Mateus 26
Zacatlán-Ahuacatlán-Tepetzintla Nahuatl NT (NHI_WBT) vs ARA
1 Satepan ihcuac Jesús oquintlaminonotz nochi nin tlahtol, oquimiluih nitlasalohcauan:
1 Tendo Jesus acabado todos estes ensinamentos, disse a seus discípulos:
2 —Ya nanconmatih, sa ome tonal poliui uan peuas in pascuahiluitl, uan ihcuacon niConeu in Tlacatl ictemactisqueh macsohsacan.
2 Sabeis que, daqui a dois dias, celebrar-se-á a Páscoa; e o Filho do Homem será entregue para ser crucificado.
3 Ic ihcuacon in teopixcatlayacanqueh, [in teotlamachtanih] uan in tiquiuahqueh judíos omonichicohqueh itich niquiyau in ueyiteopixcatlayacanqui Caifás,
3 Então, os principais sacerdotes e os anciãos do povo se reuniram no palácio do sumo sacerdote, chamado Caifás;
4 uan omotlahtolmacaqueh quenih uilis ictzitzquisqueh Jesús ica itlah istlacatilis, uan ohcon icmictisqueh.
4 e deliberaram prender Jesus, à traição, e matá-lo.
5 Octouayah: —Tla ohcon itchiuasqueh, amo ohcon itchiuasqueh yehyeh itich in iluitl, amo yeh ualmahcocui nochi in altipetl.
5 Mas diziam: Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
6 Ihcuac Jesús ocatca Betania, ichan Simón naquin octoocaayotayah Palax,
6 Ora, estando Jesus em Betânia, em casa de Simão, o leproso,
7 se siuatzintli omotoquih inauac Jesús. In siuatzintli ocuicaya se cuacualtzin cocontzin tentoc ica ahuiyactli simi patioh, uan ocnoquih itich nitzonticon Jesús ihcuac ocatca icah mesa.
7 aproximou-se dele uma mulher, trazendo um vaso de alabastro cheio de precioso bálsamo, que lhe derramou sobre a cabeça, estando ele à mesa.
8 Ihcuac ohcon oquitaqueh nitlasalohcauan, ocualanqueh uan oquihtohqueh: —¿Tleca sannencah motlacauiloua nin?
8 Vendo isto, indignaram-se os discípulos e disseram: Para que este desperdício?
9 Nin ahuiyactli ouilisquia secnamacas ica mic tomin uan ica osequinmatlanisquia naquin amitlah icpiah.
9 Pois este perfume podia ser vendido por muito dinheiro e dar-se aos pobres.
10 Jesús oquicac nochi non, uan oquimiluih: —¿Tleca nanconmohsiuiah nin siuatzintli? Ixconmatican, yeh oquichiu se cuali chiualis nonauac.
10 Mas Jesus, sabendo disto, disse-lhes: Por que molestais esta mulher? Ela praticou boa ação para comigo.
11 Tlamilauca, in tocniuan tlen amitlah icpiah nochipa nican nanquimonpiasqueh namouantzin, pero neh amo nochipa nannechonpiasqueh namouan.
11 Porque os pobres, sempre os tendes convosco, mas a mim nem sempre me tendes;
12 Nin siuatzintli ihcuac onechtlalilih nin ahuiyactli, quisa queh icchihchiutoc notlalnacayo ihcuac yas itich in ticochtli.
12 pois, derramando este perfume sobre o meu corpo, ela o fez para o meu sepultamento.
13 Tlamilauca innamechoniluia, ic cansaso campa ictenonotzasqueh nin tlahtol tlen cualica temaquixtilistli, ic nouiyan itich nochi in tlalticpactli, noiuqui momatis tlen oquichiu nin siuatzintli, uan ica non moilnamictos.
13 Em verdade vos digo: Onde for pregado em todo o mundo este evangelho, será também contado o que ela fez, para memória sua.
14 Ihcuacon semeh nimahtlactlamome itlasalohcauan, naquin itoocaa Judas Iscariote, oyah innauac in teopixcatlayacanqueh
14 Então, um dos doze, chamado Judas Iscariotes, indo ter com os principais sacerdotes, propôs:
15 uan oquimiluih: —¿Quexquich nannechonmactiah uan neh innamechonmactis Jesús? Yehuan oquiluihqueh icmactisqueh simpoual uan mahtlactli platahtomin.
