João 6
ULwitikano uLupya (NDH) vs NTLH
1 Bhwo isho shaakinda, uYeesu na bhamanyili bhaake bhakaghaluka ku Ghalilaayi, bhakalobhoka nu kubhuuka ku isiila inine ilya sumbi ughwa Ghalilaayi yuuyo ingamu inine ghwi Tibheeliya.
1 Depois disso, Jesus atravessou o lago da Galileia, que também é chamado de Tiberíades.
2 Ichilundilo ichikulu icha bhandu chikamukongagha uYeesu ku nongwa iya kuti bhakafibhonagha ifyika fiifyo akafibhombagha ku bhandu abhabhine.
2 Uma grande multidão o seguia porque eles tinham visto os milagres que Jesus tinha feito, curando os doentes.
3 Po bhwo bhaalobhoka usumbi, uYeesu na bhamanyili bhaake bhakakwela ku kaghamba nu kwikala pamupeene.
3 Ele subiu um monte e sentou-se ali com os seus discípulos.
4 Akabhalilo ako, ichaaka icha Pasaka iya Bhayuuta chikabha chipalamiile.
4 A Páscoa , a festa principal dos judeus, estava perto.
5 Bhwo uYeesu akaali ali ku kaghamba, akatesha nu kuchibhona ichilundilo ichikulu icha bhandu chiicho chikiisagha kukwake. Po akamubhuusha uFilipu akati, “Ghwe Filipu, kali, tubhaghiile ukughula kuughu imikati iya kubhaliisha abhandu bhooshi abha?”
5 Jesus olhou em volta de si e viu que uma grande multidão estava chegando perto dele. Então disse a Filipe:
6 UYeesu akamubhuusha uFilipu ulwo ukuti amughele, loole ubhwanalooli bhwa kuti umwene akabha ameenye muumwo abhaghiile ukubhomba ukuti afyaghe ifindu.
6 Ele sabia muito bem o que ia fazer, mas disse isso para ver qual seria a resposta de Filipe.
7 UFilipu akamwamula akati, “Nalinga tubhaghiile ukughula imikati iya ndinaali imya shibhili (200), poope fitabhaghiile ukubhayiilania abhandu abha ukuti ghweshi umundu apokeele finandi paapo bhingi lukulu.”
7 Filipe respondeu assim: — Para cada pessoa poder receber um pouco de pão, nós precisaríamos gastar mais de duzentas moedas de prata .
8 Umumanyili umunine ughwa Yeesu, uNdeleeya, yuuyo akabha ghwi ghwamwabho ghwa Siimoni Peeteli, akamwamula uYeesu akati,
8 Então um dos discípulos, André, irmão de Simão Pedro, disse:
9 “Ghwe Malafyale, aliipo umulumyana yumo panu yuuyo ali ni mikati mihaano iya shayili ni iswi shibhili inandi. Kali, ifindu ifinandi isa ifi fibhaghiile ukuchiyiilania ichilundilo chooshi ichi?” Ishayili|alt="shayiri" src="lb00102c.tif" size="col" loc="6:4" copy="Louise Bass The British & Foreign Bible Society, 1994" ref="6:9"
9 — Está aqui um menino que tem cinco pães de cevada e dois peixinhos. Mas o que é isso para tanta gente?
10 Po uYeesu akabhabhuula abhamanyili bhaake akati, “Bhabhuule abhandu bhiikale paase.” Pabhuyo bhula pakabhaapo ni chiposo ichingi. Po abhamanyili bhaake bhakabhabhuula abhandu bhala, bhoope bhakiikala paase bhooshi. Mu chilundilo chila, abhandu bhaabho bhakiikala bhakabha abhaliisha abhoelufu bhahaano (5,000). Mu chilundilo icho bhakabhaamwo abhakolo na bhaana, loole bhakabhabhelengagha abhaliisha bheene.
10 Jesus disse: Então todos se sentaram. (Havia muita grama naquele lugar.) Estavam ali quase cinco mil homens.
11 Po uYeesu akeegha imikati yila, akapaalisha kwa Chaala. Bhwo aapaalisha, akabhayabhila abhandu bhooshi bhaabho bhakabhaapo pala. Po uYeesu akeegha ni iswi shila, akapaalisha kwa Chaala. Bhwo aapaalisha, akabhayabhila abhandu bhala. Abhandu bhooshi bhakalya nu kwikuta isa muumwo bhakalondelagha.
