Põe novamente a tua espada em seu lugar; porque todos os que lançarem mão da espada, hão de perecer com a espada.
53 ¿Quenat itconyoluia neh amo uilis intlatlautis noTahtzin, uan Yehuatzin sanniman nechiualtitlanilis ocachi uan amo mahtlactlamome mil iluicactlatitlanten?
53 Tu pensas que eu não posso agora orar a meu Pai, e ele imediatamente me daria mais de doze legiões de anjos?
54 ¿Pero ohcon, quenih mochiuas tlen ihcuiliutoc itich in Teotlahtolamatl, tlen ictoua uilica ohcon mochiuas?
54 Mas, nesse caso, como poderia se cumprir aquilo que as escrituras dizem que deve suceder?
55 Itich non hora Jesús oquimiluih tlen ompa ocatcah: —¿Tleca onamoualahqueh onannechontzitzquicoh ica espadas uan ica pouitl, quemeh oisquia onancontzitzquicoh se ichtic? Mostlah onmotlalaya namouan uan ontlamachtaya icah in teopantli, uan yeh ompa amo onannechontzitzquihqueh.
55 Naquela mesma hora disse Jesus à multidão: Saístes, como a um ladrão, com espadas e bastões para me prenderes? Todos os dias eu me assentava junto de vós, ensinando no templo, e não me prendestes.
56 Tlamilauca, nochi nin ohcon panotoc para ohcon mochiuas tlen oquihcuilohqueh in teotlanauatanih itich in Teotlahtolamatl. Ihcuacon nochtin nitlasalohcauan occauteuqueh ompa isel uan ocholohqueh.
56 Mas tudo isto foi feito para que pudesse se cumprir as escrituras dos profetas. Então todos os discípulos, deixando-o, fugiram.
57 Naquin octzitzquihqueh Jesús ocuicaqueh inauac in ueyiteopixcatlayacanqui Caifás, campa onichicautoyah in teotlamachtanih uan in tiquiuahqueh judíos.
57 E os que seguraram a Jesus o conduziram à presença do sumo sacerdote Caifás, onde os escribas e os anciãos estavam reunidos.
58 Pero Pedro san uehca oyaya icuitlapan Jesús, uan ohcon oyah uan oahsito itich niquiyau in ueyiteopixcatlayacanqui. Ocalac uan omotlalih iuan in teananih, nic ocniquia quitas quenih oyacatlamisquia nochi non.
58 Mas Pedro o seguiu de longe, até o palácio do sumo sacerdote, e, entrando, sentou-se com os servos, para ver o fim.
59 In teopixcatlayacanqueh uan nochi in ueyitiquiuahcayotl judío octemouayah itlah istlacatilis tlen ica icteiluisqueh, uan ohcon uilis ictemactisqueh itich in miquilistli.
59 Ora, os principais sacerdotes, e os anciãos, e todo o concílio, buscavam falso testemunho contra Jesus, para poderem matá-lo,
60 Pero amo ocahsiqueh, masqui omoteixpantihqueh miqueh tlen ocualpahpantihtayah tlensa in Jesús. Pero sauil tipitzin oehcoqueh ome naquin
60 mas não achavam nenhuma; sim, embora viessem muitas falsas testemunhas, não acharam nenhuma. Por último, vieram duas falsas testemunhas,
61 oquihtohqueh: —Necah tlacatl oquihtoh: “Neh uilis inxitinis niteopan Dios, uan ipan yeyi tonal ocsipa inmanas.”
61 e disseram: Este homem disse: Eu posso destruir o templo de Deus, e reedificá-lo em três dias.
62 Ihcuacon in ueyiteopixcatlayacanqui omosinquitz uan octlahtlanih Jesús: —¿Amo itlah itconihtos tlen ica tonmopaleuis? ¿Tlenoh ictosniqui nin tlen ica mitzteiluiah?
62 E o sumo sacerdote levantou e lhe disse: Nada respondes? O que estes testemunham contra ti?
63 Pero Jesús amo onauatia. Ihcuacon in ueyiteopixcatlayacanqui oquiluih: —Ica nitoocaatzin Dios inmitztiquitia, ixtechilui: ¿Max yen teh in Cristo Temaquixtani, niConetzin Dios?
63 Mas Jesus permanecia em silêncio. E o sumo sacerdote lhe disse: Conjuro-te pelo Deus vivo que nos digas se tu és o Cristo, o Filho de Deus.