15 Que me quereis dar, e eu vo-lo entregarei? E pagaram-lhe trinta moedas de prata.
16 Uan itich non tonal Judas opeu sa ictemoua quenih ictemactis Jesús.
16 E, desse momento em diante, buscava ele uma boa ocasião para o entregar.
17 Itich in tonal ihcuac peua in iluitl ihcuac quicuah in pan tlen amo icpia levadura, nitlasalohcauan Jesús omotoquihqueh inauac uan octlahtlanihqueh: —¿Canih itconniqui matyectlalitin nochi uan ohcon itconcuas in pascuahtlacual?
17 No primeiro dia da Festa dos Pães Asmos, vieram os discípulos a Jesus e lhe perguntaram: Onde queres que te façamos os preparativos para comeres a Páscoa?
18 Yeh oquimiluih: —Xonyacan itich in altipetl, ichan non se tlacatl, uan ixconiluican: “In toTemachtihcau ictoua: Nohora ya ehcotoc, uan itich mochantzin nicuas in pascuahtlacual iuan notlasalohcauan.”
18 E ele lhes respondeu: Ide à cidade ter com certo homem e dizei-lhe: O Mestre manda dizer: O meu tempo está próximo; em tua casa celebrarei a Páscoa com os meus discípulos.
19 Nitlasalohcauan occhiuqueh quemeh Jesús oquintiquitih, uan occhihchiuqueh in pascuahtlacual.
19 E eles fizeram como Jesus lhes ordenara e prepararam a Páscoa.
20 Ihcuac yotlayouac, Jesús omotlalih icah in mesa iuan nimahtlactlamome itlasalohcauan.
20 Chegada a tarde, pôs-se ele à mesa com os doze discípulos.
21 Uan ihcuac yotlacuahtoyah, oquimiluih: —Tlamilauca innamechoniluia, semeh namehuantzitzin nechtemactis.
21 E, enquanto comiam, declarou Jesus: Em verdade vos digo que um dentre vós me trairá.
22 Yehuan tlailiuis otlaocoxqueh, uan sehse opeu ictlahtlani: —¿Max yen neh, noTecotzin?
22 E eles, muitíssimo contristados, começaram um por um a perguntar-lhe: Porventura, sou eu, Senhor?
23 Jesús oquinnanquilih: —Naquin tlapaloua nouan itich in caxitl, yehua nechtemactis.
23 E ele respondeu: O que mete comigo a mão no prato, esse me trairá.
24 Tlamilauca, niConeu in Tlacatl yas itich in miquilistli, ohcon quemeh ihcuiliutoc itich in Teotlahtolamatl icpanos yeh.¡Tlen quemah, ay tlasohtzintli necah naquin ictemactis niConeu in Tlacatl! Ocachi cuali oisquia para non tlacatl amo otlacatini.
24 O Filho do Homem vai, como está escrito a seu respeito, mas ai daquele por intermédio de quem o Filho do Homem está sendo traído! Melhor lhe fora não haver nascido!
25 Judas, naquin octemactisquia, octlahtlanih: —Tlamachtani, ¿max yen neh? Jesús oquiluih: —Touatzin ohcon yotconihtoh.
25 Então, Judas, que o traía, perguntou: Acaso, sou eu, Mestre? Respondeu-lhe Jesus: Tu o disseste.
26 Ihcuac otlacuahtoyah, Jesús oquian in pan, octeochiu, occocoton uan oquinmactih nitlasalohcauan, uan oquimiluih: —Ixconanacan, ixconcuacan, nin yeh notlalnacayo.
26 Enquanto comiam, tomou Jesus um pão, e, abençoando-o, o partiu, e o deu aos discípulos, dizendo: Tomai, comei; isto é o meu corpo.
27 Satepan Jesús oquian in vino, uan ihcuac yomotlasohcamat inauactzinco Dios, oquinmactih, uan oquimiluih: —Ixconsepanonican nin vino namonochtin,
27 A seguir, tomou um cálice e, tendo dado graças, o deu aos discípulos, dizendo: Bebei dele todos;
28 nicancah yeh noeso tlen ica cana chicaualis in yancuic tlahtolsintilil tlen Dios icchiua iuan in tlacameh. Nin noeso xauanis inpampa miqueh, uan ica cahsisqueh tetlapohpoluilis de nintlahtlacol.