11 Em seguida Jesus pegou os pães, deu graças a Deus e os repartiu com todos; e fez o mesmo com os peixes. E todos comeram à vontade.
12 Bhwo abhandu bhooshi bhiikuta, uYeesu akabhabhuula abhamanyili bhaake akati, “Bhungaania utubhululusha utwa findu tuutwo twashaala ukuti manye kakomanike naakamu.”
12 Quando já estavam satisfeitos, ele disse aos discípulos:
13 Po bhakabhungaania ifindu fyoshi fiifyo fikashaala ukufuma mu mikati mihaano iya shayili ni iswi shibhili nu kwisusha utupombo kalongo na tubhili (12).
13 Eles ajuntaram os pedaços e encheram doze cestos com o que sobrou dos cinco pães.
14 Bhwo abhandu bhala bhaachibhona ichiika chiicho uYeesu akachibhomba, bhakayugha bhakati, “Nalooli umundu uyu musololi ukufuma kwa Chaala yuuyo tukasubhaalilagha ukuti akwisa mu chiisu ichi.”
14 Os que viram esse milagre de Jesus disseram: — De fato, este é o
15 UYeesu akamanya ukuti abhandu bhala bhakulonda ukumukola ukuti bhamubhiike abhe ghwi Malafyale ghwabho ku maka, loole umwene akatiila nu kubhuuka pakwikala mwene ku kaghamba.
15 Jesus ficou sabendo que queriam levá-lo à força para o fazerem rei; então voltou sozinho para o monte.
16 Bhwo lyabha lya namasubha, abhamanyili abha Yeesu bhakiilomuka ukubhuuka kwa sumbi ughwa Ghalilaayi.
16 De tardinha, os discípulos de Jesus desceram até o lago.
17 Bhwo bhaafika, bhakiingila mu bhwato nu kwanda ukulobhoka usumbi ukubhuuka ku kaaya aka Kapenabhumu. Mu kabhalilo ako, ichiisi chikabha chaaghwa nu kuti uYeesu akabha akaali ukubha pamupeene nabho.
17 Subiram num barco e começaram a atravessar o lago na direção da cidade de Cafarnaum. Quando já estava escuro, Jesus ainda não tinha vindo se encontrar com eles.
18 Po inguli ingulu shikaanda ukubhukoma ubhwato ku nongwa iya chikungu chiicho chikakukagha mwa sumbi yula.
18 De repente, um vento forte começou a soprar e a levantar as ondas.
19 Bhwo abhamanyili abha Yeesu bhaafugha ubhwato ikilomiita ihaano pamu ihaano na yimo (6) ukufuma ku chiseese kwa sumbi, bhakamubhona uYeesu akughenda pamwanya pa miishi, akupalamila ku bhwato, po bhakooghopa leka.
19 Os discípulos já tinham remado uns cinco ou seis quilômetros, quando viram Jesus andando em cima da água e chegando perto do barco. E ficaram com muito medo.
20 Loole uYeesu akabhabhuula akati, “Neene, manye mwoghopaghe!”
20 Mas Jesus disse:
21 Po bhakalondagha ukumupokeela uYeesu ukuti iingile mu bhwato, loole ubhwato bhukafika nakalinga ku chiisu ichikafu kuukwo bhakabhuukagha.
21 Então eles o receberam com prazer no barco e logo chegaram ao lugar para onde estavam indo.
22 Ishiku liilyo likakongagha, ichilundilo icha bhandu bhaabho bhakashaala ku isiila inine ilya sumbi ughwa Ghalilaayi, bhakamanya ukuti bhukabhaapo ubhwato bhumobhweneeshe kula. Soona bhakamanya ukuti uYeesu atakiingila mu bhwato pamupeene na bhamanyili bhaake, loole abhamanyili bhala bhakabhuuka bheene mu bhwato bhula.
22 No dia seguinte a multidão que estava no lado leste do lago viu que ali só havia um barco pequeno. Sabiam que Jesus não tinha embarcado com os discípulos, pois estes haviam saído sozinhos.
