Atos 16
Ngú bà toko nambeè mì Mbíṛì ta ndâ ꞌduù (NDZ) vs NTLH
1 Páwòlò giì ꞌdo Sìlísìyà ya gí Dérébì, yí giì ꞌdo Dérébì ya gí Lísítàrà. Ta o tí nò, ꞌbí ꞌdakò tí mbe tala có mì Jézù, ta ṛè wó a Tìmàtéyò, náa nawu wó a jú Jùdéyà mbe ùnje gítí có mì Jézù gî káa bu wó a Ìgìrígì, kuu ta ꞌbá Lísítàrà.
1 Paulo chegou às cidades de Derbe e Listra. Em Listra morava um cristão chamado Timóteo. A mãe dele, uma cristã, era da raça dos judeus, mas o pai dele não era judeu.
2 Tìmàtéyò tí nò a ꞌbí ŋa ꞌdakò náa ndâ mbe ùnje gítí có mì Jézù gbí ndâ gbata Lísítàrà ta gbata Ìkónìyùmù ꞌdáá gî wu gbí wó ngé má.
2 Todos os irmãos que moravam em Listra e Icônio falavam bem de Timóteo.
3 Páwòlò bà-i-nò giì je Tìmàtéyò ya tí gí gbí gàzâ, tacó wàa, yí ꞌví dù tí ka nó mì yì. Páwòlò bàkà énò tacó ndâ ꞌduù gbí ndâ to tí nò ꞌdáá gî ŋò ni gî, máa, Tìmàtéyò ya gí gbí gàzâ si yí gbí ꞌviì lá, tacó bu wó a Ìgìrígì.
3 Paulo quis levá-lo consigo e por isso o circuncidou , pois todos os judeus que moravam naqueles lugares sabiam que o pai de Timóteo não era judeu.
4 Ndâ Páwòlò ta Tìmàtéyò giì ꞌbìtà bà nò kû ma ndâ có tí nó náa ndâ tú mì Jézù, ta ndâ kpo ꞌduù mì ndâ mbe ùnje gítí có mì Jézù, ꞌdè ꞌdo Jèrùzàlémè énó máa ndâ mbe ùnje gítí có mì Jézù ꞌví bàkà go ndú nó, ta ndi gbí ndâ gbata núú kû ya tí .
4 Nas cidades por onde passavam, eles diziam aos cristãos quais as decisões que tinham sido tomadas pelos apóstolos e pelos presbíteros da igreja de Jerusalém e aconselhavam que eles obedecessem a essas decisões.
5 Tacó énò, ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Jézù giì tee njembí ndú mítí Mbíṛì ta wotí tí ndii ŋìnó sàà kùṛo nó gî. Muu ndú delè giì àdì túkàꞌi.
5 Assim as igrejas ficavam mais fortes na fé, e o número de cristãos aumentava cada dia mais.
6 Ndâ Páwòlò ta ndâ ka wó mbe nó giì ndii co gbí ndâ to Fìríjìyà ta Gàlátì ká ta nó, tacó Bèṛi-mì-Mbíṛì kpo-gbí-tà-tù ndú gî, máa, ndú ꞌví ma có mì Mbíṛì mí gbí ndâ to Ásìyà gbí nó mì ndú nò lá.
6 Como o Espírito Santo não deixou que anunciassem a palavra na província da Ásia, eles atravessaram a região da Frígia-Galácia.
7 À gbí muu ndú ta o tí nò a có bà ya gí gbí to Bèsínìyà, káa, ndú mâ giì dooko gí Mísìyà gî, Bèṛi-mì-Jézù giì biya ji ndú gî.
7 Quando chegaram perto do distrito da Mísia, tentaram ir para a província da Bitínia, mas o Espírito de Jesus não deixou.
8 Ndú bà-i-nò giì ndii có Mísìyà ya gí gbí gbata Tòrówà.
8 Então atravessaram a Mísia e chegaram à cidade de Trôade.
9 Ta ꞌbí bèbìlì gbaànjé si ndâ Páwòlò ta ndâ ka nó mì wó kuu gbí gbata Tòrówà, ꞌbí i giì gì gí muu Páwòlò go ṛiì nô. Yí giì ŋò ꞌbí ꞌdakò, tí ꞌduù Mèsìdónìyà ṛò tíyò kû ꞌdeke tí wó ji yí énó máa, «Yo ndii gì gí Mèsìdónìyà, wàa yo ꞌví konì ze.»