28 porque isto é o meu sangue, o sangue da [nova] aliança, derramado em favor de muitos, para remissão de pecados.
29 Tlamilauca innamechoniluia, ipeuyan axan acmo ocsipa inconis niayo in uva, tlamo hasta necah tonal ihcuac inconis namouantzin niyancuic ayo in uva ompa campa motlanauatilia noTahtzin.
29 E digo-vos que, desta hora em diante, não beberei deste fruto da videira, até aquele dia em que o hei de beber, novo, convosco no reino de meu Pai.
30 Satepan ihcuac yomocuicatihqueh ica salmos, oyahqueh itich in tipetl Olivos.
30 E, tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
31 Ihcuacon Jesús oquimiluih: —Nochtin namehuantzitzin nannechoncauteuasqueh nin youal, pues ohcon ihcuiliutoc itich in Teotlahtolamatl: “Incohcocos in tlahpixqui, uan nichcauan tlen quinpia xixinisqueh.”
31 Então, Jesus lhes disse: Esta noite, todos vós vos escandalizareis comigo; porque está escrito:
32 Pero satepan ihcuac yonyancuicayol, intlayacanas nias Galilea.
32 Mas, depois da minha ressurreição, irei adiante de vós para a Galileia.
33 Pedro oquiluih: —Masqui nochtin mamitzoncauacan, neh ayic inmitzoncauas.
33 Disse-lhe Pedro: Ainda que venhas a ser um tropeço para todos, nunca o serás para mim.
34 Jesús ocnanquilih: —Tlamilauca inmitzoniluia, itich nin youal, achtoh ihcuac tzahtzis in gallo, yexpa itconihtos amo itnechonixmati.
34 Replicou-lhe Jesus: Em verdade te digo que, nesta mesma noite, antes que o galo cante, tu me negarás três vezes.
35 Pedro oquiluih: —Masqui mouantzin manechmictican, neh amo queman inquihtos amo inmitzonixmati. Uan nochtin nitlasalohcauan ohcon oquihtouayah.
35 Disse-lhe Pedro: Ainda que me seja necessário morrer contigo, de nenhum modo te negarei. E todos os discípulos disseram o mesmo.
36 Satepan Jesús oyah inuan nitlasalohcauan campa itoocaayan Getsemaní, uan oquimiluih: —Nican xonmotlalican, neh manioh nepa manmonochilih Dios.
36 Em seguida, foi Jesus com eles a um lugar chamado Getsêmani e disse a seus discípulos: Assentai-vos aqui, enquanto eu vou ali orar;
37 Oquinuicac in Pedro uan non omen iconeuan in Zebedeo. Jesús opeu simi tlaocoya uan oyolnemiquia.
37 e, levando consigo a Pedro e aos dois filhos de Zebedeu, começou a entristecer-se e a angustiar-se.
38 Ihcuacon oquimiluih: —Tlailiuis mic tlaocol inpia itich noyolo, inmachilia nechmictia. Xonmocauacan nican uan nouan xontlachixtocan.
38 Então, lhes disse: A minha alma está profundamente triste até à morte; ficai aqui e vigiai comigo.
39 Jesús oyah ocachi nepa tlaixpan, omotlancuaquitz uan omixcuatocac itich in tlali, uan ihquin octlatlautih Dios: —Notahtzin, tla itcomoniquiltia, amo ixconcaua manconi nin xaloh de tlahyouilistli. Tlen quemah, amo mamochiua quen neh inniqui, yehyeh mamochiua tlen Tehuatzin motlaniquilitzin.
39 Adiantando-se um pouco, prostrou-se sobre o seu rosto, orando e dizendo: Meu Pai, se possível, passe de mim este cálice! Todavia, não seja como eu quero, e sim como tu queres.
40 Jesús oualmocuip campa ocatcah nitlasalohcauan, uan oquimahsico cohcochtoqueh; uan oquiluih in Pedro: —¿Queutoc, amo onanconxicohqueh dion se hora nouan namontlachixtosqueh?