23 Po abhandu bhamu bhakiisa na maato amanine ukufuma mu kaaya aka Tibheeliya nu kufika paapo ichilundilo icha bhandu bhakalya imikati bhwo uYeesu aamupaalisha uChaala.
23 Enquanto isso, outros barcos chegaram da cidade de Tiberíades e encostaram perto do lugar onde a multidão tinha comido pão depois de o Senhor Jesus ter dado graças.
24 Bhwo ichilundilo icha bhandu bhala bhaashaaghania ukuti uYeesu na bhamanyili bhaake bhataliipo pala, bhakiingila mu maato ghala nu kubhuuka ku kaaya aka Kapenabhumu pakumulonda uYeesu.
24 Quando viram que Jesus e os seus discípulos não estavam ali, subiram nos barcos e saíram para Cafarnaum a fim de procurá-lo.
25 Bhwo abhandu bhala bhaamwagha uYeesu ku isiila inine ilya sumbi ughwa Ghalilaayi, bhakamubhuusha bhakati, “Ghwe Mumanyishi, kali, ghwisile liighi kuno?”
25 A multidão encontrou Jesus no lado oeste do lago, e perguntaram a ele: — Mestre, quando foi que o senhor chegou aqui?
26 UYeesu akabhaamula akati, “Nalooli ingubhabhuula, imeenye ukuti mutakuundonda ku nongwa iya kuti mwafyaghaniishe ifyika fiifyo naabhombite, loole mukuundonda ku nongwa iya kuti naabhapiile imikati nuumwe mwaliile nu kwikuta.
26 Jesus respondeu:
27 Manye mubhombelaghe imbombo ifindu fiifyo fikukomanika, loole bhombelagha imbombo ifindu fiifyo fikubhapa abhandu ubhwumi ubhwa bhwila na bhwila fiifyo uMwana ughwa Mundu indiabhape. Paapo umwene ghwe yuuyo uChaala amupiile amaka agha kubhomba ulwo.”
27 Não trabalhem a fim de conseguir a comida que se estraga, mas a fim de conseguir a comida que dura para a vida eterna. O
28 Po abheene bhakamubhuusha bhakati, “Kali, tubhombe kooni ukuti tushibhombaghe imbombo shiisho uChaala akulonda?”
28 — O que é que Deus quer que a gente faça? — perguntaram eles.
29 Ghwepe uYeesu akabhaamula akati, “Imbombo yiiyo uChaala akulonda ukuti muyibhombaghe ya kuti muunyiitikaghe une nee aandumite kukwinyu ukufuma kumwanya.”
29 — Ele quer que vocês creiam naquele que ele enviou! — respondeu Jesus.
30 Bhakamubhuusha bhakati, “Kali, indiubhombe chiika chiki ukuti tuchibhone nu kwitika ukuti nalooli ufumite kumwanya? Kali, indiubhombe kooni?
30 Eles disseram: — Que milagre o senhor vai fazer para a gente ver e crer no senhor? O que é que o senhor pode fazer?
31 Abhosekulu bhiitu bhakalya ifindu ichikolo icha mana bhwo bhali mu lungalangala isa muumwo shisimbiighwe mu Masimbo aMeelu ukuti, ‘UMoose akabhapa umukati ukufuma kumwanya ukuti bhalye.’ ”
31 Os nossos antepassados comeram o maná no deserto, como dizem as Escrituras Sagradas : “Do céu ele deu pão para eles comerem.”
32 Po uYeesu akabhabhuula akati, “Nalooli ingubhabhuula, ataa ghwi Moose yuuyo akabhapa abhosekulu bhiinyu ifindu ukufuma kumwanya, loole uTaata ghwe yuuyo akubhapa umwe ifindu ifya nalooli ukufuma kumwanya.
32 Jesus disse:
33 Paapo ifindu ifya nalooli neene nee uChaala aandumite ukufuma kumwanya ukuti imbape ubhwumi ubhwa bhwila na bhwila abhandu bhaabho bhali mu chiisu ichi.”
33 Porque o pão que Deus dá é aquele que desce do céu e dá vida ao mundo.
34 Po bhakamwamula bhakati, “Ghwe Malafyale, tukusuuma utupange ifindu ifya chikolo icho amashiku ghooshi.”
34 — Queremos que o senhor nos dê sempre desse pão! — pediram eles.