9 Naquela noite Paulo teve uma visão. Ele viu um homem da província da Macedônia, que estava de pé e lhe pedia: “Venha para a Macedônia e nos ajude!”
10 Ṛo Páwòlò mâ giì da bìndi i tí nò, ze ngé giì bàkà nó gí Mèsìdónìyà, tacó ze giì ŋò ni ngbáṛángàꞌi gî, máa, a Mbíṛì ká kû tèꞌé tí ze, máa, ze ya gí bà ma Banga-Ngú-Có ji ndâ ꞌduù kà.
10 Logo depois dessa visão, nós resolvemos partir logo para a Macedônia, pois estávamos certos de que Deus nos havia chamado para anunciar o evangelho ao povo dali.
11 Ze bà-i-nò giì o gbâ ꞌdo Tòrówà jáá ya gí Sàmòsìrásì. Ze giì njè nó ꞌdo Sàmòsìrásì ta ꞌbí yé ya gí Nìpólìsì.
11 Nós embarcamos em Trôade e fomos diretamente para a ilha de Samotrácia. No dia seguinte chegamos ao porto de Neápolis.
12 Ze giì ya ꞌdo bà-i-nò gí Fìlípì, tí gbolò gbata, delè tí kpóló-kpolo gbata gbí to Mèsìdónìyà, náa à kû zogo a ngáángbá gba mì ndâ Ròmánò. Ze mâ giì bàkà làmbu sili mí Fìlípì gî,
12 Dali fomos a Filipos, que é uma cidade do primeiro distrito da província da Macedônia e também colônia romana, onde ficamos vários dias.
13 ze giì co ꞌdo gbí ndùgù gbata ta ꞌbí ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà gbaànjé ya gí yì ngo, tacó ze ŋò ni gî, máa, ŋìnò bà dù a bàndò bà kili ndâ Jùdéyà tacó bà ꞌdeke tí ndú ji Mbíṛì. Ze bà-i-nò giì ki tí ze to, bìndi ze giì nìbà có mì Mbíṛì ji ndâ ꞌbí niì mbe kili mí kà.
13 No sábado saímos da cidade e fomos para a beira do rio, pois pensávamos que ali devia haver um lugar de oração para os judeus. Sentamos e começamos a conversar com as mulheres que estavam reunidas lá.
14 ꞌBí niì gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí ndâ niì tí nò, ta ṛè wó a Lídìyà, mbe gì ꞌdo gbí gbata Tìyàtírà, tí niì mbe kû co tí kpokèjì mì Mbíṛì, ta nèté mì wó a bà mà bí-bi i bà moo bòngo, mâ giì ꞌdi ndâ có tí nò náa ze ꞌdè ji ndú nò, Mbíṛì giì je njembí bà ùnje gítí ndâ có tí nò náa Páwòlò ꞌdè nò ji yí.
14 Uma daquelas mulheres que estavam nos ouvindo era Lídia, uma vendedora de púrpura , da cidade de Tiatira. Ela adorava a Deus, e o Senhor abriu a mente dela para que compreendesse o que Paulo dizia.
15 À mâ giì caka tí ndú ta ndâ ꞌduù ꞌbá mì wó ꞌdáá gî gî, yí giì nanaka mítí ze, máa, ze ya gí bà dù a i ꞌbá mì yì, lê náa ze ŋò ni ta yúcó gî, máa, yì tee njembí yì ꞌdáá mítí Mbíṛì gî nô.
15 Ela e as pessoas da sua casa foram batizadas. Depois Lídia nos convidou, dizendo: — Venham ficar na minha casa, se é que vocês acham que, de fato, eu creio no Senhor. Assim ela nos convenceu a ficar na casa dela.
16 Ta ꞌbí o gbaànjé si ze kû ya gí bàndò bà ꞌdeke tí ji Mbíṛì, ze giì ꞌde ꞌbí ꞌvinî, tí i-gbí-kecì mì ndâ ꞌbí ꞌduù, ta bààcì gbí muu wó. Ndâ mbe tí ꞌvinî tí nò ꞌde i gbí bààcì tí nò gbí muu wó nò ngé ndii gî.
16 Certo dia, quando estávamos indo para o lugar de oração, veio ao nosso encontro uma escrava. Essa moça estava dominada por um espírito mau que adivinhava o futuro, e os seus donos ganhavam muito dinheiro com as adivinhações que ela fazia.