40 E, voltando para os discípulos, achou-os dormindo; e disse a Pedro: Então, nem uma hora pudestes vós vigiar comigo?
41 Xontlachixtocan uan xonmotlatlautican inauactzinco Dios manamechonmatlani amo xonuitzican ihcuac namechonyoltilanas in tlahtlacol. Tlamilauca, namoespíritu icpia non cuali tlaniquilis, pero namotlalnacayo amo chicauac.
41 Vigiai e orai, para que não entreis em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
42 Uan ocsipa oyah ocmonochilito Dios, uan ic opa ihquin oquihtoh: —Notahtzin, tla amo uili itnechonihcuanilia nin xaloh de tlahyouilis uan uilica inconis, mamochiua motlaniquilitzin.
42 Tornando a retirar-se, orou de novo, dizendo: Meu Pai, se não é possível passar de mim este cálice sem que eu o beba, faça-se a tua vontade.
43 Ocsipa oualmocuip uan oquimahsico cohcochtoqueh, nic nimixtololouan sa omotzacuayah quen simi ocochmiquiah.
43 E, voltando, achou-os outra vez dormindo; porque os seus olhos estavam pesados.
44 Oquincauteu uan oyah, uan ic yexpatica ocmonochilito Dios, uan ocsipa oquihtoh quemeh achtoh.
44 Deixando-os novamente, foi orar pela terceira vez, repetindo as mesmas palavras.
45 Satepan oualah innauac nitlasalohcauan uan oquimiluih: —¿Oc namoncochisqueh, oc namonmoseuisqueh? Ixconitacan, yoehcoc in hora ihcuac niConeu in Tlacatl ictemactisqueh inmac in tlahtlacouanih.
45 Então, voltou para os discípulos e lhes disse: Ainda dormis e repousais! Eis que é chegada a hora, e o Filho do Homem está sendo entregue nas mãos de pecadores.
46 ¡Xonmoquitzteuacan uan chouehqueh! Ixconitacan, ya ualahtoc naquin nechtemactis.
46 Levantai-vos, vamos! Eis que o traidor se aproxima.
47 Oc otlahtohtoya Jesús, ihcuac oehcoc in Judas, semeh nimahtlactlamome itlasalohcauan. Iuan oualayah miqueh tlacameh ica espadas, uan ocsiquin ica sehse inpoh. Yehuan intlatitlancauan in teopixcatlayacanqueh uan in tiquiuahqueh judíos.
47 Falava ele ainda, e eis que chegou Judas, um dos doze, e, com ele, grande turba com espadas e porretes, vinda da parte dos principais sacerdotes e dos anciãos do povo.
48 Judas, naquin octemactih, yoquimiluihca: —Naquin neh inquixtenamiquis, yeh yehua, uan yehua ixcontzitzquican.
48 Ora, o traidor lhes tinha dado este sinal: Aquele a quem eu beijar, é esse; prendei-o.
49 Ihcuacon omotoquih inauac Jesús uan oquiluih: —¡Manmitzmotlahpaluilihtzino, tlamachtani! Uan oquixtenamic.
49 E logo, aproximando-se de Jesus, lhe disse: Salve, Mestre! E o beijou.
50 Jesús oquiluih: —Nocnitzin, ¿tlenoh ic otoualah? Ihcuacon nocsiqui tlacameh omotoquihqueh inauac Jesús, uan octzitzquihqueh, uan ocuicaqueh ictzacuasqueh.
50 Jesus, porém, lhe disse: Amigo, para que vieste? Nisto, aproximando-se eles, deitaram as mãos em Jesus e o prenderam.
51 Pero semeh tlen iuan ocatcah Jesús ocquixtih niespada uan occohcocoh nitlaqueual in ueyiteopixcatlayacanqui, octiquilih ninacas.
51 E eis que um dos que estavam com Jesus, estendendo a mão, sacou da espada e, golpeando o servo do sumo sacerdote, cortou-lhe a orelha.
52 Jesús oquiluih: —Ixconcalticho moespada campa ocatca, pues nochtin naquin quicuih in espada, noiuqui ica espada miquisqueh.
52 Então, Jesus lhe disse: Embainha a tua espada; pois todos os que lançam mão da espada à espada perecerão.
53 ¿Quenat itconyoluia neh amo uilis intlatlautis noTahtzin, uan Yehuatzin sanniman nechiualtitlanilis ocachi uan amo mahtlactlamome mil iluicactlatitlanten?