35 UYeesu akabhaamula akati, “Une nee findu fiifyo fikubhapa abhandu ubhwumi ubhwa bhwila na bhwila. Umundu ghweshi yuuyo akwisa kukwangu nu kuunyiitika, ataaakapulike naalumo isala ni nyoota.
35 Jesus respondeu:
36 Loole une ingabhabhuula ukuti pamupeene nu kuti mufibhweni ifyika fiifyo ifibhombite, poope mukaali mutakuunyiitika.
36 Mas eu já disse que vocês não creem em mim, embora estejam me vendo.
37 Abhandu bhooshi bhaabho uTaata akuumba, indibhiise kukwangu nu kuunyiitika, nuune indaaingamukaane umundu ghweshi yuuyo akwisa kukwangu.
37 Todos aqueles que o Pai me dá virão a mim; e de modo nenhum jogarei fora aqueles que vierem a mim.
38 Paapo une ingiisa ukufuma kumwanya ukuti imbombaghe shiisho bhwighane bhwa Taata yuuyo aandumite. Indakiisa ukuti imbombaghe shiisho bhwighane bhwangu.
38 Pois eu desci do céu para fazer a vontade daquele que me enviou e não para fazer a minha própria vontade.
39 Soona bhwighane bhwa Taata yuuyo aandumite ukuti manye imusofye naayumo mu bhala bhaabho aambiile, loole imbashuushe bhabhe bhuumi pi ishiku ilya bhumalilo ilya bhulongi ubhwa chiisu.
39 E a vontade de quem me enviou é esta: que nenhum daqueles que o Pai me deu se perca, mas que eu ressuscite todos no último dia.
40 Paapo uTaata akulonda ukuti abhandu bhooshi bhaabho bhakushaaghania ukuti une nee Mwana ghwake nu kuunyiitika, bhabhange nu bhwumi ubhwa bhwila na bhwila. Nuune indiingabhashuushe soona pi ishiku ilya bhumalilo ilya bhulongi ubhwa chiisu.”
40 Pois a vontade do meu Pai é que todos os que veem o Filho e creem nele tenham a vida eterna; e no último dia eu os ressuscitarei.
41 Po aBhayuuta bhakaanda ukwibhuniisha ku nongwa iya kuti uYeesu akati, “Une nee mukati ghuughwo uChaala atumite ukufuma kumwanya.”
41 Eles começaram a criticar Jesus porque ele tinha dito: “Eu sou o pão que desceu do céu.”
42 Bhakabhuusania bheene-bheene bhakati, “Kali, umundu uyu ataa ghwi Yeesu, umwana ughwa Yoosefu yuuyo tubhameenye na bhapaapi bhaake bhooshi? Po kali, abhaghiile bhuleele ukuyugha ukuti, ‘Ifumite kumwanya’?”
42 E diziam: — Este não é Jesus, filho de José? Por acaso nós não conhecemos o pai e a mãe dele? Como é que agora ele diz que desceu do céu?
43 UYeesu akabhaamula akati, “Leka ukwibhuniisha mwibheene-bheene.
43 Jesus respondeu:
44 Naayumo umundu yuuyo abhaghiile ukwisa kukwangu linga uTaata yuuyo aandumite atamulongoshiishe. Nuune indiingamushuushe soona pi ishiku ilya bhumalilo ilya bhulongi ubhwa chiisu.
44 Só poderão vir a mim aqueles que forem trazidos pelo Pai, que me enviou, e eu os ressuscitarei no último dia.
45 Paapo abhasololi bhakasimba mu bhokalata bhaabho ukuti, ‘UChaala indiakabhamanyishe abhandu bhooshi.’ Po umundu ghweshi yuuyo akupulikisha nu kumanyila ukufuma kwa Taata, umundu uyo akwisa kukwangu nu kuunyiitika une.
45 Nos
46 Naayumo umundu yuuyo amubhweni uChaala uTaata, loole une nimwene neene imubhweni paapo ifumite kukwake.
46 Isso não quer dizer que alguém já tenha visto o Pai, a não ser aquele que vem de Deus; ele já viu o Pai.
47 Nalooli ingubhabhuula, umundu ghweshi yuuyo akuunyiitika une, ali nu bhwumi ubhwa bhwila na bhwila.
47 — Eu afirmo a vocês que isto é verdade: quem crê tem a vida eterna.