17 ꞌVinî tí nò mâ giì ŋò ze, yí giì ꞌbìtà bà ṛu ndi ze ta ndâ Páwòlò ta bà ꞌdè có ta kòcò wó ngéé gí yaà, máa, «Ŋìnó a ndâ bòò mì Mbíṛì tí nó mbe kû dù ngéé gbíṛì nó ká nô. Ndú gì tacó bà tùbà kpokèjì bà ꞌvala yo ji yo.»
17 A moça começou a nos seguir, gritando assim: — Estes homens são
18 Síí gbí ṛi bà tò ŋa kû tí nò mì ꞌvinî tí nò tàkò ze giì dù lá. Yí mâ giì bàkà kpòò, ta ꞌbí ṛi gbaànjé yí mâ giì gì gí tàkò ze ta ŋa i mì wó nò, njembí Páwòlò giì volo gítí wó gî. Páwòlò giì ꞌvìsì tí wó gí ndiì, yí giì ꞌdè có ji bààcì tí nò á gbí muu ꞌvinî tí nò nò, máa, «Ye kû ꞌdè có ji wò ta ṛè mì Jézù tí Bìndi-Mbíṛì, máa, wò co ꞌdo gbí muu ꞌvinî tí nò gî.» Káa, à káa póó bà ꞌdè có tí nò mì Páwòlò, bààcì tí nò giì co ꞌdo gbí muu ꞌvinî tí nò gî.
18 Ela fez isso muitos dias. Por fim Paulo se aborreceu, virou-se para ela e ordenou ao espírito: — Pelo poder do nome de Jesus Cristo, eu mando que você saia desta moça! E, no mesmo instante, o espírito saiu.
19 Ndâ mbe tí ꞌvinî tí nò mâ giì ŋò ni énó máa, Páwòlò volo gbí bà ꞌde i mì ndâ yì ꞌdo gbí wó gî, ndú giì zèè ndâ Páwòlò ta Sìlìvánò, bìndi ndú giì kaa ndú ta bà gbùṛùngà ndú kû ya tí gí gbí ngbàngà á bàndò ꞌvélè.
19 Quando os donos da moça viram que não iam poder mais ganhar dinheiro com as adivinhações dela, agarraram Paulo e Silas e os arrastaram até a praça pública, diante das autoridades.
20 Ndú mâ giì yee ta ndú kà gî, ndú giì kpì ngbàngà tí ndú ji ndâ gba énó máa, «Ndâ ꞌdakò tí nó kuu nó a ndâ Jùdéyà, káa ndú kû bàkà ꞌviya mí gbí gbata mì ndoo.
20 Eles os apresentaram a essas autoridades romanas e disseram: — Estes homens são judeus e estão provocando desordem na nossa cidade.
21 Ndú kû bàkà ꞌbí ŋa i mì ndú náa à me yúcó tacó tí ndâ bòò Rómà ꞌví ùnje gítí nò lá. Bà ṛu ndi ŋa kpokèjì tí nò mì ndú nò delè me dú tacó tí ndoo tí ndâ bòò Rómà lá.»
21 Estão ensinando costumes que são contra a nossa lei . Nós, que somos romanos, não podemos aceitar esses costumes.
22 Có tí nò náa ndâ ꞌdakò tí nò ꞌdè nò giì volo njembí ndâ ꞌduù tí nò mbe tì mèè mí gbí ngbàngà ta o tí nò nò gítí ndâ Páwòlò ta Sìlìvánò gî. Ndâ gba bà-i-nò giì yaka gbí ndâ bòngo ꞌdo tí ndâ Páwòlò ta Sìlìvánò ta kpo tàkòcò gî. Bìndi ndú giì waa có mítí ndú, máa, à gbì ndú.
22 Aí uma multidão se ajuntou para atacar Paulo e Silas. As autoridades mandaram que tirassem as roupas deles e os surrassem com varas.
23 À mâ giì gbì ndâ Páwòlò ta Sìlìvánò go có mì ndâ gba nò tè gî, à giì kaa ndú nè mí gbí zàà. Bìndi ndâ gba giì ꞌdè có ji mbe ù njekèjì zàà máa, yí kpolo tí ndú tí kpoò.
23 Depois de baterem muito neles, as autoridades jogaram os dois na cadeia e deram ordem ao carcereiro para guardá-los com toda a segurança.
24 Mbe ù njekèjì zàà bà-i-nò giì kaa ndú ya tí ngéé gí tàꞌi ŋìnó ngé kùṛo kà nô. Yí mâ giì eṛe kò ndú gî, yí giì nè njekèjì gí tàkò ndú ṛítí gî.