53 Acaso, pensas que não posso rogar a meu Pai, e ele me mandaria neste momento mais de doze legiões de anjos?
54 ¿Pero ohcon, quenih mochiuas tlen ihcuiliutoc itich in Teotlahtolamatl, tlen ictoua uilica ohcon mochiuas?
54 Como, pois, se cumpririam as Escrituras, segundo as quais assim deve suceder?
55 Itich non hora Jesús oquimiluih tlen ompa ocatcah: —¿Tleca onamoualahqueh onannechontzitzquicoh ica espadas uan ica pouitl, quemeh oisquia onancontzitzquicoh se ichtic? Mostlah onmotlalaya namouan uan ontlamachtaya icah in teopantli, uan yeh ompa amo onannechontzitzquihqueh.
55 Naquele momento, disse Jesus às multidões: Saístes com espadas e porretes para prender-me, como a um salteador? Todos os dias, no templo, eu me assentava [convosco] ensinando, e não me prendestes.
56 Tlamilauca, nochi nin ohcon panotoc para ohcon mochiuas tlen oquihcuilohqueh in teotlanauatanih itich in Teotlahtolamatl. Ihcuacon nochtin nitlasalohcauan occauteuqueh ompa isel uan ocholohqueh.
56 Tudo isto, porém, aconteceu para que se cumprissem as Escrituras dos profetas. Então, os discípulos todos, deixando-o, fugiram.
57 Naquin octzitzquihqueh Jesús ocuicaqueh inauac in ueyiteopixcatlayacanqui Caifás, campa onichicautoyah in teotlamachtanih uan in tiquiuahqueh judíos.
57 E os que prenderam Jesus o levaram à casa de Caifás, o sumo sacerdote, onde se haviam reunido os escribas e os anciãos.
58 Pero Pedro san uehca oyaya icuitlapan Jesús, uan ohcon oyah uan oahsito itich niquiyau in ueyiteopixcatlayacanqui. Ocalac uan omotlalih iuan in teananih, nic ocniquia quitas quenih oyacatlamisquia nochi non.
58 Mas Pedro o seguia de longe até ao pátio do sumo sacerdote e, tendo entrado, assentou-se entre os serventuários, para ver o fim.
59 In teopixcatlayacanqueh uan nochi in ueyitiquiuahcayotl judío octemouayah itlah istlacatilis tlen ica icteiluisqueh, uan ohcon uilis ictemactisqueh itich in miquilistli.
59 Ora, os principais sacerdotes e todo o Sinédrio procuravam algum testemunho falso contra Jesus, a fim de o condenarem à morte.
60 Pero amo ocahsiqueh, masqui omoteixpantihqueh miqueh tlen ocualpahpantihtayah tlensa in Jesús. Pero sauil tipitzin oehcoqueh ome naquin
60 E não acharam, apesar de se terem apresentado muitas testemunhas falsas. Mas, afinal, compareceram duas, afirmando:
61 oquihtohqueh: —Necah tlacatl oquihtoh: “Neh uilis inxitinis niteopan Dios, uan ipan yeyi tonal ocsipa inmanas.”
61 Este disse: Posso destruir o santuário de Deus e reedificá-lo em três dias.
62 Ihcuacon in ueyiteopixcatlayacanqui omosinquitz uan octlahtlanih Jesús: —¿Amo itlah itconihtos tlen ica tonmopaleuis? ¿Tlenoh ictosniqui nin tlen ica mitzteiluiah?
62 E, levantando-se o sumo sacerdote, perguntou a Jesus: Nada respondes ao que estes depõem contra ti?
63 Pero Jesús amo onauatia. Ihcuacon in ueyiteopixcatlayacanqui oquiluih: —Ica nitoocaatzin Dios inmitztiquitia, ixtechilui: ¿Max yen teh in Cristo Temaquixtani, niConetzin Dios?
63 Jesus, porém, guardou silêncio. E o sumo sacerdote lhe disse: Eu te conjuro pelo Deus vivo que nos digas se tu és o Cristo, o Filho de Deus.