48 Une nee findu fiifyo fikubhapa abhandu ubhwumi ubhwa bhwila na bhwila.
48 Eu sou o pão da vida.
49 Pamupeene nu kuti abhosekulu bhiinyu bhakalya ifindu ichikolo icha mana bhwo bhali mu lungalangala, poope bhakafwa isa abhandu abhanine.
49 Os antepassados de vocês comeram o maná no deserto, mas morreram.
50 Loole panu filiipo ifindu fiifyo fifumite kwa Chaala. Linga umundu aalya ifindu ifyo, ataaakafwe naalumo.
50 Aqui está o pão que desce do céu; e quem comer desse pão nunca morrerá.
51 Une nee findu ukufuma kumwanya fiifyo fikubhapa abhandu ubhwumi. Umundu ghweshi yuuyo akulya ifindu ifi, indiabhange nu bhwumi ubhwa bhwila na bhwila. Ifindu ifi mubhili ghwangu ghuughwo indiingutiishe ku bhandu abha chiisu ichi ukuti bhabhange nu bhwumi ubhwa bhwila na bhwila.”
51 Eu sou o pão vivo que desceu do céu. Se alguém comer desse pão, viverá para sempre. E o pão que eu darei para que o mundo tenha vida é a minha carne.
52 Po aBhayuuta bhakaanda ukukaanikana bheene-bheene nu kubhuusania bhakati, “Kali, umundu uyu abhaghiile bhuleele ukutupa umubhili ghwake ukuti tughulye?”
52 Aí eles começaram a discutir entre si. E perguntavam: — Como é que este homem pode dar a sua própria carne para a gente comer?
53 Loole uYeesu akabhabhuula akati, “Nalooli ingubhabhuula, linga mutakulya umubhili nu kungʼwa ibhanda ilya Mwana ughwa Mundu, mutaamubhange nu bhwumi ubhwa bhwila na bhwila.
53 Então Jesus disse:
54 Umundu ghweshi yuuyo akulya umubhili ghwangu nu kungʼwa ibhanda lyangu ali nu bhwumi ubhwa bhwila na bhwila, nuune indiingamushuushe soona pi ishiku ilya bhumalilo ilya bhulongi ubhwa chiisu.
54 Quem come a minha carne e bebe o meu sangue tem a vida eterna, e eu o ressuscitarei no último dia.
55 Paapo umubhili ghwangu findu ifya nalooli ni ibhanda lyangu chakungʼwa icha nalooli.
55 Pois a minha carne é a comida verdadeira, e o meu sangue é a bebida verdadeira.
56 Umundu ghweshi yuuyo akulya umubhili ghwangu nu kungʼwa ibhanda lyangu, indieendelelaghe ukwikala pamupeene nuune, nuune indineendelelaghe ukwikala pamupeene naghwe.
56 Quem come a minha carne e bebe o meu sangue vive em mim, e eu vivo nele.
57 Isa muumwo uTaata yuuyo aandumite une mwumi, nuune nee mwumi ku nongwa iya Taata. Bhubhuubhwo, umundu ghweshi yuuyo akuundya une, indiabhange mwumi ku nongwa yangu.
57 O Pai, que tem a vida, foi quem me enviou, e por causa dele eu tenho a vida. Assim, também, quem se alimenta de mim terá vida por minha causa.
58 Po une nee findu fiifyo fyilomukite paase ukufuma kumwanya. Ifindu ifi fitagheliile ni findu fiifyo abhosekulu bhiinyu bhakalya, poope bhakafwa. Loole umundu ghweshi yuuyo akulya ifindu ifi, indiabhange nu bhwumi ubhwa bhwila na bhwila.”
58 Este é o pão que desceu do céu. Não é como o pão que os antepassados de vocês comeram e mesmo assim morreram. Quem come deste pão viverá para sempre.
59 UYeesu akashiyugha isho bhwo ali pakumanyisha mu sinaghoghi ku kaaya aka Kapenabhumu kula.
59 Jesus disse isso quando estava ensinando na sinagoga de Cafarnaum.
60 Bhwo bhaamupulika akuyugha isho, abhingi mu bhamanyili bhaake bhakayughisania bheene-bheene bhakati, “Ifimanyisho ifi fikafu leka! Kali, ghwini yuuyo abhaghiile ukufyitika?”