24 Depois de receber essa ordem, o carcereiro os jogou numa cela que ficava no fundo da cadeia e prendeu os pés deles entre dois blocos de madeira.
25 O mâ giì gbooko gî, ndâ Páwòlò ta Sìlìvánò giì dù kû ꞌdeke tí ndú, ta bà cu cè kû be ta ṛè Mbíṛì, káa ndâ ꞌbí ka ndú náa ndú ta ndú gbí zàà nó giì dù ngbi-ngbìì kû ꞌdi ndâ i tí nò náa ndú kû me nò.
25 Mais ou menos à meia-noite, Paulo e Silas estavam orando e cantando hinos a Deus, e os outros presos escutavam.
26 Ndú giì gu káa ndiì ta bà tanga tí mì to. Ndú mâ giì zekeꞌo, ndú giì ŋò ndâ njekèjì zàà ꞌdáá gî njaanga tí nga-ngàà gî. Ndâ gìnjírì tí nó náa à eṛe ta ndâ kò ndâ ꞌduù gbí zàà nó giì kaṛaka gbí tí kpátá-kpàtà, kpátá-kpàtà, ꞌdo tí kò ndú gî.
26 De repente, o chão tremeu tanto, que abalou os alicerces da cadeia. Naquele instante todas as portas se abriram, e as correntes que prendiam os presos se arrebentaram.
27 ꞌDuù tí nó mbe kû ù njekèjì zàà nó mâ giì gundiì ꞌdo tí ṛì, yí mâ giì ŋò ndâ njekèjì zàà ꞌdáá nga-ngàà, nga-ngàà, yí giì ja sìzò mì wó ꞌdo gbí foko, tacó wàa, yì ꞌví zi ta tí yì gî, tacó yí koṛo có énó máa, ndâ ꞌduù gbí zàà faka ꞌdáá mítí yì gî.
27 Aí o carcereiro acordou. Quando viu que os portões da cadeia estavam abertos, pensou que os prisioneiros tinham fugido. Então puxou a espada e ia se matar,
28 Káa Páwòlò mâ giì ŋò yí tí , yí giì tò kû ji yí ta kòcò wó ngéé gí yaà máa, «Zi tí lo lá! Ze ꞌdáá ta kábà muu ze kuu nô.»
28 mas Paulo gritou bem alto: — Não faça isso! Todos nós estamos aqui!
29 ꞌDakò tí nò mâ giì ꞌdi có tí nò náa Páwòlò ꞌdè ji yí nò, yí giì ꞌdè có máa, à òlò ngba wu. À mâ giì òlò ngba wu ji yí gî, yí giì co ta ngèlè ta gúku, kpùṛù-kpùṛù, ya gí bà ꞌva tí wó kùṛo ndâ Páwòlò ta Sìlìvánò.
29 Aí o carcereiro pediu que lhe trouxessem uma luz, entrou depressa na cela e se ajoelhou, tremendo, aos pés de Paulo e Silas.
30 Yí giì kaa ndú ꞌdo gbí zàà gí sè. Bìndi yí giì ꞌvee ndú máa, «Ye ꞌví bàkà a ŋa yè, tacó wàa ye ꞌví ꞌvala tí , ndâ kpo ꞌduù?»
30 Depois levou os dois para fora e perguntou: — Senhores, o que devo fazer para ser salvo?
31 Káa ndú giì ꞌvìsì có ji yí énó máa, «Ùnje gítí có mì Mbe tí ndoo tí Jézù, wàa wò bà ꞌvala gî. Ndâ ꞌduù bá mì lo ꞌdáá gî delè bà ꞌvala gî.»
31 Eles responderam: — Creia no Senhor Jesus e você será salvo — você e as pessoas da sua casa.
32 Ndâ Páwòlò ta Sìlìvánò bà-i-nò giì ꞌbìtà bà ma có gítí Mbe tí ndoo ji ndâ ꞌdakò tí nò, ta ndâ ꞌviì mì wó, giì je ndâ ꞌduù ꞌbá mì wó ꞌdáá gî.
32 Então eles anunciaram a palavra do Senhor ao carcereiro e a todas as pessoas da casa dele.
33 ꞌDakò tí nò bà-i-nò giì kaa ndâ Páwòlò ta Sìlìvánò ká ta kpo-gbíꞌo tí nò, yí giì caka ṛo ndâ kà bà gbì ndú ta ndi tí kútí ndú nó gî.