64 Jesús ocnanquilih: —Touatzin ohcon yotconihtoh. Uan neh innamechoniluia, ipeuyan axan nanconitasqueh niConeu in Tlacatl tolohtos iyecmapantzinco Dios naquin nochi mouilitia, uan nanconitasqueh ualahtoc itich in mixtli.
64 Respondeu-lhe Jesus: Tu o disseste; entretanto, eu vos declaro que, desde agora, vereis o Filho do Homem assentado à direita do Todo-Poderoso e vindo sobre as nuvens do céu.
65 Ihcuacon in ueyiteopixcatlayacanqui ocnextih nitlauel ocmotzayanilih nitilmah, uan oquihtoh: —Ica tlen oquihtoh quisa queh ictilchiutoc nitoocaatzin Dios. ¿Tlenoh ocachi moniqui ica macteiluican? Namehuantzitzin axan yonanconcaqueh quen ica tlen oquihtoh quisa queh octihtilchiu nitoocaatzin Dios.
65 Então, o sumo sacerdote rasgou as suas vestes, dizendo: Blasfemou! Que necessidade mais temos de testemunhas? Eis que ouvistes agora a blasfêmia!
66 ¿Quenih nanconitah? Uan yehuan otlananquilihqueh: —¡Itich moniqui in miquilistli!
66 Que vos parece? Responderam eles: É réu de morte.
67 Ihcuacon oquixchihchaqueh uan ocmacayah ica maitl, uan ocsiquin oquixtlatzinayah.
67 Então, uns cuspiram-lhe no rosto e lhe davam murros, e outros o esbofeteavam, dizendo:
68 Uan oquiluayah: —¿Touatzin tonCristo Temaquixtani? ¡Tla ohcon ixtechonmatilti aquih omitzonmacac!
68 Profetiza-nos, ó Cristo, quem é que te bateu!
69 Pedro otolohtoya quiyauac itich in quiyautli. Ihcuacon se siuatl tlaqueual omotoquih inauac uan oquiluih: —Touatzin noiuqui teuan otoncatca iuan Jesús, in galileo.
69 Ora, estava Pedro assentado fora no pátio; e, aproximando-se uma criada, lhe disse: Também tu estavas com Jesus, o galileu.
70 Masqui ohcon oquiluihqueh, Pedro amo ocmopantih, uan imixpan nochtin oquihtoh: —Amo inmati tlenoh itcontohtoc.
70 Ele, porém, o negou diante de todos, dizendo: Não sei o que dizes.
71 Pedro yoyahtoya caltenco, uan ompa ocse siuatlaqueual oquitac, uan oquimiluih tlen ompa ocatcah: —Nin tlacatl noiuqui iuan ocatca in Jesús de Nazaret.
71 E, saindo para o alpendre, foi ele visto por outra criada, a qual disse aos que ali estavam: Este também estava com Jesus, o Nazareno.
72 Pedro ocsipa oquihtoh amo quixmati Jesús, oquihtoh: —¡Dios quitztoc neh dion amo inquixmati necah tlacatl!
72 E ele negou outra vez, com juramento: Não conheço tal homem.
73 Sauil tzocotzin tlen ompa ocatcah omotoquihqueh inauac Pedro, uan oquiluihqueh: —Yeh milauac, touatzin tonpoui iuan nitlasalohcauan, niman secmati, nic quen tontlahtoua niman icnextia canih touitz.
73 Logo depois, aproximando-se os que ali estavam, disseram a Pedro: Verdadeiramente, és também um deles, porque o teu modo de falar o denuncia.
74 Ihcuacon Pedro opeu ictoua mauitzi tlatzacuiltilis itich, tla istlacatoc. Uan octentlalaya Dios, octouaya: —¡Neh amo inquixmati non tlacatl! Sanniman ihcuacon otzahtzic in gallo.
74 Então, começou ele a praguejar e a jurar: Não conheço esse homem! E imediatamente cantou o galo.
75 Ihcuacon Pedro oquilnamic tlen Jesús yoquiluihca: “Achtoh ihcuac tzahtzis in gallo touatzin yexpa itconihtos amo itnechonixmati.” Pedro ihcuacon oquis quiyauac uan tlailiuis otlaocolchocac.
75 Então, Pedro se lembrou da palavra que Jesus lhe dissera: Antes que o galo cante, tu me negarás três vezes. E, saindo dali, chorou amargamente.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.