60 Muitos seguidores de Jesus ouviram isso e reclamaram: — O que ele ensina é muito difícil! Quem pode aceitar esses ensinamentos?
61 Bhwo uYeesu aashaaghania ukuti abhamanyili bhaake bhakwibhuniisha ku shiisho ayughite, akabhabhuusha akati, “Kali, linga ifimanyisho ifi fikubhapela umwe ukuti muleke ukuunyiitika,
61 Não disseram nada a Jesus, mas ele sabia que eles estavam resmungando contra ele. Por isso perguntou:
62 po indishikabhe bhuleele linga mukumubhona uMwana ughwa Mundu akukwela ukubhuuka kumwanya kuukwo akabha kubhwandilo?
62 E o que aconteceria se vocês vissem o
63 UMbepo ughwa Chaala ghwe yuuyo akubhapa abhandu ubhwumi ubhwa bhwila na bhwila. Umundu atabhaghiile ukubhomba naakamu ku maka ghaake mwene. Amashu ghaagho naabhabhuula ghakufuma kwa Mbepo uMwelu, soona gho ghaagho uMbepo uMwelu akughabhombela ukubhapa abhandu ubhwumi ubhwa bhwila na bhwila.
63 O Espírito de Deus é quem dá a vida, mas o ser humano não pode fazer isso. As palavras que eu lhes disse são espírito e vida,
64 Loole bhaliipo bhamu pakati papiinyu bhaabho bhakukaana ukuunyiitika.” UYeesu akayugha ulwo paapo akamanya ukwandila kubhwandilo ukuti bhooni bhaabho indibhakaane ukumwitika, nu kuti ghwini yuuyo indiamubhiike mu tukono utwa bhalughu.
64 mas mesmo assim alguns de vocês não creem. Jesus disse isso porque já sabia desde o começo quem eram os que não iam crer nele e sabia também quem ia traí-lo.
65 Po akeendelela ukuyugha akati, “Yo yiiyo nongwa iyo naabhabhuula ukuti naayumo umundu yuuyo abhaghiile ukwisa kukwangu linga uTaata yuuyo aandumite atamulongoshiishe.”
65 Jesus continuou:
66 Ukufuma akabhalilo kala bhwo uYeesu aayugha amashu agho, abhingi mu bhamanyili bhaake bhakamuleka nu kushita kumukonga soona.
66 Por causa disso muitos seguidores de Jesus o abandonaram e não o acompanhavam mais.
67 Po uYeesu akabhabhuusha kalongo na bhabhili (12) bhala akati, “Kali, nuumwe mukulonda ukuundeka?”
67 Então ele perguntou aos doze discípulos:
68 USiimoni Peeteli akamwamula akati, “Ghwe Malafyale, kali, ghwini umunine yuuyo tubhaghiile ukubhuuka kukwake? Ughwe ghwimwene uli na mashu ghaagho ghakutupa ubhwumi ubhwa bhwila na bhwila.
68 Simão Pedro respondeu: — Quem é que nós vamos seguir? O senhor tem as palavras que dão vida eterna!
69 Utwe tukwitika, soona tumeenye ukuti ughwe ghwe Mwelu ghwe ufumite kwa Chaala.”
69 E nós cremos e sabemos que o senhor é o Santo que Deus enviou.
70 Po uYeesu akabhabhuula akati, “Ingabhasala umwe kalongo na bhabhili ukubha bhamanyili bhangu, loole yumo pakati papiinyu akulongoshighwa nu Seetano.”
70 Jesus disse:
71 Panu uYeesu akamuyughagha ghwi Yuuta, umwana ughwa Siimoni Isikaliyooti. Uyo ghwe yuuyo akabhuukagha pakumubhiika uYeesu mu tukono utwa bhalughu pamupeene nu kuti akabha ghwe yumo mu bhamanyili kalongo na bhabhili bhala.
71 Ele estava falando de Judas, filho de Simão Iscariotes. Pois Judas, embora fosse um dos doze discípulos, ia trair Jesus.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar João 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.