33 Naquela mesma hora da noite, o carcereiro começou a cuidar deles, lavando os ferimentos da surra que haviam levado. Logo depois ele e todas as pessoas da sua casa foram batizados.
34 ꞌDakò tí nò giì kaa ndú ya tí gí ꞌbá mì wó, yí giì je i-zó-zò ji ndú. Líkíꞌo giì bàkà ndú ta ndâ ꞌduù ꞌbá mì wó ꞌdáá gî, tacó ndú ꞌvìsì muu ndú ꞌdo tí ndâ tende kpokèjì gítí kpokèjì mì Mbíṛì gî.
34 Em seguida ele levou Paulo e Silas para a sua casa e lhes deu comida. O carcereiro e as pessoas da sua casa ficaram cheios de alegria porque agora criam em Deus.
35 Yé mâ giì too gî, ndâ kpo-kpò ꞌduù mbe kû waa có gbí ngbàngà giì tuu ndâ ꞌbí kùṛo ndâ àsìkérì mbe kû kpolo tí ndâ ꞌduù gbí zàà ya tí ji ꞌduù tí nó gbí nèté ta o tí nò nó, máa, «Njaanga ndâ ꞌdakò tí nò gî.»
35 Quando amanheceu, as autoridades romanas mandaram alguns policiais com a seguinte ordem para o carcereiro: “Solte esses homens.”
36 ꞌDakò tí nò mbe kû kpolo tí ndâ ꞌduù gbí zàà ta o tí nò nò giì ya gí mì Páwòlò, bìndi yí giì ꞌdè có ji yí máa, «Ndâ kpo-kpò ꞌduù mbe kû waa có gbí ngbàngà tuu tú gì tí énò máa, ye njaanga yo gî. À má énò, yo co gí sè, wàa yo ꞌví ya nìkì maa.»
36 Então o carcereiro disse a Paulo: — As autoridades mandaram soltá-los. Podem ir embora em paz.
37 Káa Páwòlò giì ꞌvìsì có ji ꞌdakò tí nò máa, «Ndâ gba máa yè? Ndú ꞌvee me gbí nje ze lá, káa ndú giì gbì ze tí ndâ ꞌviì-Rómà mí kùṛo ndâ ꞌduù ꞌdáá gî, bìndi ndú giì kaa ze mí gbí zàà, káa, ndú kpónó giì ꞌdè có énó máa, ndâ yì kû njaanga ze gbí dùde? ꞌBí có go énò wálá! Si káa ꞌdóó ndú ká ꞌví gì ta kò ndú, wàa ndú ꞌví kaa ze gí sè.»
37 Mas Paulo disse aos policiais: — Eu e Silas somos cidadãos romanos e, mesmo assim, sem termos sido julgados, fomos surrados em público. E depois nos jogaram na cadeia. E agora querem nos mandar embora assim em segredo? Isso não! Que as próprias autoridades romanas venham aqui e nos soltem!
38 Ndâ kùṛo ndâ àsìkérì tí nò mâ giì je ndi kòcò Páwòlò nò ya tí ji ndâ mbe waa có gbí ngbàngà, bà ꞌdi có énó máa, ndâ Páwòlò ta Sìlìvánò a ndâ ꞌviì-Rómà nò giì te a gúku mítí ndú.
38 Os policiais foram contar às autoridades romanas o que Paulo tinha dito. Quando as autoridades souberam que Paulo e Silas eram cidadãos romanos, ficaram com medo
39 Ndú bà-i-nò giì ya gí mì ndâ Páwòlò ta Sìlìvánò gbí zàà kà, bìndi ndú giì yìì ndú ta bà ꞌdeke tí ndú ji ndú, máa, ndú co gí sè ꞌdo gbí zàà, wàa ndú ꞌví njè nó ꞌdo gbí gbata Fìlípì gî.
39 e foram lhes pedir desculpas. Então os tiraram da prisão e pediram que fossem embora da cidade.
40 Ndâ Páwòlò ta Sìlìvánò giì co ꞌdo gbí zàà ya gí ꞌbá mì Lídìyà. Ndú mâ giì ŋò ndâ mbe ùnje gítí có mì Jézù kà, ndú mâ giì ꞌdè ndâ có ŋìnó mbe kû je wotí ji ndâ ꞌduù nó ji ndú gî, ndú giì njè nó ꞌdo gbí gbata Fìlípì gî.
40 Paulo e Silas saíram da cadeia e foram para a casa de Lídia. Ali encontraram-se com os irmãos, animaram a todos e depois foram embora.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 16, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.