64 Jesús ocnanquilih: —Touatzin ohcon yotconihtoh. Uan neh innamechoniluia, ipeuyan axan nanconitasqueh niConeu in Tlacatl tolohtos iyecmapantzinco Dios naquin nochi mouilitia, uan nanconitasqueh ualahtoc itich in mixtli.
64 Disse-lhe Jesus: Tu o disseste; contudo, eu vos digo que vereis em breve o Filho do homem assentado à direita do poder, e vindo sobre as nuvens do céu.
65 Ihcuacon in ueyiteopixcatlayacanqui ocnextih nitlauel ocmotzayanilih nitilmah, uan oquihtoh: —Ica tlen oquihtoh quisa queh ictilchiutoc nitoocaatzin Dios. ¿Tlenoh ocachi moniqui ica macteiluican? Namehuantzitzin axan yonanconcaqueh quen ica tlen oquihtoh quisa queh octihtilchiu nitoocaatzin Dios.
65 Então o sumo sacerdote rasgou as suas vestes, dizendo: Ele blasfema falando; para que precisamos ainda de testemunhas? Eis que agora acabais de ouvir a sua blasfêmia.
66 ¿Quenih nanconitah? Uan yehuan otlananquilihqueh: —¡Itich moniqui in miquilistli!
66 O que pensais? E eles, respondendo, disseram: Ele é culpado de morte.
67 Ihcuacon oquixchihchaqueh uan ocmacayah ica maitl, uan ocsiquin oquixtlatzinayah.
67 Então eles cuspiram na sua face, e o espancaram; e outros feriram-no com as palmas das suas mãos,
68 Uan oquiluayah: —¿Touatzin tonCristo Temaquixtani? ¡Tla ohcon ixtechonmatilti aquih omitzonmacac!
68 dizendo: Profetiza-nos, Cristo, quem te bateu?
69 Pedro otolohtoya quiyauac itich in quiyautli. Ihcuacon se siuatl tlaqueual omotoquih inauac uan oquiluih: —Touatzin noiuqui teuan otoncatca iuan Jesús, in galileo.
69 Ora, Pedro estava sentado do lado de fora do palácio; e, aproximando-se dele uma criada, disse: Tu também estavas com Jesus da Galileia.
70 Masqui ohcon oquiluihqueh, Pedro amo ocmopantih, uan imixpan nochtin oquihtoh: —Amo inmati tlenoh itcontohtoc.
70 Mas ele negou diante de todos, dizendo: Eu não sei o que dizes.
71 Pedro yoyahtoya caltenco, uan ompa ocse siuatlaqueual oquitac, uan oquimiluih tlen ompa ocatcah: —Nin tlacatl noiuqui iuan ocatca in Jesús de Nazaret.
71 E ele saindo para o pórtico, outra criada o viu, e disse aos que ali estavam: Este indivíduo também estava com Jesus de Nazaré.
72 Pedro ocsipa oquihtoh amo quixmati Jesús, oquihtoh: —¡Dios quitztoc neh dion amo inquixmati necah tlacatl!
72 E ele negou outra vez com juramento: Eu não conheço o homem.
73 Sauil tzocotzin tlen ompa ocatcah omotoquihqueh inauac Pedro, uan oquiluihqueh: —Yeh milauac, touatzin tonpoui iuan nitlasalohcauan, niman secmati, nic quen tontlahtoua niman icnextia canih touitz.
73 Pouco depois, aproximando-se os que ali estavam, disseram a Pedro: Certamente tu também és um deles, pois a tua fala te denuncia.
74 Ihcuacon Pedro opeu ictoua mauitzi tlatzacuiltilis itich, tla istlacatoc. Uan octentlalaya Dios, octouaya: —¡Neh amo inquixmati non tlacatl! Sanniman ihcuacon otzahtzic in gallo.
74 Então ele começou a amaldiçoar e a jurar, dizendo: Eu não conheço o homem. E imediatamente o galo cantou.
75 Ihcuacon Pedro oquilnamic tlen Jesús yoquiluihca: “Achtoh ihcuac tzahtzis in gallo touatzin yexpa itconihtos amo itnechonixmati.” Pedro ihcuacon oquis quiyauac uan tlailiuis otlaocolchocac.
75 E Pedro lembrou-se das palavras de Jesus, que lhe dissera: Antes do galo cantar, tu me negarás três vezes. E, saindo dali, chorou amargamente.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.